ΠΑΡΑΣΤΡΑΤΗΣΑΜΕ. Π ΣΑΒΒΑΣ ΑΧΙΛΛΕΩΣ

Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ. Π. ΣΑΒΒΑΣ

ΕΥΘΑΛΗΣ ΒΛΑΣΤΟΣ - ΕΠΙΦΑΝΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ 1

ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ
Δεσπότης στον Παράδεισο.
Ο Γέροντας αρνήθηκε να γίνει επίσκοπος παρά τις επίμονες πιέ­σεις φίλων του αρχιερέων. Έχουμε αναφέρει ότι αυτή ή άρνηση οφείλετο σε καθαρά πνευματικούς Λόγους. Ό Γέρον­τας παρά το γεγονός ότι πράγματι ήταν άξιος και ικανός να διακονήσει την Εκκλησία από αυτή τη θέση προτιμούσε από ταπείνωση να παραμείνει στη θέση του πρεσβυτέρου.
Θεωρούσε ότι έχει μεγάλη ευθύνη ο ιερεύς σαν αντιπρόσωπος του Θεού. Όμως πολύ μεγαλύτερη αποστολή αναλαμβάνει ο επίσκοπος και έχει τεράστιο έργο να φέρει εις πέρας. Γι' αυτό κινδυνεύει και ή σωτηρία του αν δεν διακονήσει σωστά τον Εσταυρωμένο. Κινδυνεύει να αλλοιωθεί από την γλυκύτητα της εξουσίας και τις δημόσιες εκδηλώ­σεις.
Μας έλεγε λοιπόν αστειευόμενος ένα ανέκδοτο. Συγχρόνως περ­νούσε και το μήνυμα στα πνευματικά του τέκνα πού σαν άγαμοι κληρι­κοί μπορούσαν νά καταληφθούν από την ασθένεια της «δεσποτομανίας». Σε αυτή την περίπτωση μπορείς να φαντασθείς τι
φοβερό πράγμα είναι να προσπαθείς να γίνεις επίσκοπος. Τρομάζεις όταν σκεφθείς τι εξευτελισμούς περνάς, πόσα φαρμάκια καταπίνεις, πόσες φορές αναγ­κάζεσαι να πουλήσεις ης αρχές σου και την ευπρέπεια της προσωπικό­τητας σου.
Πήγε, έλεγε ο Γέροντας, κάποιος Ιερεύς στο παράδεισο. Τον υπεδείχθησαν με απλότητα και τον πήγαν στο διαμέρισμα πού θα έμενε.
Μία μέρα άκουσε πολύ θόρυβο και βγήκε να δει τι συμβαίνει. Είδε να γίνονται προετοιμασίες πολλές, να στρώνεται κόκκινο χαλί για να υ­ποδεχθούν κάποιον με δόξες και τιμές. Σε λίγο με συνοδεία φιλαρμονι­κής και πολλές επευφημίες φάνηκε να μπαίνει στον παράδεισο κάποιος δεσπότης πού είχε πεθάνει πριν από λίγο. Πέρασε από τους δρόμους με πολλές επευφημίες και τιμές.
Ό ιερεύς στεναχωρήθηκε, και ρώτησε κάποιον Άγγελο:
- Μα καλά γιατί συμβαίνουν όλα αυτά; Δεν είναι άδικο να υπάρχουνδιακρίσεις και ανισότητα και εδώ στον παράδεισο;
- Πάτερ, δεν έχετε δίκαιο, άκουσε την απάντηση. Ξέρετε πόσο σπά­νια έρχεται δεσπότης εδώ; Αυτό είναι ή αιτία της πολυθόρυβης υποδο­χής.
άκουσε ο Ιερεύς εκείνος την απάντηση και έμεινε εμβρόντητος! 'Αλλά και εμείς με ένα ανέκδοτο παίρναμε το πνευματικό μας μήνυμα
Φυσικά ο Γέροντας δεν πίστευε ότι ελάχιστοι επίσκοποι θα εισέλ­θουν στη Βασιλεία του Θεού.


Ευτυχισμένος χωρίς πουκάμισο.
Σε άλλη περίπτωση ο μακαριστός Γέροντας μνημόνευε το παράδειγ­μα με το πουκάμισο. Φουρτουνιασμένη θάλασσα ή ζωή μας με πολλές πίκρες και δυσκολίες. Θάλασσα ή ζωή και πειρατής ο θάνατος. Το μό­νιμο πρόβλημα πού συναντά ένας κληρικός είναι να προσπαθεί να δώ­σει απάντηση στα μεγάλα γιατί ιών πονεμένων αδελφών του. Όσο και να προσπαθεί κανείς να περάσει σοφά μηνύματα για τον πόνο συχνά γίνεται πολύ δύσκολο να ρίξει βάλσαμο στις ταραγμένες καρδιές.
'Από τη δυστυχία πού σε βρήκε βγάλε ότι έχει σχέση με την ενοχή. Θα σου γίνουν και οι δύο ελαφρότερες.
'Από τη δυστυχία πού σε βρήκε σχίσε και πέταξε το φάκελο. Κρά­τησε και διάβασε το εσώκλειστο γράμμα 'Αλλά με υπομονή.
Να τραγουδάς χαρούμενα με πονεμένη την καρδιά και να γελάς στη λύπη είναι των δυνατών δουλειά
Ή σοφία επιστρατεύεται. Πρέπει όμως να συνοδεύεται από την συμ­μετοχή στο δράμα του κάθε πονεμένου. Δεν είναι καθόλου εύκολο να αφαιρέσεις το μαύρο πέπλο πού σκεπάζει την καρδιά Πρέπει να φωτί­σει κανείς τα σκοτάδια και να χύσει το βάλσαμο της ελπίδας και της κα­τά Θεό παρηγοριάς.
Κάποτε ένας βασιλιάς είχε μια μεγάλη στεναχώρια Αυτή του βασά­νιζε τη ζωή και του έκανε μαύρες τις μέρες και ατελείωτες τις νύκτες, τον έκανε δυστυχισμένο. Στον πόνο του ζήτησε θεραπεία και βοήθεια από τους γιατρούς του και τους σοφούς συμβούλους του.
Πολλοί τους έδωσαν συμβουλές αλλά όλοι απέτυχαν οικτρά Τέλος κάποιος του έδωσε την εξής παράδοξη και πρωτότυπη συμβουλή:
- Να βρεις ένα άνθρωπο ευτυχισμένο και να φορέσεις το πουκάμισοτου. Τότε θα περάσουν όλα τα προβλήματα πού έχεις και θα βρεις καισυ τη γαλήνη της ψυχής σου. Άρχισε να αναζητεί πράγματι έναν ευτυχισμένο άνθρωπο.
- Έβαλε τους αγγελιαφόρους του να φωνάξουν σε πόλεις και χωριά Ματαίως. Κανείς δεν παρουσιαζόταν να πει:
- Είμαι ευτυχισμένος. - Δεν είναι δυνατόν να μην υπάρχει κανείς ευτυχής σε αυτή τη ζωή, συλλογιζόταν προβληματισμένος.
Πήρε μια ομάδα από λίγους στρατιώτες, φόρεσε και εκείνος απλοϊκά ρούχα και γύρισε το βασίλειο του. Κάποτε έφθασε σε ένα δάσος οπού βρήκε μια ερημική καλύβα Μπήκε μέσα με τους στρατιώτες του.
Μέσα στο φτωχικό καλυβάκι έμενε ένας παππούς με τα ορφανά εγγονάκια του. Ή φωτιά έκαιγε στο τζάκι και ο γέροντας τυλιγμένος σε μια μάλλινη κάπα έπαιζε χαρούμενα με τα εγγονάκια ίου. Στο πρόσωπο όλων άστραφτε ή χαρά και ή γαλήνη.
- Πες μου πάππου, είπε ο βασιλιάς, πώς περνάς εδώ στο δάσος;
- Δόξα τω Θεώ παιδί μου, είπε εκείνος, γιατί δεν γνώρισε ότι μιλούσεμε τον βασιλιά έχω τα εγγονάκια μου εδώ, γιατί πέθανε ο γιος μου καιή νύφη μου. Όμως ο Κύριος μας δίδει ότι χρειαζόμαστε. Μας χαρίζειόλες τις ευλογίες του. Ας είναι δοξασμένο το όνομα του!
- Δηλαδή πάππου, ρώτησε ο βασιλιάς με μια κρυφή ελπίδα στην καρ­διά του, είσαι χαρούμενος και ευτυχισμένος;

- Ασφαλώς και είμαι ευτυχισμένος παιδί μου, με τη χάρη του Θεού.Με τέτοια χαρούμενα πρόσωπα μπορώ να μη νιώθω τη χαρά να πλημμυ­ρίζει στο καλυβάκι μας;
- Σε παρακαλώ παππού, δός μου το πουκάμισο σου να το φορέσω,
είπε ο βασιλιάς.
Ο γεροντάκος μαζεύτηκε φοβισμένος, τυλίχτηκε καλύτερα στην κά­πα του κρατώντας τη σφικτά
- Όχι, απάντησε, αυτό δεν γίνεται, δεν χρειάζεται.
- Πάρτε το πουκάμισο του, διέταξε ο βασιλιάς τους στρατιώτες.
Εκείνοι πλησίασαν και τον έπιασαν από τα χέρια για να του αφαιρέ­σουν την κάπα και να του πάρουν κατόπιν το πουκάμισο. Όμως ανοί­γοντας τη μάλλινη επένδυση διαπίστωσαν ότι από μέσα δεν φορούσε τίποτε. Ήτο γυμνός, γιατί σαν φτωχός δεν είχε χρήματα για να αγορά­σει πουκάμισο.
- Δυστυχία μου, φώναξε ο βασιλιάς, ένα άνθρωπο βρήκα ευτυχισμέ­νο και αυτός δεν έχει πουκάμισο να φορέσει.
Το παράδειγμα δηλοί δύο πράγματα:
Πρώτον, ο πλούτος δεν φέρνει την ευτυχία Αντίθετα σε φτωχούς ανθρώπους συναντά κανείς πιο συχνά τη χαρά και τη γαλήνη.
Δεύτερον, κανείς άνθρωπος δεν είναι αμέτοχος στις πίκρες της ζωής. Κοινή πορεία των ανθρώπων και κληρονομιά ο θάνατος.
Αναφέρεται ότι ο Δαρείος, ο βασιλιάς της Περσίας, έχασε τη γυναί­κα του πού την αγαπούσε πολύ. Ήταν απαρηγόρητος για το χαμό της.
Κάποιος Έλληνας του είπε να γράψει πάνω στον τάφο της το όνομα ενός ευτυχισμένου άνθρωπου και θα αναστηθεί αμέσως ή γυναίκα του. Έψαξε να βρει τον ευτυχισμένο αλλά δεν βρήκε κανένα
- Παρηγορήσου και συ βασιλιά, του είπε ο σύμβουλος του, διότι κα­νείς σε αυτό τον κόσμο δεν είναι ευτυχισμένος.
Βέβαια, για να είμαστε ακριβείς, αυτή ή ευτυχία υπάρχει μόνο στα παιδιά του Θεού. Στους Αγίους μας. Στους ερημίτες, τους ασκητές αλλά και στους χριστιανούς πού είναι γεμάτη ή ζωή τους με τη χάρη του Κυ­ρίου. Με αυτούς πού ζουν με το Χριστό, για το Χριστό.

Αρχιμανδρίτη Ιερόθεου Αργύρη

Ο ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΝΑΟΣ 1

Είναι λοιπόν ο Ναός τόπος ιερός, τόπος ιδιαίτερος, τόπος αγιάσμα­τος και όχι κοινός.

Ό Ναός λέγει ο Άγιος Συμεών Θεσ/νίκης είναι τύ­πος του ουρανού.

Ό Νάρθηξ έχει τον τύπον της γης.

Το Ιερόν Βήμα έχει τον τύπον του Τριαδικού Θεού.

Όλος ο χώρος του Ναού έχει τον τύπον του παραδείσου εις τον όποιον κατοικούν οι Άγγελοι και γε­νικώς όλοι οι άγιοι Προφήται και Απόστολοι: «Εν τω ουρανώ ή πα­ρουσία του Πατρός, ή παρουσία του άφθαρτου Σώματος του Χριστού, ή παρουσία του Παναγίου Πνεύματος. Εκεί ή παρουσία της Πανάχραντου Μητρός του Ιησού ή παρουσία των Αρχαγγέλων και Αγγέλων, ή παρουσία των Προφητών, ή παρουσία των Αποστόλων, ή παρουσία των Αγίων, των Μαρτύρων, των Όσιων και όλων των Δικαίων» (Συμεών Θεσ.).
Το αυτό συναντάται ,το αυτό επιτελείται και εις τον ορθόδοξο Ιε­ρόν Ναό. Όλα όσα υπάρχουν εις τον ουρανό, ‘όλα αυτά τυπούνται και εικονίζονται και εις τον ιερόν Ναό. Το Άγιον Βήμα. Το πανάχραντον Σώμα του Κυρίου. Ή Θεοτόκος. Οι Απόστολοι. Ό αγγελικός κό­σμος και όλοι γενικώς οι Άγιοι. Μεταξύ όλων αυτών ευρισκόμεθα και ημείς και ο κάθε πιστός και εγώ και εσείς και όσοι ευρίσκονται εις τον Ναό και ιστάμεθα ενώπιον του Θρόνου του Θεού. Ούτω λοιπόν εχό­ντων των πραγμάτων οφείλομεν αρκούντως να προσέχωμεν και να λαμβάνωμεν ανάλογον και κατάλληλον θέσιν εις τον Ναό. και δη τώρα οπού γνωρίσαμε τα περί του Ναού. και ακόμη ας γνωρίζομεν και το έξης:

Εις πολλάς Μονάς και εις τάς εισόδους αυτών υπάρχουν αγιογραφημέναι εικόνες πολλών Αγίων.

Εις την είσοδον όμως των Ναών υπάρχουν οι δύο Αρχάγγελοι Μιχαήλ και Γαβριήλ. Ό εις, εις το δεξιόν μέρος και ο έτερος εις το αριστερόν και κρατούν έκαστος ανά εν ειλητάριον (ένα χαρτί το όποιον τυλίγεται εις ρολόν) και ο μεν Μι­χαήλ γράφει τα εξής προειδοποιητικά φοβερά λόγια: «Όσοι βέβηλοι και ράθυμοι τη καρδία μηδόλως τολμήσατε εισελθείν εν τω θείω και ιερώ τούτω κατοικητηρίω. Ό γαρ πάλαι φύλαξ του παραδεί­σου, νυν της νέας ταύτης Εδέμ προσετάχθην και τόδε το ξίφος τεταμένον βροτοί (θνητοί άνθρωποι), βλέποντες τον τρόπον συσταλείτε προς μετάνοιαν ταχύ. Ει δε μη τάς ψυχάς πάντων ανηλεώς αφαι­ρώ». Όσοι λέγει είσθε βέβηλοι, ακάθαρτοι, αμαρτωλοί, αδιάφοροι, αμελείς, ράθυμοι, μη τολμήσετε να εισέλθετε εις το θείον, Ιερόν και άγιον τούτο κατοικητήριον. Διότι ως πάλαι ποτέ ήμουν φύλαξ της τότε Εδέμ και δεν επέτρεπα εις ουδένα την είσοδον, ούτω και τώρα προσε­τάχθην να φυλάσσω την νέαν αυτήν Εδέμ, τουτέστιν τον Ναό αυτόν. Βλέπετε δε το ξίφος τεταμένον, συσταλείτε, συνέλθετε, επιστρέψατε προς μετάνοιαν άλλως τάς ψυχάς πάντων θα αφαιρέσω άνευ ελέους.

Κατά συνέπειαν όσοι εισερχόμεθα και παραμένομε αμετανόητοι και αδιάφοροι και αδιόρθωτοι, συνεχίζοντας να εισερχόμεθα εις τον Ναό, τότε και γρήγορα θα αποθάνωμεν, αλλά και εις την κόλασιν θα καταλήξωμεν.
και ο Αρχάγγελος Γαβριήλ γράφει τα έξης: «Όξυγράφον κάλαμον χειρί κατέχων τους εισιόντας καταγράφω τη βίβλω». Έχω, λέγει, ένα κονδυλοφόρον εις το χέρι μου, ο όποιος είναι οξυγράφος, δεν του διαφεύγει ουδέν απολύτως. και καταγράφω με την πένα αυτήν εις ειδικόν βιβλίον, το όποιον θα παρουσιάσω εν καιρώ εις τον Θεόν, όλους εκείνους οι όποιοι εισέρχονται εις τον Ναό. "Ητοι ποίοι και πώς εισέρχονται. Αυτά ίσως είχεν ύπ' όψιν του ο υμνωδός ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός ο οποίος έγραψε τον παρακάτω ύμνο: «Πολλάκις την υμνωδία εκτελών. ευρέθην την αμαρτία εκπληρών. Τη μεν γλώττη άσματα φθεγγόμενος, τη δε ψυχή άτοπα λογιζόμενος». Είναι δυ­νατόν, λέγει, να στέκω εις τον Ναό και δη δια της γλώσσης μου να ψάλλω ύμνους και άσματα, εντούτοις δε ή καρδία μου και ο νους μου άλλα να σκέπτωνται και αλλά να επιδιώκουν; Συμπληρώνων ο Μέγας Βασίλειος τα ανωτέρω, λέγει τα εξής:
«Πολλοί εστάσιν εν σχήματι μεν προσευχής ουκ εισί δε εν τη αυλή (Εκκλησία) δια την του νου περιφοράν και αφελκυσμόν της διανοίας αυτών υπό της εν ματαιότητι μερίμνης». Τουτέστιν πολλοί ίστανται μεν εις στάσιν προσευχής, αλλά δεν είναι εντός του Ναού. Διότι αφήνουν τον νουν των να περιφέρεται τήδε κακείσε. και ή διάνοια αυτών έλκεται και προσκολλάται, και δη ευχαρί­στως, εις πολλάς και διαφόρους μεριμνάς και φροντίδας του κόσμου αυτού και της ματαιότητος. και συνεχίζει ο αυτός Άγιος: «Ου τοίνυν έξω ταύτης της αυλής (του Ναού) προσκυνείν προσήκει τω Θεώ. αλλ' ένδον αυτής γεννόμενον». Δια τούτο, λέγει, ο Θεός δεν προσκυ­νείται και δεν λατρεύεται όταν ο νους μας τριγυρίζει έξω του Ναού, διό και οφείλομεν να προσέχωμεν ώστε να μένωμεν πάντα εις τον Ναό και με τον νουν και την καρδία. Δια τον λόγο αυτόν και ο Δαβίδ μας υπο­χρεώνει προς τούτο λέγων: «Προσκυνήσατε τω Κυρίω εν αυλή αγία αυτού» (Ψαλμ. κη' 2).
Πάντα ταύτα λέγονται και τονίζονται δια να εννοήσωμεν ότι είναι ανάγκη να καταβάλεται πάσα δυνατή προσπάθεια εκ μέρους ημών ώστε να ευρισκόμεθα πάντοτε εις την Εκκλησιά, να προσευχώμεθα, να προσκυνούμεν και να λατρεύωμεν τον Θεό με την καρδία μας και με τον νουν μας. Τον νουν, αυτόν τον αντάρτη, ο όποιος δεν εννοεί να σταθεί διόλου εις την κεφαλήν μας ή να μείνει εκεί πού τον τοποθετούμεν. και δι` αυτό απαιτείται βία και επιμονή. Άνευ βίας, άνευ ασκήσεως, άνευ επιμονής και υπομονής δεν θα κατορθώσωμεν ουδέν. Αυτό ο Δαβίδ το γνώριζε' δια τούτο και μακαρίζει εκείνους οι όποιοι βιάζουν τον εαυτόν των και επιμένουν να παραμένουν εντός του Ναού με τον νουν των: «Μακάριοι οι κατοικούντες εν οίκω σου» (Ψαλμ. πγ' 5). και άλλου επίσης λέγει: «Ό πους μου έστη εν ευθύτητι- εν εκκλησίαις ευλογήσω σε, Κύριε» (Ψαλμ. κε' 12). και άλλου: «Επίποθει και εκλείπει ή ψυχή μου εις τάς αυλάς του Κυρίου» (Ψαλμ. πγ'3).
Πιστεύω ότι όλα αυτά τα οποία ελέχθησαν έως εδώ είναι αρκετά δια το θέμα αυτό και ότι κατενοήσαμεν αρκούντως τα περί Εκκλησίας και Ναού γενικώς. Δια τούτο ας διακόψωμεν τώρα την εξιστόρησιν περί του Ναού και ας εισέλθωμεν εντός αυτού, δια να μελετήσωμεν, να περιγράψωμεν και να εξηγήσωμεν όλα εκείνα τα όποια ευρίσκονται εκεί καθώς και όσα τελούνται εντός αυτού, αλλά και πώς και διατί τε­λούνται όλα αυτά.

Ο Π. ΣΑΒΒΑΣ ΑΧΧΙΛΕΩΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

Π. ΣΑΒΒΑΣ ΑΧΙΛΛΕΩΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΗ -ΓΑΜΟ- ΔΙΑΖΥΓΙΟ- ΜΟΙΧΕΙΑ

Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΤΩΝ 11

Για την προσευχή του ΙΗΣΟΥ
Ο αββάς Ησαΐας, ό αιγύπτιος ερημίτης, λέει για την καρδιακή προσευχή, πώς είναι ένας καθρέφτης για το νου και φανός για τη συνείδηση. Και κάποιος άλλος παρομοίασε την προσευχή αυτή με μια ήρεμη φωνή πού αντηχεί χωρίς σταματημό σ' ένα σπίτι. Όλοι οι λωποδύτες, πού γλιστρούν μέσα σ' αυτό, το βάζουν στα πόδια, γιατί αντιλαμβάνονται πώς κάποιος άγρυπνα εκεί. Το σπίτι είναι ή καρδιά. Οι λωποδύτες είναι οι πονηρές σκέψεις. Ή νοερή προσευχή είναι ή φωνή εκείνου πού αγρυπνεί. Όμως δεν είμαι εγώ ό ίδιος πού αγρυπνώ. Είναι ό Χριστός.
Η πνευματική ενέργεια σαρκώνει τον Κύριο στην ψυχή μας. Κρύβεις τον Κύριο στην καρδιά σου, στην ψυχή σου, στη συνείδηση σου: «Εγώ καθεύδω και ή καρδία μου αγρυπνεί» (Άσμα ε' 2). Εγώ κοιμάμαι. Αποσύρομαι. Όμως ή καρδιά μου στέκεται άγρυπνη σε προσευχή, στην αιώνια ζωή, στη βασιλεία των ουρανών, στο Χριστό. Οι ρίζες της ύπαρξης μου βυθίζονται στην πρώτη τους αρχή.
ΜΕΣΟ για να το επιτύχεις αυτό είναι ειδικότερα ή προσευχή «Κύριε Ιησού Χριστέ, υιέ και Λόγε του Θεού, ελέησαν με τον αμαρτωλόν». Ή προσευχή αυτή επαναλαμβάνεται με δυνατή ή χαμηλή φωνή ή άπλα μόνο με τη σκέψη, αργά, προσεκτικά και από καρδιά όσο γίνεται πιο ελεύθερη. Ελεύθερη από καθετί το ξένο. Και ξένο δεν πρέπει να θεωρείς μονάχα ότι γήινο, αλλά και καθετί πού έρχεται απροσδόκητα ή σαν μια σκέψη ή σαν ένα εσωτερικό γεγονός. Όλα τα είδη των ονειροπολήσεων πού εξάπτουν την αμαρτωλή διάθεση μας, οι γεμάτες περιέργεια ερωτήσεις και οι εικόνες της φαντασίας. Ή απλότητα είναι ένας όρος το ίδιο αναγκαίος, όπως και ή ταπείνωση, ή σωματική και πνευματική εγκράτεια και γενικά καθετί πού αναφέρεται στον αόρατο πόλεμο.
ΠΡΕΠΕΙ να προσέξει ιδιαίτερα αυτός που για πρώτη φορά καταπιάνεται μ' αυτόν τον αγώνα, για να προλά­βει και την ελάχιστη φορά προς τον μυστικισμό. Ή νοερή προσευχή είναι μια ενέργεια, μια πρακτική εργασία και ένα μέσο, με το οποίο κατεργάζεσαι τον ίδιο τον εαυτό σου για να μπορέσεις να υποδεχτείς μέσα σου τη δύναμη που λέγεται χάρη του Θεού και ή οποία υπάρχει σταθερά, αν και κρυμμένη μέσα στη ψυχή του βαφτισμένου Χριστιανού, ώστε να μπορέσει κάποια μέρα να καρπο­φορήσει. Ή προσευχή γονιμοποιεί τη δύναμη αυτή στην ψυχή μας. Δεν έχει άλλο σκοπό. Ή προσευχή είναι το σφυρί πού σπάει στα δυο το κέλυφος. Το σφυρί είναι σκληρό. Το χτύπημα καταθλιπτικό. Άφησε κάθε σκέψη για γλυκύτητα, ενθουσιασμό και παραδείσιες φωνές. Ένας μονάχα δρόμος οδηγεί στη βασιλεία του Θεού. Και αυτός είναι ό δρόμος του σταυρού. Και το να' σαι καρφωμένος στο ξύλο του σταυρού είναι ένας μυστικός πόνος. Μην περιμένεις λοιπόν για τον εαυτό σου τίποτε άλλο.

ΕΧΕΙΣ σταυρώσει το σώμα σου καρφώνοντας το σε μιαν απλή και μονότονη ζωή με σκληρή αυτοπειθαρχία. Ή ζωή των σκέψεων και των φαντασιών σου πρέπει να είναι το ίδιο σταυρωμένη. Κάρφωνε την με τα λόγια της προσευχής και της Άγιας Γραφής, με τη μελέτη των ψαλμών και έργων των αγίων Πατέρων, γιατί εκεί θα βρεις πνευματικά μηνύματα για την πνευματική σου ζωή. Μην επιτρέπεις στη φαντασία σου να τρέχει όπου της αρέσει. Αυτό πού λένε «πέταγμα της φαντασίας», είναι συνήθως μια άσκοπη περιπλάνηση στον κόσμο της αυταπάτης. Όταν δεν απασχολείται ή σκέψη σου με τη δουλειά σου και την καθημερινή απασχόληση σου στρέφε την στην προσευχή.
ΠΡΟΣΕΞΕ, ώστε και ή φαντασία σου και οι σκέψεις σου να είναι υπάκουα σε σένα σαν ένα καλά γυμνασμένο σκυλί. Στο σκυλί σου δεν επιτρέπεις να τρέχει αδέσποτο εδώ κι εκεί, να γαυγίζει και να ανακατεύει διάφορα δοχεία και να χώνεται μέσα σε ακαθαρσίες και απορρίμματα. Το φωνάζεις να γυρίσει πάλι κοντά σου. Με τον ίδιο τρόπο πρέπει να μπορείς πάντα να ανακαλείς στην τάξη τη σκέψη και τη φαντασία σου. Και αυτό πρέπει να γίνεται αναρίθμητες φορές, κάθε στιγμή πού τυχαίνει να παρεκτραπούν. Αν δεν το κάνεις, τότε μοιάζει ή φαντα­σία σου και ό νους σου με άλογο πού δεν έχει ένα ορισμένο καβαλάρη, αλλά το παίρνει πότε ό ένας και πότε ό άλλος, λέει ό άγιος Αντώνιος, με αποτέλεσμα να πέσει κάτω εξαντλημένο από τον κόπο και την κακομετα­χείριση.
ΑΝ σφυροκοπά κανείς δυνατά ένα κουκούτσι, μπο­ρεί να συνθλίψει και τον πυρήνα του. Χρειάζεται γι' αυτό να ενεργεί με σύνεση και προσοχή. Μην προχωρείς λοιπόν απότομα στην καρδιακή προσευχή. Προχώρησε σιγά σιγά. Το ίδιο κάνε και στις άλλες ασκήσεις. Μην είσαι υπερβολικός. Και μη φαντάζεσαι πώς έφτασες σε τέτοιο σημείο, ώστε ή προσευχή σου να σταθεροποιηθεί στο επίπεδο πού πρέπει. Ή προσευχή σου είναι τόσο ασταθής και διασπασμένη!
ΕΙΣΑΙ τόσο πολύ άνθρωπος! Μόνο οι άγγελοι « εν ουρανοίς δια παντός βλέπουσι το πρόσωπον του Πατρός (του Ιησού) του εν ουρανοίς» (Ματθ. ιη' 10). Αντίθετα εσύ έχεις ένα γήινο σώμα. Και αυτό έχει τις απαιτήσεις του και τις αδυναμίες του. Μην εκπλήττεσαι λοιπόν, γιατί στην αρχή ξεχνάς όλες σου τις πνευματικές ασκήσεις για πολλή ώρα και ίσους και για ολόκληρο μερόνυχτο ή και περισσότερες μέρες. Πάρε το ζήτημα άπλα και φυσικά. Είσαι ένα άμαθος οδηγός ιστιοφόρου, πού επειδή τράβηξαν υπερβολικά την προσοχή σου τόσα άλλα ζητήματα ξέχασες να εκμεταλλευτείς τον άνεμο.
ΣΥΝΕΠΩΣ δεν πρέπει τίποτε να περιμένεις από τον εαυτό σου. Ούτε φυσικά να απαιτείς τίποτε και από τους άλλους. Ή συγκέντρωση σ' ένα σημείο είναι ένα ζήτημα σπουδαίο. Υπάρχει όμως και ή διάχυση πού αποτελεί τον αντίπαλο της συγκέντρωσης. Ή προσευχή θα κάνει ζωντανή και φωτεινή τη σκέψη σου. Και τότε ακριβώς βρίσκεσαι στο σωστό δρόμο, γιατί αυτός πού προσεύχεται τα βλέπει όλα γύρω του, τα παρατηρεί όλα, αλλά δια μέσου της προσευχής πού χαρίζει σ' όλα τα φαινόμενα το λαμπρό και διεισδυτικό της φως.
Το πνεύμα ενεργεί στην καθαρή περιοχή του εσωτερικού μας. Όσο περισσότερο διευρύνουμε την περιοχή αυτή της ανεξαρτησίας της καρδιάς τόσο περισσότερο μεγαλώνει και αυξάνεται ό πνευματικός άνθρωπος μέσα μας.

Η προσευχή πρέπει να προκαλεί μια εσωτερική γαλήνη, μια ήρεμη χαλάρωση στη θλίψη. Πρέπει να δημιουργεί αγάπη, ευγνωμοσύνη, ταπείνωση. Αν όμως, αντίθετα, γίνεσαι πάρα πολύ ανήσυχος ή πάρα πολύ χαρούμενος· αν απογοητεύεσαι πολύ γρήγορα- αν νιώθεις πικρία ή υπερβολική διάθεση για εξωτερική δραστηριότητα· αν περιπίπτεις σε μυστικές εκστάσεις και συναισθηματισμούς, πού μοιάζουν μ' αυτούς πού νιώθει κανείς όταν ακούει μουσική· αν αισθάνεσαι γενικά ευχαριστημένος και ικανοποιημένος με τον εαυτό σου, γιατί είσαι «εντάξει με τον εαυτό σου και με τους άλλους», τότε βρίσκεσαι σε λαθεμένο δρόμο. Έχεις οικοδομήσει, ότι οικοδόμησες, πάνω στον εαυτό σου και στις φτωχές ανθρώπινες δυνάμεις σου. Συγκεντρώσου χωρίς αναβολή και άρχισε να επιτιμάς τον εαυτό σου, πράγμα πού πρέπει πάντα να' ναι ή αφετηρία της σωστής και αληθι­νής προσευχής.
Ο άγγελος του φωτός φέρνει πάντα ειρήνη μαζί του, ειρήνη πού ό δαίμονας του σκοταδιού θέλει να κλέψει με κάθε τρόπο. Ή ειρήνη είναι το κριτήριο, λένε οι άγιοι πατέρες, με το οποίο μπορεί κανείς να αναγνωρίσει τις πονηρές δυνάμεις από τις αγαθές. Και σ' αυτό μας βοηθάει προ πάντων ή αληθινή προσευχή.
Για το ανεκτίμητο μαργαριτάρι
ΜΕ συναίσθηση της αδυναμίας σου, της γύμνιας σου από κάθε καλή σκέψη ή πράξη, χωρίς να σκέπτεσαι το παρελθόν και χωρίς καμιά επιθυμία για το μέλλον, νιώθοντας ότι είσαι άχρηστος σαν ένα παλιό κουρέλι, χωρίς κανένα γήινο αίσθημα, όπως ή πέτρα πού βρίσκεται στο δρόμο, πεθαμένος σαν το ψάρι στην αμμουδιά και συντριμμένος μέχρι δακρύων για την άθλια κατάστα­ση σου, έτσι πρέπει να στέκεις σε προσευχή μπροστά στον Παντοδύναμο Θεό, τον Κριτή και Δημιουργό και Πατέρα, μπροστά στο Σωτήρα και Κύριο Ιησού, μπρο­στά στο Ζωοποιούν Πνεύμα της Αλήθειας. Και σαν τον άσωτο πρέπει να κράξεις από τα βάθη της αδυναμίας σου και της αμαρτωλότητάς σου: «Πάτερ ήμαρτον εις τον ουρανόν και ενώπιον σου, και ουκέτι ειμί άξιος κληθήναι υιός σου» (Λουκά ιε' 21). Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ Θεού, ελέησαν με τον αμαρτωλόν.
ΓΝΩΡΙΖΕΙΣ την αδυναμία σου και αφήνεις τον εαυτό σου σαν ένα κόκκο σκόνης μπροστά στον Παντοδύναμο. Και από την επίγνωση της αθλιότητας σου μεγαλώνει ή
αγάπη προς τους συνανθρώπους σου επειδή είναι δημιουργήματα του Κυρίου. Έχουν κι αυτοί μέσα στα απύθμενα βάθη της ψυχής τους τα χαρακτηριστικά των παιδιών του Θεού. Και γι' αυτό αξίζει να προσφέρει κανείς το πάν για το καλό τους.
ΕΤΣΙ φτάνεις στο χαρακτηριστικό εκείνο σημείο, όπου, όσο πιο πολύ εισδύεις μέσα στην καρδιά σου, τόσο πιο πολύ ξεπερνάς τον εαυτό σου και ανεβαίνεις πιο ψηλά πνευματικά. Οι εξωτερικές συνθήκες της ζωής σου ίσως παραμένουν οι ίδιες. Μπορεί σαν μητέρα να φροντίζεις τα παιδιά σου, σαν εργάτης ή επαγγελματίας να πηγαίνεις στη δουλειά σου, σαν πολίτης να έχεις διάφο­ρες δοσοληψίες και να πληρώνεις φόρους. Κάνεις ότι επιβάλλουν οι βιοτικές σου απασχολήσεις σαν μέλος της κοινωνίας, γιατί δε σου είναι δυνατό να τα αφήσεις σωματικά όλα αυτά. Όμως εσωτερικά και πνευματικά τα έχεις απαρνηθεί. Απομακρύνεις ότι γήινο, για να δεχτείς ότι πνευματικό. «Και αν έχω εσένα, τι άλλο χρειάζεται να έχω στη γη», ρωτάει ό άγιος Ιωάννης της Κλίμακας, «παρά να προσεύχομαι διαρκώς και χωρίς σταμάτημα, παρά να στέκομαι σιωπηλά μπροστά σου, Κύριε;». Μερικοί αιχμαλωτίζονται από τα πλούτη, άλλοι από τις τιμές και τη δόξα του κόσμου, άλλοι από τα απατηλά αγαθά και τα κτήματα της γης αυτής. Ό δικός μου όμως πόθος είναι ένας· να μένω «εν τω Θεώ», σκέπτεται ό πραγματικά πιστός άνθρωπος.
Η προσευχή με την αυταπάρνηση πού περιέχει, έγινε ή ζωή σου, πού τη διατηρείς πάλι χάρη στην προσευχή. Οι σχέσεις με το Θεό είναι για σένα, τον αληθινά πιστό, το μόνο πού αξίζει αληθινά, και περιλαμ­βάνουν όλα τα γήινα και τα ουράνια πράγματα. Γι' αυτόν πού έχει μέσα του το Χριστό δεν υπάρχει ούτε θάνατος, ούτε αρρώστια, ούτε οποιοδήποτε γήινο εμπόδιο. Έχει ήδη αναστηθεί στην ουράνια και πνευματική ζωή. Και ή ζωή αυτή τα περιλαμβάνει μέσα της όλα. Ή ζωή αυτή υπάρχει και αναπτύσσεται μέσα στην ψυχή «ως αν άνθρωπος βάλη τον σπόρον επί της γης, και καθεύδη και εγείρηται νύκτα και ημέρα, και ό σπόρος βλαστάνη και μηκύνηται ως ουκ οίδεν αυτός. Αυτόματη γαρ ή γη καρποφορεί, πρώτον χόρτο, είτα στάχυ, είτα πλήρη σίτον εν τω στάχυί» (Μάρκ δ' 26-28).
ΟΙ άγιοι μιλούν για κάτι πού ονομάζεται «ανέσπερον φως». Είναι το φως πού δεν το βλέπει κανείς με τα μάτια του σώματος, αλλά με τα μάτια της καρδιάς. Ποτέ δεν παύει να λάμπει μέσα στην καθαρότητα και τη διαύγεια της ψυχής. Αδιάλειπτη ιδιότητα του είναι να καθαρίζει τον πιστό πού προσπαθεί να καθαρίζει τον εαυτό του. Είναι το αιώνιο φως, πού δεν παύει ποτέ να φωτίζει, και πού αγκαλιάζει και διαπερνάει το κέλυφος της ύλης και του χρόνου. Το φως όμως αυτό δε δίνεται έτσι αυτόματα στον καθένα, λένε οι άγιοι. Δίνεται μόνο σ' αυτούς πού παραδίνουν την καρδιά τους στην αγάπη του Κυρίου, καθώς διαλέγουν και βαδίζουν με συνέπεια «την στενήν και τεθλιμμένην οδόν».
Η στενή οδός δεν τελειώνει. Όμως αυτή καταλήγει στην αιωνιότητα. Κάθε στιγμή είναι στιγμή έναρξης και αφετηρίας. Στο τώρα περικλείεται αυτό πού έρχεται, ή ήμερα της Κρίσης. Στο τώρα περικλείεται το παρελθόν, ή δημιουργία, γιατί ό Χριστός είναι άχρονος πανταχού παρών. Και στον άδη και στον ουρανό. Με τον ερχομό του Τέλους εξαφανίζεται ή πολλαπλότητα του χρόνου και του χώρου. Όλα γίνονται ταυτόχρονα τώρα ακρι­βώς και εδώ και παντού και στα βάθη της καρδιάς σου. Εκεί συναντάς αυτά πού ζητούσες: το βάθος και ύψος και εύρος του σταυρού· το Σωτήρα και τη σωτηρία.
Γι' αυτό, αν θέλεις να σώσεις την ψυχή σου και να κατακτήσεις την αιώνια ζωή, σήκω αμέσως κατανικώ­ντας την πνευματική σου ραθυμία, κάνε το σημείο του σταυρού και πες: Ευδόκησε, Κύριε να κάνω μια καλή αρχή εις το Όνομα του Πατρός και του Υιού και του 'Αγίου Πνεύματος. Αμήν.

Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΤΩΝ 10

Για τη χρήση των υλικών και των εξωτερικών πραγμάτων

Η ύπαρξη μας αποτελείται από πνεύμα και χώμα. Τα δυο αυτά στοιχεία δεν μπορούν να αποχωριστούν. Γι' αυτό πρέπει να αφήνεις το σώμα να σου συμπαραστέκεται. Ό Κύριος ημών Ιησούς Χριστός γνώριζε την αδυνα­μία μας και χρησιμοποιούσε για χατίρι μας λέξεις, χειρονομίες, χώμα και σάλιο. Για τον ίδιο λόγο άφηνε τη δύναμη του να εκδηλώνεται και από το «κράσπεδον του ιματίου αυτού» (Ματθ. θ' 20, ιδ' 36), από τα «σουδάρια ή σιμικίνθια» πού έρχονταν σε επαφή με το σώμα του απόστολου Παύλου {Πραξ. ιθ' 122) και από αυτή τη σκιά του αποστόλου Πέτρου (Πραξ. ε' 15).
ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΕ λοιπόν καθετί το γήινο σαν υπόμνηση και στήριγμα στην κουραστική σου πορεία επάνω στην «τεθλιμμένην οδόν». Ας σου κάνουν μια διαρκή υπόμνηση του Δημιουργού ή λευκότητα του χιονιού, το γαλάζιο του ουρανού, τα πολυεδρικά μάτια των εντό­μων, ή φλόγα της φωτιάς και κάθε δημιούργημα πού υποπίπτει στην αντίληψη σου. Ιδιαίτερα όμως επωφελήσου από ότι ή Εκκλησία χρησιμοποιεί για να μας βοηθήσει «ίνα παραστήσουμε τα μέλη ημών δούλα τη δικαιοσύνη εις αγιασμόν» (Ρωμ. στ' 19). Πρώτα πρώτα τη θεία Κοινωνία .Ή θεία Κοινωνία αποτελεί μια αντιληπτή με τις αισθήσεις του σώματος μυστηριακή αλλά και ουσιαστική και πραγματική ένωση με τον Κύριο. Το σώμα μας και ή ψυχή μας γίνονται με το μυστήριο αυτό «παλάτιον του μόνου βασιλέως» Χριστού. Με αισθητά σημεία μας βοηθούν και τα άλλα μυστήρια της Εκκλησί­ας μας στην προσοικείωση της αόρατης θείας Χάρης, Το ίδιο αισθητή μας είναι και ή Άγια Γραφή όπου είναι γραμμένος ό λόγος του αόρατου Θεού. Έκτος όμως από αυτά ή Εκκλησία μας μας προβάλλει τις ιερές εικόνες της Παναγίας, των αγγέλων και των άγιων, χρησιμοποιεί τις παρακλήσεις και τις προσευχές, τα κεριά, το θυμίαμα, τον αγιασμό, τους ύμνους. Δέξου τα όλα αυτά με ευγνωμοσύνη και χρησιμοποίησε τα για την πνευματική σου οικοδομή και ενθάρρυνση, για την πνευματική σου προκοπή και ωφέλεια στην κατά Θεόν πορεία σου.
ΦΡΟΝΤΙΖΕ να εξωτερικεύεις την αγάπη σου προς τον γενναιόδωρο Κύριο της αγάπης. Ασπάζου το Σταυρό και τις ιερές εικόνες, στόλιζε τις με άνθη. Μόνο ότι είναι κακό οφείλεις να το συμπνίγεις μέσα στη σιωπή. Ότι είναι καλό και ωραίο να το αφήνεις να αναπνέει ελεύθερα. Όταν καθετί πού μας δίνεται με αγάπη απ' το Θεό, το δεχόμαστε με αγάπη, αυξάνεται και πλαταίνει ό χώρος της αγάπης μέσα μας. Και σ' αυτό ακριβώς αποβλέπει το έργο, που έχεις αναλάβει. Όσο πιο μεγάλο είναι το ποτάμι, τόσο πιο μεγάλο είναι και το δέλτα πού σχηματίζει στην εκβολή του.
ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΕ το σώμα σου στον αγώνα πού ανέλαβες. Ελάφρυνε το και κάνε το πιο ευκίνητο απελευθερώνοντάς το από γήινα ενδιαφέροντα και πάθη. Θέ­λεις π. χ. να μάθεις να είσαι ταπεινός; Ταπείνωσε και το σώμα σου και γονάτισε. Στρέψε το μέτωπο σου προς τη γη με αντίστοιχη συντριβή του πνεύματος σου. Κάνε το αυτό όσο πιο συχνά μπορείς στο δωμάτιο σου, όταν είσαι μόνος. Άλλα και να ανασηκώνεσαι και να στέκεις και ορθός, γιατί μετά την πτώση έρχεται και ή εν Χριστώ ανόρθωση.
ΚΑΝΕ προσεκτικά το σταυρό σου. Είναι μια προσ­ευχή κι αυτό. Προσευχή χωρίς λόγια. Σε μια στιγμή, ήρεμα και χωρίς την παρεμβολή περιττών λόγων, εκ­φράζεις τον πόθο σου σαν πιστός να γίνεις μέτοχος της ζωής του Χριστού, να σταυρώσεις τα πάθη σου και να δεχτείς ολόψυχα και χωρίς παράπονο ή γογγυσμό, ότι ή Παναγία Τριάδα σου στέλνει. Έκτος όμως από αυτό, ό σταυρός είναι ένα όπλο εναντίον των πονηρών πνευμά­των. Κάνε συχνά και με συναίσθηση χρήση του όπλου αυτού.
ΔΕ χτίζεται ποτέ ένα σπίτι χωρίς να υψωθούν και σκαλωσιές συγχρόνως. Μόνο ένας δυνατός πνευματικά δεν χρειάζεται στον αγώνα του για πνευματική ανάταση και ζωή εξωτερικά μέσα, πνευματικές «σκαλωσιές». Εσύ όμως είσαι δυνατός; Δεν είσαι μήπως ό πιο αδύνατος ανάμεσα στους αδύνατους; Δεν είσαι ακόμα «νήπιος» στην πνευματική ζωή; Γιατί λοιπόν δε δίνεις όση σημασία χρειάζεται στις πνευματικές αυτές «σκαλωσιές», στα πνευματικά αυτά μέσα πού θα σε ανυψώσουν με ασφά­λεια στην καθαρή πνευματική ζωή;
Για τον καιρό του εσωτερικού σκο­ταδιού
Ο καιρός αλλάζει και γίνεται από συννεφιασμένος αίθριος ή από ξηρός βροχερός. Το ίδιο συμβαίνει και με τους ανθρώπους. Πρέπει να' ναι κανείς έτοιμος να δει τον ήλιο να σκεπάζεται από σύννεφα μερικές φορές. Και οι άγιοι έχουν τις σκοτεινές τους στιγμές, τις σκοτεινές μέρες και εβδομάδες. Λένε οι ίδιοι, ότι τότε τους έχει αφήσει ό Θεός για να μπορέσουν να καταλάβουν και να εκτιμήσουν σωστά τον εαυτό τους, βλέποντας πόσο οικτροί και άθλιοι είναι, όταν στηρίζονται στις δικές τους δυνάμεις και δεν ενισχύονται από τον Κύριο. Οι σκοτεινές αυτές καταστάσεις πού φαίνονται να μην έχουν κανένα νόημα, πού φαίνονται γελοίες και άκαρπες, ενώ μας πολιορκούν συγχρόνως αμφιβολίες και πειρασμοί, είναι αναπόφευκτες. Είναι όμως δυνατό να καταλήξουν και σε θετικά αποτελέσματα.
ΕΙΝΑ ωραίο παράδειγμα για την κατανίκηση αυτών των σκοτεινών ημερών μας δίνει ή όσια Μαρία ή Αιγύπτια. Επί σαράντα οχτώ ολόκληρα χρόνια ζούσε στην έρημο πέρα από τον Ιορδάνη. Εκεί πολύ συχνά την περικύκλωναν ορμητικοί οι πειρασμοί και οι αναμνήσεις της περασμένης αμαρτωλής ζωής της στην Αλεξάνδρεια. Την τραβούσαν δελεαστικά στα ίδια μονοπάτια σπρώχνοντας την να εγκαταλείψει τη διαμονή στην έρημο πού ελεύθερα είχε διαλέξει. Όμως αυτή δεν άφηνε τον εαυτό της να νικηθεί και να υποχωρήσει. Έπεφτε κάτω στη γη. Παρακαλούσε από τα βάθη της καρδιάς της τον Κύριο να σπεύσει να τη βοηθήσει. Και δε σηκωνό­ταν προτού ταπεινωθεί ή καρδιά της και ειρηνεύσει. Τα πρώτα χρόνια ήταν δύσκολα. Έπρεπε να μένει επανει­λημμένα και για πολλά μερόνυχτα πεσμένη καταγής. Και χρειάστηκε να περάσουν δεκαεφτά χρόνια με τέτοιο σκληρό αγώνα. Ύστερα όμως απ' αυτό τον αγώνα ήρθε ό καιρός της γαλήνης και της ανάπαυσης.
ΜΕΙΝΕ λοιπόν και συ ήρεμος και γαλήνιος τις μέρες αυτές. Μην αφήνεις τον εαυτό σου να δελεαστεί από τις χίλιες δυο γοητευτικές ευκαιρίες και τους πειρασμούς της κοσμικής ζωής, γιατί τότε είναι πιο εύκολο να νικηθεί. Μην επιτρέπεις στον εαυτό σου να ονειροπολεί, αλλά επίβαλε του να βρίσκεται πάντα σε εγρήγορση και νηφαλιότητα. Μην παραπονιέσαι και μην προσπαθείς να βρεις καμιά άλλη παρηγοριά παρά φωνάζοντας: «Ό Θεός, εις την βοήθειάν μου πρόσχες. Κύριε, εις το βοηθήσαί μοι σπεύσον» (Ψαλμ. ξθ' 2) και «προσελογίσθην μετά των καταβαινόντων εις λάκκον, εγεννήθην ώσει άνθρωπος αβοήθητος, εν νεκροίς ελεύθερος» (Ψαλμ. πζ' 5).
ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ βοήθεια δεν μπορείς από πουθενά άλλου να περιμένεις. Και έχε υπόψη σου τούτο: την περίοδο αυτή δοκιμάζεται ή υπομονή σου και ή σταθερότητα σου. Αν σταθείς σταθερός και υπομείνεις τη δοκιμασία, ευχαρίστησε με όλη σου την καρδιά το Θεό, πού σου έδωσε τις αναγκαίες γι' αυτό δυνάμεις. Αν όμως δεν μπορέσεις να αντέξεις και πέσεις, χωρίς φυσικά καθόλου να το επιθυμείς, σήκω γρήγορα και χωρίς να χάσεις στιγμή παρακάλεσε τον Κύριο ολόψυχα να φανεί σπλα­χνικός και ίλεος. Και σκέψου: έπαθα ότι μου άξιζε. Γιατί το ίδιο το σφάλμα σου είναι και ή ποινή σου. Είχες πολύ μεγάλη εμπιστοσύνη στον εαυτό σου. Τώρα είδες τι είσαι και τι αξίζεις. Απόκτησες μια σχετική εμπειρία πια. Μη λησμονήσεις να ευχαριστήσεις ταπεινά τον Κύριο.

Μια πνευματική ερμηνεία της ιστο­ρίας του Ζακχαίου
ΟΠΩΣ ό Ζακχαίος, έχεις και συ ανεβεί σ' ένα δέντρο, για να μπορέσεις να δεις τον Κύριο (Λουκά ιθ' 1 εξ.). Δεν το έκανες αυτό με μόνες τις δυνάμεις της σκέψης σου, αλλά με ένα τρόπο μυστικό. Είσαι άνθρωπος και έχεις σώμα. Γι' αυτό σαν τον Ζακχαίο χρησιμοποιείς τη δύνα­μη των μελών σου και των γήινων πραγμάτων, για να ανυψώνεσαι πιο ψηλά από τη γη. Και αν το έχεις κάνει αυτό με συναίσθηση και με ήρεμη προσπάθεια με την αντίστοιχη συνείδηση της παχύτητας και του περιορισμού του σώματος σου, χωρίς όμως φόβο και χαλαρό­τητα, τότε πέτυχες να ανυψώσεις τον εαυτό σου όσο γίνεται πιο πολύ. Και ή ανύψωση αυτή δεν είναι τίποτε άλλο, παρά υπερνίκηση των γήινων ενστίκτων σου και σου δίνει τη δυνατότητα να δεις τη λάμψη του θείου φωτός πού αναζητούσες.
Παρατηρεισ τώρα, ότι αρχίζεις να νιώθεις διαφορετικότερα συναισθήματα. Δε σε τραβούν πια τόσο πολύ, όπως πριν, οι κοσμικές συναναστροφές. Και το βλέμμα σου, πέφτοντας στο εσωτερικό σου, σου αποκαλύπτει τον πραγματικό άνθρωπο πού κρύβεις στα βάθη σου. Ίσως νομίζεις πώς ή καρδιά σου ως τώρα έμοιαζε μάλλον με όστρακο κολλημένο σε κάποιο καράβι πού τινάζεται εδώ κι εκεί χωρίς σκοπό και χωρίς κυβερνήτη. Τώρα όμως ή πορεία του καραβιού απόκτησε σκοπό και νόημα. Τώρα είναι τόσο όμορφα τα πράγματα. Όμως είσαι πάντα ένα όστρακο κολλημένο σ' ένα καράβι πού πλέει στην απέραντη θάλασσα. Κι αν βαδίζεις σωστά, βλέπεις τότε με καθαρό βλέμμα σε πόσο μικρό και αδύνατο καράβι είσαι.
ΑΡΚΕΙ να δείξουμε την καλή μας διάθεση και ό Κύριος είναι έτοιμος να' έρθει κοντά μας, λέει ό αρχιεπίσκοπος Βουλγαρίας Θεοφύλακτος. Ό Κύριος προτρέπει το Ζακχαίο:«Σπεύσας κατάβηθι», δηλαδή ταπεινώσου· «σήμε­ρον γαρ εν τω οίκω σου δει με μείνε» (Λουκά ιθ' 5). Στη λέξη οίκος πρέπει να δοθεί το νόημα, καρδιά. Βέβαια, λέει ό Κύριος, ανέβηκες ψηλά στο δέντρο και υπερνίκησες μερικές από τις γήινες επιθυμίες σου, γιατί ήθελες να με δεις, δηλαδή, ήθελες να μπορείς να με βλέπεις όταν εγώ ερχόμουν στην καρδιά σου, άλλα βιάσου τώρα να κατεβείς για να ταπεινωθείς, γιατί δεν πρέπει να στέκεσαι τόσο ψηλά και να νομίζεις, πώς είσαι καλύτερος από τους άλλους. Και, όπως γνωρίζεις, εγώ κατοικώ στις ταπεινές καρδιές. «Και σπεύσας κατέβη και υπεδέξατο αυτόν χαίρων» (στ. 6).
Ο Ζακχαίος, ό αρχιτελώνης εκείνος, υποδέχθηκε τον Κύριο. Και το πρώτο πού έκανε, ήταν να προσφέρει τα υπάρχοντα του. Γιατί τη μισή του περιουσία την έδωσε στους φτωχούς και με άλλη μισή επανόρθωσε τις αδικίες πού διέπραξε. «Και αυτός υιός Αβραάμ» ήταν (στ. 9). Άκουσε τη φωνή του Κυρίου και «έξήλθεν εκ της γης αυτού και εκ του οίκου του πατρός αυτού» (Γεν. ιβ' 1) δηλαδή από την περιοχή του εγωισμού του και το βασίλειο των παθών του.
Ο Ζακχαίος γνώριζε, ότι ή καρδιά, πού υποδεχόταν τον Κύριο, έπρεπε να αδειάσει από οτιδήποτε άλλο. Έπρεπε να θυσιάσει όλα τα αθέμιτα πλούτη πού είχε αποκτήσει: «την επιθυμίαν της σαρκός και την επιθυμίαν των οφθαλμών και την αλαζονείαν του βίου» (Α' Ίωάν. β' 16), Κατάλαβε, πώς όποιος είναι πλούσιος εδώ σ' αυτόν τον κόσμο, είναι φτωχός στον άλλο. Γιατί το να είναι κανείς πλούσιος σε υλικά αγαθά, είναι σαν να είναι φτωχός σε πνευματικά αγαθά, εξηγεί ό άγιος Ιωάννης ό Χρυσόστομος. Γιατί αν δεν ήταν τόσο φτωχός πνευματικά ό πλούσιος, δε θα ήταν ποτέ τόσο πλούσιος υλικά.
ΟΠΩΣ είναι αδύνατο να συνδυάσει κανείς την υγεία και την αρρώστια, το ίδιο είναι αδύνατο να συμφιλιώσει κανείς την αγάπη με τον πλούτο, παρατηρεί ό Ισαάκ ό Σύρος, γιατί όποιος αγαπάει το συνάνθρωπο του, δίνει ότι έχει για τις ανάγκες του. Αυτή είναι ή φύση της αγάπης. Και χωρίς αγάπη είναι αδύνατο να μπει κανείς στη βασιλεία του Θεού. Αυτό λοιπόν είδε και κατάλαβε ό Ζακχαίος.
ΌΣΟ λιγότερα έχεις τόσο πιο απλός γίνεται ό τρόπος της ζωής σου. Όταν πετάξεις από πάνω σου ότι περιττό έχεις, συγκεντρώνεται ή καρδιά σου στον πυρήνα της. Εκεί είναι και ό δρόμος πού οδηγεί στη βασιλεία του Θεού.
ΜΕ τον τρόπο αυτό γίνεται και ή προσευχή πιο απλή. Και ή προσευχή οδηγεί τον άνθρωπο σε μια αυτοσυγκέντρωση γύρω από τον πυρήνα της καρδιάς του. Εκεί στα βάθη της καρδιάς μονάχα ανακαλύπτει ότι είναι το πιο αναγκαίο: την προσευχή της εκζήτησης του θείου ελέους.
ΓΙΑΤΙ τι άλλο μπορεί να επιθυμεί πιο πολύ ένας αμαρτωλός και μάλιστα ό πρώτος ανάμεσα στους αμαρτωλούς (Α' Τιμ. α' 15) παρά να τον ελεήσει ό Κύριος; Έχει μήπως να δώσει τίποτε; Έχει δική του δύναμη, δική του θέληση; Μπορεί να αναλάβει μόνος του κάτι σπουδαίο; Ξέρει τίποτε το βαθύ και το σοφό; Καταλαβαίνει ή παρατηρεί κάτι πού θα μπορούσε να το ονομάσει δικό του, αυτός πού τίποτε δεν κατέχει;
ΔΕΝ κατέχει τίποτε, γιατί ή αμαρτία είναι μηδέν, το μη όν. Ή αμαρτία είναι το κενό, το σκοτάδι, ή άρνηση. Σ' αυτό αναπαύεται ό αμαρτωλός, στο τίποτε.
ΤΕΤΟΙΟ βλέπει τον εαυτό του ό αληθινά πιστός. Και όσα λιγότερα έχει τόσο πιο πλούσιος είναι. Γιατί το κενό, πού υπάρχει μέσα του, δε γεμίζει με αγαθά πού είναι προσωρινά και φθαρτά, αλλά από την πληρότητα της αιώνιας ζωής, από το δικό της φως και τη δική της κατάφαση, δηλαδή από το ναι της αγάπης και της καλοσύνης. Φιλοξενούμενος μόνο αυτής καρδιάς, μπορεί να είναι ό Κύριος,
ΠΩΣ όμως μπορεί αυτός ό αμαρτωλός να επωφελη­θεί από τον ερχομό και την ένοίκηση αυτή του Κυρίου; Πώς μπορεί να σκεφτεί έστω και για λίγο, ότι θα επιβλέψει ό Κύριος σ' αυτόν και στο σκοτάδι της καρδιάς του; Πώς αλλιώς παρά μόνον, αν επιδιώξει να καθαρίσει τον εαυτό του- αν αγωνιστεί και δουλέψει· αν ακολουθεί τα παραγγέλματα του Ευαγγελίου· αν αγρυπνεί και νηστεύει· αν κοπιάζει και μοχθεί για να απαρνηθεί τον εαυτό του για χάρη του Κυρίου, ενώ βλέπει τον εαυτό του να πέφτει τόσο συχνά στην αποθάρρυνση, την ανυπομονησία, την έλλειψη αγάπης, την νωθρότητα, την αχαριστία και κάθε κακία, πού μπορεί κανείς να βάλει με το νου του. Πώς όμως μπορεί να περιμένει να έρθει ό Κύριος σε ένα τέτοιο πνευματικό θάλαμο;
ΓΙΑ αυτό παρακαλεί: Κύριε ελέησον με. Ελέησον με τον αμαρτωλό. Γιατί έχω προσπαθήσει βέβαια να κάνω «πάντα τα διατεταγμένα ημίν», για να σε υπηρετήσω. «Ηροτρίωσα» στο χωράφι της ψυχής μου, πού εσύ μου έδωσες για να το καλλιεργώ και «εποίμανα» τα κτήνη πού μου έδωσες μέσα σ' αυτήν (Λουκά ιζ' 7-10), άλλα είμαι ό ελάχιστος δούλος σου και χωρίς εσένα δεν μπορώ τίποτε να κάνω. Ελέησε με λοιπόν και γέμισε με, με τη θεία σου χάρη.
ΜΕ την πνευματική εργασία, πού κάνει, αυξάνει την πίστη του (Λουκά ιζ' 5) και με την προσευχή του αυξάνει τις πνευματικές του δυνάμεις. Έτσι ή προσευχή και ή εργασία ζουν το ένα από το άλλο, ώσπου γίνονται ένα. Ή εργασία του γίνεται προσευχή και ή προσευχή εργασία. Αυτό ονομάζουν οι άγιοι πνευματική δραστηριότη­τα, καρδιακή προσευχή.

Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΤΩΝ 9

Για τη νηστεία
Η νηστεία, πού δεν είναι υπερβολική, αλλά ανάλογη με τις δυνάμεις σου, μπορεί να σε βοηθήσει στην εγρήγορση σου. Με παραγεμισμένο το στομάχι δεν μπορεί κανείς να σκέφτεται τα θεία πράγματα, λένε οι ασκητές. Γι' αυτόν που καλοτρώει, μένουν και τα πιο προσιτά μυστήρια της Αγίας Τριάδας κρυμμένα. Ό ίδιος ό Κύριος μας έδωσε το παράδειγμα με τη μεγάλη νηστεία. Όταν έδιωξε νικημένο το διάβολο από μπροστά του είχε νηστέψει σαράντα μέρες και νύχτες. Και αν ό Κύριος αισθάνθηκε την ανάγκη της νηστείας, πόσο πιο πολύ πρέπει να την αισθανόμαστε εμείς; «Και ιδού άγγελοι προσήλθαν και διηκόνουν αυτώ» (Ματθ. δ' 11). Το ίδιο περιμένουν και από σένα για να σε υπηρετήσουν.
Η νηστεία περιορίζει την πολυλογία, λέει ό άγιος Ιωάννης της Κλίμακας. Είναι θύρα ελέους. Διώχνει τις κακές σκέψεις και ξεριζώνει την αναισθησία της καρ­διάς. Ή νηστεία είναι θύρα του Παραδείσου.
ΟΤΑΝ το στομάχι περιορίζεται και στενοχωρείται με
τη νηστεία τότε ταπεινώνεται και ή καρδιά. Όποιος νηστεύει προσεύχεται με νηφαλιότητα. Οι ασυγκράτητες και αχαλίνωτες αισθήσεις, όταν ενισχύονται με υπερβολι­κή τροφή, προκαλούν αμαρτωλές και εμπαθείς σκέψεις και επιθυμίες.
Η νηστεία είναι έκφραση αγάπη και αφοσίωσης. Θυσιάζει κανείς τις γήινες απολαύσεις, για να πετύχει τις ουράνιες. Πάρα πολλές μας σκέψεις δεν είναι τίποτε άλλο παρά φροντίδες για το τι θα φάμε και δολώματα της λαιμαργίας μας. Ή νηστεία όμως, αν θέλουμε να απελευθερωθούμε από τη σάρκα και τα πάθη της, αποτελεί ένα κατάλληλο οδηγό για μια πραγματική απελευθέρωση και μια απαραίτητη υποστήριξη στον αγώνα κατά των εμπαθών επιθυμιών. Ή νηστεία σε συνδυασμό με την προσευχή είναι ένα από τα μεγάλα δώρα, πού τα διατηρούν με επιμέλεια, όσοι γεύτηκαν κάποτε έστω και για λίγο τη γλυκύτητα τους και ένιωσαν την αξία τους.
ΜΕ τη νηστεία μεγαλώνει ή ευγνωμοσύνη προς εκείνον, πού έδωσε στον άνθρωπο τη δύναμη να νηστεύ­ει. Ή νηστεία βοηθάει στην κατάκτηση της περιοχής εκείνης πού μόνο με την διαίσθηση νιώθει κανείς, ότι υπάρχει. Οι εκδηλώσεις της ζωής και όλα τα φαινόμενα γύρω σου και μέσα σου αποκτούν ένα καινούργιο νόημα και οι στιγμές πού περνούν ένα μεγάλο, πλούσιο και καταπληκτικό περιεχόμενο. Ή εγρήγορση της «ιεράς θεωρίας» γίνεται διαυγής. Ή ανήσυχη εκζήτηση μετα­βάλλεται σε ήρεμη, ταπεινή και γεμάτη ευγνωμοσύνη αποδοχή των θείων δωρεών. Προβλήματα φαινομενικά άλυτα και βασανιστικά ανοίγουν τον πυρήνα τους σαν ώριμοι κάλυκες λουλουδιών. Μόνο με συνοδεία την προσευχή, τη νηστεία και την εγρήγορση πρέπει κανείς να χτυπάει την πόρτα πού εύχεται να δει κάποτε ανοιχτή
ΣΤΟ σημείο αυτό βλέπουμε το λόγο, για τον όποιο ή
νηστεία χρησιμεύει σαν μέτρο για τους άγιους πατέρες.
Αυτός πού νηστεύει πολύ, αγαπάει πολύ. Και όποιος αγαπάει πολύ του συγχωρούνται οι πολλές αμαρτίες του(Λουκά ζ'47).
ΟΙ άγιοι πατέρες συνιστούν μετρημένη νηστεία. Δεν πρέπει να αφήνουμε το σώμα μας να αδυνατίσει πάρα πολύ, γιατί τότε βλάπτεται και ή ψυχή- Ούτε επίσης μπορεί κανείς να νηστεύει έτσι στα ξαφνικά. Το καθετί απαιτεί άσκηση και ό καθένας οφείλει να δοκιμάζει τον εαυτό του έχοντας υπόψη του τη φύση του και τη δουλειά του. Δεν είναι σωστό να ξεχωρίζει κανείς τις τροφές σε απαγορευμένες και επιτρεπόμενες. Όλες τις τροφές τις δίνει ό Θεός. Εκείνο, πού μπορούμε να πούμε, είναι, ότι πρέπει να αποφεύγονται εκείνες πού κάνουν βαρύ και δυσκίνητο το σώμα και ανάβουν τις κατώτερες ορέξεις του. Ακριβώς μάλιστα αυτές καθορίζουν οι κανόνες πώς πρέπει να αποφεύγονται. Ισχυρά μπαχαρικά, πολλά κρέατα, οινοπνευματώδη ποτά και τα πα­ρόμοια, πού σκοπό τους έχουν να ικανοποιήσουν το φάρυγγα και όχι να συντελέσουν στη διατροφή του σώματος, πρέπει να αποφεύγονται. Ή σημασία του «μέτρου» όμως δεν αναφέρεται μόνο στην ποιότητα αλλά και στην ποσότητα. Έστω και αν πρόκειται για όχι τόσο ισχυρές τροφές, δεν πρέπει να τρώει κάνεις μέχρι «διαρρήξεως του στομάχου». Τότε καταλύεται το νόημα της νηστείας. Ή λαιμαργία αλλάζει απλούστατα υλικά για τον κορεσμό της.


Για την αποφυγή της υπερβολής
ΕΙΝΑΙ γνωστό, ότι εκείνος πού με υπερβολικό ζήλο ασκείται στο πιάνο, νιώθει να του πιάνονται τα δάχτυλα. Το ίδιο παθαίνει κι εκείνος πού γράφει πάρα πολύ. Καταπονημένος και εξαντλημένος από τη διαρκώς ίδια στάση του σώματος του οφείλει να διακόψει το έργο του ό γεμάτος ενθουσιασμό πρωτόβγαλτος μουσικός ή συγγραφέας. Είναι ανάγκη να ασκηθεί για πολύ καιρό στο έργο του, για να κατορθώνει να μένει ώρες πολλές στην ίδια κουραστική στάση πού απαιτεί το έργο του.
ΑΠΟ τα παραδείγματα αυτά μπορείς να καταλάβεις τί πρέπει να κάνεις και για το θέμα που μιλούμε. Ή νηστεία, ή υπακοή, ή αυτοπειθαρχία, ή εγρήγορση, ή προσευχή, όλα μαζί αποτελούν αναγκαία επί μέρους τμήματα της άσκησης. Για την ακρίβεια αποτελούν όλα μια άσκηση. Και μια οποιαδήποτε άσκηση πρέπει να γίνετε πραγματικά με ήρεμο και νηφάλιο υπολογισμό των δυνάμεων μας (πρβλ. Λουκ. ιδ' 28 εξ.) και χωρίς υπερβολές. «Σωφρονήσατε ούν και νήψατε εις τας προσευχάς» προτρέπει ό άγιος απόστολος Πέτρος και δια μέσου του Αποστόλου ό ίδιος ό Κύριος (Α' Πετρ. δ' 7).
Η μέθη δεν προέρχεται πάντοτε από το οινόπνευμα και τα άλλα μεθυστικά ποτά. Το ίδιο επικίνδυνη είναι και ή μέθη που προέρχεται από την πολύ μεγάλη αυτοπεποίθηση. Ή μέθη αυτή οδηγεί τα θύματα της σε ένα «ου κατ' επίγνωσιν ζήλον», πού εκδηλώνεται με υπερβολές και ακρότητες στο έδαφος των ασκήσεων. Το φυτό πού μεγαλώνει στη γη αυτή δεν είναι καλό. Οι καρποί πού παράγει είναι συνήθως υπερένταση, ανυπομονησία, δι­καιολογία. Εδώ ακριβώς ισχύει εκείνο, πού συνιστά ή Άγια Γραφή: «ουκ εκκλινείτε εις δεξιά ουδέ εις αριστερά» (Δευτ. ε' 32) και δεν πρέπει ποτέ να έχετε και την ελάχιστη εμπιστοσύνη στις ανθρώπινες δυνάμεις σας.
ΑΝ δε βρίσκουμε μέσα μας πλούσιους καρπούς αγάπης, ειρήνης, χαράς, καλοσύνης, ταπεινοφροσύνης, απλότητας, ειλικρίνειας, πίστης, υπομονής, τότε όλη ή εργασία μας πάει στα χαμένα, παρατηρεί ό άγιος Μακά­ριος ό Αιγύπτιος. Ή εργασία γίνεται για να έχουμε κάποτε συγκομιδή. Ή συγκομιδή όμως είναι του Κυρίου.
ΣΥΝΕΠΩΣ: πρόσεχε άγρυπνα τον εαυτό σου και γίνε συνετός. Αν παρατηρήσεις πώς γίνεσαι ευερέθιστος και ανυπόμονος, τότε γίνε λίγο πιο χαλαρός στις απαιτήσεις σου. Νιώθεις, ότι υποβλέπεις εύκολα τους άλλους και τους μαλώνεις ή τους κάνεις με το παραμικρό υποδείξεις; Να ξέρεις πώς βρίσκεσαι σε λάθος δρόμο. Όποιος απαρνείται τον εαυτό του, δεν έχει λόγους να μαλώνει εγωιστικά τους άλλους. Έχεις ίσως την εντύπωση, ότι σε ενοχλούν οι άλλοι ή οι εξωτερικές περιστάσεις; Δεν έχεις καταλάβει τότε σωστά τη δουλειά σου. Κάτι πού φαίνε­ται εκ πρώτης όψεως ότι είναι ενοχλητικό, είναι στην πραγματικότητα μια ευκαιρία για την εξάσκηση της υπομονής, της ανοχής και της υπακοής. Ό ταπεινός ποτέ δεν ενοχλείται. Μπορεί ίσως μόνο να ενοχλεί τους άλλους. Γι' αυτό παραμέριζε και εξαφάνιζε τον εαυτό σου. «Εϊσελθε εις το ταμείον σου» και κλείσε «την θύρα σου» (Ματθ. στ' 6). Κι όταν ακόμα είσαι υποχρεωμένος να ζεις μέσα σε μεγάλη και θορυβώδη συντροφιά. Και αν αυτό σου φαίνεται βαρύ, από καιρό σε καιρό βγες έξω, οπουδήποτε, αρκεί να είσαι μονάχος και φώναξε με όλη σου την ψυχή και ζήτησε τη βοήθεια του Κυρίου. Ό Κύριος θα εισακούσει τη δέηση σου.
ΝΑ είσαι, στο φρόνημα σου, σαν μια ρόδα, συμβου­λεύει ό στάρετς Αμβρόσιος. Όσο λιγότερο ακουμπάει στη γη ή ρόδα τόσο πιο γρήγορα γυρίζει και τρέχει προς τα εμπρός. Μη σκέφτεσαι, μη μιλάς και μη προσκολλάσαι στα γήινα πράγματα· περιορίσου μόνο στα πιο αναγκαία. Ό ίδιος πνευματικός υπενθυμίζει από την άλλη, ότι ρόδα πού βρίσκεται εντελώς στον αέρα δεν μπορεί να γυρίσει, ούτε να κινήσει το όχημα προς τα εμπρός.

I.ΜΟΝΗ ΚΥΚΚΟΥ- ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ- ΚΥΠΡΟΣ

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΚΥΚΚΟΥ- ΚΥΠΡΟΣ

Ι.Μ.ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΣΙΝΟΥ ΚΑΙ ΜΟΝΗ ΤΩΝ ΦΟΡΒΙΩΝ-ΚΥΠΡΟΣ

Ι.Μ.ΑΓΙΟΥ ΣΑΒΒΑ ΚΑΡΟΝΟΣ- ΚΥΠΡΟΣ

ΜΟΝΗ ΧΡΥΣΟΡΡΟΓΙΑΤΙΣΣΑΣ - ΚΥΠΡΟΣ

Ι.ΜΟΝΗ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΣΤΕΓΗΣ - ΚΥΠΡΟΣ

ΤΡΑΠΕΖΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΗ ΤΡΟΟΔΙΤΙΣΣΑΣ -ΚΥΠΡΟΣ

ΜΟΝΗ ΤΡΟΟΔΙΤΙΣΣΑΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΡΩΣΟΣ

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΡΩΣΟΣ (27 ΜΑΪΟΥ)

Βαρυφορτωμένο ξεκίνησε τό πρωί της 10ης Σεπτεμβρίου 1924 τό πλοίο «Βασίλειος Δεστούνης» από τό λιμάνι της Μερσίνας της Μικρός Ασίας με προορισμό τήν Εύ­βοια. Δεν μετέφερε μόνο 800 πονεμέ­νους ρακένδυτους Μικρασιάτες πρόσ­φυγες. Στο αμπάρι του τό πλοίο έκρυ­βε πολύτιμο θησαυρό. Ήταν ή ξύλινη (από κυπαρίσσι) λάρνακα με τό τίμιο ιερό σκήνωμα του 40χρονου οσίου Ιω­άννου του Ρώσου.

Οι τουρκικές αρχές είχαν απαγορεύ­σει αυστηρά στους Χριστιανούς τη με­ταφορά του Αγίου από τό Προκόπιο. Είχαν μάλιστα σφραγίσει τόν ομώνυμο περικαλλή ιερό Ναό του. Άλλά ο πιστός σιδηρουργός του Προκοπίου με άδεια του ευλαβέστατου ιερέως π. Χαρα­λάμπους Άβερκιάδη τη νύχτα της 9ης Σεπτεμβρίου τόλμησε και παραβίασε κρυφά τόν ιερό Ναό. Και ο τολμηρός Έλληνας και πιστός Μικρασιάτης Πανα­γιώτης Παπαδόπουλος, πού επρόκειτο τήν επομένη νά ταξιδέψει γιά τήν Ελ­λάδα, ανέλαβε νά περιτυλίξει με κιλίμια τό ιερό Λείψανο. Και με κίνδυνο της ζωής του τό πέρασε από τό τουρκικό τελωνείο.

Τόσο μεγάλη ευσέβεια και πίστη είχαν οι αγαπημένοι μας Μικρασιάτες πρόσφυγες. Μπορεί νά έφθασαν στην μητροπολιτική Ελλάδα μας πάμφτωχοι υλικά, άλλά μάς έφεραν τόν ζωντανό τους πλούτο τής Ορθοδόξου Παραδό­σεως και ζωής όχι μόνο με τό ήθος και τήν αρχοντιά τους, άλλά και με τα πλού­σια εκκλησιαστικά κειμήλια, τις περίπυστες άγιες εικόνες και προπαντός με τα θησαυρίσματα των ιερών Λειψάνων των Άγιων τους.

Έτσι ή Εύβοια χάρις στην πίστη των ευσεβών Μικρασιατών του Προκοπίου τής Ανατολής απέκτησε τόν θησαυρό αυτό, δηλαδή τό ιερό άφθορο Λείψανο του αγίου Ιωάννου του Ρώσου. Σήμερα ευρίσκεται μέσα σε ασημένια Λάρνα­κα στον ομώνυμο περίλαμπρο Ναό του στο χωριό Νέο Προκόπιο στα βόρεια τής νήσου.


Ποιος όμως ήταν ο άγιος Ιωάννης ο Ρώσος;
Στην περιοχή τής Ουκρανίας, σ' ένα χωριό τής Μικρορωσίας, εκεί όπου τα ήσυχα νερά του Δνείπερου ποταμού διασχί­ζουν και ποτίζουν τόν μεγαλύτερο σιτοβολώ­να του κόσμου, γεννή­θηκε γύρω στα 1690 ο Ιωάννης. Οι γονείς του ήταν ευσεβείς, δίκαιοι και τίμιοι. Δίδαξαν στο παιδί τους από τη μικρή ηλικία τα ιερά γράμμα­τα, τήν τέχνη τής προσ­ευχής και τόν δρόμο τής θυσίας και τής αγάπης και προς τόν Θεό και προς τούς ανθρώπους. Ό Ιωάννης τα δεχόταν όλα με ευγνωμοσύνη. Τα ε­φάρμοζε με πιστότητα.

Τήν εποχή εκείνη τσάρος τής Ρωσί­ας ήταν ο Μέγας Πέτρος, άνθρωπος πολεμοχαρής και σκληροτράχηλος. Ό Ιωάννης σε νόμιμη ηλικία κατετάγη στο ρωσικό στρατό. Έλαβε μέρος στον α­τυχή ρωσοτουρκικό πόλεμο (1711), πού διήρκεσε 7 χρόνια και είχε ως απο­τέλεσμα χιλιάδες Ρώσοι στρατιώτες νά συλληφθούν αιχμάλωτοι από τούς Τατάρους. Ανάμεσα σ' αυτούς ήταν και ο νέος τότε στρατιώτης Ιωάννης. Οι Τάταροι πούλησαν τόν Ιωάννη σε κά­ποιον Τούρκο αξιωματικό του ιππικού, τόν Όμέρ αγά από τό Προκόπιο τής Μικρός Ασίας, μία πόλη πού ήταν κτι­σμένη σε υψόμετρο 1.200 μέτρων, 60 χιλιόμετρα έξω από τήν Καισαρεία τής Καππαδοκίας.

Πολλοί τότε στρατιώτες αρνήθηκαν τήν ορθόδοξη πίστη τους πιεζόμενοι από τις απειλές των αλλόθρησκων Τούρκων. Μπροστά στα δώρα και τις υποσχέσεις των Αγαρηνών έκάμφθη-σαν. Άλλά ο γενναίος Ιωάννης παρέ­μεινε αλύγιστος στην ορθόδοξη πίστη του. Μέσα του βασίλευε ή ευσέβεια και ή βαθιά πεποίθηση ότι ο Θεός δεν θα τόν εγκαταλεί­ψει. Παραδίδει τη ζωή του στον Θεό με σύν­θημα του: «Κύριος ποιμαίνει με, καί ουδέν με υστερήσει» (Ψαλ. κβ'1).

Προχωρεί γαλήνια, α­τάραχα. Σηκώνει με υ­πομονή τόν σταυρό του από τις ειρωνείες και τις περιφρονήσεις των άλλων πού τόν φώναζαν «κιαφίρη», δηλαδή άπιστο. Σταθερή είναι και ή ομολογία του προς τόν αγά του. «Είσαι αφέντης - του λέει - μόνο του σώματος μου, όχι όμως και τής ψυχής μου. Είμαι πρόθυμος νά υπακούω σε όλες τις διαταγές σου, εφ' όσον με αφήσεις ελεύθερο στην πίστη μου. Διαφορετικά, εάν με πιέ­σεις νά αλλαξοπιστήσω, ευχαρίστως σου παραδίδω τήν κεφαλή μου και όχι τήν πίστη μου. Χριστιανός γεννήθηκα, Χριστιανός θα αποθάνω. Τόν Χριστό δεν πρόκειται νά αρνηθώ».

Ή σταθερή αυτή ομολογία του Ιωάν­νη συνδυασμένη πάντοτε με τήν εργα­τικότητα, τήν ταπεινοφροσύνη και τήν ευγενή συμπεριφορά του, τόν έκαμαν πολύ συμπαθή στο σκληρό του αφεν­τικό.

Ό Όμέρ είχε αναθέσει στον Ιωάννη τήν ευθύνη του στάβλου του. Εκεί μέ­σα κάτω από ταπεινές συνθήκες, μέσα σε δυσοσμία και σε υγρό και σκοτει­νό περιβάλλον ο Ιωάννης ο αιχμάλω­τος και δούλος ζούσε άγια ζωή. Ήταν συνεπής και ακριβής όχι μόνο στα κα­θήκοντα τής ευτελούς αυτής εργασί­ας άλλά και στα πνευματικά του καθήκοντά. Δοξολογούσε τόν Θεό συνε­χώς. Αναπολούσε τις ταπεινές συνθή­κες κάτω από τις όποιες γεννήθηκε ο Κύριος στο σπήλαιο τής Βηθλεέμ. Και Τόν ευχαριστούσε γιατί τόν αξίωνε νά ζει και αυτός σε τέτοιο περιβάλλον.

Σε κάποια γωνία του στάβλου ξά­πλωνε ήσυχος και ειρηνικός γιά νά ξεκουραστεί τις νύχτες. Αρκετές όμως νύχτες έφευγε. Πήγαινε στον γειτονικό αρχαίο ναό του Αγίου Γεωργίου, λα­ξευμένο σε βράχο, και εκεί όρθιος στον Νάρθηκα έκανε τις ακολουθίες του... Προσευχόταν με θέρμη μέσα στη νυ­χτερινή γαλήνη. Κάθε Σάββατο κοινω­νούσε τα Άχραντα Μυστήρια. Όλο και έλαμπρύνετο. Ένας ύμνος πού τόν εγ­κωμιάζει γράφει: «Καθαρός τω σώματι καί τη ψυχή όλος γέγονας».

Τό ζεύγος των αφεντικών του θαύ­μαζε όλο και περισσότερο τη βιοτή του απλού και ταπεινού αυτού δούλου. Του πρόσφεραν λοιπόν ένα μικρό δωμάτιο γιά νά ζει πιο άνετα. Ό Όσιος όμως ευγενικά τό αρνήθηκε. Προτίμησε νά ζει μέσα στην κακοπάθεια και τήν άσκηση παρά μέσα στη χλιδή και τήν άνεση. Ό ταπεινός τόπος του στάβλου «του εξ­ασφάλιζε», όπως γράφει ο βιογράφος του, «τήν ευωδιά του Αγίου Πνεύμα­τος». Ζούσε λιτά, με ελάχιστη τροφή, και πλούσια προσευχή. Όλα τα δεχό­ταν αγόγγυστα. Και όταν ο αφέντης του πορευόταν έφιππος, εκείνος τόν α­κολουθούσε πεζός ταπεινά σαν σκλά­βος του ψελλίζοντας λόγια του Ψαλτη­ρίου.

Ή παρουσία του αγίου αυτού υπηρέτη και σκλάβου Ιωάννη ήταν μία συνεχής ευλογία γιά τόν Ίππαρχο αγά του Προ­κοπίου. Τό σπιτικό του όλο και πλούτι­ζε. Έγινε «ο πλουσιότερος και ο πλέον αξιοσέβαστος στην πόλη» άνθρωπος.

Ό Ιωάννης είχε πλέον αποκτήσει κύ­ρος. Όλοι τόν σέβονταν. Σταμάτησαν οι ειρωνείες και οι εμπαιγμοί των άλλων.

Κάποια περίοδο πού ο αγάς - σαν ευσεβής Μουσουλμάνος - είχε φύγει σε ιερή αποδημία - προσκύνημα στη Μέκκα, ή γυναίκα του θέλησε νά καλέ­σει σε φαγητό φίλους και γνωστούς γιά νά ευχηθούν γιά τόν ασφαλή γυρισμό και τήν καλή υγεία του αγά της. Καθώς έφερνε ή κυρία στους συνδαιτυμόνες τό γνωστό φαγητό τής Ανατολής, τό πιλάφι, στράφηκε προς τόν Ιωάννη και του είπε: «Πόση χαρά θα ένιωθε, Γιοβάν, σήμερα ο αφέντης σου, αν γευό­ταν από αυτό τό αγαπημένο του φα­γητό». Ό Ιωάννης με απλότητα ζήτησε ένα πιάτο με πιλάφι. Και με τη δύνα­μη τής αδιάκριτου πίστεως και θερμής προσευχής του τό πιάτο θαυματουρ­γικά απεστάλη στο αφεντικό του! Οι παριστάμενοι δεν πίστεψαν. Γέλασαν... Όταν όμως μετά από καιρό επέστρε­ψε ο αγάς και έφερε πίσω τό πιάτο ά­δειο με τό οικόσημο τής μωαμεθανικής του οικογενείας, τότε πείστηκαν όλοι γιά τη δύναμη τής πίστεως του άκα­κου και φιλάγαθου και φιλάνθρωπου αυτού δούλου.

Ύστερα και από τό γεγονός αυτό, τό ζεύγος των κυρίων πίεζε περισσότερο τόν Ιωάννη νά μην κατοικεί πια στον ανθυγιεινό στάβλο και του παραχώρη­σαν δωμάτιο γιά νά ζει με αξιοπρέπεια. Αυτός όμως και πάλι - όπως και τήν πρώτη φορά - ευγενικά και σταθερά αρνήθηκε. Προτίμησε νά ζει ως ταπει­νός δούλος Ιησού Χριστού στο «ησυ­χαστήριο» πού τόσα χρόνια είχε αγα­πήσει μένοντας πιστός στα θελήματα του αγά του και στη διακονία και τις περιποιήσεις των άκακων και άλογων ζώων.

Έφθασε κάποτε και ή ώρα πού ο άγιος Ιωάννης ο Ρώσος επρό­κειτο νά εγκαταλείψει τα εγκόσμια και νά αναχωρήσει γιά τόν ουρανό. Ό Όσιος μας αρρώστησε. Παρέμενε ξα­πλωμένος με υπομονή στον ταπεινό αχυρώνα του στάβλου ευγνωμονώντας τόν Θεό γιά όλα τα δώρα πού του είχε χαρίσει. Κάποια στιγμή αισθάνθηκε ότι πλησιάζει τό τέλος του και ζήτησε με ισχυρό πόθο νά κοινωνήσει τα Άχραντα Μυστήρια. Και επειδή υπήρχε τήν περί­οδο εκείνη ατμόσφαιρα μίσους από φα­νατισμένους Τούρκους ο διακριτικός και ευλαβής ιερέας π. Θεόδωρος Παπαδό­πουλος έφερε τη θεία Κοινωνία με άκρα ευλάβεια μυστικά μέσα σε ένα μήλο. Με ιερή συγκίνηση ο όσιος και ομολογητής του Χριστού Ιωάννης κοινώνησε γιά τελευταία φορά. Και ειρηνικά παρέδω­σε τήν αγνισμένη και φωτισμένη ψυχή του στον αγαπημένο του Κύριο Ιησού Χριστό. Ήταν 27 Μαΐου του έτους 1730. Ή είδηση διαδόθηκε αστραπιαία σε ό­λο τό Προκόπιο. Μεγάλο πένθος απλώ­θηκε σε όλη τήν περιοχή τής Καππα­δοκίας. Ό Όμέρ αγάς τόν τίμησε και τόν έκλαψε.

Στη συνείδηση όλων, Χριστιανών και Οθωμανών, ο δούλος του Θεού Ιωάννης ήταν ένας άγιος. Είχαν περάσει τριάμισι μόλις χρόνια από τήν κοίμηση του Αγίου. Οι Προκοπιείς έβλεπαν κάθε νύχτα «φώς λάμπον άγιον τω του οσίου μνήματι». Έτσι με θαυμαστή υπόδειξη του Αγίου τό Νοέμβριο του 1733 έγινε ή ανακομιδή των ιερών Λειψάνων του. Έκθαμβοι οι πιστοί Χριστιανοί αντίκρισαν τό ιερό Λείψανο του νέου αυτού ασκητού και όμολογητού «ακέραιο καί εύωδιάζον». Με ιερό δέος τό έναπέθεσαν κάτω από τήν Αγία Τράπεζα του Αγίου Γεωργίου (του ναού πού τόσο είχε αγαπήσει ο Άγιος).

Εκατό χρόνια μετά, τό 1832, ο στρατός του Όγλού Οσμάν πορευόμενος σε πο­λεμική αποστολή λεηλάτησε τό Προκό­πιο. Βεβήλωσε και λήστεψε τόν ιερό ναό. Παρέδωσε τό ιερό Λείψανο του άγιου Ιωάννου στις φλόγες. Άλλά ο Άγιος πα­ρουσιάστηκε σε όραμα και φοβέρισε τούς ασεβείς Οθωμανούς. Έντρομοι οι στρατιώτες εγκατέλειψαν αμέσως εκεί ό,τι είχαν κλέψει και έφυγαν διακηρύσσον­τας τό μεγάλο θαύμα. Τό σκήνωμα του Άγιου παρέμενε άθικτο, όμως έμαύρισε επιφανειακά. Τό 1862 με επέμβαση θαυματουργική του Άγιου γλύτωσαν από τό σεισμό είκοσι παιδάκια του ελληνικού σχολείου.

Ή φήμη του οσίου Ιωάν­νου ως θαυματουργού είχε απλωθεί πλέον σ' ό­λη τη Μ. Ασία. Πάμπολ­λες είναι οι μαρτυρίες γιά τα θαύματα του. Πλήθη λαού τόν επισκέπτονται και ζητούν θεία προστα­σία και βοήθεια. Τόν ο­νομάζουν «θεραπευτή Ά­γιο». Οι Τούρκοι τόν α­ποκαλούν «κουλέ Γιουβάν», αιχμάλωτο Ιωάννη. Με πίστη και αυτοί λαμβάνουν «τό σιφά σουγιού», τό νερό του αγιάσματος του. Με αυτό θεραπεύονται, ραντίζουν τα χωράφια, σταματούν οι επιδημίες. Μία δοξολογία εξέρχεται από τα χείλη όλων. Ή λάρνα­κα του Οσίου «ίατρείον δέδεικται πάσης ασθενείας». Έκθαμβος ο υμνογράφος τής Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας α­είμνηστος π. Γεράσιμος Μικραγιαννανίτης θα γράψει: «Ίδόντες σου τήν βιοτήν καί τήν πτωχείαν τήν πολλήν οί Άγαρηνοί, Ιωάννη, σφόδρα ηύλαβήθησαν η­θών σου τήν σεμνότητα». Και σε δόξα­σαν. Και με μεγάλη φωνή διέδιδαν ότι είσαι φίλος και οικείος του Θεού!

Ό Ορθόδοξος κόσμος τής Ανατολής απέδειξε τη μεγάλη του ευλάβεια και τήν ευγνωμοσύνη του προς τόν όσιο Ιωάν­νη και με τήν ανέγερση μεγαλοπρεπούς βυζαντινού ναού στη μνήμη του ονό­ματος του στο Προκόπιο τής Μικρός Α­σίας. Γιά τήν ανέγερση αυτή έγινε παν­ελλήνιος συναγερμός. Μεγάλη ήταν και ή συνεισφορά τής 'Ι. Μ. Άγιου Παντελεή­μονος Άγ. Όρους. Εκεί, μέσα στον λαμ­πρό αυτό ναό διαστάσεων 50x40 και ύ­ψους 30 μέτρων και με τα 2 καμπαναριά
του, πού διαλαλούσαν τη δόξα τής Χριστιανοσύ­νης, από τό 1886 έως τις 9 Σεπτεμβρίου 1924 ο ά­γιος Ιωάννης μέσα από τήν ξύλινη λάρνακα δεχό­ταν τις παρακλήσεις του αγαπημένου του πιστού λαού. (Δυστυχώς ο ναός αυτός κατεδαφίστηκε από τα θεμέλια του τό 1950 με εντολή του φανατικού «καϊμακάμη», Τούρκου δι­οικητού του Προκοπίου).

Τώρα ο όσιος Ιωάννης ο Ρώσος ο ομολογητής φιλοξενείται στο χώρο τής ευβοϊκής γης. Τό αγιασμένο ιερό του σκή­νωμα αναπαύεται πλέον μόνιμα μέσα στον καινούργιο ολόλαμπρο, περικαλλή ναό του πού έκτισαν στο Νέο Προκό­πιο Εύβοιας με πολλές θυσίες οι πιστοί μας πρόσφυγες μαζί με τη συνδρομή πολλών ευσεβών Χριστιανών. Συνεχί­ζει ο Όσιος μας και από εκεί με τήν ίδια, όπως πάντα, απέραντη αγάπη του και στοργή νά ακούει τις δεήσεις και τις πο­λύκλαυστες παρακλήσεις των πιστών αδελφών του. Και νά θαυματουργεί σε πολλούς. Συνεχώς καταγράφονται και νέα θαύματα του.

Ιδιαίτερη συγκίνηση προξενεί ένα τα­πεινό μπαστουνάκι πού παραστέκει δί­πλα στην ασημένια λάρνακα του Άγι­ου. Βουβός μάρτυρας θαύματος. Προ­έρχεται από τη συγκύπτουσα γερόν­τισσα Μαρία Σιάκα από τό Φρέναρος Αμμοχώστου (Κύπρου), ή όποια στις 11.8.78 θεραπεύθηκε εκεί από τόν Άγιο και με φωνή πνιγμένη από δάκρυα ευ­γνωμοσύνης του είπε: «Ίντα (τί) νά σου δώσω, παλληκάρι μου; Άγιε μου, είμαι φτωχιά, θα σου δώσω τό μπαστούνι μου, διότι εν μου (δεν μου) έχρειάζεται μέχρι νά πεθάνω».

Συγκινητική είναι και ή παρουσία του Άγιου τόν Μάρτιο του 1999 στη Σερβία. Όπως ή υπέρμαχος Στρατηγός, ή Παν­αγία μας, ενδυνάμωσε τούς στρατιώτες μας τό 1940, έτσι και ο άγιος Ιωάννης ο Ρώσος σε οράματα πού πολλοί τόν είδαν, τούς βεβαίωσε: «Πηγαίνω στο Βελιγρά­δι, γιατί σφαγιάζεται ή Ορθοδοξία». Και πράγματι· ντυμένος στρατιωτικά ο Άγιος ενίσχυε πολλούς Σέρβους τήν περίο­δο εκείνη με τη θαυματουργική παρου­σία του, όπως τό κατέθεσαν αυτόπτες αξιόπιστοι μάρτυρες Σέρβοι.

Ό άγιος Ιωάννης ο Ρώσος ο ομολογητής αγάπησε αληθινά, βαθιά και ισό­βια τόν Χριστό μας. Καμιά δυσκολία δεν στάθηκε ικανή, ώστε νά χαλαρώσει τούς δεσμούς τής αγάπης του προς τόν Κύ­ριο μας, τόν Ιησού Χριστό. Ούτε ή μικρή του ηλικία τόν εμπόδισε, ούτε τό αρ­νητικό παράδειγμα τής αποστασίας των συστρατιωτών του ούτε οι συνθήκες τής αιχμαλωσίας ούτε οι πιέσεις και οι ειρω­νείες των αλλόπιστων ούτε ο τόπος τής διαμονής του. Όλα αυτά τα περιφρόνη­σε. Και είχε πάντοτε ως σύνθημα τής ζωής του νά πράττει «ό,τι αρέσει στόν Βασιλέα Χριστόν», οπουδήποτε και αν βρίσκεται. Γι’ αυτό με τη Χάρη του παν­τοδύναμου Θεού μέσα σε 40 μόλις χρό­νια ολοκλήρωσε τόν προορισμό του με τόσο θεάρεστη ακρίβεια. Έζησε άγια! Γι' αυτό ο Κύριος, ο Παντοκράτωρ, τόν έβράβευσε με δόξα μεγάλη, με τό φωτο­στέφανο τό τιμημένο του Άγιου!

Ας βαδίζουμε και εμείς στα ίχνη του. Και με τις πρεσβείες του ας σταθεροποιούμε τις αποφάσεις μας γιά αγώνα αγιασμού μέχρι θανάτου.

Αναλυτική βιογραφία του Άγιου βλέπε: Άρχιμ. Χρυσοστόμου Τριαντάφυλλου (νυν Μητροπολίτου Χαλκίδος), Ό όσιος Ιωάννης ο Ρώσος, Χαλκίδα 2000 (έκδ. Ιερού Προσκυνήματος «Ό όσιος Ιωάννης ο Ρώσος», Προκόπιον Εύβοιας).

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΟΥ ΑΓΡΟΥ - ΚΥΠΡΟΣ

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΜΑΧΑΙΡΑ-ΚΥΠΡΟΣ

Ο ΤΙΜΙΟΣ ΚΑΝΑΒΟΣ - ΚΑΡΑ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΦΙΛΙΠΠΟΥ- Ι.ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ -ΚΥΠΡΟΣ

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΓΙΟΥ ΝΕΟΦΥΤΟΥ- ΚΥΠΡΟΣ

ΣΤΟ ΑΡΧΟΝΤΑΡΙΚΗ ΤΗΣ Ι.Μ. ΑΓΙΑΣ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΙΝΑ ΜΕ ΤΟΝ Π. ΠΑΥΛΟ

ΜΕ ΤΟΝ ΠΑΤΕΡΑ ΠΑΥΛΟ ΣΤΟ ΣΙΝΑ

Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΤΩΝ 8

Για την υπακοή
Η υπακοή είναι ένα άλλο απαραίτητο μέσο στον αγώνα εναντίον «του ιδίου θελήματος». Με την υπακοή απονεκρώνεις τα «μέλη σου τα επί της γης» για να μπορείς να ενεργείς καλύτερα με τα μέλη του πνεύματος, λέει ό άγιος Ιωάννης της Κλίμακας. Και κάτι περισ­σότερο· ή υπακοή είναι ό τάφος του θελήματος σου, από τον όποιο όμως φυτρώνει ή ταπεινοφροσύνη.
ΠΡΕΠΕΙ να φέρνεις στο νου σου ότι θεληματικά παραδόθηκες στη φαινομενική υποδούλωση της υπακο­ής. Ας σου θυμίζει λοιπόν ό σταυρός πού έχεις κρεμα­σμένο στο λαιμό σου, ότι δια μέσου αυτής της «δουλείας» προχωρείς προς την αληθινή ελευθερία.
ΊΣΩΣ αναρωτιέσαι· και σε ποιόν λοιπόν πρέπει να υπακούω; Οι άγιοι απαντούν: να υπακούς στους υπέρ­τερους σου (Έβρ. ιγ' 17). Και ποιοι είναι αυτοί; ξαναρω­τάς. Πού μπορώ να βρω δασκάλους και πνευματικούς οδηγούς; Οι άγιοι πατέρες αποκρίνονται: ή Εκκλησία το έχει προβλέψει και αυτό. Γι' αυτό ήδη από την εποχή των Αποστόλων μας έδωσε ένα υπέροχο δάσκαλο πού μπο­ρούμε να τον χρησιμοποιήσουμε και να επωφελούμαστε απ' αυτόν παντού, οπουδήποτε κι αν είμαστε, κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες κι αν ζούμε. Στην πόλη ή στην εξοχή, με οικογένεια ή χωρίς οικογένεια, φτωχοί ή πλούσιοι μπορούμε να έχουμε αυτόν τον δάσκαλο της υπακοής μαζί μας και να υπακούμε σ' αυτόν πάντοτε, Ίσως δεν τον σκέφτεσαι καθόλου. Ξέρεις πώς λέγεται; Ιερή νηστεία!
Ο Θεός βέβαια δεν έχει ανάγκη από τη νηστεία μας, όπως δε χρειάζεται καθόλου και τις προσευχές μας. Ό Παντέλειος και Ανενδεής Θεός δε δοκιμάζει στέρηση κανενός πράγματος και ούτε χρειάζεται τίποτε πού να μπορούμε εμείς, τα δημιουργήματα του, να του δώσου­με. Ούτε απαιτεί τίποτα από μας. Λέει όμως ό άγιος Ιωάννης ό Χρυσόστομος: δέχεται προσφορές εκ μέρους μας μόνο και μόνο γιατί συντελούν στη δική μας σωτηρία.
ΜΑΘΕ μεγαλύτερη προσφορά πού μπορούμε να κάνου­με στον Κύριο είναι ό εαυτός μας. Αυτό όμως δεν μπορούμε να το κάνουμε, αν δεν απαρνηθούμε το δικό μας θέλημα. Και αυτό θα το πετύχουμε με την υπακοή. Την υπακοή πάλι τη μαθαίνουμε με την άσκηση- Και ή καλύτερη άσκηση που μας υποδείχνει ή Εκκλησία μας είναι ή νηστεία των ορισμένων ήμερων και περιόδων πού έχει ή ίδια ορίσει.
ΕΚΤΟΣ όμως από τη νηστεία έχουμε και άλλους δασκάλους, προς τους όποιους μπορούμε να δείχνουμε υπακοή στην καθημερινή μας ζωή. Τους συναντούμε σε κάθε μας βήμα, αρκεί μόνο να διακρίνουμε τη φωνή τους. Να μερικοί. Ή γυναίκα σου θέλει να πάρεις μαζί σου το αδιάβροχο σου. Κάνε αυτό πού σου λέει, έστω κι αν δεν ήθελες να το πάρεις, για να ασκηθείς στην υπακοή. Ό συνάδελφος σου σε παρακαλεί να τον συνο­δεύσεις λιγάκι. Ακολούθησε τον για να ασκηθείς στην υπακοή, έστω κι αν δεν έχεις καθόλου όρεξη για κάτι τέτοιο εκείνη τη στιγμή. Άφωνα σε παρακαλεί το παιδί σου για μια μικρή περιποίηση και συντροφιά. Κάνε το όσο μπορείς με καλύτερη διάθεση, έστω κι αν κάτι πιο ευχάριστο τραβάει εκείνη την ώρα την προσοχή σου. Έτσι ασκείσαι στην υπακοή. Μπορείς λοιπόν με τον τρόπο αυτό να βρεις πολλές ευκαιρίες υπακοής μέσα στο ίδιο το σπίτι σου, πού δεν είναι καθόλου λιγότερες ή μικρότερης άξιας από αυτές που έχει ένας μαθητευόμε­νος καλόγερος στο μοναστήρι του. Το ίδιο μπορεί να συμβεί στη δουλειά σου, στο περιβάλλον σου, στις σχέσεις σου με τους άλλους ανθρώπους γύρω σου.
ΓΙΑ υπακοή απομακρύνει πολλά εμπόδια. Αποκτάς ελευθερία και γαλήνη, όσο ή καρδιά σου ασκείται να μην αντιστέκεται. Όταν δείχνεις υπακοή αποφεύγεις τον επικίνδυνο περιορισμό. Ή αγάπη τότε έχει ανοιχτό χώρο για να αναπαυθεί μέσα σου. Με την υπακοή σταυρώνεις την υπερηφάνεια σου, την ηδονή να αντιμιλάς, την ιδέα ότι είσαι μια σπάνια Ιδιοφυΐα, την ισχυρογνωμοσύνη σου, πράγματα πού δημιουργούν ένα σκληρό κέλυφος στο χαρακτήρα σου. Κλεισμένος όμως μέσα σ' αυτό το κέλυφος δεν μπορείς να συναντήσεις το θεό της αγάπης και της ελευθερίας.
ΜΑΘΕ λοιπόν να χαίρεσαι όταν σου δίνεται μια ευκαιρία υπακοής. Είναι όμως εντελώς ανώφελο να δημιουργείς τεχνητές ευκαιρίες υπακοής. Ή προθυμία σου θα γίνει προσποίηση. Έτσι θα οδηγηθείς στην αυτοδικαίωση και αυτοικανοποίηση. Καλύτερα να αρκε­στείς με εμπιστοσύνη στις ευκαιρίες που σου στέλνει ό Θεός για να υπακούει, όταν χρειάζεται, χωρίς να το περιμένεις. Οι ευκαιρίες αυτές είναι οι πιο κατάλληλες για σένα. Όταν όμως βλέπεις πώς αφήνεις να σου ξεφεύ­γουν τέτοιες ευκαιρίες από τα χέρια, τότε μάλωσε τον εαυτό σου. Μοιάζεις στην περίπτωση αύτη σαν το ιστιοφόρο πού άφησε ανεκμετάλλευτο τον ούριο άνεμο, ό οποίος φυσούσε τόσο ευνοϊκά γι' αυτό. Για τον άνεμο είναι αδιάφορο αν χρησιμοποιήθηκε ή όχι. Για το ιστιο­φόρο όμως θα ήταν ένα σπουδαίο μέσο για να πάει γρηγορότερα στο τέρμα του ταξιδιού του. Έτσι πρέπει να θεωρείς και συ την ευκαιρία και τα μέσα που σου στέλνει ή Άγια Τριάδα κάθε τόσο για να ασκηθείς στην υπακοή.

ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΟΡΘΟΔΟΞΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΥΡΙΑΣ

ΦΟΛΕΓΑΝΔΡΟΣ- ΜΟΝΟΧΩΡΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ