Μετανοήστε, αδελφοί, μετανοήστε!
Ο Ιερομόναχος Βαρλαάμ Μπάρσα, ηγούμενος της Μονής Κορλατσένι (στην επαρχία Σουτσάβα) και πνευματικός πατέρας της Οσίας Μητέρας Ελισάβετ, διηγήθηκε ότι, κατά την επιστροφή της από την Ιερουσαλήμ, η Μητέρα είχε μεταμορφωθεί πλήρως — σε τέτοιο βαθμό που σχεδόν κανείς δεν μπορούσε πλέον να την καταλάβει. Κάτι είχε συμβεί στη Μητέρα μας· προσευχόταν, έκλαιγε και κραύγαζε: «Μετανοήστε, αδελφοί, μετανοήστε!»
Όπως συνηθίζεται να λέγεται, είναι πιθανό η Μητέρα Ελισάβετ να είχε ανέβει ταχύτατα αρκετά πνευματικά σκαλοπάτια, φτάνοντας στο ύψιστο επίπεδο. Πνευματικά μιλώντας, έβλεπε και άκουγε τα πάντα. Επιπλέον, ο Πατέρας έλεγε ότι, όταν προσευχόταν, το ίδιο το όρος Γιουμαλάου έτρεμε. Διέθετε μια θαυματουργή δύναμη στα λόγια, τις προσευχές και τις πράξεις της· ό,τι έλεγε, πραγματοποιούνταν.
Τι είδους δύναμη θα μπορούσε να είναι αυτή; Δεν είναι ανθρώπινη δύναμη. Από μόνος του, ο άνθρωπος δεν έχει τη δύναμη να μετακινήσει ούτε έναν κόκκο σκόνης χωρίς το θέλημα του Θεού.
Οι Άγιοι Πατέρες μας διδάσκουν ότι υπάρχουν τρία μεγάλα στάδια πνευματικής ανόδου: η κάθαρση (*πράξις*) — ο αγώνας κατά των παθών· ο φωτισμός (*θεωρία*) — ο νους φωτίζεται και αρχίζει να αντιλαμβάνεται τις πνευματικές αιτίες των πραγμάτων· και η τελείωση ή θέωση (*θέωσις*) — κατά την οποία ο άνθρωπος γίνεται φορέας του Αγίου Πνεύματος.
Η τριετής αποστολή της Μητέρας Ελισάβετ στην Ιερουσαλήμ, στον Πανάγιο Τάφο, δεν ήταν μάταιη. Επιδόθηκε σε αυτό που οι Πατέρες αποκαλούν «εσωτερικό αγώνα». Πήγε στον δικό της Γολγοθά. Και εκεί, όπως λέει ο Αββάς Ισαάκ ο Σύρος, της χαρίστηκε το «βάπτισμα των δακρύων». Γι’ αυτό έκλαιγε και κανείς δεν την καταλάβαινε πια. Διότι ο άνθρωπος που έχει γευτεί έναν άλλον κόσμο δεν μπορεί πλέον να μιλήσει τη γλώσσα αυτού του κόσμου. Η γλώσσα του γίνεται μία και μόνη λέξη:
«Μετανοήστε!»
Τι δύναμη διέθετε; Οι άγιοι την αποκαλούν με δύο ονόματα: δύναμη της πνευματικής ενόρασης και της πρόβλεψης. «Έβλεπε και άκουγε τα πάντα από πνευματική σκοπιά» — αυτό δεν είναι τηλεπάθεια, όπως θα μπορούσαν να νομίζουν οι ξένοι προς την πνευματική ζωή. Είναι το χάρισμα του Αγίου Πνεύματος που είναι γνωστό ως *διάκρισις*. Όταν ο ανθρώπινος νους καθαρίζεται από την ακαθαρσία των λογισμών, η καρδιά γίνεται σαν καθαρός καθρέφτης που αντικατοπτρίζει τις σκέψεις των άλλων — όχι για να τις κρίνει, αλλά για να συμπάσχει γι' αυτές.
Γι' αυτό και εκείνη κραύγαζε με όλη της τη δύναμη: «Μετανοήστε!» — επειδή έβλεπε την άβυσσο προς την οποία οδεύαμε, ενώ εμείς γελούσαμε.
Εκεί βρισκόταν η δύναμη της καθαρής προσευχής — της προσευχής της καρδιάς. «Το όρος Γιουμαλάου έτρεμε όταν προσευχόταν εκείνη». Μπορεί να πιστεύουμε ότι το βουνό σείστηκε υλικά. Ίσως ναι, ίσως όχι. Όμως, στη γλώσσα των Πατέρων, το «τρέμει το βουνό» σημαίνει ότι η προσευχή της είχε εισέλθει στην κατάσταση που ονομάζεται «προσευχή της θεωρίας».
Είναι η προσευχή που περιγράφει ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, κατά την οποία ο νους κατέρχεται στην καρδιά και κραυγάζει προς τον Θεό χωρίς λόγια. Είναι η ίδια δύναμη που κατείχε ο Ηλίας όταν συγκράτησε τους ουρανούς, ή ο Μωυσής στο Σινά.
Τα λόγια της επαληθεύονταν —«ό,τι έλεγε, αυτό συνέβαινε»— διότι δεν μιλούσε πλέον εκείνη. Ήταν ο Χριστός που μιλούσε μέσα από αυτήν. Όπως λέει ο Απόστολος Παύλος: «Ουκέτι ζω εγώ, ζη δε εν εμοί Χριστός» (Γαλάτας 2:20). Όταν ο άνθρωπος φτάνει στο τελικό στάδιο, το θέλημά του ταυτίζεται με το θέλημα του Θεού. Και τότε, ό,τι κι αν ζητήσει, ο Θεός το εκπληρώνει, διότι δεν ζητά πλέον τίποτα για τον εαυτό του.
Γι' αυτό και ο πατήρ Βαρλαάμ κατανοούσε την κατάσταση. Η Μητέρα μας δεν είχε αλλάξει προς το χειρότερο. Είχε ανέλθει πέρα από τα γήινα σκαλοπάτια. Είχε περάσει —όπως έλεγε ο πατήρ Κλεόπας— «πέρα από το πέπλο αυτού του κόσμου». Και από την άλλη πλευρά, μας έβλεπε να φιλονικούμε για ασήμαντα πράγματα, να συσσωρεύουμε θησαυρούς που φθείρονται και να πεθαίνουμε χωρίς να έχουμε εξομολογηθεί τις αμαρτίες μας. Και η μόνη λέξη που μπορούσε να διαπεράσει το τείχος της κώφωσής μας ήταν η κραυγή του Ιωάννη του Προδρόμου — η κραυγή του ίδιου του Χριστού στην αρχή της διακονίας Του: «Μετανοείτε, ήγγικε γαρ η βασιλεία των ουρανών».
Η δύναμη της Αγίας Οσίας Ελισάβετ, αδελφοί, δεν ήταν δύναμη μαγική. Ήταν η δύναμη του Αγίου Πνεύματος που ενεργούσε μέσα από ένα κεκαθαρμένο σκεύος. Ήταν η δύναμη της αγάπης που πονά.
Αγία Οσία Ελισάβετ, πρέσβευε στον Θεό για εμάς! Αμήν. Χάρη, ειρήνη και σωτηρία!
Κύριε, βοήθησέ μας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σας ευχαριστούμε.
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.