«Σε τι υστερώ εγώ έναντι των άλλων; Με παρεξηγούν, με ταπεινώνουν άδικα, δεν μου αξίζει αυτό!».

 

Πολλοί από εμάς θεωρούμε τους εαυτούς μας τους πιο ταπεινούς ανθρώπους. Ας εξετάσουμε τον εαυτό μας τώρα, στεκόμενοι μπροστά στον Σταυρό και το Ευαγγέλιο. Η υπερηφάνεια φανερώνεται από τα έργα, όπως το δέντρο αναγνωρίζεται από τους καρπούς του. Άραγε, δεν επιθυμεί ο καθένας μας τιμή, δόξα και έπαινο; Πολλοί από εσάς ίσως σκέφτεστε τώρα: «Όχι, δεν επιζητούμε ούτε τιμή, ούτε δόξα, ούτε έπαινο...».

 Ωστόσο, γιατί τότε δεν μπορείτε να ανεχθείτε ούτε την παραμικρή επίπληξη ή παρατήρηση χωρίς να προσβληθείτε ή να θυμώσετε; Αυτό συμβαίνει επειδή, κατά βάθος, ο καθένας θεωρεί τον εαυτό του «κάποιον» — και μάλιστα «κάποιον όχι ευκαταφρόνητης σπουδαιότητας», όπως το διατύπωσε παραστατικά ο Άγιος Θεοφάνης ο Έγκλειστος. 

Πόσο ταπεινοί φαινόμαστε στα λόγια! Διακηρύσσουμε ότι δεν γνωρίζουμε τίποτα, ότι δεν είμαστε ικανοί για τίποτα· λέμε ότι είμαστε πνευματικά φτωχοί, ανίκανοι ακόμη και να προσευχηθούμε, και ούτω καθεξής. Όμως, αν κάποιος —ακόμη και με καλές προθέσεις και χάριν του έργου— επισημάνει την ανεπάρκεια ή την έλλειψη γνώσεων εκ μέρους σας, ή αν απομακρυνθείτε από μια εργασία επειδή κριθήκατε ακατάλληλοι, τότε όλη η ψεύτικη ταπεινοφροσύνη μας εξατμίζεται αμέσως από την ψυχή. 

Αρχίζουμε να προσβαλλόμαστε, να γογγύζουμε, να βράζουμε από αγανάκτηση και να ξεσπάμε: «Σε τι υστερώ εγώ έναντι των άλλων; Με παρεξηγούν, με ταπεινώνουν άδικα, δεν μου αξίζει αυτό!». Αυτή είναι η φωνή της υπερηφάνειάς μας!

Μας αρέσει να διδάσκουμε και να νουθετούμε· μας αρέσει να ανακατευόμαστε στις υποθέσεις των άλλων, φανταζόμενοι —από υπερηφάνεια— ότι είμαστε πολύ πιο έξυπνοι και συνετοί από όλους τους άλλους. Μερικοί μάλιστα επαινούν τον εαυτό τους χωρίς ίχνος ντροπής: «Έκανα αυτό κι εκείνο· το έκανα καλύτερα από τους άλλους».

Κύριε, συγχώρεσέ μας τους αμαρτωλούς!

Αρχιμανδρίτης Ιωάννης (Κρεστιανκίν)