Μοναχός του Θεού . Στην 100ή επέτειο από τη γέννησή του .Αρχιμανδρίτης Ιωάννης (Krestyankin) 36

 

Ο Ιερομόναχος Ιωάσαφ (Σβέτσοφ) μοιράζεται τις εντυπώσεις του από τα τελευταία χρόνια της ζωής του Πατέρα Ιωάννη, όταν έγινε μοναχός σε κελί:

«Είναι δύσκολο να μιλήσουμε για έναν άνθρωπο που ήταν μια φωστήρας στην εποχή μας, η πιο λαμπρή προσωπικότητα στο μοναστήρι. Αλλά τα τελευταία χρόνια

Η ζωή έχει αλλάξει δραματικά. Δεν έχει απομείνει κανένα ορατό πάθος, κανένας εκρηκτικός ζήλος για το μεγαλείο της ανθρώπινης ψυχής και τον σκοπό της σε αυτόν τον κόσμο και στην αιωνιότητα. Δεν υπάρχει ζήλος για την ανωτερότητα και την ευπρέπεια της λατρείας, καμία σχολαστική ακρίβεια και καθαρότητα σε ολόκληρη την εξωτερική της εμφάνιση. Δεν ακούγονται θριαμβευτικές κραυγές θριάμβου, στα αναγνώσματα Ευαγγελίου με τόνο που να μεταφέρει τις εμπειρίες μιας καρδιάς που ζει από Αυτόν. Δεν ακούγονται μακρές συζητήσεις για το πώς να ενεργήσει κανείς καλύτερα σε αυτή ή εκείνη την κατάσταση, οι οποίες είναι όλες ακόμα χρωματισμένες με αναμνήσεις του παρελθόντος που έζησε. Αυτό που είναι ορατό είναι μόνο η ήσυχη, παιδική πραότητα των γηρατειών, ένας άνθρωπος που έχει αφιερωθεί και παραδοθεί ολοκληρωτικά στον Θεό.

Είναι δύσκολο να γράψω γι' αυτό. Δύσκολο να μιλήσω γι' αυτό. Ακόμα πιο δύσκολο να το κατανοήσω. Κι όμως μας είχε προειδοποιήσει γι' αυτό πριν από πολύ καιρό. Πριν από περίπου δέκα χρόνια, πήγαμε σε αυτόν, χτυπώντας την πόρτα, περιμένοντας. Ο ιερέας βγήκε και είπε: «Γιατί ήρθατε σε μένα; ​​Είμαι ήδη νεκρός, έχω φύγει».

Τώρα που έφυγε, συνειδητοποιείς πόσο λίγο τον εκτιμούσαμε, πόσο λίγο τον αγαπούσαμε και, παραδόξως, μερικές φορές τον αγανακτούσαμε κιόλας. Και τώρα που έφυγε, έχει γίνει σαφές σε όλους ότι μόνο η δύναμη του πνεύματός του, η δύναμη της αγάπης του, επέφερε αόρατα πνευματική μεταμόρφωση σε εμάς και μέσα μας. Απέκτησε τη χάρη του Αγίου Πνεύματος σε τέτοιο βαθμό που φώτισε τις ψυχές και τις καρδιές μας, μόλις που τρεμόπαιξε προς τον Θεό. Το παράδειγμα της ζωής του μας έδειξε ότι δυσκολίες όπως ο διωγμός, η στέρηση, η φτώχεια και οι κακουχίες δεν μας εμπόδισαν, αλλά μάλλον μας σκλήρυναν και μας ενίσχυσαν στο μονοπάτι της ακολουθίας του Χριστού.

Και θα ήθελα να αποδώσω στον Πατέρα τα εγκωμιαστικά λόγια του Αγίου Εφραίμ του Σύρου: «Όποιος μένει στην αλήθεια είναι αληθινά πάντα ευάρεστος στον Θεό και χρήσιμος σε όλους τους ανθρώπους, ωραίος στην αδελφοσύνη και σωστός σε κάθε πράξη».

Ο Ηγούμενος Νικόλαος (Παραμόνοφ) θυμάται την αόρατη συνάντησή του με τον Πατέρα Ιωάννη.

Η τελευταία μου επικοινωνία με τον πατέρα μου έγινε το Πάσχα, έξι μήνες πριν από τον θάνατό του. Ο πατέρας δεν δεχόταν πλέον κόσμο, αλλά γνωρίζοντας πού ήταν τα παράθυρα του κελιού του, στάθηκα από κάτω και άρχισα να προσεύχομαι. Και ξαφνικά, απροσδόκητα, άκουσα τον πατέρα Ιωάννη στο κελί του να ψέλνει με αγαλλίαση: «Χριστός αναστήθηκε εκ νεκρών, θάνατον καταπατώντας...» Έτσι έψαλε το πασχαλινό τροπάριο τρεις φορές, και η προσευχή του μετέδιδε το συναίσθημα μιας νικηφόρας ψυχής, που ξεπερνά όλες τις γήινες αδυναμίες. Και παρηγορήθηκα, ακούγοντας τη χαρά του, που κατέβαινε από την αιωνιότητα. Η νίκη της ζωής επί του θανάτου εισήλθε αισθητά στην ψυχή μου. Μέσω του πατέρα Ιωάννη, μέχρι τις τελευταίες ημέρες της ζωής του, ο Κύριος μας αποκάλυψε την πνευματική χαρά που δίνει ζωή σε όλα όσα βρίσκονται στη γη. Και θυμήθηκα έναν από τους πασχαλινούς χαιρετισμούς του προς όλους μας:

«Σήκω, Ορθόδοξη Ρωσία! Η αθανασία, με τη λαμπρή πασχαλινή της χαρά, χτυπά την πλέον θλιμμένη καρδιά σου!»

Η αθανασία ζούσε ήδη μέσα του, ζώντας τις τελευταίες ημέρες της επίγειας ζωής του, σε όλη της την πληρότητα, μαρτυρώντας στον κόσμο ότι από εκείνο το καταφύγιο όπου πήγαινε, έλαμπε το φως της ατελείωτης χαράς της ζωής, που γεννήθηκε και ωρίμασε εδώ, τώρα, στη γη.

Ο «Πασχαλινός Πατέρας» πήγε στο Αιώνιο Πάσχα!

Από τις αναμνήσεις και τα γεγονότα που παρουσιάζονται στο βιβλίο μας, μόνο ένα πράγμα απομένει: ένα σημαντικό ή, όπως συνηθίζεται πλέον να λέγεται στον κόσμο, ένα γεγονός «ορόσημο».

 

2000. Δεκέμβριος.

...Στο κατώφλι του νέου αιώνα, ο πατήρ Ιωάννης πέρασε αρκετές μέρες σε απόλυτη απομόνωση. Δεν βγήκε από τη μοναξιά του, ούτε μέρα ούτε νύχτα. Όταν επέστρεψε, το πρόσωπό του έφερε για πολύ καιρό τη λάμψη ενός απόκοσμου κόσμου.

 

Έδωσε στον υπάλληλο του κελιού του έναν φάκελο. Στο ερωτηματικό της βλέμμα, ψέλλισε μια λέξη: «Κοίτα». Μέσα υπήρχαν δύο φύλλα τετράγωνου χαρτιού. Το ένα είχε μια ακανόνιστη άκρη, προφανώς σκισμένη βιαστικά.

Από τα γραφόμενα, ήταν σαφές ότι ο Θεός είχε εμπιστευτεί στον Πατέρα Ιωάννη το όραμα του μυστηρίου της ζωής στην εποχή μας. Ο Πατέρας Ιωάννης το πήρε μαζί του. Για δύο συνεχόμενες ημέρες, επαναλαμβάνοντας το ίδιο όραμα, ο Κύριος μέσω αυτού έδωσε τη Διαθήκη Του στους ζωντανούς:

«Στάσου και δες τι έχω επιτρέψει για την κατανόησή σου χωρίς τον ξαφνικό θάνατο ανθρώπων.»

Μην ψάχνεις τους ενόχους, μην ψάχνεις τους ενόχους!

Προσευχήσου! Να είσαι προσεκτικός στη ζωή πάντα και σε όλα.

Δευτέρα, 22 Δεκεμβρίου, 11:45 π.μ.

Στο δεύτερο φύλλο είναι γραμμένο το ίδιο κείμενο λέξη προς λέξη και από κάτω η ημερομηνία:

Τρίτη 23/5 23:45

Και τα δύο φύλλα φέρουν την υπογραφή του Πατέρα Ιωάννη.

Ο μοναχός Πατέρας Ιωάννης του Θεού πέρασε μέσα από τα ορμητικά νερά της σύγχρονης ζωής μας και έγινε διαφορετικός σε αυτόν τον κόσμο, δεν έγινε εκ του κόσμου τούτου και εισήλθε με τον Σταυρό της ζωής του στη χαρά της Αναστάσεως.

Ποιος γνωρίζει και μπορεί να μετρήσει το βάθος και το μυστήριο της ζωής του;

Ένα από τα απομνημονεύματα που έγραψε γι' αυτόν αναφέρει: «Έκανε τον εαυτό του διαφανή, ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να δουν τον Θεό μέσα από αυτόν».

Ο ίδιος ο Πατέρας Ιωάννης, σταματώντας κάθε εκδήλωση προσοχής στον εαυτό του, είπε:

«Αναμνήσεις; Ποιες αναμνήσεις; Για ποιον πρόκειται; Ένας άνθρωπος που πέρασε όλη του τη ζωή σε ένα πανηγύρι; Έχω μόνο μία ανάμνηση: να ζήσω και να πεθάνω, να ζήσω και να πεθάνω!!!»

 

ΕΦΑΡΜΟΓΗ

Βιογραφικά στοιχεία

 

Γεννήθηκε στις 11 Απριλίου 1910 στο Όρελ.

Στις 13 Απριλίου 1910, βαπτίστηκε με το όνομα Ιωάννης προς τιμήν του Αγίου Ιωάννη του Ερημίτη στην εκκλησία του Προφήτη Ηλία στην πόλη Ορέλ.

Το 1929 αποφοίτησε από το λύκειο στο Όρελ.

Το 1932 μετακόμισε στη Μόσχα και εργάστηκε ως λογιστής μέχρι το 1945.

Στις 14 Ιανουαρίου 1945 χειροτονήθηκε διάκονος.

Στις 7 Οκτωβρίου 1945, πέρασε τις εξωτερικές εξετάσεις για το μάθημα της Θεολογικής Σχολής.

Στις 25 Οκτωβρίου 1945 χειροτονήθηκε ιερέας και τοποθετήθηκε στον Ιερό Ναό της Γεννήσεως του Χριστού στην περιοχή Ιζμαΐλοφσκι της Μόσχας. Υπηρέτησε μέχρι το 1950.

Από το 1947 έως το 1950 σπούδασε στη Θεολογική Ακαδημία της Μόσχας.

Στις 30 Απριλίου 1950, συνελήφθη και καταδικάστηκε βάσει του Άρθρου 58-10. Εξέτισε την ποινή του σε στρατόπεδο εργασίας μέχρι τις 15 Φεβρουαρίου 1955 (αποκαταστάθηκε στις 15 Ιουνίου 1989).

Από το 1955 έως το 1967 υπηρέτησε στις ενορίες των επισκοπών Πσκοφ και Ριαζάν.

Στις 10 Ιουλίου 1966 εκάρη μοναχός με το όνομα Ιωάννης προς τιμήν του Αποστόλου Ιωάννη του Θεολόγου.

Από το 1967 έως το 2006 – κάτοικος της Μονής Πσκοφ-Πεχέρσκι.

8 1970 προήχθη στο βαθμό του ηγουμένου.

Το 1973 προήχθη στο οφίκιο του αρχιμανδρίτη.

Το 1978 του απονεμήθηκε το Τάγμα του Αγίου Πρίγκιπα Βλαντιμίρ, 3ου βαθμού.

Το 1980 του απονεμήθηκε το Τάγμα του Αγίου Σεργίου του Ραντονέζ, 3ου βαθμού.

Το 1989 του απονεμήθηκε ένας δεύτερος σταυρός με παράσημα.

Το 2000 του απονεμήθηκε το Τάγμα του Μακαρίου Πρίγκιπα Δανιήλ της Μόσχας, 2ου βαθμού.

Το 2005 του απονεμήθηκε το Τάγμα του Αγίου Σεραφείμ του Σάρωφ, Α' βαθμού.

Στις 5 Φεβρουαρίου 2006, ανήμερα μνήμης των Νεομαρτύρων και Ομολογητών της Ρωσίας, εκοιμήθη προς Κύριον. Τάφηκε στις σπηλιές που δημιούργησε ο Θεός.

 

Από το αρχείο του Αρχιμανδρίτη Ιωάννη*

Η αποτυχία των αντιρρήσεων κατά του μοναχισμού

Ι. Στην εποχή μας, ακούγονται διάφορες αντιρρήσεις κατά του μοναχισμού, η ασυνέπεια των οποίων αποδεικνύεται εύκολα. Επιπλέον, πρέπει να εκπλήσσεται κανείς με το πώς μπορεί κάποιος να αντιτίθεται σε κάτι που δεν αξίζει μομφής, αλλά, αντίθετα, την πιο ένθερμη συμπάθεια και επιδοκιμασία.

II. α) Ο μοναχισμός, λένε, είναι ξεπερασμένος· έχει ξεπεράσει τη χρησιμότητά του. Αν ναι, τότε και ο Χριστιανισμός θα είναι ξεπερασμένος, διότι οι μοναστικοί όρκοι πηγάζουν απευθείας από το πνεύμα του Ευαγγελίου και βασίζονται στις διδασκαλίες του Σωτήρα και των αποστόλων Του στα υψηλότερα επίπεδα της χριστιανικής ζωής. Εκτός από τις εντολές που είναι κοινές σε όλους τους Χριστιανούς χωρίς διάκριση, η διδασκαλία του Ευαγγελίου και η Εκκλησία προσφέρουν συμβουλές σε όσους επιθυμούν να μιμηθούν την αγγελική ζωή. Αυτή η συμβουλή συνίσταται στη διατήρηση της παρθενίας (συνεχής αγνότητα), στην πλήρη μη πλεονεξία και στην πλήρη υπακοή, ακολουθούμενη από έντονη προσευχή και νηστεία. Πώς μπορούν αυτές οι υψηλές αρετές να χαρακτηριστούν ξεπερασμένες; Είναι πραγματικά δυνατόν να περιορίσουμε τις καλύτερες, πιο άγιες φιλοδοξίες του αθάνατου πνεύματός μας σε οποιαδήποτε δεδομένη εποχή; Και αν η εποχή μας ονομάζεται εποχή του φωτισμού ή της προόδου - της προόδου σε όλα - τότε σε ποια βάση μπορούμε να υποτιμήσουμε την επιθυμία εκείνων που αγωνίζονται όλο και πιο ψηλά προς τον Θεό στη ζωή τους; Έτσι, το να αποκαλούμε τον μοναχισμό ξεπερασμένο δεν είναι μόνο άδικο, αλλά και αμαρτωλό.

β) Ο μοναχισμός, λένε, είναι αφύσικος. Αλλά είναι όλα τα φυσικά καλά; Αν ενεργούμε και ζούμε μόνο σύμφωνα με τους νόμους της διεφθαρμένης φύσης, τότε οι Χριστιανοί δεν θα διαφέρουν από τους ειδωλολάτρες. Εκ φύσεως, ο άνθρωπος είναι «τέκνο της οργής του Θεού» (Εφεσ. 2:3) και δεν μπορεί να σωθεί. Γι' αυτό μας δόθηκε η υπερφυσική χριστιανική θρησκεία, ώστε να σωθούμε με ευγενικές καρδιές, αλλά εκ φύσεως είμαστε τόσο αδύναμοι που δεν μπορούμε να εκτελέσουμε ούτε μία αρετή από αγνά κίνητρα. «Η δύναμη του Θεού τελειοποιείται εν αδυναμία» (Β' Κορ. 12:9). Ο άνθρωπος είναι αδύναμος, επιρρεπής στην αμαρτία, αλλά μπορεί πάντα να είναι δυνατός και σταθερός μέσω της χάρης του Θεού.

γ) Πολλοί άνθρωποι τελικά βρίσκουν τον μοναχισμό περιττό και περιττό. Αλλά τα ορθόδοξα μοναστήρια μας ήταν πάντα οχυρά ευσέβειας και έχουν ενεργήσει

πάντα προς όφελος της πατρίδας, ειδικά σε περιόδους δυσκολιών, και χρησίμευσε ως η κινητήρια δύναμη της εκπαίδευσης όταν αυτή δεν ήταν ακόμη τόσο διαδεδομένη όσο είναι σήμερα.

Ο μοναχισμός χρησίμευε ως ένα είδος θυσίας προς τον Θεό από τον κόσμο και, εκπληρώνοντας στον υψηλότερο βαθμό όλες τις απαιτήσεις της χριστιανικής θρησκείας, χρησίμευε ως πρότυπο χριστιανικής ζωής και ως διαδότης θρησκευτικού και ηθικού φωτός στον περιβάλλοντα πληθυσμό. Τι θα απογινόταν ο κόσμος, βυθισμένος στο κακό, αν δεν έβλεπε παραδείγματα αγίας ζωής και αν δεν λάμβανε κίνητρα για μια ανώτερη ζωή από ζωντανά πρότυπα ευσέβειας; Και θα άντεχε καν αν οι δίκαιοι εξαντλούνταν εντελώς; Αυτή και μόνο η αξία του μοναχισμού...

--- ...

*Ο πατήρ Ιωάννης φύλαξε αυτά τα κείμενα, χειρόγραφα σε ένα σημειωματάριο, στο αρχείο του για πολλά χρόνια. Στο τέλος του σημειώματος, έγραψε ένα σημείωμα με το δικό του χέρι, το οποίο αναπαράγεται παρακάτω.

Αυτή η ασύγκριτα μεγάλη πομπή δικαιολογεί πλήρως την ύπαρξη του μοναχισμού στις χριστιανικές κοινωνίες. Μπορεί κανείς, μετά από αυτό, να καταδικάσει τον μοναχισμό και να τον θεωρήσει περιττό;

III. Αγαπητοί αδελφοί εν Χριστώ! Πρέπει πάντα να θυμόμαστε ότι ακόμη και οι λαϊκοί Χριστιανοί πρέπει να αγωνίζονται για την ευσέβεια για να σωθούν. Χωρίς προσπάθεια, κανείς δεν μπορεί να σωθεί. «Η βασιλεία των ουρανών βιάζεται, και μόνο όσοι αγωνίζονται να την αποκτήσουν την αποκτούν» (Ματθ. 11:12).

 

Η ευεργετική επίδραση του μοναχισμού στην πορεία της ιστορίας μας

I. Ας φανταστούμε την ακόλουθη σκηνή: ένα πυκνό δάσος εκτείνεται για εκατοντάδες μίλια. Ούτε πόλη, ούτε χωριό, ούτε μονοπάτι μέσα από αυτό. Μόνο το θρόισμα των δέντρων και τα ουρλιαχτά των ζώων γεμίζουν τον αέρα. Τελικά, ένας άθλιος ερημίτης φτάνει σε αυτές τις ερημιές για να ζήσει. Βρίσκει μια κατοικία. Ταυτόχρονα, αρκετοί ακόμη ερημίτες εγκαθίστανται σε αυτά τα μέρη. Στην αρχή, δεν συμβαίνει τίποτα το ιδιαίτερο, σχεδόν καμία αλλαγή. Πού και πού, ίσως, κάποιος πεζός περάσει μπροστά από τα μάτια σας - ο ένας ή ο άλλος, διψώντας για μια λέξη οικοδομής και, με αυτόν τον στόχο, ψάχνοντας μέσα στην μόλις διασχίσιμη ερημιά για έναν «δίκαιο γέροντα». Αλλά περνούν αρκετές δεκαετίες, και πιο συγκεκριμένα, αρκετοί αιώνες - και το μέρος είναι αγνώριστο. Εκεί που κάποτε ήταν ένα άθλιο μοναστήρι, ξεφυτρώνει μια κοντινή πόλη. Εκεί που τόσο πρόσφατα υπήρχε πλήρης ερήμωση, βλέπουμε ζωή, και πλήρη ζωή παντού. Τα χωριά εδώ είναι στολισμένα με ιερές εκκλησίες: οι μελωδικοί ήχοι των καμπανών των εκκλησιών αντηχούν μέσα στα δάση. χρυσοί τρούλοι και σταυροί λάμπουν σαν αστέρια πάνω από τα δάση στον γαλάζιο ουρανό!

Δεν είναι αλήθεια ότι πρόκειται για μια ικανοποιητική μεταμόρφωση για το χριστιανικό συναίσθημα – όχι άκαρπη (πρέπει να συμφωνήσετε) ακόμη και με την πολιτισμένη, καθημερινή έννοια;

II. α) Αυτή η τελευταία περίσταση αξίζει ιδιαίτερα να σημειωθεί. Σε ποιον οφείλει ολόκληρη η Ρωσία μας τον χριστιανικό της φωτισμό, αν όχι στον μοναχισμό;

Όπως μαρτυρούν τα χρονικά, έτσι και σήμερα—ποιος μας αποστέλλει στη Σιβηρία; Ποιος διαδίδει στην τούνδρα εκεί τις έννοιες, άγνωστες στους άγριους, για τον πραγματικό σκοπό του ανθρώπου, τα καθήκοντά του και τις καλύτερες συνθήκες για την καθημερινή ζωή; Ποιος, μαζί με την πίστη, τους διδάσκει πώς να χτίζουν σπίτια, να καλλιεργούν τη γεωργία και ούτω καθεξής;

Αυτό δεν γίνεται και πάλι από κανέναν άλλον παρά από μοναχούς, κυρίως από μοναστικούς αδελφούς.

Ναι, οι Ρώσοι μας οφείλουν πολλά στον Ορθόδοξο μοναχισμό! Και αν ναι, τότε μην ακούτε εκείνους που κηρύττουν ότι ο μοναχισμός είναι μια διαστροφή της ανθρώπινης φύσης, ότι είναι άχρηστος στη συνολική δομή της εθνικής ζωής, και ούτω καθεξής. Όχι, φίλοι μου, ο μοναχισμός, σωστά εδραιωμένος, είναι η ψυχή της εθνικής ζωής. Σε αυτόν έχουμε εκείνον τον «άγιο σπόρο» μέσω του οποίου, σύμφωνα με την Αγία Γραφή, τα έθνη και τα βασίλεια στέκονται και συγκρατούνται (Ψαλμός 6:15).

Χωρίς αυτό, «ο σεβάσμιος μειώνεται» — εσείς οι ίδιοι γνωρίζετε τι λέει η Γραφή: «Και η αλήθεια μειώνεται από τους γιους των ανθρώπων». Και η υποτίμηση της αλήθειας, η περιφρόνησή της — λοιπόν, είναι γνωστό σε τι οδηγούν τα έθνη: «Και η ανομία θα ερημώσει ολόκληρη τη γη, και η ανομία θα μεταμορφώσει τους θρόνους των ισχυρών» (Σοφία Σολομώντος 5:24).

Ας αναφέρουμε επίσης την παρατήρηση του σοφού (Παροιμίες 11:10-11): «Στο αγαθό των δικαίων η πόλη θα εδραιωθεί, και στην ευλογία των ευθέων θα υψωθεί· το στόμα των ασεβών θα είναι αγκάθι στη γη».

 

β) Θα μας πουν: μα έχουμε πολλούς τέτοιους δίκαιους ανθρώπους; Πού είναι οι άγιοι σήμερα;

 

Απαντάμε: δεν γνωρίζουμε πόσοι αληθινοί ασκητές υπάρχουν στα μοναστήρια μας σήμερα, γιατί μόνο ο Κύριος γνωρίζει «τι είναι δικό Του». Αλλά γνωρίζουμε ότι υπάρχουν, και ακόμη πιο σημαντικό, ότι το πνεύμα του αληθινού ασκητισμού είναι ακόμα ζωντανό και ενεργό στα μοναστήρια μας, αν και μπορεί να μην εκδηλώνεται τώρα με τις ίδιες μορφές που εκδηλωνόταν κάποτε - γι' αυτό, κατά τη γνώμη μας, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία. Διαφορετικά, θα συνέρρεε ο λαός μας στα μοναστήρια κατά χιλιάδες; Όχι, αδελφοί, τα ένστικτα του λαού δεν μπορούν να ξεγελαστούν - ό,τι και να πείτε!

 

γ) Ας υποθέσουμε όμως και το εξής: σήμερα δεν υπάρχουν τέτοιοι ασκητές όπως παλιά.

 

Και τι; Μήπως φταίνε πραγματικά τα μοναστήρια; Δεν συμβαίνει το αντίθετο; Δεν οφείλεται η έλλειψη αληθινών ασκητών στα μοναστήρια στο γεγονός ότι εμείς, «ζώντας στον κόσμο», έχουμε γίνει τόσο ηθικά άχρηστοι που είμαστε ανίκανοι να επιλέξουμε έστω και το μικρότερο κλάσμα αξιοπρεπών ανθρώπων από ανάμεσά μας για τα μοναστήρια; Επειδή όλοι μας, από όλες τις τάξεις, μεγαλώνουμε τα παιδιά μας με τόσο αντιχριστιανικό τρόπο που η μοναστική ζωή δεν τους περνάει καν από το μυαλό· μάλιστα, τους φαίνεται ακόμη και αφύσικη.

 

Δεν ήταν έτσι παλιά, αδέρφια. Τότε, πρίγκιπες και βογιάροι ήταν συχνά ανάμεσα στους μοναχούς. Και είναι περίεργο: τι βρίσκουν οι άνθρωποι αφύσικο στην άνθηση του μοναχισμού στους χριστιανικούς πληθυσμούς; Σαν να μην ήταν απαραίτητο, το αντίθετο μάλιστα;

 

Θα σε παραπέμψω σε μένα. Πες μου: μπορεί η επιστήμη, ας πούμε, να ευδοκιμήσει αν δεν έχει τους δικούς της ανιδιοτελείς εργάτες ή αν την αφήσουμε χωρίς πανεπιστήμια και ακαδημίες, μόνο με δημοτικά σχολεία.

 

Μπορεί οποιαδήποτε τέχνη, ή ακόμα και απλή χειροτεχνία, να ευδοκιμήσει χωρίς τις προηγμένες μηχανές της; Όχι!

 

Πώς θέλετε, ρωτάω τώρα, η χριστιανική ζωή, αυτή η επιστήμη των επιστημών, να ανεβαίνει από δύναμη σε δύναμη, στην τελειότητα του Ευαγγελίου, από μόνη της, χωρίς ειδικούς, ας πούμε, εργάτες και ειδικούς σε αυτό το θέμα - μοναχούς;

 

Όχι, αδελφοί, αν αληθεύει ότι η Εκκλησία είναι σχολείο, τότε τα μοναστήρια (του μοναχισμού) μπορούν ακόμη πιο δίκαια να ονομαστούν ακαδημίες της χριστιανικής ζωής.

 

III. Κύριε, διὰ τῶν προσευχῶν τῶν σεβάσμιων καὶ θεοφόρων πατέρων ἡμῶν, μὴ ἐπιτρέψῃς οἱ σεβάσμιοι νὰ λιγοστέψουν ἐν τῇ πατρίδι ἡμῖν!

 

Μην αφήσετε την ψευδή φώτιση και την σαγηνευτική επιρροή του αισθητηριακού κόσμου να μας στερήσουν την εθνική μας δύναμη και να μας κάνουν άψυχους!

 

Ας είμαστε ευγνώμονες στον Θεό και στους μεγάλους αγίους για το φως και τη χάρη που μας έχουν δώσει οι πρεσβύτεροι και οι εκκλησίες του μοναστηριού, τον ορθόδοξο λαό της πατρίδας μας.

 

Ας πιστέψουμε ότι ο ρωσικός λαός δεν θα χάσει αυτό το ιερό λείψανο στο μέλλον, ότι αυτό θα τον διαφυλάξει και θα τον σώσει μέσα σε όλες τις δοκιμασίες, τις θλίψεις και τους πειρασμούς.

 

Μοναχός του Θεού . Στην 100ή επέτειο από τη γέννησή του .Αρχιμανδρίτης Ιωάννης (Krestyankin) 35

 

Το πνευματικό «φαρμακείο» του πατέρα Ιωάννη συχνά παρείχε ένα φυλλάδιο που περιείχε τα λόγια του Αγίου Ιγνατίου, που όριζε σύντομα αλλά περιεκτικά τη δημιουργική έννοια των θλίψεων: «Δεν υπάρχει τρόπος να πλησιάσεις τον Θεό παρά μέσα από τα αγκάθια των θλίψεων... για να ξεπεράσεις μια θλίψη, χρειάζεται θάρρος· για να αναδυθείς από μια άλλη, σοφία· για να ελευθερωθείς από μια τρίτη, ταπεινότητα. Αλλά σε όλες τις θλίψεις... η υπομονή είναι απολύτως απαραίτητη». Ταπεινότητα, υπομονή, σοφία και θάρρος - μόνο αυτά ανοίγουν το δρόμο για έναν μοναχό να γίνει υιός του Θεού. Ορίζοντας την ταπεινότητα και την υπομονή ως θεμέλιο της μοναστικής ζωής, ο πατέρας Ιωάννης έγραψε στον νεαρό μοναχό: «Η θέλησή μας για ταπεινότητα είναι σωτήρια. Είθε ο Θεός να δώσει να ριζώσει στην ψυχή και την καρδιά μας. Άλλωστε, έχουμε επιλέξει ένα τέτοιο μονοπάτι στη ζωή που μόνο μέσω της ταπεινότητας μπορούμε να επιτύχουμε τον επιθυμητό στόχο μας - να γίνουμε πλήρως παιδιά του Θεού, να γνωρίσουμε πραγματικά αυτή την καλή Πατρότητα και να χαιρόμαστε τη ζωή». Σε αυτό, η ζωή είναι ζεστή ακόμη και στις πιο σκληρές παγετούς της ζωής, και οι πιο οδυνηρές θλίψεις δεν θεωρούνται τίποτα. Θα ταπεινωθούμε όχι μόνο από τους ανθρώπους, αλλά και από όλες τις περιστάσεις της ζωής. Και θα τα δεχόμαστε όλα αυτά χωρίς αμηχανία, γνωρίζοντας ότι απλώς δεν υπάρχει άλλος δρόμος προς τον Θεό». Προειδοποιώντας για τα λάθη και την επιθυμία να μεταφέρουμε την εμπειρία του πρώην μοναχισμού στην εποχή μας, ο πατήρ Ιωάννης είπε ότι μας δόθηκε όχι για μίμηση, αλλά για ταπεινότητα και μετάνοια. «Οι μοναχοί της εποχής μας πρέπει να καταλάβουν από ποια καταστροφή επιστρέφουμε στη μοναστική ζωή. Γι' αυτό, μην ζείτε όπως θέλετε, αλλά όπως προστάζει ο Θεός. Αυτό που έχουμε είναι για το καλό μας και αυτό που δεν έχουμε είναι επίσης για τη σωτηρία μας. Ο ίδιος ο Κύριος μας παίρνει από το χέρι και μας οδηγεί στη ζωή. Πρέπει να κατακτήσουμε τις θεμελιώδεις μοναστικές έννοιες - υπακοή στον Θεό, υπομονή και ταπεινότητα. Χωρίς αυτό, δεν θα υπάρχει μοναχός. θα υπάρχει μόνο μια άδεια πρόσοψη, απλός διανοουμενισμός και τίποτα περισσότερο. Αλλά θα έρθει η ώρα που οι σημερινοί μοναχοί θα γνωρίσουν τον μοναχισμό όχι θεωρητικά, όχι μόνο από το μυαλό, αλλά με την καρδιά τους και θα επιστρέψουν στις ρίζες του, φέρνοντας στον κόσμο τις ζωντανές πλάκες του Αγίου Πνεύματος».

Μην ψάχνεις για τους ενόχους! Μην ψάχνεις για τους ένοχους! Προσευχήσου!

 

 

Δεν έχουμε πολεμήσει ακόμα μέχρι αιματοχυσίας.

Πρέπει να υπομείνουμε αυτόν τον πόνο της καρδιάς με προσευχή.

η πίστη και η ελπίδα είναι η δουλειά μας, και ο Κύριος

θα κάνει το καθήκον του - θα διαφυλάξει την Ορθοδοξία και η Ρωσική Εκκλησία

Ο πατήρ Ιωάννης είπε ότι κάθε εποχή παρουσιάζει κατάλληλες προκλήσεις τόσο για την Εκκλησία όσο και για όσους αναζητούν τη σωτηρία. Μόνο ένα πράγμα παραμένει σταθερό: η διατήρηση της πίστης και της αγάπης για τον Θεό υπό οποιεσδήποτε συνθήκες. Η σοφία του Θεού έχει δώσει στην εποχή μας ζωντανά παραδείγματα της δύναμής Του στις ορατές πράξεις των νέων μαρτύρων και ομολογητών της Ρωσίας.

«Εάν ο κόκκος του σιταριού δεν πέσει στη γη και πεθάνει, μένει μόνος του· εάν όμως πεθάνει, κάνει πολύ καρπό» (Ιωάννης 12:24).

Και οι νέοι μάρτυρες έγιναν ο σπόρος της μελλοντικής αναβίωσης της Ορθόδοξης Ρωσίας. Πέθαιναν για τη σωτηρία εκείνων που ήρθαν μετά από αυτούς. Τα μοναστικά κελιά, διάσπαρτα σε όλη την πολύπαθη χώρα, κρατούσαν το Πνεύμα του Θεού κρυμμένο από το πνεύμα του εχθρού. Ο πατήρ Ιωάννης συχνά παρηγορούσε τους κουρασμένους από την απελπισία με τα λόγια: «Δεν έχουμε ακόμη αγωνιστεί μέχρι σημείου να χύσουμε αίμα. Πρέπει να υπομείνουμε αυτόν τον πόνο καρδιάς με την προσευχή της πίστης και της ελπίδας - αυτό είναι το καθήκον μας, και ο Κύριος θα κάνει το δικό Του - θα διαφυλάξει την Ορθοδοξία και τη Ρωσική Εκκλησία. Και αν οι δέκα δίκαιοι άνδρες της Παλαιάς Διαθήκης έσωσαν το Ισραήλ από την οργή του Θεού, τότε κι εμείς δεν θα έχουμε καμία αμφιβολία για τη σωτηρία της Ρωσίας τώρα, όταν εκατομμύρια Ρώσοι, σε μια εποχή δοκιμασίας, έχουν μαρτυρήσει την πιστότητά τους στον Θεό με το αίμα τους. Και πολλοί οι επιζώντες αντιμετώπισαν τους 70χρονους δαιμονικούς πειρασμούς με την μυστική τους προσευχή, την αγάπη τους για την Εκκλησία και τη ζωή τους γεμάτη πόνο. Μήπως λοιπόν η Πρόνοια του Θεού έχει πραγματικά απομακρυνθεί από τη ζωή μας, αφήνοντάς μας στο έλεος των ανθρώπινων παθών και της τυραννίας του εχθρού; Αυτό δεν μπορεί να συμβεί! Πού λοιπόν να φύγουμε από το πρόσωπο του Θεού, από την οργή του Θεού, από την αγάπη του Θεού; Αυτός ήταν που ανέβασε τη Ρωσία στον σταυρό, και επομένως μόνο αυτός ο σταυρός μπορεί να μας σώσει. Ας πιστέψουμε στις υποσχέσεις του Θεού και στην αγάπη Του.

Ο πατέρας θυμόταν παραδείγματα από τη ζωή των Αγίων Πατέρων σε ταραγμένες εποχές της ιστορίας και έτσι εμπνεόταν για το έργο του. Οι μοναχοί, που έφεραν το φως της Ορθοδοξίας στον κόσμο, ήταν τα πρότυπά του.

Και ο άγιος δίκαιος πατέρας Ιωάννης της Κρονστάνδης!

Δεν ήταν κι αυτός ένας ελεύθερος, χωρίς μανδύα, μοναχός, που δόθηκε στη Ρωσία από τον Θεό; Δεν έγινε κι αυτός πρότυπο για τον κλήρο και τους μοναχούς - εκείνους που ήταν προορισμένοι να διατηρήσουν το πνεύμα του Ευαγγελίου απέναντι στη γενική αποστασία;

Ο πατήρ Ιωάννης θυμήθηκε επίσης τις ιστορίες των πρεσβυτέρων του Γκλινσκ, που ήταν αγαπητοί στην καρδιά του, για το πώς λεηλάτησαν το ασκητήριο και πώς βγήκαν στον κόσμο χωρίς παράπονα. Και πόσοι κατάλαβαν τότε ότι αυτή ήταν η φροντίδα του Θεού για τη διατήρηση του πνεύματος του Ευαγγελίου, του μοναστικού πνεύματος.

Οι μοναχοί, εκδιωγμένοι από τα μοναστήρια τους από σκληρούς διώκτες, βγήκαν στον κόσμο όχι με τα χέρια τους απλωμένα για ελεημοσύνη - οι ίδιοι έφεραν στον κόσμο μια ελεημοσύνη από τον Θεό - οι καρδιές τους με το φως της Αλήθειας του Θεού αναμμένο μέσα τους...

Μοναστηριακά καντήλια άναβαν σε πολλές ενορίες όπου γίνονταν δεκτοί οι εξόριστοι. Άναβαν επίσης και στα σπίτια όπου εγκαθίσταντο. Το παράδειγμα εκείνων που ζούσαν ο ένας για χάρη του άλλου ενέπνευσε πολλούς. Μέσω της επιρροής των μοναχών, οι άνθρωποι άρχισαν να ζουν με διαφορετικές σκέψεις και ανησυχίες, αποστασιοποιούμενοι από την άθεη ιδεολογία και την πικρία της ορατής καταστροφής. Όσο κι αν...

Το πνεύμα του εχθρού ήταν άγριο και οι θεομάχοι δεν μπορούσαν να διεισδύσουν σε ό,τι βρισκόταν κάτω από το πέπλο της μυστικότητας. Η δύναμη της πίστης, που διαφυλάχθηκε από τον Θεό σε αυτό το μυστήριο, κατείχε τη δύναμη της ζωής. Και όσο περισσότεροι φορείς του Ζωντανού Πνεύματος καταστρέφονταν, τόσο πιο αισθητή γινόταν αυτή η ζωτική δύναμη. Μέχρι το τέλος του 20ού αιώνα, έγινε σαφές ότι ο εχθρός είχε εκδιωχθεί από τον Θεό και είχε ατιμαστεί. Αυτή ήταν η πρόνοια του Θεού. Αυτή ήταν η εποχή και η μοναστική πορεία στην κοιλάδα των δακρύων εκείνης της εποχής.

...Ο εορτασμός της 1000ής επετείου από το Βάπτισμα των Ρως μετατράπηκε σε εθνικό εορτασμό —αψηφώντας το πνεύμα της εποχής— και αποκάλυψε τις κρυφές διαδικασίες της χριστιανικής ζωής σε μια αθεϊστική χώρα. Η ανακάλυψη των λειψάνων του Αγίου Σεραφείμ του Σάρωφ συγκλόνισε τη Ρωσία και σηματοδότησε την επιστροφή στον Χριστό. Το κύριο καθήκον της Εκκλησίας έγινε η αναβίωση των μοναστηριών. Μια μακρά προσπάθεια απέμενε μπροστά για την αποκατάσταση του εντελώς κατεστραμμένου χριστιανικού τρόπου ζωής. Μέχρι τότε, ο λαός είχε σχεδόν χάσει κάθε κατανόηση των αληθειών του Ευαγγελίου και των εντολών του Θεού.

Ο μοναχισμός κλήθηκε και πάλι να γίνει το φως του κόσμου, ένας οδηγός προς τον Χριστό.

Διεισδύοντας στην ουσία της τραγωδίας που έπληττε τους Ρώσους, ο πατήρ Ιωάννης φώναξε από τον άμβωνα: «Η ψυχή - το πουλί του παραδείσου που κατοικεί μέσα στο θνητό μας σώμα - έχει ξεχαστεί. Μαραζώνει με μια πείνα που όλοι οι απατηλοί θησαυροί των αποκτημάτων μας δεν μπορούν να ικανοποιήσουν. Και η ψυχή στενάζει, κλαίει και πονάει μέχρι να έρθει η ώρα που τελικά θα την θάψουμε, την αθάνατη ψυχή μας, κάτω από τα ερείπια των παθών μας, και θα σωπάσει».

Ανταποκρινόμενος στις πνευματικές ανάγκες της εποχής, ο πατήρ Ιωάννης συνέταξε το βιβλίο «Σκέψεις για την Αθάνατη Ψυχή». Έγραψε επιστολές - ένα αλφάβητο της πνευματικής ζωής για τον σύγχρονο άνθρωπο. Προτρέποντας τους ανθρώπους να ξεπεράσουν τη χαλάρωση και την απροσεξία, βρήκε λόγια παρηγοριάς και ελπίδας για όσους βρίσκονταν σε δύσκολη θέση:

«Αγαπητοί μου! Δεν μπορούμε να ζούμε άστοχα στην εποχή μας. Όλοι μας, ακόμη και όσοι είμαστε εδώ και καιρό στην Εκκλησία, δοκιμαζόμαστε τώρα από τη δύναμη κάθε είδους πειρασμών, συμπεριλαμβανομένης της δύναμης μιας νέας θρησκευτικής συνείδησης, μιας ψευδούς χριστιανικής πνευματικότητας. Και σε όλα αυτά υπάρχει μια αποκαλυπτική εικόνα της μεγάλης αποστασίας που θα κατακλύσει ολόκληρη την ανθρώπινη φυλή πριν από το τέλος του κόσμου. Αλλά προς το παρόν, υπάρχει ακόμα μια εποχή σωτηρίας, και ο Κύριος, ο στοργικός Πατέρας, περιμένει την ανταπόδοσή μας με αγάπη. Περπατάμε στη ζωή, σκοντάφτοντας στο δρόμο, μερικές φορές πέφτοντας, σηκωνόμενοι και προχωρώντας ξανά. Φέρνουμε τον Σταυρό, και μέσω αυτού η ψυχή μας ανεβαίνει στον Θεό. Αυτή είναι η πορεία της αναγέννησης και του καθαρισμού της ψυχής. Και εμείς, αγαπητοί μου, δεν θα εγκαταλείψουμε αυτή την πορεία. Οι πειρασμοί και οι πτώσεις μας μας δίνουν μια κατανόηση του τι συμβαίνει γύρω μας και μέσα μας και μας διδάσκουν συμπόνια για τους άλλους. Μας φέρνουν επίσης πιο κοντά στον Θεό μέσω της επίγνωσης της δικής μας αδυναμίας και της δύναμής Του, που μας αποκαλύπτεται τώρα με τη βοήθεια του Θεού.»

Ο πατήρ Ιωάννης σήκωσε την αυλαία στα εξωτερικά ρεύματα της ζωής για όσους έρχονταν σε αυτόν. Συχνά ακούγονταν να λέει ότι μια τέτοια πνευματική μάχη βρισκόταν σε εξέλιξη που κάθε βήμα στη ζωή για όσους έλκονταν από τον Θεό μετατρεπόταν σε μαρτύριο. Κύματα του κακού έρχονταν, το ένα μετά το άλλο.

« Το κακό πνεύμα έχει διεισδύσει παντού. Το έργο των Ορθοδόξων είναι να το εμποδίσουν να εισέλθει στις καρδιές μας, και σε αυτό έχουμε ακόμα τουλάχιστον κάποια ελευθερία. Επομένως, πρέπει να αναζητήσουμε την ειρήνη όχι εξωτερικά, αλλά μέσα στις καρδιές μας. Μόνο εκεί θα βρούμε τον Θεό.»

Και ας πούμε με τα λόγια του προφήτη: «Με έκρυψε στο μυστικό της σκηνής Του». Ο Κύριος ξέρει πώς να διαφυλάξει όσους Τον αγαπούν. Μην έχετε καμία αμφιβολία γι' αυτό και πιστέψτε το ολόψυχα. Αλλά ποιες δοκιμασίες μας περιμένουν, μπορούμε μόνο να μαντέψουμε, και ακόμη και τότε μόνο εν μέρει. Και πρέπει να θυμόμαστε - αυτές θα είναι οι σωτήριες δοκιμασίες μας, αν τις περάσουμε, διατηρώντας την πίστη και την εμπιστοσύνη μας στον Θεό. Και αν πέσουμε με πίστη στο πεδίο της μάχης της ζωής, τότε θα γίνουμε μάρτυρες και εξομολογητές. Και πόσο παρήγορο θα ήταν αυτό, αλλά ο Θεός δεν χορηγεί αυτή την εκλεκτότητα σε όλους.

Στο τέλος της ζωής του, ο πατήρ Ιωάννης μερικές φορές αναστέναζε: «Ο Κύριος δεν μου χάρισε τη χαρά του μαρτυρικού στέφανου, αλλά Τον ευχαριστώ που είδα εκείνους που, στην εποχή μας, αποκάλυψαν τη μαρτυρία της παρουσίας του Θεού στον κόσμο. Ας ζήσουμε έτσι ώστε το να ζούμε να είναι ο Χριστός και το να πεθαίνουμε να είναι κέρδος».

Η τελευταία ολονύχτια αγρυπνία, στην οποία προσευχήθηκε ο πατήρ Ιωάννης, αφιερώθηκε στη μνήμη των νεομαρτύρων και ομολογητών της Ρωσίας, και η συνοδεία τους στάθηκε στον Θρόνο του Θεού κατά την τελευταία του κοινωνία των Αγίων Μυστηρίων στη γη.

Ο χρόνος μετρούσε αδυσώπητα τα χρόνια. Ο πατήρ Ιωάννης τους απέτιε φόρο τιμής. Η λαχτάρα του για την αιωνιότητα δεν μείωνε την χαρούμενη αγάπη του για τη ζωή. Μαζί με αυτήν, ζωντάνευε τον ζωτικό χώρο στον οποίο ζούσε και όλους όσους εισέρχονταν στην τροχιά του. Περιστασιακά, μπορούσε κανείς να τον ακούσει να αποκαλύπτει ότι αγαπούσε τον ουρανό περισσότερο από τη γη. Η αιωνιότητα τον καλούσε και τον καλούσε, και περίμενε με ανυπομονησία την άφιξή της. Και μόνο η ευγνωμοσύνη και η χαρά της προσμονής αντηχούν στις τελευταίες του επιστολές: «Και εγώ, έχοντας ζήσει όλη μου τη ζωή δημόσια, ευχαριστώ τον Θεό που τουλάχιστον την τελευταία ώρα της ζωής μου μου χάρισε τη γλυκύτητα της μοναξιάς και της απερίσπαστης προσευχής και έναν νέο τρόπο ζωής - ένα προοίμιο για την αιωνιότητα και τη χαρά της κοινωνίας με τον Θεό».

Καθησύχασε την ανησυχία των πνευματικών του παιδιών για τον επικείμενο χωρισμό με τα λόγια: «Τις θέλει ημάς χωρίσει από της αγάπης του Θεού και εν Αυτώ από της αγάπης του ενός προς τον άλλον;»

Η Τατιάνα Σμιρνόβα θυμάται: «Για δώδεκα χρόνια πήγαινα στο μοναστήρι ως προσκυνήτρια και οι συναντήσεις με τον πατέρα Ιωάννη ήταν σπάνιες. Μόλις έφτανα, έβρισκε πάντα την ευκαιρία να ακούσει εξομολόγηση, να δώσει μια αποχαιρετιστήρια ευχή και να κάνει μια σύντομη συζήτηση. Όταν παραπονιόμουν ότι δεν μπορούσα να τον ρωτήσω για τυχόν προβλήματα που προέκυπταν, μερικές φορές απλώς σήκωνε τα χέρια του ψηλά: "Τι εννοείς, όχι; Απλώς χτύπα το παράθυρό μου αμέσως! Θα πάρεις απάντηση αμέσως! Είναι ακόμα πιο εύκολο μέσω ασύρματου τηλέγραφου - κανείς δεν θα σε ενοχλήσει"».

Καθώς ετοιμαζόταν για την αναχώρησή του, μας παρηγόρησε: «Ποιος θα μας εμποδίσει να μιλήσουμε; Ελάτε στις σπηλιές· το κελί μου είναι ήδη έτοιμο εκεί. Θα μιλήσουμε εκεί και θα λύσουμε όλα τα προβλήματά μας».

Γέροντα, έχεις δει ποτέ τον Χριστό;

— Γέροντα, έχεις δει ποτέ τον Χριστό;

— Ναι, Πάτερ, τον έχω δει, απάντησε χαμηλόφωνα, με μεγάλη ευσέβεια και με εκείνη την θλίψη που δεν μπορείς να μιμηθείς.

— Και πώς είναι ο Χριστός, Γέροντα;

— Πάτερ, ο Χριστός είναι όπως μας δείχνει το Ευαγγέλιο: δίκαιος, αγαθός, πράος, απλός και κοντά στον άνθρωπο. Δεν επιβάλλεται, δεν πληγώνει, δεν απαιτεί με τη βία. Έρχεται εν ειρήνη και παραμένει εκεί που βρίσκει καθαρή καρδιά.

Έκπληκτος, τον ρώτησα περαιτέρω:

— Και πότε συνέβη αυτό; Πότε τον είδες;

Ο γέροντας χαμήλωσε τα μάτια του. Δάκρυα είχαν ήδη μαζευτεί μέσα τους.

— Πάτερ, είδα τον Χριστό όταν έμαθα να αγαπώ χωρίς να περιμένω τίποτα σε αντάλλαγμα. Όταν άδειασα τον εαυτό μου από τον εαυτό μου, από τη θέλησή μου, από τις αξιώσεις μου, από την επιθυμία να ανταμειφθώ. Έδωσα ό,τι μπορούσα και δεν ζήτησα τίποτα περισσότερο από τους ανθρώπους. Και τότε ακριβώς ήρθε.

Τότε είπε απαλά:

— Ο Χριστός έρχεται όταν αρχίσεις να Του μοιάζεις.

Αυτά τα λόγια έχουν μείνει βαθιά χαραγμένα στην καρδιά μου. Επειδή η αληθινή αγάπη δεν υπολογίζει και δεν παρακολουθεί το καλό που έχει γίνει. Δεν ρωτάει: «Τι παίρνω;» Η αγάπη προσφέρει τον εαυτό της, θυσιάζεται, υπομένει, συγχωρεί και συνεχίζει να αγαπάει ακόμα και όταν πληγώνεται. Μπορεί να προδοθεί και όμως να μην μισήσει. Μπορεί να σταυρωθεί και όμως να προσεύχεται για αυτόν που την πλήγωσε.

Το να αγαπάς αληθινά σημαίνει να αφήνεις κάτι από τον εαυτό σου να πεθάνει, ώστε ο Χριστός να μπορεί να ζήσει περισσότερο μέσα σου. Σημαίνει να μπορείς να πεις στον άλλον, χωρίς θόρυβο και χωρίς υπερηφάνεια: «Πάρε τον παράδεισό μου και δώσε μου την κόλασή σου».

Ίσως ακριβώς όταν κάποιος παύει να ζει για τον εαυτό του, αρχίζει πραγματικά να βλέπει τον Χριστό.

— Χαράλαμπος Παπαδόπουλος, από το βιβλίο «Ζωή χωρίς Συνταγές»

Daily Prayer Rules Explained | Archimandrite Athanasios Mytilinaios.

 

Πόσο κακό προξενεί η καφεμαντεία!!

 

«Με τις αμαρτίες μας Σε σταυρώσαμε στον Σταυρό, κι όμως επιθυμείς να είμαστε μαζί Σου; Ω, πόσο μεγάλο είναι το έλεός Σου!»Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης

ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ – Αγαπήσαμε τον Αγαπήσαντά μας | Christ at the Heart of Monastic Life.

 

❝ Το ἀήττητον Ὅπλον❞

✝️🌿❝ Το ἀήττητον Ὅπλον❞ 

Γλωσσικό & φιλολογικό σχόλιο στον Ειρμό του Κανόνος 

εις την Ύψωσιν του Σταυρού ~

Είναι γνωστό ότι ο  Κανόνας, το σπουδαιότερο ποιητικό είδος που ήκμασε στο Βυζάντιο, αποτελείται από 9 ωδές, που η αρχή κάθε μίας (ο " Ειρμός" ) έχει ως άξονα το θέμα της αντίστοιχης ωδής της Παλαιάς Διαθήκης. 

Επειδή λοιπόν η Α΄ ωδή της ΠΔ αναφερόταν στη διάβαση της Ερυθράς Θάλασσας, οι ποιητές των Κανόνων συνέπλεκαν με ευφυή, ενίοτε μάλιστα αριστοτεχνικό τρόπο, το θέμα της εκάστοτε εορτής (εν προκειμένω του Σταυρού) με το θέμα της διάβασης της Ερυθράς.  

◾ Λόγω της εικαστικής και δραματικής μεγαλοπρέπειας του θέματος οι ειρμοί της Α ωδής των μεγάλων κανόνων έχουν σπάνια ποιητικότητα. Όσοι αγαπάτε την υμνογραφία αξίζει να μελετήσετε συγκριτικά τους ειρμους της Α΄ ωδής των κανόνων. Είχαν γίνει κάτι σαν "λυδία λίθος" της τέχνης του ποιητή κανόνων. 

Ποιος να μη θαυμάσει λ.χ. τον ειρμό της Α΄ ωδής του Κανόνα της Υπαπαντής, ποίημα Κοσμά του Μελωδού, που περιέχει ποίηση πραγματικά αισχυλικών καταβολών:  

📜  "Χέρσον ἀβυσσοτόκον πέδον 

         ἥλιος ἐπεπόλευσέ ποτε.." 

        (Σε χέρσο βυθό που την άβυσσο γεννά 

        εκεί στάθηκε κάποτε ο ήλιος)  

Παρόμοιας αισχυλικής κοπής  είναι και ο αντίστοιχος ειρμός του ίδιου ποιητή εις την Κυριακή των Βαΐων, όπου πάλι ο βυθός της Ερυθράς ονομάζεται «πηγή της αβύσσου»:

 📜    "Ὤφθησαν αἱ πηγαὶ τῆς ἀβύσσου 

           νοτίδος ἄμοιροι,  

           καὶ ἀνεκαλύφθη θαλάσσης 

           κυμαινούσης τὰ θεμέλια..."  

         (Φάνηκαν οι πηγές της αβύσσου

         στεγνές από νερό

         και αποκαλύφθηκαν της τρικυμισμένης

         θάλασσας τα θεμέλια...)

◾ Στην αυριανή εορτή της Υψώσεως του Σταυρού, ο τρόπος με τον οποίο ο ποιητής (πάλι ο Κοσμάς ο Μελωδός) θέλησε να συνδέσει τη διάβαση με τον Σταυρό είναι εξίσου εντυπωσιακός. Αν και στη Γραφή δεν λέγεται πουθενά ότι ο Μωυσής σημείωσε «σχήμα σταυρού» με τη ράβδο του επάνω στα ύδατα της Ερυθράς, ο ποιητής το επινοεί, αξιοποιώντας κατάλληλα τη βιβλική αφήγηση (!). 

Λέει ότι χάραξε πρώτα τη θάλασσα οριζόντια, για να ανοίξει η θάλασσα, (πβ.  Εξ. 14,21  :

       📖 ἐξέτεινε δὲ Μωυσῆς τὴν χεῖρα ἐπὶ τὴν θάλασσαν, 

            καὶ ὑπήγαγε Κύριος τὴν θάλασσαν [..] 

            καὶ ἐποίησε τὴν θάλασσαν ξηράν, καὶ ἐσχίσθη τὸ ὕδωρ

και έπειτα τον χάραξε κάθετα, για να κλείσει και να καταποντίσει τους Αιγυπτίους (πβ. Εξ. 14,27  : 

📖    ἐξέτεινε δὲ Μωυσῆς τὴν χεῖρα ἐπὶ τὴν θάλασσαν, 

          καὶ ἀποκατέστη τὸ ὕδωρ πρὸς ἡμέραν ἐπὶ χώρας.

Ο υμνωδός θεωρεί το δεύτερο χτύπημα κάθετο προς το πρώτο ("ἐπιστρεπτικώς"), με το οποίο έτσι σχηματίστηκε σταυρός... 

✦  Όπως σημειώνει και ο μέγας ερμηνευτής των κανόνων Νικόδημος Αγιορείτης («Εορτοδρόμιο»): 

      📖«Ἡ ἁγία Γραφή δὲν φανερώνει, ὅτι ὁ Μωϋσής 

      ἐκτύπησε τὴν Θάλασσαν τὴν δευτέραν φοράν 

     μὲ πλάγιον σχῆμα τῆς ράβδου˙  ἀλλά ὁ Μελωδός 

     συμπεραίνει τοῦτο˙  ἴσως δε καὶ τὸ εἶχεν ἐκ παραδόσεως». 

◾ Έτσι ο Κοσμάς δημιούργησε τον ακόλουθο, πραγματικά εμβληματικό Ειρμό, προοίμιο του Κανόνος και συνάμα των «Καταβασιών του Σταυρού», οι οποίες ψάλλονται με πολλή μεγαλοπρέπεια στην εκκλησία από την εορτή της Μεταμορφώσεως (6 Αυγούστου) μέχρι και την αυριανή εορτή του Σταυρού.  

📜   ❝ Σταυρόν χαράξας Μωσῆς, 

       ἐπ’ εὐθείας ράβδῳ,  

       τήν Έρυθράν διέτεμε, 

       τῷ Ἰσραήλ πεζεύσαντι•  

       τήν δέ ἐ π ι σ τ ρ ε π τ ι κ ῶ ς, 

       Φαραώ τοῖς ἅρμασι κροτήσας ἥνωσεν•  

       ἐπ’ εὔρους διαγράψας, 

       τό  ἀ ή τ τ η τ ο ν ὅπλον  

       διό Χριστῷ ἅσωμεν, 

       τῷ Θεῷ ἡμῶν, ὅτι δεδόξασται❞

Είπε γέρων:Τι πρέπει να κάνεις αν κάποιος σε καταραστεί;

Τι πρέπει να κάνεις αν κάποιος σε καταραστεί;

Αν κάποιος καταραστεί έναν άλλον, πώς επηρεάζεται αυτός που δέχτηκε την κατάρα;

Επηρεάζει τους ανθρώπους με διαφορετικούς τρόπους. Πάρε για παράδειγμα εμένα: εγώ συνήθως γελάω, ενώ κάποιοι άλλοι κλαίνε και άλλοι κυριεύονται από τρόμο. Αυτό συμβαίνει επειδή οι περισσότεροι άνθρωποι δεν διαβάζουν ποτέ τις Άγιες Γραφές. Κι αν τις διαβάζουν, το κάνουν επιδερμικά, χωρίς καθόλου να στοχάζονται πάνω στα λόγια.

Για παράδειγμα, ο Κύριος είπε:

«Να ευλογείτε εκείνους που σας καταριούνται». Πάρε αυτά τα λόγια, διάβασέ τα και στοχάσου πάνω σε αυτά. Κάποιος σε καταριέται κι εσύ του λες:

«Είθε ο Κύριος να σε ευλογεί· είθε να οδηγήσει εσένα και ολόκληρη την οικογένειά σου στη Βασιλεία του Θεού και να σε θεραπεύσει από κάθε παρούσα και μελλοντική ασθένεια. Και είθε ο Κύριος να σου χαρίσει μακροζωία, ευημερία και αφθονία του θείου ελέους, εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν».

Έτσι οφείλουμε να απαντάμε σε όποιον μας καταριέται.

Can I Let Go and Trust God? What Mary’s Birth Taught Me | Japanese Listening

 

Η καθημερινή εκούσια σταύρωση ως προσωπική ανάσταση - ΓΕΧΑ Αιγίου.

 

Η καθημερινή βίωση της εκούσιας σταύρωσής μας έχει ως καρπό την κλιμάκωση της χαρισματικής βίωσης της Αναστάσεως του Χριστού ως προσωπικής μας ανάστασης, με αποτέλεσμα να γευώμεθα τη χαρά την ανεκλάλητη· και μέσα σ' αυτή τη βίωση της σχετικής μακαριότητας απλώνεται το ενδιαφέρον μας στους αδελφούς μας, τους εγγύς και τους μακράν, και τότε θέλουμε να εκχυθούμε προς αυτούς, να σαρκωθούμε στην υπόστασή τους, όπως ο Θεός Λόγος σαρκώθηκε στη γη μας, για να τους μεταδώσουμε την καινή κτίση· και έτσι, τελείως φυσικά, γινόμαστε ευαγγελισταί-ιεραπόστολοι! 

Η αυθεντικότητα της ιεραποστολικής υπόστασής μας είναι ανάλογη με την προαίρεσή μας να σταυρωθούμε από εκείνους τους οποίους κληθήκαμε να ευαγγελισθούμε.

Αντωνίου Ρωμαίου Ιερομονάχου

"Λακτίσματα σε καρφιά"

Το δίδαγμα της Κυριακής :ΜΙΑ ΣΕΡΒΙΕΤΑ ΚΑΙ ΜΙΑ ΚΟΝΣΕΡΒΑ ΓΑΤΑΣ!!!

 

Το δίδαγμα της Κυριακής :ΜΙΑ ΣΕΡΒΙΕΤΑ ΚΑΙ ΜΙΑ ΚΟΝΣΕΡΒΑ ΓΑΤΑΣ

ΑΦΟΥ αποτέλεψε η Θεια Λειτουργία κι ο κόσμος μετα απ'το αντίδωρο, πήγε στις καφετέριες της παραλίας να απολαψει εσπρεσάκι και θάλασσα και ενόσω κατέλυσα όλο το Αγιον Δισκοπότηρο στο Ιερό με την Θεία Κοινωνία ,ξεντύθηκα και κατέφυγα παρκάροντας εξω απο το γκροσερι της πόλης που όλη την ημερα Κυριακή γιορτή, σχολή και καθημερινή, ειναι ανοικτά.

Εεε να πάρουμε και προμήθειες για σημερα ,όσο προλαβαίνουμε πριν προφθασει αυριο το αλάδωτο, σοκολάτες μπισκότα, κρουασάν,πατατάκια  και για αύριο νηστίσιμη σοκολάτα υγείας και φρούτα του δάσους.

Στην είσοδο ενα γατάκι,ταλαιπωρημένο, αδυνατισμένο,πεινασμένο και βρώμικο σαν σφουγγαρίστρα, στάλιαζε μηπως και καποιος πελάτης του δωσει μια μπουκια ψωμί. 

Το προσπέρασα με λύπηση και εισήλθα στο  κατάστημα και αφού  αγορασα ο,τι λιχουδια τραβουσε η όρεξή μου ,εφτασα στο ταμείο και εκεί  βλεπω να προηγείται μια νεα κοπελα, οχι φανταχτερη και πλουσια, γυρω στα 20 με σορτσάκι, η οποία είχε αποθέσει στον πάγκο του  ταμείου ενα πακέτο σερβιέτες και μια κονσέρβα για γατες.

Δεν προλαβαίνω να βγω έξω και βλέπω την νεα κοπέλα να ταΐζει την γατουλα με την κονσέρβα που  πριν λίγο ειχε αγορασει, απο το μικρό χαρτζηληκάκι της και μαζι να την χαιδεύει κιόλας θρεφοντας την με αγάπη  και  στοργη, χωρις να σιχαίνεται.

Οικτείρησα τον εαυτό μου που μια νεα κοπελα με τζιν σορτσάκι η οποία  το πρωι δεν πήγε στην Εκκλησία ,δεν φόρεσε τα καλά της ,δεν Κοινώνησε Σώμα Χριστού, δεν άκουσε Θεου κήρυγμα και ομως απέδειξε πως κατέχει πιο πλατεία κι' ευσπλαχνη καρδιά, ανοικτή όπως η αγκάλη Της Παναγίας.

Λέμε πως είμαστε

ΦΙΛ-ΑΝΘΡΩΠΟΙ,δίχως να ειμαστε  καν 

ΑΝΘΡΩΠΟΙ.

π.Διονύσιος Ταμπάκης

KONTRIBUONI PER VAZHDIMIN E NDERTIMIT TE KISHES SE SHEN MERISE GOLEM, LUSHNJE

 

Predigt zum 15. Sonntag nach Pfingsten über das wichtigste Gebot (Mt 22,35-46).

 

Ψάχναμε απαντήσεις.

Ψάχναμε απαντήσεις

με τα μάτια καρφωμένα στη γη,

την ώρα που ο Ουρανός 

τις χάριζε απλόχερα!.

+ Γιώργος Λ. Οικονόμου 

VIDI BOG – VEDE DUMNEZEU | Film documentar integral pe TRINITAS FILM TRINITASFILM

 

Αγίου Αθανασίου (2026). 19. Φῶς ἰλαρόν.

 

«Create Christ centered families» - π. Γεώργιος Σχοινάς. Με αγγλικούς υπότιτλους.

 

Orthodoxe Predigten: Kreuzerhöhung.

 

Αὐτοὶ δεν βλέπουν τίποτας;

Αὐτοὶ δὲν βλέπουν τίποτας; 

Ανεξαρτήτως τῶν ἐπὶ μέ ορους ἀντιλήψεών µου, ὡς πρὸς ὡρισμένα κακῶς ἔχοντα ἐν τῇ χριστιανικῇ Ἐκκλησίᾳ καὶ ἰδίως ὡς πρὸς ὡρισμένους ἀναξίους ἐκπροσώπους αὐτῆς, ἐκτιμῶ ἰδιαιτέρως τοὺς Ἱερεῖς τῆς ὑπαίθρου, τοὺς ἀξίους ἐκπροσώπους τοῦ πνεύματος τῆς χριστιανικῆς Θρησκείας. 

Πρὸ καιροῦ εἶχα γράµµα ἀπὸ ' ἕνα εὐσεβῆ Ἀρχιμανδρίτη ἱεροκήρυκα Ἀθηνῶν καὶ μοῦ γράφει νὰ ᾽ κραυγάζω περισσότερον καὶ νὰ ͵ παρακαλῶ τὸν Θεό, τὴν Παναγία, τοὺς Ἀρχαγγέλους καὶ ὅλους τοὺς Ἁγίους νὰ μᾶς φωτίσουν καὶ  να στηρίξουν τὴν Ὀρθοδοξία. Τίς οἶδε  πῶς τὰ βλέπει τὰ πράγματα καὶ λυπεῖται. Καὶ πράγματι καὶ ἐγὼ τραγικὰ τὰ βλέπω τὰ πράγµατα., Μεγάλο κατήφορο πῆρε ὁ λαὸς καὶ ὁ κλῆρος πρῶτα. Τί νὰ πω!| Νὰ πέφτω ἔξω δικαιολογηµένον, διότι εἶμαι ἀγράμματος καὶ ἦμπορῷ νὰ γελασθῶ, ἀλλὰ ἕνας Πατριάρχης καὶ Δεσπότης ποὺ τὰ εἶδε ὅλα, τὰ διάβασε καὶ τὰ ἄκουουσε, καὶ γνωρίζει καλῶς τοὺς κανόνες τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας; Κανείς δὲν δικαιολογεῖται. Μαλον αὐτοὶ περισσότερον. Ἄς επιβλέψη ὁ Κύριος καὶ φωτίση καὶ να  στηρίξη τὴν Ἐκκλησία του... Πιστεύω ὅτι εἶναι Κυβερνήτης ὁ ἵδιος ὁ Θεὸς καὶ πάντες οἱ ἐχθροὶ θὰ ἀφανισθοῦν ἀπὸ προσώπου τοῦ Θεοῦ. 

Εἶναι δρᾶμα ἡ ὑπόθεσις. Δὲν µπορῷ νὰ ξεχάσω, ὅταν εὑρισκόμουν κάτω ἀπὸ τὸν τροῦλο καὶ μὲ κοιτοῦσε ὁ Παντοκράτωρ λυπημενος, ὡσὰν νὰ μοῦ ἔλεγε .Βλέπεις σὲ Τί χάλια μὲ κατήντησαν οἱ µεγάλοι, Πατριάρχαι, Ἀρχιεπίσκοποι, Ἀρχιερεῖς καὶ ὁ λαός; Αὐτὴ  εἶναι ἡ εὐπρέπεια ποὺ μὲ κάνετε.

Καὶ ἐγὼ σύµφωνα µε τὴν ἐργασία σας θὰ σᾶς δώσω τὴν ἀξία...

 Πολύ λυπήθηκα γιὰ τὸν Ἀρχιεπίσκοπο Κρήτης ποὺ εἶδα νὰ  εἶναι μαζὶ μὲ τὸν Φραγκόπαπα καὶ  τοὺς ἄλλους. Συνεργάζονται μαζὶ  μὲ τοὺς αἱρετικούς; Θέλω νὰ µάθω, τί πιστεύουν αὐτοὶ οἱ κληρικοί, ποὺ κάθε ἡμέρα ἑργάζονται εἲς τὸ θυσιαστήριο τοῦ Κυρίου;, Τυπικὰ ἐργάζονται; Δὲν μοῦ τὸ χωράει τὸ μυαλό µου... Σήµερον ποὺ σοῦ γράφω, εἶχα Λειτουργία στους Ταξιάρχες.

Εἶχαν ἔλθει προσκυνηταί. Τὸ βαμβάκι, ποὺ εἶχα στὴν Ἁγία Τράπεζα τὸ ἔδωσα εὐλογία εἰς τὸν ΣΤ ᾽ διὰ νὰ δίνη εἰς τοὺς Χριστιανούς. Πρὶν ἀρχίσω τὴν Λειτουργία ἔβαλα ἄλλο. Κατὰ τὴν ὥρα τῆς ἔπικλήσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος γέμισε ἡ Ἁγία Τράπεζα ἀπὸ ἔξαιρετικὸ ἄρωμα, ποὺ ἦταν χαρὰ Θεου καὶ εὐλογία Κυρίου. Αὐτοὶ δὲν βλέπουν τίποτας; Πωρώθηκε ἡ ψυχή τους καὶ µολύνονται μὲ τοὺς ἀκαθάρτους... 

+ ἅγιος Δημήτριος Γκαγκαστάθης 

Περιοδικό Σπίθα. Ιούλιος Αύγουστος 2026

Μαρτυρία: «Ήταν ὁ Φιλόθεος. Είναι φίλος μου».

Μαρτυρία: «Ήταν ὁ Φιλόθεος. Είναι φίλος μου».

Πάρος 10 Ἰουλίου 2026

Ονομάζομαι Ἀδελίνα Μαρία Κούκουλ καὶ εἶμαι ἡ σύζυγος τοῦ πρεσβυτέρου Δανιήλ

Κούκουλ, Ὀρθοδόξου ἱερέως στη Ρουμανία.

Στις 20 Ἰουνίου 2024, ο δεκάχρονος γυιός

μας, ὁ Δαμιανός, τραυματίστηκε σοβαρά σε τροχαῖο δυστύχημα. Υπέστη βαριές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, τραύματα στη σπονδυλικὴ στήλη, στην σπλήνα καὶ στὰ ἄκρα. Παρέμεινε σε κῶμα σχεδὸν εἴκοσι ἡμέρες καὶ οἱ γιατροὶ μᾶς ἔλεγαν ὅτι οἱ πιθανότητες νὰ ἐπιζήσει καὶ νὰ ἀναρρώσει ἦσαν ἐλάχιστες. Ἐκείνη τὴν περίοδο ἡ μοναδική μας δύναμις ἦταν ἡ προσευχή. Ὅταν ὁ Δαμιανὸς ἄρχισε νὰ συνέρχεται,

ἄρχισε νὰ μιλᾷ γιὰ τοὺς Ἁγίους. Μᾶς ἔλεγε ὅτι τὸν ἐπισκέπτονταν, τὸν ἐνίσχυαν καὶ τοῦ ἔλεγαν συνεχῶς:

«Ὅλα θὰ πᾶνε καλά».

 Στὶς ἀρχὲς τοῦ Αὐγούστου 2024, ὁ π. Ἠσαΐας, ἀπὸ τὴ Σκήτη τοῦ Ἁγίου Γερασίμου στη Ρουμανία, μᾶς εἶπε ὅτι τοῦ εἶχε φανερωθῆ πὼς τὸν Δαμιανὸ εἶχε ἐπισκεφθῆ ἕνας ἀπὸ τρεῖς Ἁγίους· ὁ Ἅγιος Ἀρσένιος ὁ

ἐν Πάρῳ, ὁ Ἅγιος Βησσαρίων ὁ Ἐλεήμων ἢ ὁ

Ὅσιος Φιλόθεος Ζερβάκος. Μᾶς εἶπε ἀκόμη ὅτι ἕνας ἀπὸ αὐτοὺς φοροῦσε γαλάζια ἐνδύματα. Ἐμεῖς δὲν γνωρίζαμε τὸν Ὅσιο Φιλόθεο Ζερβάκο, οὔτε ὁ Δαμιανὸς εἶχε ποτὲ ἀκούσει γι᾽ αὐτόν. Μόλις προφέραμε τὰ ὀνόματα αὐτά, ὁ Δαμιανός σηκώθηκε ἀμέσως καὶ εἶπε μὲ βεβαιότητα· «Ήταν ὁ Φιλόθεος. Είναι φίλος μου».

Κατόπιν πρόσθεσε ὅτι φοροῦσε γαλάζια ρούχα. Ἀπὸ ἐκείνη τὴ στιγμὴ ἄρχισε νὰ μιλᾶ

γιὰ «τὸ κόκκινο αυτοκίνητο τοῦ Φιλοθέου».

Μᾶς ἔλεγε ὅτι ὁ ὍσιοςΦιλόθεος εἶχε ἕνα κόκκινο αὐτοκίνητο ποὺ κυκλοφοροῦσε μέσα στὸ κεφάλι του καὶ μάζευε τὰ αἱματώματα, τὰ οἰδήματα καὶ ὅ,τι προξενοῦσε βλάβη στὸν ἐγκέφαλό του.

Ἔλεγε ἀκόμη ὅτι μέσα στὸ αὐτοκίνητο ὑπῆρχε μία μεγάλη εἰκόνα τοῦ Ἁγίου Γερασίμου τῆς Κεφαλληνίας, ἐνῶ στὴ θέση τοῦ συνοδηγοῦ βρίσκονταν οἱ εἰκόνες τοῦ Ἁγίου Ἀρσενίου τοῦ ἐν Πάρῳ καὶ τοῦ Ἁγίου Νεκταρίου. 

Δὲν γνωρίζαμε πῶς νὰ ἑρμηνεύσουμε αὐτὰ τὰ λόγια.

Κάποια μέρα μία συμμαθήτριά του τοῦ ἔστειλε μία ζωγραφιά, στὴν ὁποία εἰκονιζόταν καὶ ἕνα κόκκινο αὐτοκίνητο.

Μόλις τὴν εἶδε, εἶπε ἀμέσως: «Είναι ἀκριβῶς τὸ αὐτοκίνητο τοῦ Φιλοθέου!».

Τοὺς ἑπόμενους μῆνες ἡ κατάστασις τῆς ὑγείας του βελτιωνόταν συνεχώς.

Μετὰ ἀπὸ νέες νευρολογικὲς ἐξετάσεις, οἱ γιατροί διαπίστωσαν ὅτι ἡ πορεία τοῦ ἐγκεφάλου του ἦταν πολὺ καλύτερη ἀπὸ ὅ,τι εἶχαν ἀρχικὰ προβλέψει. Τὴν ἴδια περίοδο, ὁ Δαμιανὸς εἶπε στὸν πατέρα του: «Το κόκκινο αὐτοκίνητο ἔφυγε.

 Τελείωσε τἡ δουλειά 

 του». Τὰ λόγια αὐτὰ ἔμειναν γιὰ πάντά χαραγμένα στὶς καρδιές µας. 

Ἕναν χρόνο ἀργότερα στὶς 10 Ἰουλίου 2025, ο

 Δαμιανὸς ἐπισκέφθηκε γιὰ πρώτη φορὰ τὴν Πάρο. Μπροστὰ στὴ Μονὴ τοῦ Ὁσίου Φιλοθεου Ζερβάκου εἶδε  ἕνα κόκκινο αὐτοκίνητο. 

Τότε πληροφορηθήκαµε ὅτι δὲν ἦταν ἕνα τυχαιο αυτοκινητο,ἀλλὰ ἕνα αὐτοκίνητο ποὺ τὸ , εἶχε ἁγοράσει τὸ μοναστήρι τοῦ Ὁσίου Φιλοθέου τὸ 1988, τρία μόλις χρόνια μετὰ τὴν κοίμησίν του. 

Γιὰ μᾶς αὐτὴ ἡ στιγμή αποτέλεσε µία ἀπὸ τὶς πιὸ δυνατὲς ἐπιβεβαιώσεις ὅσων ειχε μοιραστεῖ μαζί µας ὁ Δαμιανός κατὰ τὴ διάρκεια τῆς ἀποκαταστάσεώς του. 

 Δὲν μποροῦμε νὰ ἐξηγήσουµε ὅλα αὐτὰ ποὺ ζήσαμε.

-Οὔτε ἐπιδιώκουμε νὰ αποδείξουμε κάτι. Ἐπιθυμοῦμε µόνονὰ µαρτυρήσουµε, μὲ εὐγνωμοσύνη, ὅτι στὶς δυσκολότερες στιγμὲς τῆς ζωῆς µας ὁ Θεὸς δὲν μᾶς ἐγκατέλειψε καὶ ὅτι νιώσαμε τὴ βοήθεια καὶ τὴν πρεσβεία τοῦ Ὁσίου Φιλοθέου Ζερβάκον. 

Σήµερα ὁ Δαμιανὸς περπατᾷ, πηγαίνει στὸ σχολεῖο, κάνει ποδήλατο καὶ χαίρεται τὴ ζωή. Γιὰ μᾶς, κάθε του βῆμα εἶναι ἕνα δῶρο τοῦ  Θεοῦ. 

Μὲ βαθειὰ εὐγνωμοσύνη, 

Ἀδελίνα Μαρία Κούκουλ ἐκ µέρους τῆς οἰκογενείας Κούκουλ .

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΣΠΙΘΑ

Φ. 800/Ιούλιος-Αύγουστος 2026

ΑΓΙΟΥ ΚΥΡΙΛΛΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ . Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ, ΚΑΥΧΗΜΑ ΚΑΙ ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΗΣ.

 

ΑΓΙΟΥ ΚΥΡΙΛΛΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ

  Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ, ΚΑΥΧΗΜΑ ΚΑΙ ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΗΣ

            (επιλεγμένα αποσπάσματα από την ΙΓ΄ Κατήχηση,

        σχετικά με το άρθρο του Συμβόλου της Πίστεως:

 «Σταυρωθέντα τε ὑπὲρ ἡμῶν ἐπὶ Ποντίου Πιλάτου, καὶ παθόντα καὶ ταφέντα…») 

    Α΄. Είναι καύχημα της Καθολικής Εκκλησίας¹ βέβαια το καθετί που έπραξε ο Ιησούς, αλλά το καύχημα των καυχημάτων είναι ο Σταυρός Του. Τούτο ασφαλώς γνωρίζοντας ο Παύλος, λέει: «Ἐμοὶ δὲ μὴ γένοιτο καυχᾶσθαι εἰ μὴ ἐν τῷ σταυρῷ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ (:Ποτέ να μη συμβεί εγώ να καυχηθώ για τίποτε άλλο παρά μόνο για το ότι ο Ιησούς Χριστός για χάρη μου πήρε μορφή δούλου και σταυρώθηκε για την σωτηρία μου. Μόνο καύχημά μου είναι ο σταυρικός θάνατος του Κυρίου μας Ιησού Χριστού)»[Γαλ. 6, 14].

   Ήταν πραγματικά θαυμαστό που ανέβλεψε ο εκ γενετής τυφλός στην κολυμβήθρα του Σιλωάμ [πρβ. Ιω. 9, 7: «Καὶ εἶπεν αὐτῷ· ὕπαγε νίψαι εἰς τὴν κολυμβήθραν τοῦ Σιλωάμ, ὃ ἑρμηνεύεται ἀπεσταλμένος. Ἀπῆλθεν οὖν καὶ ἐνίψατο, καὶ ἦλθε βλέπων (:Και δοκιμάζοντας την πίστη του τυφλού τού είπε: ‘’Πήγαινε, νίψου στη στέρνα του Σιλωάμ’’, όνομα εβραϊκό που μεταφράζεται «απεσταλμένος». Ύστερα, λοιπόν, από την εντολή αυτή του Ιησού πήγε ο τυφλός εκεί και νίφτηκε, και ήλθε στο σπίτι του με μάτια υγιή)» ], αλλά τι είναι αυτό μπροστά στην ανάβλεψη των πνευματικά τυφλών όλης της οικουμένης; Θεωρείται μέγα θαύμα και υπερφυσικό που αναστήθηκε ο Λάζαρος, ενώ ήταν τετραήμερος νεκρός, αλλά τότε η χάρη της Αναστάσεως σταμάτησε σε αυτόν[βλ. Ιω. 11, 38-44]. Τι είναι, όμως, αυτό μπροστά στην ανάσταση των νεκρωμένων από την αμαρτία, σε ολόκληρη την οικουμένη;

    Είναι θαυμαστό που από τους πέντε άρτους πήγασε τροφή για πέντε χιλιάδες [Ματθ. 14, 21: «Οἱ δὲ ἐσθίοντες ἦσαν ἄνδρες ὡσεὶ πεντακισχίλιοι χωρὶς γυναικῶν καὶ παιδίων (:Εκείνοι μάλιστα που έφαγαν ήταν περίπου πέντε χιλιάδες άνδρες, χωρίς να συνυπολογίζονται στον αριθμό αυτόν οι γυναίκες και τα παιδιά)» ], αλλά τι είναι αυτό μπρος στο ότι χόρτασε αυτούς «που πέθαιναν από πνευματική πείνα, εξαιτίας της άγνοιάς τους, σε όλα τα μέρη της γης;» [πρβ. Αμ. 8, 11: «Ἰδοὺ ἡμέραι ἔρχονται, λέγει Κύριος, καὶ ἐξαποστελῶ λιμὸν ἐπὶ τὴν γῆν, οὐ λιμὸν ἄρτων οὐδὲ δίψαν ὕδατος, ἀλλὰ λιμὸν τοῦ ἀκοῦσαι λόγον Κυρίου (:Να· έρχονται οι μέρες αυτές», λέει ο Κύριος, «που θα στείλω πείνα στη χώρα, όχι πείνα από έλλειψη άρτου, ούτε δίψα από έλλειψη νερού, αλλά ασυγκρίτως βαρύτατη πείνα. Θα πεινάτε και θα διψάτε να ακούσετε κάποιον παρηγορητικό λόγο Θεού και κάποια προφητεία και δεν θα μπορείτε)»].

   Είναι θαυμαστό που ελευθέρωσε την γυναίκα εκείνη, την δεμένη από τον Σατανά δεκαοχτώ χρόνια, αλλά τι είναι αυτό μπροστά στην ελευθερία που έδωσε σε όλους εμάς, τους σφιχτοδεμένους με βαριές αλυσίδες αμαρτημάτων; [πρβ. Παροιμ. 5, 22: «Παρανομίαι ἄνδρα ἀγρεύουσι, σειραῖς δὲ τῶν ἑαυτοῦ ἁμαρτιῶν ἕκαστος σφίγγεται (:Οι παρανομίες παγιδεύουν και συλλαμβάνουν τον ακόλαστο άνδρα. Κάθε τέτοιος άνθρωπος περισφίγγεται από τις επανειλημμένες αμαρτίες του, οι οποίες του γίνονται πάθος τυραννικό)» ]. Αυτό λοιπόν, το ολόφωτο στεφάνι της δόξας του Σταυρού, αφενός φώτισε τους τυφλωμένους από την αγνωσία και αφετέρου ελευθέρωσε τους δέσμιους της αμαρτίας και δυναμικά λύτρωσε όλους τους ανθρώπους, όλων των αιώνων.

Β΄. Και μην σου φαίνεται παράξενο σε τέτοιο βαθμό, ώστε να δυσπιστείς, αν πραγματικά έδωσε την λύτρωση δυναμικά σε όλους τους ανθρώπους όλων των αιώνων. Διότι δεν ήταν άνθρωπος απλός αυτός που πέθανε για μας, αλλά ο Υιός του Θεού, ο Μονογενής. Και μπόρεσε, βέβαια, η αμαρτία ενός άνδρα, του Αδάμ, να κάνει θνητούς όλους τους ανθρώπους, όλων των αιώνων. Αλλά, αν με το παράπτωμα του ενός βασίλευσε ο θάνατος στον κόσμο, πώς, πολύ περισσότερο, δεν θα βασιλεύσει η ζωή με την δικαιοσύνη του Ενός; [πρβ. Ρωμ. 5, 17: «Εἰ γὰρ τῷ τοῦ ἑνὸς παραπτώματι ὁ θάνατος ἐβασίλευσε διὰ τοῦ ἑνός, πολλῷ μᾶλλον οἱ τὴν περισσείαν τῆς χάριτος καὶ τῆς δωρεᾶς τῆς δικαιοσύνης λαμβάνοντες ἐν ζωῇ βασιλεύσουσι διὰ τοῦ ἑνὸς Ἰησοῦ Χριστοῦ (:Και η δικαίωση αυτή έχει μεγάλες και ευεργετικές συνέπειες. Διότι, εάν μέσα από την πτώση του ενός, δηλαδή του προπάτορά μας Αδάμ, ο θάνατος κυριάρχησε διαμέσου του ενός ανθρώπου, πολύ περισσότερο εκείνοι που λαμβάνουν την αφθονία της χάριτος  και της δικαιώσεως, που μας δίνεται ως δωρεά, θα βασιλεύσουν γεμάτοι νέα και ουράνια ζωή διαμέσου του Ενός Ιησού Χριστού)»].

    Και αν τότε, επειδή έφαγαν από το «ξύλον τῆς βρώσεως(:το δέντρο του οποίου τον απαγορευμένο καρπό έφαγαν)», οι Πρωτόπλαστοι διώχτηκαν από τον Παράδεισο [πρβ. Γέν. 3, 24: «Καὶ ἐξέβαλε τὸν Ἀδὰμ καὶ κατῴκισεν αὐτὸν ἀπέναντι τοῦ παραδείσου τῆς τρυφῆς καὶ ἔταξε τὰ Χερουβὶμ καὶ τὴν φλογίνην ῥομφαίαν τὴν στρεφομένην φυλάσσειν τὴν ὁδὸν τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς(:Επιπλέον έβγαλε τον Αδάμ και τον έβαλε να κατοικήσει απέναντι από τον Παράδεισο της ευτυχίας, και για να τον βλέπει και για να αναλογίζεται κάθε μέρα από ποιο πνευματικό ύψος είχε πέσει και σε ποια κατάσταση οδήγησε τον εαυτό του. Και διέταξε ο Θεός τα Χερουβείμ, μία από τις αγγελικές τάξεις, και το περιστρεφόμενο φλογώδες σπαθί, που συμβολίζει τη δύναμη του Θεού, το οποίο είναι δραστικό σαν φλόγα φωτιάς, να φυλάνε τον δρόμο που οδηγούσε στον δέντρο της ζωής, το οποίο βρισκόταν μέσα στον Παράδεισο)»], άραγε τώρα, χάρη στο ξύλο του Σταυρού του Ιησού, δεν θα μπουν ευκολότερα μέσα στον Παράδεισο όσοι πιστεύουν;

     Αν εκείνος που πρώτος πλάστηκε από το χώμα της γης[Γέν. 2,7: «Καὶ ἔπλασεν ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον, χοῦν ἀπὸ τῆς γῆς, καὶ ἐνεφύσησεν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ πνοὴν ζωῆς, καὶ ἐγένετο ὁ ἄνθρωπος εἰς ψυχὴν ζῶσαν (:Και ο παντοδύναμος Θεός, αφού πήρε χώμα από τη γη, διέπλασε και μορφοποίησε τον υλικό άνθρωπο· και φύσηξε στο πρόσωπό του θεϊκή ζωτική ενέργεια και έκανε τον άνθρωπο, από νεκρό πλάσμα, ύπαρξη ζωντανή με ψυχή λογική, ελεύθερη, ασώματη και αθάνατη, η οποία διέπει την κίνηση και ενέργεια στο σώμα και τα μέλη του. Η ψυχή δεν πλάσθηκε από προϋπάρχουσα ύλη, αλλά πλάσθηκε από το μηδέν και συνδέθηκε με το υλικό σώμα· επομένως ο άνθρωπος είναι ύπαρξη ψυχοσωματική, υλικοπνευματική)»] επέφερε οικουμενικό θάνατο, άραγε δεν θα φέρει ζωή αιώνια, Εκείνος που τον έπλασε από τη γη,  αφού Αυτός είναι η Ζωή; [πρβ. Ιω. 14, 6: «Λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· ἐγώ εἰμι ἡ ὁδὸς καὶ ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ ζωή· οὐδεὶς ἔρχεται πρὸς τὸν πατέρα εἰ μὴ δι’ ἐμοῦ (:Του λέει ο Ιησούς: ‘’Εγώ είμαι ο μοναδικός δρόμος, από τον οποίο μπορεί να φτάσει κανείς στον ουρανό. Διότι συγχρόνως είμαι και η απόλυτη αλήθεια και η πραγματική και πηγαία ζωή. Κανείς δεν είναι δυνατόν να έλθει προς τον Πατέρα και να μετάσχει στην μακαρία ζωή του, παρά μόνο αν περάσει από Εμένα˙ διότι Εγώ με τη διδασκαλία μου σας γνωρίζω τον Πατέρα μου και την αλήθειά Του. Και με τη θυσία μου ως αιώνιος αρχιερεύς σάς συμφιλιώνω με Αυτόν’’)»]. Αν ο Φινεές, δείχνοντας ζήλο και φονεύοντας τον αισχροποιό εκείνον, κατέπαυσε την οργή του Θεού[ βλ. Αριθμ. 25,7-8: «Καὶ ἰδοὺ ἄνθρωπος τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ ἐλθὼν προσηγάγετο τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ τὴν Μαδιανῖτιν ἐναντίον Μωυσῆ καὶ ἐναντίον πάσης συναγωγῆς υἱῶν Ἰσραήλ· αὐτοὶ δὲ ἔκλαιον παρὰ τὴν θύραν τῆς σκηνῆς τοῦ μαρτυρίου. Καὶ ἰδὼν Φινεὲς υἱὸς Ἐλεάζαρ υἱοῦ Ἀαρὼν τοῦ ἱερέως, ἐξανέστη ἐκ μέσου τῆς συναγωγῆς καὶ λαβὼν σειρομάστην ἐν τῇ χειρὶ εἰσῆλθεν ὀπίσω τοῦ ἀνθρώπου τοῦ Ἰσραηλίτου εἰς τὴν κάμινον καὶ ἀπεκέντησεν ἀμφοτέρους, τόν τε ἄνθρωπον τὸν Ἰσραηλίτην καὶ τὴν γυναῖκα διὰ τῆς μήτρας αὐτῆς· καὶ ἐπαύσατο ἡ πληγὴ ἀπὸ υἱῶν Ἰσραήλ(:Εκείνη τη στιγμή ξαφνικά εμφανίστηκε ένας Ισραηλίτης που οδηγούσε τον αδελφό του σε μία γυναίκα Μαδιανίτισσα για να αμαρτήσει μαζί της μπροστά στα μάτια του Μωυσή κι όλων των Ισραηλιτών· όλοι αυτοί την ώρα εκείνη ήταν μαζεμένοι εκεί κοντά στην πόρτα της Σκηνής του Μαρτυρίου κι έκλαιγαν για τη συμφορά που χτύπησε τον ισραηλιτικό λαό, και για τη φοβερή τιμωρία του Θεού. Τότε ο Φινεές, ο γιος του ιερέα Ελεάζαρ και εγγονός του αρχιερέα Ααρών, μόλις είδε τον ξεδιάντροπο εκείνο Ισραηλίτη, άναψε από ιερή αγανάκτηση κι έφυγε από τη συγκέντρωση του λαού παίρνοντας στα χέρια του ένα δόρυ με ακίδες στραμμένες προς τα πίσω· ακολούθησε τον ξεδιάντροπο και αμετανόητο εκείνο Ισραηλίτη μέσα στη σκηνή που μπήκε, κι αμέσως, βλέποντας τον Ισραηλίτη εκείνον μαζί με τη Μαδιανίτισσα γυναίκα, τους διαπέρασε και τους δύο μαζί με το δόρυ του έτσι, που το δόρυ βγήκε μέσα από τη μήτρα της γυναίκας. Τότε σταμάτησε αμέσως το θανατικό ανάμεσα στους Ισραηλίτες) » και Ψαλμ.105, 30-31: «Καὶ ἔστη Φινεὲς καὶ ἐξιλάσατο, καὶ ἐκόπασεν ἡ θραῦσις· καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην εἰς γενεὰν καὶ γενεὰν ἕως τοῦ αἰῶνος (:Τότε ο Φινεές, γεμάτος ζήλο, εξεγέρθηκε εναντίον αυτών που αμάρταναν, και διαπέρασε με το δόρυ του τον Ισραηλίτη Ζαμβρή και τη Μωαβίτισσα που αμάρτανε μαζί του. Κι έτσι εξιλέωσε την οργή του Θεού, σταμάτησε το θανατικό. Η πράξη του αυτή του λογαριάστηκε ως αρετή και εξυμνείται από τότε σε όλες τις γενιές για πάντα)»] , ο Ιησούς —όχι με τον φόνο κάποιου άλλου, αλλά με το να θυσιάσει τον εαυτό Του ως αντίλυτρο— δεν μπορεί να εξαλείψει την οργή του Θεού προς τους ανθρώπους;

Γ΄. Να μην ντρεπόμαστε, λοιπόν, για τον Σταυρό του Σωτήρα μας, αλλά μάλλον να καυχώμαστε. Είναι, βέβαια, ο λόγος του Σταυρού για τους Ιουδαίους σκάνδαλο, για τους ειδωλολάτρες ανοησία [πρβ. Α΄ Κορ. 1, 23: «Ἡμεῖς δὲ κηρύσσομεν Χριστὸν ἐσταυρωμένον, Ἰουδαίοις μὲν σκάνδαλον, Ἕλλησι δὲ μωρίαν (:Εμείς, όμως, κηρύττουμε τον Χριστό που έχει σταυρωθεί. Και ο σταυρωμένος Χριστός για τους Ιουδαίους, που περιμένουν τον Μεσσία Χριστό ως επίγειο βασιλιά, είναι σκάνδαλο, εμπόδιο πάνω στο οποίο σκοντάφτουν και δεν πιστεύουν. Για τους Έλληνες πάλι ο σταυρωμένος Θεός που δεν νίκησε τους εχθρούς Του παρουσιάζεται ως ιδέα μωρή και ανόητη)»], αλλά για μας είναι σωτηρία. Πραγματικά, «ὁ λόγος ὁ τοῦ σταυροῦ τοῖς μὲν ἀπολλυμένοις μωρία ἐστί, τοῖς δὲ σῳζομένοις ἡμῖν δύναμις Θεοῦ ἐστι (:το κήρυγμα για τον σταυρό σε εκείνους βέβαια που βαδίζουν τον δρόμο της απώλειας φαίνεται μωρία και κουταμάρα˙ σε μας, όμως, που είμαστε στον δρόμο της σωτηρίας είναι δύναμη Θεού που σώζει)» [Α΄ Κορ. 1, 18]. Διότι δεν ήταν απλός άνθρωπος αυτός που πέθανε για μας, όπως είπαμε, αλλά Υιός Θεού, Θεός που ενανθρώπησε.

    Έπειτα, αν το πρόβατο, την εποχή του Μωυσή, έδιωχνε μακριά τον εξολοθρευτή άγγελο [πρβ. Έξ. 12, 22-23: «Ἐκάλεσε δὲ Μωυσῆς πᾶσαν γερουσίαν υἱῶν Ἰσραὴλ καὶ εἶπε πρὸς αὐτούς· ἀπελθόντες λάβετε ὑμῖν αὐτοῖς πρόβατον κατὰ συγγενείας ὑμῶν καὶ θύσατε τὸ πάσχα. Καὶ παρελεύσεται Κύριος πατάξαι τοὺς Αἰγυπτίους καὶ ὄψεται τὸ αἷμα ἐπὶ τῆς φλιᾶς καὶ ἐπ’ ἀμφοτέρων τῶν σταθμῶν, καὶ παρελεύσεται Κύριος τὴν θύραν καὶ οὐκ ἀφήσει τὸν ὀλοθρεύοντα εἰσελθεῖν εἰς τὰς οἰκίας ὑμῶν τοῦ πατάξαι (: Μετά από αυτό ο Μωυσής συγκάλεσε όλη τη γερουσία των Ισραηλιτών και τους είπε: ‘’Πηγαίνετε και πάρτε ανάλογα με την οικογένειά του ο καθένας από ένα πρόβατο και να το σφάξετε για να γιορτάσετε το Πάσχα. Διότι θα περάσει ο Κύριος από τα σπίτια για να τιμωρήσει τους Αιγυπτίους. Και σε όποιο σπίτι δει το αίμα του προβάτου στο ανώφλι και στις δύο παραστάδες της θύρας, θα το προσπεράσει. Και δεν θα επιτρέψει στον εξολοθρευτή άγγελο που θα εκτελέσει τη θανατική τιμωρία, να μπει στα σπίτια σας αυτά και να θανατώσει τα πρωτότοκά σας)»], «ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου (:ο Αμνός του Θεού, που σηκώνει πάνω Του την αμαρτία του κόσμου)» [πρβ. Ιω. 1, 29: «Τῇ ἐπαύριον βλέπει ὁ Ἰωάννης τὸν Ἰησοῦν ἐρχόμενον πρὸς αὐτὸν καὶ λέγει· ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου (:Την άλλη μέρα είδε ο Ιωάννης τον Ιησού να έρχεται κοντά του και είπε: “Να Eκείνος που προφήτευσε ο Ησαΐας και μας τον απέστειλε ο Θεός για να θυσιασθεί ως αρνί και να σηκώσει με τη σφαγή και τη θυσία Tου ολόκληρη την αμαρτία και την ενοχή του κόσμου, και έτσι να την εξαλείψει)»], πολύ περισσότερο, δεν θα ελευθέρωνε τον άνθρωπο από τις αμαρτίες; Και αν το αίμα ενός άλογου ζώου, όπως το πρόβατο, παρείχε την σωτηρία, το Αίμα του Μονογενούς Υιού του Θεού δεν σώζει πολύ περισσότερο;

      Αν κάποιος δεν πιστεύει στη δύναμη του Εσταυρωμένου, ας δώσει προσοχή στους δαίμονες. Αν δηλαδή κάποιος δεν πιστεύει στα λόγια, ας πιστεύει στα ολοφάνερα γεγονότα. Γιατί πολλοί σε ολόκληρη την οικουμένη σταυρώθηκαν, αλλά κανένα δεν τρέμουν οι δαίμονες. Του Χριστού όμως, που σταυρώθηκε για μας, και μόνο το σημείο του Σταυρού να δουν, τρέμουν οι δαίμονες, επειδή οι άλλοι άνθρωποι πέθαναν στον σταυρό εξαιτίας των αμαρτιών τους, ο Χριστός, όμως, πέθανε για τις ξένες αμαρτίες. «Ὃς ἁμαρτίαν οὐκ ἐποίησεν, οὐδὲ εὑρέθη δόλος ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ· ὃς λοιδορούμενος οὐκ ἀντελοιδόρει, πάσχων οὐκ ἠπείλει, παρεδίδου δὲ τῷ κρίνοντι δικαίως (:Αυτός δεν έκανε ποτέ καμία αμαρτία, ούτε βρέθηκε δόλος ή ψέμα στο στόμα Του. Αυτός, ενώ τον χλεύαζαν και Τον έβριζαν, δεν ανταπέδιδε τις βρισιές τους. Ενώ υπέφερε άδικα, δεν φοβέριζε με εκδικητικές απειλές εκείνους που τον αδικούσαν, αλλά ανέθετε τον εαυτό του στον Θεό Πατέρα, που πάντοτε κάνει δίκαιη κρίση)» [Α΄ Πέτρ. 2, 22-23].

    Και δεν είναι μόνο ο Πέτρος που το λέει αυτό —γιατί θα μπορούσε κανείς να υποπτευθεί ότι χαρίζεται στον δάσκαλό του και το λέει— αλλά το είπε και ο Ησαΐας, που μπορεί να μην έζησε την εποχή του Ιησού με το σώμα, αλλά με το πνεύμα προείδε την ένσαρκη παρουσία Του [ Ησ. 53, 9: «Καὶ δώσω τοὺς πονηροὺς ἀντὶ τῆς ταφῆς αὐτοῦ καὶ τοὺς πλουσίους ἀντὶ τοῦ θανάτου αὐτοῦ· ὅτι ἀνομίαν οὐκ ἐποίησεν, οὐδὲ δόλον ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ (:Εγώ, όμως, θα εκδικηθώ τους εχθρούς Του που Τον οδήγησαν στον τάφο. Θα παραδώσω στον θάνατο τους πονηρούς αυτούς ανθρώπους και τον θάνατό Του θα τον πληρώσουν οι πλούσιοι. Διότι ο δούλος μου καμία ανομία δεν έκανε, ούτε βγήκε ποτέ από τα χείλη του κάποιος δόλος ή ψέμα)»].

     Και γιατί φέρνω τώρα μάρτυρα μόνο τον Προφήτη; Πάρε μάρτυρα τον Πιλάτο, αυτόν που τον καταδίκασε και είπε: «Δεν βρίσκω τίποτα το κακό στον άνθρωπο Αυτόν» [Λουκ. 23, 14: «Εἶπεν πρὸς αὐτούς· προσηνέγκατέ μοι τὸν ἄνθρωπον τοῦτον ὡς ἀποστρέφοντα τὸν λαόν, καὶ ἰδοὺ ἐγὼ ἐνώπιον ὑμῶν ἀνακρίνας οὐδὲν εὗρον ἐν τῷ ἀνθρώπῳ τούτῳ αἴτιον ὧν κατηγορεῖτε κατ’ αὐτοῦ (:Και τους είπε: ‘’Μου φέρατε εδώ αυτόν τον άνθρωπο και τον κατηγορήσατε ότι ξεσηκώνει τον λαό και τον παρακινεί να μην υποτάσσεται στην εξουσία του Καίσαρα και να επαναστατήσει. Και να λοιπόν, τον ανέκρινα μπροστά σας και δεν βρήκα στον άνθρωπο αυτό τίποτε το ένοχο και άξιο καταδίκης απ’  όλα αυτά που τον κατηγορείτε’’)»]. Παραδίνοντας δε Αυτόν προδομένο και, νίπτοντας τα χέρια του, είπε: «Είμαι αθώος από το αίμα του δικαίου τούτου» [Ματθ. 27, 24: «Ἰδὼν δὲ ὁ Πιλᾶτος ὅτι οὐδὲν ὠφελεῖ, ἀλλὰ μᾶλλον θόρυβος γίνεται, λαβὼν ὕδωρ ἀπενίψατο τὰς χεῖρας ἀπέναντι τοῦ ὄχλου λέγων· ἀθῷός εἰμι ἀπὸ τοῦ αἵματος τοῦ δικαίου τούτου· ὑμεῖς ὄψεσθε (:Σαν είδε, λοιπόν, ο Πιλάτος ότι δεν πετύχαινε τίποτε, αλλά αντίθετα γινόταν μεγαλύτερη αναστάτωση, πήρε νερό και ένιψε καλά τα χέρια του μπροστά στο πλήθος και είπε: ‘’Είμαι αθώος απ’ το αίμα αυτού του δικαίου ανθρώπου. Σε σας θα πέσει η ευθύνη κι εσείς θα φροντίσετε να απαλλαγείτε απ’ την ενοχή για το άδικο αυτό’’)»].

    Αλλά υπάρχει κι άλλος μάρτυρας της αναμαρτησίας του Ιησού. Ο πρωτοστάτης του Παραδείσου, ο ληστής, που κατηγορεί τον άλλο ληστή και του λέει: «Καὶ ἡμεῖς μὲν δικαίως· ἄξια γὰρ ὧν ἐπράξαμεν ἀπολαμβάνομεν· οὗτος δὲ οὐδὲν ἄτοπον ἔπραξε (:Και εμείς βέβαια δίκαια τιμωρούμαστε, διότι παίρνουμε αυτά που μας αξίζουν για όσα κάναμε. Αυτός όμως δεν έκανε τίποτε το άτοπο και απρεπές. Πολύ περισσότερο δεν έκανε τίποτε το εγκληματικό)» [Λουκ. 23, 41]. «Και αυτό το γνωρίζουμε γιατί και συ και εγώ ήμασταν παρόντες στη δίκη Του».

    Δ΄. Έπαθε λοιπόν, στ’ αλήθεια, ο Ιησούς, για χάρη των ανθρώπων. Διότι δεν είναι φαντασία ο Σταυρός, διαφορετικά θα ήταν φαντασία και η λύτρωση. Δεν είναι φαντασία ο θάνατος, αλλιώς θα ήταν μύθος και η σωτηρία. Αν ήταν φαντασία ο θάνατος, θα είχαν δίκιο αυτοί που είπαν: «Ἐμνήσθημεν ὅτι ἐκεῖνος ὁ πλάνος εἶπεν ἔτι ζῶν· μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἐγείρομαι (:Θυμηθήκαμε ότι εκείνος ο λαοπλάνος είχε πει όταν ακόμη ζούσε: ‘’Τρεις ημέρες μετά τον θάνατό μου θα αναστηθώ’’)» [Ματθ. 27, 63]. Είναι, λοιπόν, το Πάθος του Κυρίου αληθές, διότι αληθινά σταυρώθηκε και δεν ντρεπόμαστε γι’ αυτό. Σταυρώθηκε και δεν το αρνούμαστε, αλλά μάλλον εγώ καυχώμαι και σας λέω: Ακόμη και να ήθελα να το αρνηθώ, με ελέγχει αυτός εδώ ο Γολγοθάς, πλησίον του οποίου παρευρισκόμαστε όλοι τώρα. Με ελέγχει το ξύλο του Σταυρού, το οποίο λίγο-λίγο από εδώ διαμοιράστηκε σε όλη την οικουμένη².

      Ομολογώ τον Σταυρό επειδή γνωρίζω την Ανάσταση. Διότι, αν απέμενε μόνο Εσταυρωμένος ο Κύριος, χωρίς να αναστηθεί, μπορεί να μην το ομολογούσα. Θα το έκρυβα ίσως μαζί με τον δάσκαλό μου. Τώρα, όμως, που διαδέχτηκε τον Σταυρό η Ανάσταση, δεν ντρέπομαι να τα διηγούμαι όλα αυτά.

    Ε΄. Έχοντας, λοιπόν, όμοια με όλους μας ανθρώπινη φύση και υπόσταση, σταυρώθηκε, αλλά όχι βέβαια γιατί είχε, όπως εμείς, αμαρτίες. Διότι δεν οδηγήθηκε στον θάνατο από φιλοχρηματία, αφού ήταν δάσκαλος της ακτημοσύνης. Ούτε καταδικάστηκε εξαιτίας της φιληδονίας, αφού είναι Εκείνος που λέει σαφώς ότι «πᾶς ὁ βλέπων γυναῖκα πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι αὐτὴν ἤδη ἐμοίχευσεν αὐτὴν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ(:καθένας που βλέπει οποιαδήποτε γυναίκα έχοντας πονηρή επιθυμία να αμαρτήσει μαζί της, ήδη με την εμπαθή αυτή ματιά του την μοίχευσε μέσα στην καρδιά του και αμάρτησε με την πρόθεση και τη διάθεσή του)»[Ματθ. 5, 28]. 

     Ούτε πάλι από απερίσκεπτη ορμή χτύπησε κάποιον ή τον πλήγωσε, διότι επέτρεπε και το άλλο μάγουλο σε όποιον τον χτυπούσε [πρβ. Ματθ. 5, 39: «Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν μὴ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ· ἀλλ’ ὅστις σε ῥαπίσει ἐπὶ τὴν δεξιὰν σιαγόνα σου, στρέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην (:Εγώ, όμως, σας λέω να μην προβάλετε αντίσταση στον Πονηρό, που χρησιμοποιεί, ως όργανό του, εκείνον που σας βλάπτει. Αλλά όποιος σε ραπίσει στο σαγόνι σου από το δεξιό μέρος, στρέψε σε αυτόν και το άλλο μέρος, για να το ραπίσει κι αυτό)»·  πρβ. και Ματθ. 5,26: «Ἀμὴν λέγω σοι, οὐ μὴ ἐξέλθῃς ἐκεῖθεν ἕως οὗ ἀποδῷς τὸν ἔσχατον κοδράντην (:Αληθινά σου λέω ότι δεν θα βγεις απ’ την φυλακή μέχρι να εξοφλήσεις και το τελευταίο δίλεπτο. Πόσο φοβερό, λοιπόν, είναι να εμφανιστείς μπροστά στον υπέρτατο Κριτή ασυμφιλίωτος με τους αδελφούς σου που αδίκησες!)» και Ματθ. 26,67-68: «Τότε ἐνέπτυσαν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ καὶ ἐκολάφισαν αὐτόν, οἱ δὲ ἐρράπισαν λέγοντες· προφήτευσον ἡμῖν Χριστέ, τίς ἐστιν ὁ παίσας σε; (:Τότε Τον έφτυσαν στο πρόσωπο και Τον χτύπησαν στον αυχένα, και άλλοι Τον χαστούκισαν λέγοντας: ‘’Προφήτευσέ μας, Χριστέ, ποιος είναι εκείνος που σε χτύπησε;’’)»].

      Ούτε καταφρόνησε τον Νόμο, διότι Αυτός ήταν που ολοκλήρωσε τον Νόμο. Ούτε τους Προφήτες ονείδισε, γιατί Αυτός είναι Εκείνος, για τον Οποίο κατά καιρούς προφήτευσαν οι Προφήτες. Ούτε αρνήθηκε να δώσει τον μισθό κανενός, διότι αμισθί και δωρεάν θεράπευε τους πάντες. Δεν αμάρτησε ούτε με λόγια, ούτε με πράξεις, ούτε με λογισμούς. «Ὃς ἁμαρτίαν οὐκ ἐποίησεν, οὐδὲ εὑρέθη δόλος ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ· ὃς λοιδορούμενος οὐκ ἀντελοιδόρει, πάσχων οὐκ ἠπείλει (:Αυτός που δεν έπεσε σε καμιά αμαρτία, ούτε βρέθηκε δόλος στο στόμα Του, που, ενώ χλευαζόταν και ονειδιζόταν, δεν χλεύαζε ούτε ονείδιζε κανέναν και ενώ έπασχε άδικα, δεν απειλούσε κανέναν)» [ Α΄ Πέτρ. 2, 22-23], Αυτός που ήρθε προς το Πάθος, όχι ακούσια, αλλά εκούσια.

     Αυτός ακόμα και τώρα, αν κάποιος προσπαθούσε να Τον πείσει να αλλάξει τρόπο ζωής και του έλεγε: «ο Θεός να σε φυλάξει, Κύριε, απ’ όλα τούτα τα φοβερά» [Ματθ. 16, 22: «Καὶ προσλαβόμενος αὐτὸν ὁ Πέτρος ἤρξατο ἐπιτιμᾶν αὐτῷ λέγων· ἵλεώς σοι, Κύριε· οὐ μὴ ἔσται σοι τοῦτο (:Τότε ο Πέτρος, αφού Τον πήρε ιδιαιτέρως, άρχισε ζωηρά να Τον προτρέπει και να Του λέει: “Ο Θεός να σε φυλάξει απ’ αυτό, Κύριε. Δεν πρέπει να συμβεί αυτό που είπες σε Σένα, τον Μεσσία”)»], πάλι θα απαντούσε σ’ αυτόν: «Πήγαινε πίσω μου, Σατανά» [Ματθ. 16, 23: «Ὁ δὲ στραφεὶς εἶπε τῷ Πέτρῳ· ὕπαγε ὀπίσω μου, σατανᾶ· σκάνδαλόν μου εἶ· ὅτι οὐ φρονεῖς τὰ τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ τὰ τῶν ἀνθρώπων (:Ο Κύριος, όμως, στράφηκε στον Πέτρο και του είπε: “Πήγαινε πίσω μου και φύγε από μπροστά μου, σατανά˙ μου είσαι εμπόδιο στον δρόμο του καθήκοντός μου και πειρασμός· διότι δεν φρονείς εκείνα που αρέσουν στον Θεό, αλλά εκείνα που αρέσουν στους ανθρώπους”)»].

  ΣΤ΄. Θέλεις, όμως, να πεισθείς ότι ήρθε προς το Πάθος εκούσια; Να, οι άλλοι άνθρωποι που δεν γνωρίζουν τον θάνατό τους, πεθαίνουν χωρίς τη θέλησή τους. Αυτός, όμως, προέλεγε για το Πάθος Του: «Ιδού, παραδίνεται ο Υιός του ανθρώπου για να σταυρωθεί» [Ματθ. 26, 2: «Οἴδατε ὅτι μετὰ δύο ἡμέρας τὸ πάσχα γίνεται, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται εἰς τὸ σταυρωθῆναι αὐτόν (:Ξέρετε ότι μετά από δύο ημέρες είναι η εορτή του Πάσχα, και ο υιός του ανθρώπου θα παραδοθεί για να σταυρωθεί)»]. Και ξέρεις πολύ καλά γιατί δεν απέφυγε τον θάνατο ο Φιλάνθρωπος. Για να μην χαθεί όλος ο κόσμος μέσα στις αμαρτίες. «Ἰδοὺ ἀναβαίνομεν εἰς Ἱεροσόλυμα, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδοθήσεται τοῖς ἀρχιερεῦσι καὶ γραμματεῦσι, καὶ κατακρινοῦσιν αὐτὸν θανάτῳ. Καὶ παραδώσουσιν αὐτὸν τοῖς ἔθνεσιν εἰς τὸ ἐμπαῖξαι καὶ μαστιγῶσαι καὶ σταυρῶσαι, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀναστήσεται (:Να λοιπόν, ανεβαίνουμε στα Ιεροσόλυμα, και ο υιός του ανθρώπου θα παραδοθεί στους αρχιερείς και τους γραμματείς, και θα τον καταδικάσουν σε θάνατο. Και θα τον παραδώσουν στους εθνικούς στρατιώτες της Ρώμης για να τον εμπαίξουν και να τον μαστιγώσουν και να τον σταυρώσουν, και έπειτα, την τρίτη ημέρα από το θάνατό Του, θα αναστηθεί)» [Ματθ. 20, 18].

    Και πάλι: «Έστρεψε το πρόσωπό Του και προσήλωσε το βλέμμα Του, με απόφαση να πορευθεί στα Ιεροσόλυμα» [Λουκ. 9, 51: «Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ συμπληροῦσθαι τὰς ἡμέρας τῆς ἀναλήψεως αὐτοῦ, καὶ αὐτὸς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἐστήριξε τοῦ πορεύεσθαι εἰς Ἱερουσαλήμ (:Κι ενώ πλησίαζε να συμπληρωθεί ο ορισμένος αριθμός των ημερών μετά απ’ τις οποίες ο Ιησούς θα άφηνε τον κόσμο αυτόν και θα ανέβαινε στους ουρανούς, Αυτός στήριξε το πρόσωπό Του και κάρφωσε τα μάτια Του με απόφαση στερεή και ακλόνητη να πάει στην Ιερουσαλήμ, όπου θα Τον σταύρωναν)»].

     Θέλεις ακόμα να μάθεις σαφώς ότι ο Σταυρός είναι δόξα για τον Ιησού; Άκουσε Αυτόν τον Ίδιο που μιλάει και όχι εμένα. Τον πρόδωσε ο Ιούδας, δείχνοντας έτσι την αγνωμοσύνη του προς τον οικοδεσπότη. Αυτός, λοιπόν, ο προδότης, αφού βγήκε έξω από το Δείπνο, ευθύς αμέσως —ενώ είχε πιει το ποτήρι της ευλογίας, αντί για το πόμα της σωτηρίας που του έδωσε— επιθυμούσε να χύσει το δίκαιο Αίμα του Κυρίου. «Αυτός που τον είχε ομοτράπεζό Του και έτρωγε τον άρτο Του ύψωσε πολύ ψηλά τη φτέρνα του και τον κλώτσησε, σαν ατίθασο και αχάριστο ζώο» [πρβ. Ψαλμ. 40, 10: «Καὶ γὰρ ὁ ἄνθρωπος τῆς εἰρήνης μου, ἐφ’ ὃν ἤλπισα, ὁ ἐσθίων ἄρτους μου, ἐμεγάλυνεν ἐπ’ ἐμὲ πτερνισμόν (:Και τι το παράδοξο αν αυτοί έλεγαν τέτοια λόγια! Αφού ακόμη κι αυτός ο εγκάρδιος φίλος μου, με τον οποίο είχα συνδεθεί με όρκους ειρήνης και στον οποίο είχα στηρίξει τις ελπίδες μου και έτρεφα μεγάλη εμπιστοσύνη απέναντί του, τον είχα ομοτράπεζό μου και έτρωγε από τους άρτους μου, σήκωσε όσο μπορούσε ψηλότερα τη φτέρνα του και μου έδωσε με βαναυσότητα μια γερή κλωτσιά)»]. Μόλις που είχαν δεχθεί τα χέρια του τις ευλογίες και πάραυτα, χάρη των χρημάτων, προμελετούσε προδοτικό θάνατο. Και ενώ ελέγχθηκε και άκουσε το «Συ το είπες μόνος σου» [Ματθ. 26, 25: «Ἀποκριθεὶς δὲ Ἰούδας ὁ παραδιδοὺς αὐτὸν εἶπε· μήτι ἐγώ εἰμι, ῥαββί; λέγει αὐτῷ· σὺ εἶπας (:Τότε ο Ιούδας, που θα τον παρέδιδε, του αποκρίθηκε: ‘’Μήπως είμαι εγώ, διδάσκαλε;’’. Κι ο Ιησούς του απάντησε: ‘’Εσύ το είπες ότι είσαι’’)» ], πάλι βγήκε έξω για να Τον προδώσει.

       Έπειτα έλεγε ο Ιησούς: «Ἐλήλυθεν ἡ ὥρα ἵνα δοξασθῇ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου (:Ήλθε η ώρα που όρισε ο Θεός, σύμφωνα με το προκαθορισμένο σχέδιό Του, για να δοξασθεί ο υιός του ανθρώπου με τον θάνατό Του και την Ανάληψή Του, οπότε και θα αναγνωρισθεί ως Μεσσίας και από τους εθνικούς)» [Ιω. 12, 23].  Βλέπεις ότι θεωρεί δόξα δική Του τον Σταυρό; Αλλά και το άλλο: Ο Ησαΐας, ενώ τον πριόνισαν, δεν ντρέπεται, και ο Χριστός που πεθαίνει για να σωθεί ο κόσμος, θα το θεωρήσει ντροπή; «Τώρα πια δοξάστηκε ο Υιός του ανθρώπου» [βλ. Ιω. 13, 31: «Ὅτε οὖν ἐξῆλθε, λέγει ὁ Ἰησοῦς· νῦν ἐδοξάσθη ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου, καὶ ὁ Θεὸς ἐδοξάσθη ἐν αὐτῷ (:Όταν λοιπόν βγήκε από την αίθουσα του δείπνου ο Ιούδας, είπε ο Ιησούς: ‘’Τώρα που πηγαίνει ο Ιούδας να με παραδώσει και που αρχίζει το πάθημά μου, δοξάσθηκε ο υιός του ανθρώπου με τον σταυρικό Του θάνατο, αφού με αυτόν καταργεί την αμαρτία και τον θάνατο. Ο Θεός βέβαια δοξάσθηκε με όλη γενικότερα τη ζωή του Υιού του ανθρώπου, πολύ περισσότερο, όμως, με την υπακοή του που φτάνει μέχρι τον σταυρικό Του θάνατο)»].

    Όχι, ότι προηγουμένως δεν είχε δόξα, διότι ήταν δοξασμένος με τη δόξα που είχε προκαταβολής κόσμου [πρβ. Ιω. 17, 5: «Καὶ νῦν δόξασόν με σύ, πάτερ, παρὰ σεαυτῷ τῇ δόξῃ ᾗ εἶχον πρὸ τοῦ τὸν κόσμον εἶναι παρὰ σοί (:Και τώρα που η επίγεια αποστολή μου τελείωσε, ανάδειξέ με με την Ανάσταση και την Ανάληψή μου αιώνιο αρχιερέα και δόξασέ με και ως άνθρωπο εσύ, Πάτερ, δίπλα σου, με τη δόξα που είχα κοντά σου προτού να δημιουργηθεί ο κόσμος)» και Ιω. 17,24: «Πάτερ, οὓς δέδωκάς μοι, θέλω ἵνα ὅπου εἰμὶ ἐγὼ κἀκεῖνοι ὦσι μετ’ ἐμοῦ, ἵνα θεωρῶσι τὴν δόξαν τὴν ἐμήν, ἣν δέδωκάς μοι, ὅτι ἠγάπησάς με πρὸ καταβολῆς κόσμου (:Πάτερ, εκείνους που μου έχεις δώσει, θέλω, όπου είμαι Εγώ, να είναι κι αυτοί μαζί μου, για να βλέπουν και να απολαμβάνουν τη δόξα μου, την οποία μου έδωσες προαιωνίως, διότι με αγάπησες προτού να θεμελιωθεί ο κόσμος˙ και η αγάπη Σου αυτή αποτελεί συγχρόνως και την δόξα μου)»].

     Ήταν δοξασμένος πάντοτε ως Θεός, τώρα όμως δοξαζόταν επειδή φόρεσε το στεφάνι της υπομονής. Δεν άφησε τη ζωή αυτή αναγκαστικά, δεν θυσιάστηκε χωρίς να το θέλει, αλλά εκούσια. Άκου τι λέει: «Έχω εξουσία να θυσιάσω την ψυχή μου και έχω εξουσία να την πάρω πάλι» [Ιω. 10, 18: «Οὐδεὶς αἴρει αὐτὴν ἀπ’ ἐμοῦ, ἀλλ’ ἐγὼ τίθημι αὐτὴν ἀπ’ ἐμαυτοῦ· ἐξουσίαν ἔχω θεῖναι αὐτήν, καὶ ἐξουσίαν ἔχω πάλιν λαβεῖν αὐτήν· ταύτην τὴν ἐντολὴν ἔλαβον παρὰ τοῦ πατρός μου (:Κανείς δεν έχει τη δύναμη να πάρει τη ζωή μου και να με θανατώσει εάν δεν το θελήσω Εγώ. Αλλά Εγώ από μόνος μου την παραδίδω. Έχω εξουσία να προσφέρω τη ζωή μου, κι έχω εξουσία πάλι να την πάρω πίσω. Αυτή την εντολή πήρα από τον Πατέρα μου, να θυσιάσω τη ζωή μου πάνω στον σταυρό και να την πάρω πάλι με την Ανάσταση. Έτσι θα αναδειχθώ ο αιώνιος αρχιερεύς και μεσίτης για τη σωτηρία των προβάτων μου)»]. «Επειδή θέλω, συγχωρώ τους εχθρούς μου. Εάν δεν ήθελα, δεν θα γινόταν η θυσία». Ήλθε επομένως με την προαίρεσή Του προς το Πάθος, όντας χαρούμενος για την πράξη Του αυτή, μειδιώντας για το στεφάνι της δόξας, πλήρης χαράς για τη σωτηρία των ανθρώπων, χωρίς να ντρέπεται για τον Σταυρό, διότι έσωζε την οικουμένη. Δεν ήταν ο πάσχων τιποτένιος άνθρωπος, αλλά ο Θεός που ενανθρώπησε και αγωνίστηκε στο άθλημα της υπομονής.

Ζ΄. Αλλά, θα πεις: «Αντιλέγουν οι Ιουδαίοι. Αυτοί που είναι πάντοτε έτοιμοι για αντίρρηση και ράθυμοι προς την πίστη». Γι’ αυτό φαίνεται λέει και ο Προφήτης στο χωρίο που διαβάσαμε μόλις τώρα: «Κύριε, τίς ἐπίστευσε τῇ ἀκοῇ ἡμῶν, καὶ ὁ βραχίων Κυρίου τίνι ἀπεκαλύφθη; (:Κύριε, ποιος πίστεψε σε αυτά που ακούσαμε εμείς, οι προφήτες, από Εσένα και κηρύξαμε στους ανθρώπους και η δύναμη του Κυρίου που εκδηλώθηκε στη ζωή του Μεσσία σε ποιον φανερώθηκε κι έγινε πιστευτή;)» [Ησ. 53, 1].  Οι Πέρσες πιστεύουν και οι Εβραίοι δεν πιστεύουν! Θα Τον γνωρίσουν εκείνοι, στους οποίους τίποτε δεν αναγγέλθηκε περί Αυτού και «όσοι δεν έχουν ακούσει ποτέ κάτι, θα εννοήσουν την αλήθεια» [Ρωμ. 15, 21: «Ἀλλὰ καθὼς γέγραπται· οἷς οὐκ ἀνηγγέλη περὶ αὐτοῦ, ὄψονται, καὶ οἳ οὐκ ἀκηκόασι, συνήσουσι (:Αλλά κήρυξα το Ευαγγέλιο στους εθνικούς και ειδωλολάτρες, που δεν το είχαν ποτέ ακούσει. Κι έτσι πραγματοποιήθηκε εκείνο που είχε γραφεί από τον προφήτη Ησαΐα: ‘’Θα δουν τον Χριστό εκείνοι στους οποίους δεν είχε Αυτός αναγγελθεί και θα κατανοήσουν το κήρυγμα σχετικά με Αυτόν εκείνοι που δεν είχαν ακούσει γι’ Αυτόν’’)»], ενώ, όσοι μελετούν τις Γραφές, αρνούνται την αλήθεια που οι Γραφές φανερώνουν.

     Αυτοί, λοιπόν, μας χτυπάνε με τα λόγια τους και ισχυρίζονται: «Είναι δυνατόν να πάσχει ο Θεός; Τα ανθρώπινα χέρια νίκησαν τη θεϊκή δύναμη;». Διαβάστε το βιβλίο των «Θρήνων» του Ιερεμία! Εκεί, στο βιβλίο των «Θρήνων», ο Προφήτης, θρηνώντας για σας, έγραψε για την αξιοθρήνητη κατάστασή σας. Είδε προφητικά τον χαμό σας, οραματίστηκε τον ξεπεσμό σας και θρηνούσε την τότε Ιερουσαλήμ βέβαια, διότι η νυν Ιερουσαλήμ δεν χρειάζεται θρήνους. Η παλιά Ιερουσαλήμ σταύρωσε τον Χριστό, ενώ η σύγχρονή μας Τον προσκυνεί. Θρηνώντας, λοιπόν, ο Ιερεμίας λέει: «Αυτός που μας χάρισε την πνοή της ζωής, ο Χριστός, ο Κύριος, πιάστηκε στις βρώμικες παγίδες μας» [πρβ. Θρ. 4, 20: «Πνεῦμα προσώπου ἡμῶν χριστὸς Κυρίου συνελήφθη ἐν ταῖς διαφθοραῖς αὐτῶν (:Η πνοή του προσώπου μας, Αυτός από τον Οποίο κρεμόταν η ζωή μας, ο βασιλιάς μας, που είναι χρισμένος από τον Κύριο, συνελήφθη στις ολέθριες παγίδες που του έστησαν οι εχθροί)»]. Μήπως ψάχνω εγώ να βρω λόγια; Να, ο ίδιος ο Προφήτης μαρτυρεί ότι ο Χριστός, ο Κύριος, συλλαμβάνεται από ανθρώπους. Και τι βγαίνει απ’ αυτό; Πες μου, Προφήτη. Και μου λέει: «Για τον Κύριο και Βασιλιά μας είχαμε ελπίσει και είπαμε ότι κάτω από τη σκέπη Του θα ζήσουμε, ανάμεσα στα άλλα έθνη» [πρβ. το επόμενο ημιστίχιο Θρ. 4, 20:  «οὗ εἴπαμεν ἐν τῇ σκιᾷ αὐτοῦ ζησόμεθα ἐν τοῖς ἔθνεσιν (:Κι εμείς λέγαμε γι’ Αυτόν, κάτω από την σκιά Του θα ζήσουμε ανάμεσα στα άλλα έθνη)»]. Λοιπόν, μας το λέει συγκαλυμμένα, αλλά ξεκάθαρα, ότι από τώρα και στο εξής η σωτήρια Χάρη του Χριστού δεν θα λειτουργείται μέσα στον ισραηλιτικό λαό, αλλά σε άλλα έθνη, άσχετα προς την ιουδαϊκή παράδοση.

                                          […]

Η΄. Επειδή, όμως, φέρνουν πολλές αντιρρήσεις, ελάτε, όσο μας επιτρέψει ο λιγοστός χρόνος, με τις ευχές σας και με τη Χάρη του Κυρίου, να παρουσιάσουμε μερικές μαρτυρίες σχετικά με το Πάθος Του. Διότι όλα είναι γραμμένα όσα αναφέρονται στο Πρόσωπο του Χριστού και δεν υπάρχει τίποτα που να θεωρείται αμφίβολο και να μην επιβεβαιώνεται με μαρτυρίες. Όλα έχουν γραφεί με σαφήνεια από το Πνεύμα το Άγιο στα προφητικά βιβλία και όχι σε πλάκες λίθινες.

                                               […]

Κ΄.  Την σταυρική θυσία του Χριστού προφητικά προτύπωσε ο Μωυσής, τότε που κρέμασε στο ξύλο το χάλκινο φίδι, ώστε όποιος δαγκωνόταν από το ζωντανό φίδι (που κι αυτό προτύπωνε την αμαρτία και τον θάνατο από την αμαρτία) προσβλέποντας στο χάλκινο φίδι, να σωθεί, δίνοντας έτσι τη σχετική πίστη του στον Θεό και στον Προφήτη Του [πρβ. Αριθ. 21, 9: «Καὶ ἐποίησε Μωυσῆς ὄφιν χαλκοῦν καὶ ἔστησεν αὐτὸν ἐπὶ σημείου· καὶ ἐγένετο ὅταν ἔδακνεν ὄφις ἄνθρωπον, καὶ ἐπέβλεψεν ἐπὶ τὸν ὄφιν τὸν χαλκοῦν, καὶ ἔζη (:Έτσι ο Μωυσής έφτιαξε ένα χάλκινο φίδι και το κρέμασε ψηλά σε ένα μακρύ ξύλινο στύλο. Έτσι, κάθε φορά που κάποιο φαρμακερό φίδι δάγκωνε κάποιον άνθρωπο και ο άνθρωπος αυτός έστρεφε το βλέμμα του και κοίταζε το χάλκινο φίδι, δεν πέθαινε, αλλά θεραπευόταν και ζούσε)»]. Έπειτα το χάλκινο φίδι σταυρωμένο σώζει και ο Υιός του Θεού, ο Θεός που έγινε και άνθρωπος, Σταυρωμένος δεν μπορεί να σώσει;

      Από παλιά μέχρι σήμερα, η ζωή του ανθρώπου λειτουργήθηκε και προστατεύθηκε σε σχέση με το ξύλο. Στην εποχή του Νώε, ως γνωστό, με την ξύλινη κιβωτό σώθηκε η ζωή των δίκαιων ανθρώπων. Η θάλασσα πάλι την εποχή του Μωυσή, μόλις είδε την ξύλινη ράβδο, που και αυτή προτύπωνε τον Σταυρό του Χριστού, φοβήθηκε αυτόν που την άγγιξε. Λοιπόν, το ραβδί του Μωυσή έχει δύναμη, και ο Σταυρός του Σωτήρα αδυνατεί; Αλλά αφήνω όσα πολλά άλλα θα μπορούσα να αναφέρω για την προτύπωση του Σταυρού του Κυρίου στην Παλαιά Διαθήκη, για να μη μακρύνω τον λόγο, και περιορίζομαι να σας θυμίσω ότι το ξύλο τότε επί Μωυσή γλύκανε το νερό [βλ. Έξ. 15, 25: «Ἐβόησε δὲ Μωυσῆς πρὸς Κύριον, καὶ ἔδειξεν αὐτῷ Κύριος ξύλον, καὶ ἐνέβαλεν αὐτὸ εἰς τὸ ὕδωρ, καὶ ἐγλυκάνθη τὸ ὕδωρ (:Ο Μωυσής τότε άρχισε να προσεύχεται με όλη του την δύναμη και να κραυγάζει στον Κύριο· και ο Κύριος τού έδειξε ένα κομμάτι ξύλο. Μόλις ο Μωυσής το έβαλε μέσα στο νερό, αμέσως το νερό έγινε γλυκό, πόσιμο. Εκεί στη Μαρά έδωσε ο Κύριος στον λαό νόμους και προστάγματα, για να μην ξεχνούν τις υποχρεώσεις τους. Εκεί τους έβαλε και σε δοκιμασία)»] και ότι από την πλευρά του Ιησού το νερό έρρευσε πάνω στο ξύλο [πρβ. Ιω. 19, 34: «Ἀλλ’ εἷς τῶν στρατιωτῶν λόγχῃ αὐτοῦ τὴν πλευρὰν ἔνυξε, καὶ εὐθέως ἐξῆλθεν αἷμα καὶ ὕδωρ (:αλλά ένας από τους στρατιώτες, για να διαπιστώσει με μεγαλύτερη βεβαιότητα τον θάνατό του, του τρύπησε την πλευρά με λόγχη, κι αμέσως βγήκε από το σημείο που τρυπήθηκε αίμα και ύδωρ. Αυτό, όμως, ήταν ένα φαινόμενο πρωτοφανές και παράδοξο˙ διότι σε κάθε νεκρό το αίμα πήζει, και όσο κι αν τον τρυπήσει κανείς, δεν βγαίνει ποτέ καθαρό αίμα και διαυγές ύδωρ)»].

   ΚΑ΄. Τα πρώτα καταπληκτικά και αξιοθαύμαστα γεγονότα που ο Θεός έκανε, με τη μεσολάβηση του Μωυσή, σχετίζονται με το αίμα και το νερό. Και το τελευταίο από τα θαύματα που ο Ιησούς έκανε, σχετίζεται και αυτό με το αίμα και το νερό. Στο πρώτο θαύμα ο Μωυσής μετέβαλε τον ποταμό σε αίμα [βλ. Έξ. 7, 20: «Καὶ ἐποίησαν οὕτως Μωυσῆς καὶ Ἀαρών, καθάπερ ἐνετείλατο αὐτοῖς Κύριος· καὶ ἐπάρας τῇ ῥάβδῳ αὐτοῦ ἐπάταξε τὸ ὕδωρ τὸ ἐν τῷ ποταμῷ ἐναντίον Φαραὼ καὶ ἐναντίον τῶν θεραπόντων αὐτοῦ, καὶ μετέβαλε πᾶν τὸ ὕδωρ τὸ ἐν τῷ ποταμῷ εἰς αἷμα (:Και ο Μωυσής και ο Ααρών έκαναν αμέσως όπως ακριβώς τους διέταξε ο Κύριος. Σήκωσε ο Ααρών το ραβδί του και χτύπησε το νερό του ποταμού μπροστά στα μάτια του Φαραώ και της ακολουθίας του. Την ίδια στιγμή όλο το νερό του ποταμού έγινε αίμα)»] και ο Ιησούς στο τέλος της επίγειας ζωής Του έκανε να ξεχυθεί από την πλευρά Του νερό και αίμα μαζί. Ίσως έγινε αυτό για εκείνες τις δύο φωνές, του κριτή που Τον δίκαζε και του λαού που κραύγαζε εναντίον Του. Ή, καλύτερα, για τους πιστούς και τους άπιστους. Διότι, στ’ αλήθεια, ο Πιλάτος έλεγε: «Είμαι αθώος»  και με νερό ένιψε τα χέρια του [βλ. Ματθ. 27, 24: «Ἰδὼν δὲ ὁ Πιλᾶτος ὅτι οὐδὲν ὠφελεῖ, ἀλλὰ μᾶλλον θόρυβος γίνεται, λαβὼν ὕδωρ ἀπενίψατο τὰς χεῖρας ἀπέναντι τοῦ ὄχλου λέγων· ἀθῷός εἰμι ἀπὸ τοῦ αἵματος τοῦ δικαίου τούτου· ὑμεῖς ὄψεσθε (:Σαν είδε, λοιπόν, ο Πιλάτος ότι δεν πετύχαινε τίποτε, αλλά αντίθετα γινόταν μεγαλύτερη αναστάτωση, πήρε νερό και ένιψε καλά τα χέρια του μπροστά στο πλήθος και είπε: ‘’Είμαι αθώος απ’ το αίμα αυτού του δικαίου ανθρώπου. Σε σας θα πέσει η ευθύνη κι εσείς θα φροντίσετε να απαλλαγείτε απ’ την ενοχή για το άδικο αυτό’’)»]. Και ο λαός που απαιτούσε την καταδίκη Του, κραύγαζε και έλεγε: «Το αίμα Του ας πέσει πάνω μας» [Ματθ. 27, 25: «Καὶ ἀποκριθεὶς πᾶς ὁ λαὸς εἶπε· τὸ αἷμα αὐτοῦ ἐφ’ ἡμᾶς καὶ ἐπὶ τὰ τέκνα ἡμῶν (:Τότε όλος ο λαός του αποκρίθηκε: ‘’Η ενοχή και η ευθύνη για το χύσιμο του αίματός του ας πέσει πάνω μας και πάνω στα παιδιά μας’’)» ]. Και τα δύο, λοιπόν, ανέβλυσαν από την πλευρά Του. Το νερό ίσως για τον κριτή Του και το αίμα για τον λαό που κραύγαζε.

    Αλλά και διαφορετικά μπορούμε να το εννοήσουμε. Στους Ιουδαίους αναφέρεται το αίμα, στους Χριστιανούς το νερό. Και σε εκείνους βέβαια ως ένοχους και πονηρούς και φονευτές του Χριστού, θα επέλθει η καταδίκη για το αίμα που χύθηκε, σε σένα όμως τώρα που πιστεύεις, θα επέλθει η σωτηρία με νερό του Βαπτίσματος. Δεν έχει γίνει τίποτα τυχαίο. Οι ερμηνευτές, όμως, της Εκκλησίας μάς έδωσαν και άλλη εξήγηση για το θέμα αυτό. Γιατί σύμφωνα με όσα σχετικά μας αποκαλύπτονται στα ιερά Ευαγγέλια, με δύο μόνο τρόπους μπορούμε σίγουρα να πάρουμε την Χάρη του σωτηριώδους Βαπτίσματος. Ο πρώτος είναι αυτός με τον οποίο παρέχεται και σε σας τους Φωτιζόμενους, δηλαδή με το βαπτισματικό νερό. Και ο δεύτερος είναι ο τρόπος που στον καιρό διωγμών οι άγιοι Μάρτυρες βαπτίζονται μέσα στο ίδιο το αίμα τους.

    Βγήκε, λοιπόν, από την πλευρά του Ιησού αίμα και νερό [πρβ. Ιω. 19, 34: «Ἀλλ’ εἷς τῶν στρατιωτῶν λόγχῃ αὐτοῦ τὴν πλευρὰν ἔνυξε, καὶ εὐθέως ἐξῆλθεν αἷμα καὶ ὕδωρ (:αλλά ένας από τους στρατιώτες, για να διαπιστώσει με μεγαλύτερη βεβαιότητα το θάνατό του, του τρύπησε την πλευρά με λόγχη, κι αμέσως βγήκε από το σημείο που τρυπήθηκε αίμα και ύδωρ. Αυτό όμως ήταν ένα φαινόμενο πρωτοφανές και παράδοξο˙ διότι σε κάθε νεκρό το αίμα πήζει, και όσο κι αν τον τρυπήσει κανείς, δεν βγαίνει ποτέ καθαρό αίμα και διαυγές ύδωρ)» ]. Διότι Αυτόν τον Ίδιο Χριστό ομολογούμε ως Σωτήρα μας και με την ομολογία της πίστεως που κάνουμε πριν από το Βάπτισμα και με την ομολογία της πίστεως που κάνουμε πριν από το μαρτύριο.

     Υπάρχει και άλλος λόγος για τον οποίο λογχεύθηκε η πλευρά του Ιησού. Η γυναίκα που πλάστηκε από την πλευρά του Αδάμ αμάρτησε πρώτη και προκάλεσε και τον άνδρα να αμαρτήσει. Και ο Ιησούς ήλθε μεν για να χαρίσει τη συγχώρεση και στους άνδρες και στις γυναίκες, αλλά λογχεύθηκε στην πλευρά Του, ειδικότερα χάρη των γυναικών, για να εξαλείψει αυτή την ιδιαίτερη ένοχή τους.

    ΚΒ΄. Αλλά αν ήθελε κάποιος να ερευνήσει περισσότερο, θα έβρισκε και άλλους λόγους, για τους οποίους λογχεύθηκε ο Ιησούς στην πλευρά. Ας αρκεστούμε, όμως, σε όσα είπαμε, επειδή είναι περιορισμένος ο χρόνος και για να μη σας γίνει οχληρή και δυσάρεστη η ακρόαση. Αν και δεν είναι δυνατόν ποτέ κανείς να αποκάμει ακούοντας να λέγονται τα σχετικά με τη δόξα του Δεσπότη Χριστού και μάλιστα εδώ, στον Πανάγιο τούτον Γολγοθά. Διότι άλλοι ακούνε μόνο, εμείς όμως και τα βλέπουμε και τα ψηλαφούμε όλα αυτά.

    Ας μην κουραστεί πια κανείς, λοιπόν. Πάρε τα όπλα και έλα εναντίον των εχθρών, για να υπερασπιστείς αυτόν εδώ το Σταυρό. Στήσε ως τρόπαιο την πίστη στον Σταυρό εναντίον αυτών που αντιλέγουν. Όταν, στ’ αλήθεια, πρόκειται να συζητήσεις με τους άπιστους για τον Σταυρό του Χριστού, σχημάτισε με το χέρι σου, πριν αρχίσεις, προς το μέρος που είναι αυτοί το σημείο του Σταυρού του Χριστού και θα αποστομωθεί όποιος αντιλέγει. Μην ντραπείς να ομολογείς τον Σταυρό. Διότι Άγγελοι καυχώνται για τον Σταυρό του Κυρίου, λέγοντας: «Ξέρουμε τι ζητάτε, Ιησού τον Εσταυρωμένο» [Ματθ. 28, 5:  «Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ ἄγγελος εἶπε ταῖς γυναιξί· μὴ φοβεῖσθε ὑμεῖς· οἶδα γὰρ ὅτι Ἰησοῦν τὸν ἐσταυρωμένον ζητεῖτε (:Ο άγγελος, όμως, απευθύνθηκε στις γυναίκες και είπε: ‘’Μη φοβάστε εσείς˙ διότι γνωρίζω ότι ζητάτε με πόθο και ευλάβεια τον Ιησού τον Εσταυρωμένο’’)»]. Άραγε, Άγγελε, δεν μπορείς να πεις: «Ξέρω ποιον ζητάτε, ζητάτε τον δικό μου Δεσπότη;». «Αλλά εγώ», λέει με παρρησία, ξέρω, «ζητάτε τον Εσταυρωμένο». Το είπε, διότι είναι δόξα ο Σταυρός, δεν είναι ατιμία.

    ΚΓ΄. Εμείς όμως ας επανέλθουμε στο θέμα των προφητικών αποδείξεων που μου ζητήσατε. Σταυρώθηκε ο Κύριος, έχεις ακούσει όλες τις μαρτυρίες. Βλέπεις τον τόπο του Γολγοθά. Συμφωνείς και το επικροτείς επαινετικά και δοξολογικά. Πρόσεξε μήπως καμιά φορά, σε περίοδο διωγμού, Τον απαρνηθείς. Να μην εμφανίζεσαι μόνο σε περίοδο ειρήνης για τον Σταυρό, αλλά και σε καιρό διωγμού να έχεις την ίδια πίστη. Να μην είσαι φίλος του Ιησού τον καιρό της ειρήνης και τον καιρό του πολέμου να γίνεσαι εχθρός.                     

                          […]

   ΛΔ΄. […] Να μην ντρέπεσαι, λοιπόν, για τον Εσταυρωμένο, αλλά με θάρρος να ομολογείς και να λέγεις κι εσύ: «Οὗτος τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν φέρει καὶ περὶ ἡμῶν ὀδυνᾶται (:Αυτός βαστάζει τις αμαρτίες μας και πάσχει για χάρη μας)» [Ησ.53,4]. «Τῷ μώλωπι αὐτοῦ ἡμεῖς ἰάθημεν (:Με την πληγή την δική Του εμείς γιατρευτήκαμε)»[Ησ.53,5]. Ας μην είμαστε αχάριστοι προς τον Ευεργέτη. Και να προσθέτεις ακόμα λέγοντας: «Ὃτι αἴρεται ἀπὸ τῆς γῆς ἡ ζωὴ αὐτοῦ, ἀπὸ τῶν ἀνομιῶν τοῦ λαοῦ μου ἤχθη εἰς θάνατον. καὶ δώσω τοὺς πονηροὺς ἀντὶ τῆς ταφῆς αὐτοῦ καὶ τοὺς πλουσίους ἀντὶ τοῦ θανάτου αὐτοῦ (:’’Εξαιτίας των ανομιών του λαού μου -λέει ο Θεός Πατέρας - οδηγήθηκε ο Χριστός στον θάνατο και θα παραδοθούν οι πονηροί ως αντάλλαγμα για την ταφή Του και οι πλούσιοι θα πληρώσουν για τον θάνατό Του’’)»[Ησ.53,8-9]. Γι΄αυτό ακριβώς σαφώς λέει ο Παύλος ότι «παρέδωκα γὰρ ὑμῖν ἐν πρώτοις ὃ καὶ παρέλαβον, ὅτι Χριστὸς ἀπέθανεν ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν κατὰ τὰς γραφάς, καὶ ὅτι ἐτάφη, καὶ ὅτι ἐγήγερται τῇ τρίτη ἡμέρᾳ κατὰ τὰς γραφάς(:διότι εν πρώτοις παρέδωσα σε σας με την διδασκαλία μου, αυτό που και εγώ παρέλαβα ότι ο Χριστός πέθανε για τις αμαρτίες μας, κατά τις Γραφές, και ότι ενταφιάστηκε και αναστήθηκε την τρίτη ημέρα, σύμφωνα πάλι με τις Γραφές)»[Α΄Κορ.15,3-4].

  [ΛΣΤ΄].  Να μην ντρεπόμαστε, λοιπόν, να ομολογήσουμε τον Εσταυρωμένο. Η σφραγίδα του σταυρού ας γίνεται με τα δάχτυλα και με θαρραλέα διάθεση ομολογίας στο μέτωπο· και πάνω σε όλα ας κάνουμε το σημείο του σταυρού. Και στον άρτο, όταν τρώμε και στο ποτήρι, όταν πίνουμε και στην πόρτα της εισόδου και στην πόρτα της εξόδου. Ας κάνουμε τον σταυρό μας πριν από τον ύπνο, όταν ξαπλώνουμε και όταν σηκωνόμαστε, όταν περπατάμε και όταν καθόμαστε. Είναι μεγάλη ασφάλεια, δεν απαιτεί καμιά δαπάνη και γι’ αυτό είναι προσιτό και στους φτωχούς.

     Δεν είναι κόπος ούτε για τους άρρωστους, επειδή η Χάρη είναι από τον Θεό και είναι σημάδι των πιστών και φόβος για τους δαίμονες. Διότι πάνω στον Σταυρό κατανίκησε τους δαίμονες, τους διαπόμπευσε, ολοφάνερα τους κατεξευτέλισε [πρβ. Κολ. 2, 15: «Ἀπεκδυσάμενος τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς ἐξουσίας ἐδειγμάτισεν ἐν παρρησίᾳ, θριαμβεύσας αὐτοὺς ἐν αὐτῷ (:Εκεί στον Σταυρό έγδυσε τις πονηρές αρχές και εξουσίες και τις διαπόμπευσε, τις καταντρόπιασε φανερά μπροστά σε όλον τον πνευματικό κόσμο και έσυρε τους δαίμονες νικημένους με θριαμβευτική πομπή. Και το πραγματοποίησε αυτό με τον σταυρό Του, ο οποίος έγινε για τον Χριστό θριαμβευτικό άρμα νικητή)»]. Όταν, λοιπόν, δουν τον Σταυρό, έρχεται στον νου τους ο Εσταυρωμένος. Φοβούνται Αυτόν που σύντριψε τις κεφαλές του νοητού δράκοντα [πρβ. Ψαλμ. 73, 14:«Σὺ συνέτριψας τὰς κεφαλὰς τοῦ δράκοντος(:Εσύ συνέτριψες το κεφάλι του δράκοντα)»].

     Μην αμελείς και μην θεωρείς ασήμαντο να κάνεις παντού και πάντοτε το σημείο του σταυρού, επειδή μπορείς να το κάνεις χωρίς κόπο και δαπάνες. Αλλά ακριβώς, επειδή αυτή η δυνατότητα είναι ένα ξεχωριστό δώρο του Θεού σε σένα, κάνε το σημείο του σταυρού, για να τιμάς από ευγνωμοσύνη τον Ευεργέτη σου.

      ΛΖ΄. Και αν ποτέ τύχεις σε συζήτηση και δεν έχεις επιχειρήματα, ας μένει η πίστη μέσα σου ακλόνητη και αμετακίνητη. Καλύτερα, όμως, είναι να προσπαθήσεις να γίνεις πολυμαθής, ώστε να αποστομώνεις τους Ιουδαίους με τις ρήσεις των Προφητών και τους Έλληνες με τις μυθολογίες τους. Αυτοί οι Έλληνες προσκυνούν ακόμη και τους κεραυνόπληκτους, που είναι φυσικό να έχουν μείνει εκστασιασμένοι. Ο κεραυνός, όμως, όταν πέφτει από τον ουρανό, δεν πέφτει τυχαία και αδιάκριτα. Αν αυτοί δεν ντρέπονται να προσκυνούν τους θεομίσητους κεραυνόπληκτους, εσύ ντρέπεσαι να προσκυνάς τον προσφιλή στον Θεό, Υιό Του, που σταυρώθηκε για σένα;

       Ντρέπομαι να φέρω στη συζήτηση τα αναφερόμενα στους λεγόμενους «θεούς» των Ελλήνων και τα παραλείπω για την ώρα. Αυτοί, όμως, που κατέχουν αυτά τα πράγματα, ας τα λένε. Και ας κλείσουν το στόμα τους όλοι οι αιρετικοί. Αν κάποιος σου πει ότι είναι φαντασία ο Σταυρός, περιφρόνησέ τον. Καταφρόνησε αυτούς που λένε ότι κατά φαντασία σταυρώθηκε· διότι αν κατά φαντασία σταυρώθηκε –και όπως ξέρουμε η σωτηρία προήλθε από τον Σταυρό– άρα και η σωτηρία μας είναι φαντασία. Αν είναι φαντασία ο Σταυρός, είναι φαντασία και η Ανάσταση. Αν ο Χριστός, όμως, δεν έχει αναστηθεί, ακόμη βρισκόμαστε μέσα στις αμαρτίες μας [πρβ. Α΄ Κορ. 15, 17: «Εἰ δὲ Χριστὸς οὐκ ἐγήγερται, ματαία ἡ πίστις ὑμῶν· ἔτι ἐστὲ ἐν ταῖς ἁμαρτίαις ὑμῶν (:Κι αν ο Χριστός δεν αναστήθηκε, όπως λένε μερικοί πλανεμένοι, είναι μάταιη η πίστη σας και κούφια από περιεχόμενο. Ακόμη είστε βυθισμένοι στις αμαρτίες σας)»]. Αν είναι φαντασία ο Σταυρός, φαντασία είναι και η Ανάληψη. Και αν είναι φαντασία η Ανάληψη, είναι φαντασία και η Δευτέρα Παρουσία Του και όλα, σε τελευταία ανάλυση, είναι εξωπραγματικά και παραμυθένια.

   ΛΗ’. Να παίρνεις, λοιπόν, πρώτο και αδιάσειστο θεμέλιο τον Σταυρό και εκεί επάνω να οικοδομείς τα υπόλοιπα της πίστεως. Μην αρνηθείς τον Εσταυρωμένο. Αν Τον αρνηθείς, έχεις πολλούς που θα σε ελέγξουν γι᾽ αυτό.

    Πρώτος θα σε ελέγξει ο Ιούδας ο προδότης· διότι αυτός που Τον πρόδωσε ήξερε ότι από τους αρχιερείς και πρεσβυτέρους καταδικάστηκε σε θάνατο [πρβ. Ματθ. 27, 3: «Τότε ἰδὼν Ἰούδας ὁ παραδιδοὺς αὐτὸν ὅτι κατεκρίθη, μεταμεληθεὶς ἀπέστρεψε τὰ τριάκοντα ἀργύρια τοῖς ἀρχιερεῦσι καὶ τοῖς πρεσβυτέροις (:Τότε ο Ιούδας, που τον παρέδωσε με προδοσία στους Ιουδαίους, σαν είδε ότι ο Ιησούς καταδικάστηκε, μεταμελήθηκε κι επέστρεψε τα τριάντα ασημένια νομίσματα στους αρχιερείς και στους πρεσβυτέρους)»]. Το μαρτυρούν τα τριάντα αργύρια [πρβ. Ματθ. 26, 15: «Τί θέλετέ μοι δοῦναι, καὶ ἐγὼ ὑμῖν παραδώσω αὐτόν; Οἱ δὲ ἔστησαν αὐτῷ τριάκοντα ἀργύρια (:’’Τι θέλετε να μου δώσετε, κι εγώ θα σας Τον παραδώσω’’. Αυτοί, λοιπόν, του παρέδωσαν τριάντα ασημένια νομίσματα)»].

     Το μαρτυρεί η Γεθσημανή, όπου έγινε η προδοσία. Για να μην αναφέρω το Όρος των Ελαιών, όπου όλοι παρόντες προσεύχονταν την νύχτα. Το μαρτυρεί η σελήνη της νύχτας. Το μαρτυρεί η ημέρα και ο ήλιος που χάθηκε [πρβ. Λουκ. 23, 44: «Ἦν δὲ ὡσεὶ ὥρα ἕκτη καὶ σκότος ἐγένετο ἐφ᾿ ὅλην τὴν γῆν ἕως ὥρας ἐνάτης, τοῦ ἡλίου ἐκλείποντος(:Η ώρα ήταν περίπου έξι από την ανατολή του ηλίου, δηλαδή δώδεκα το μεσημέρι. Κι έπεσε σκοτάδι σε όλη τη γη ως τις τρεις το απόγευμα, και σκοτείνιασε ο ήλιος)»], διότι δεν μπορούσε να βλέπει την παρανομία των εχθρών του Κυρίου. Σε ελέγχει η φωτιά, όπου παρευρέθηκε και θερμαινόταν ο Πέτρος. Αν αρνηθείς τον Σταυρό, σε περιμένει η αιώνια φωτιά. Μιλάω σκληρά, για να μην επιχειρήσεις εσύ να σκληρυνθείς.

    Θυμήσου τα μαχαίρια που έφεραν εναντίον Του στη Γεθσημανή [πρβ. Ιω. 18, 3: «Ὁ οὖν Ἰούδας λαβὼν τὴν σπεῖραν καὶ ἐκ τῶν ἀρχιερέων καὶ Φαρισαίων ὑπηρέτας ἔρχεται ἐκεῖ μετὰ φανῶν καὶ λαμπάδων καὶ ὅπλων (:Εφόσον λοιπόν ο Ιούδας γνώριζε τον τόπο αυτό, υπολόγιζε ότι εκεί θα έβρισκε τον Ιησού. Γι’ αυτό πήρε μαζί του τον λόχο των Ρωμαίων στρατιωτών και υπηρέτες από τους αρχιερείς και Φαρισαίους και κατευθύνθηκε προς τα εκεί. Όλοι αυτοί ήταν οπλισμένοι και κρατούσαν φανάρια και λαμπάδες, για να προλάβουν μην τους διαφύγει ο Ιησούς μέσα στο σκοτάδι και για να εκμηδενίσουν κάθε ένοπλη αντίσταση, που νόμιζαν ότι θα συναντούσαν)»], για να μην δοκιμασθείς από την αιώνια ρομφαία. Θα σε ελέγξει το σπίτι του Καϊάφα, που με την ερημιά που το δέρνει δείχνει τη δύναμη που είχε ο τότε δικαζόμενος εκεί. Ο ίδιος ο Καϊάφας, την ημέρα της Κρίσεως, θα σου φέρει σθεναρές αντιρρήσεις.

     Θα σου εναντιωθεί και ο δούλος που έδωσε το ράπισμα στον Ιησού [βλ. Ιω. 18, 22: «Ταῦτα δὲ αὐτοῦ εἰπόντος εἷς τῶν ὑπηρετῶν παρεστηκὼς ἔδωκε ῥάπισμα τῷ Ἰησοῦ εἰπών· οὕτως ἀποκρίνῃ τῷ ἀρχιερεῖ; (:Όταν ο Ιησούς είπε αυτά τα λόγια, ένας από τους υπηρέτες που στεκόταν εκεί κοντά Του έδωσε ένα ράπισμα και του είπε: ‘’Με τέτοια γλώσσα μιλάς και αποκρίνεσαι στον αρχιερέα;’’)»] και αυτοί που Τον έδεσαν και Τον έφεραν στον τόπο του μαρτυρίου. Θα σου εναντιωθούν και ο Ηρώδης και ο Πιλάτος και κάπως έτσι θα σου μιλήσουν: «Τι αρνείσαι Αυτόν που συκοφαντήθηκε από τους Ιουδαίους μπροστά σας, για τον Οποίο ξέρουμε ότι δεν αμάρτησε σε τίποτα; [βλ. Λουκ. 23, 14-15: «Εἶπε πρὸς αὐτούς· προσηνέγκατέ μοι τὸν ἄνθρωπον τοῦτον ὡς ἀποστρέφοντα τὸν λαόν, καὶ ἰδοὺ ἐγὼ ἐνώπιον ὑμῶν ἀνακρίνας οὐδὲν εὗρον ἐν τῷ ἀνθρώπῳ τούτῳ αἴτιον ὧν κατηγορεῖτε κατ᾿ αὐτοῦ. Ἀλλ᾿ οὐδὲ Ἡρῴδης· ἀνέπεμψα γὰρ ὑμᾶς πρὸς αὐτόν· καὶ ἰδοὺ οὐδὲν ἄξιον θανάτου ἐστὶ πεπραγμένον αὐτῷ (:Και τους είπε: ‘’Μου φέρατε εδώ αυτόν τον άνθρωπο και τον κατηγορήσατε ότι ξεσηκώνει τον λαό και τον παρακινεί να μην υποτάσσεται στην εξουσία του Καίσαρα και να επαναστατήσει. Και να λοιπόν, τον ανέκρινα μπροστά σας και δεν βρήκα στον άνθρωπο αυτόν τίποτε το ένοχο και άξιο καταδίκης απ’  όλα αυτά που τον κατηγορείτε. Αλλά ούτε και ο Ηρώδης του βρήκε κάποια ενοχή. Άλλωστε η ανάκριση αυτή του Ηρώδη ήταν σοβαρή, διότι έστειλα σε αυτόν και σας, για να διατυπώσετε μόνοι σας τις κατηγορίες. Και να, αποδείχθηκε ότι αυτός δεν έχει διαπράξει κανένα έγκλημα που να του επισύρει την ποινή του θανάτου)»]. «Διότι και εγώ, ο Πιλάτος, ένιψα τότε τα χέρια μου» [πρβ. Ματθ. 27, 24: «Ἰδὼν δὲ ὁ Πιλᾶτος ὅτι οὐδὲν ὠφελεῖ, ἀλλὰ μᾶλλον θόρυβος γίνεται, λαβὼν ὕδωρ ἀπενίψατο τὰς χεῖρας ἀπέναντι τοῦ ὄχλου λέγων· ἀθῶός εἰμι ἀπὸ τοῦ αἵματος τοῦ δικαίου τούτου· ὑμεῖς ὄψεσθε (:Σαν είδε, λοιπόν, ο Πιλάτος ότι δεν πετύχαινε τίποτε, αλλά αντίθετα γινόταν μεγαλύτερη αναστάτωση, πήρε νερό κι ένιψε καλά τα χέρια του μπροστά στο πλήθος και είπε: ‘’Είμαι αθώος απ’ το αίμα αυτού του δικαίου ανθρώπου. Σε σας θα πέσει η ευθύνη κι εσείς θα φροντίσετε να απαλλαγείτε απ’ την ενοχή για το άδικο αυτό’’)»].

     Θα σου εναντιωθούν οι ψευδομάρτυρες και οι στρατιώτες που Του φόρεσαν «το κόκκινο ένδυμα και το ακάνθινο στεφάνι, Τον σταύρωσαν στον Γολγοθά» [ βλ. Ιω. 19, 2 : «Καὶ οἱ στρατιῶται πλέξαντες στέφανον ἐξ ἀκανθῶν ἐπέθηκαν αὐτοῦ τῇ κεφαλῇ, καὶ ἱμάτιον πορφυροῦν περιέβαλον αὐτὸν(:Και επιπλέον οι στρατιώτες, για να γελοιοποιήσουν τις βασικές αξιώσεις του Ιησού, έπλεξαν στεφάνι από αγκάθια και το έβαλαν πάνω στο κεφάλι του αντί για στέμμα βασιλικό, και τον έντυσαν με κόκκινο μανδύα αντί για αυτοκρατορική πορφύρα)» και Ιω. 19,17: «Παρέλαβον δὲ τὸν Ἰησοῦν καὶ ἤγαγον· καὶ βαστάζων τὸν σταυρὸν αὐτοῦ ἐξῆλθεν εἰς τὸν λεγόμενον κρανίου τόπον, ὃς λέγεται ἑβραϊστὶ Γολγοθᾶ(:Παρέλαβαν τότε οι στρατιώτες τον Ιησού και άρχισαν να τον οδηγούν προς τον τόπο όπου θα τον σταύρωναν. Κι αυτός βαστάζοντας επάνω στον ώμο τον σταυρό του βγήκε έξω από τα τείχη της πόλεως μέχρι κάποια τοποθεσία που λέγεται Κρανίου τόπος, και στην εβραϊκή γλώσσα λέγεται Γολγοθά)»] και για «τον χιτώνα Του έβαλαν κλήρο» [βλ. Ιω. 19, 24: «Εἶπον οὖν πρὸς ἀλλήλους· μὴ σχίσωμεν αὐτόν, ἀλλὰ λάχωμεν περὶ αὐτοῦ τίνος ἔσται· ἵνα ἡ γραφὴ πληρωθῇ ἡ λέγουσα· διεμερίσαντο τὰ ἱμάτιά μου ἑαυτοῖς, καὶ ἐπὶ τὸν ἱματισμόν μου ἔβαλον κλῆρον (:Είπαν, λοιπόν, μεταξύ τους: ‘’Ας μην τον σχίσουμε, αλλά ας ρίξουμε κλήρο γι’ αυτόν, κι όποιος τον πάρει’’. Έτσι εκπληρώθηκε η προφητεία της Αγίας Γραφής που λέει: ‘’Μοίρασαν μεταξύ τους τα διάφορα εξωτερικά μου ενδύματα, και για το εσωτερικό μου ένδυμα έβαλαν κλήρο’’)»].

     Θα σε ελέγξει ο Σίμων ο Κυρηναίος που σήκωνε τον Σταυρό πίσω από τον Ιησού [βλ. Λουκ. 23, 26: «Καὶ ὡς ἀπήγαγον αὐτόν, ἐπιλαβόμενοι Σίμωνός τινος Κυρηναίου, ἐρχομένου ἀπ᾿ ἀγροῦ, ἐπέθηκαν αὐτῷ τὸν σταυρὸν φέρειν ὀπίσω τοῦ Ἰησοῦ (:Καθώς τον πήγαιναν στον τόπο της σταυρώσεως, επειδή ο Ιησούς είχε εξαντληθεί και δεν άντεχε πλέον να βαστάζει τον σταυρό Του, έπιασαν κάποιον Σίμωνα Κυρηναίο, που επέστρεφε από το χωράφι, και του φόρτωσαν πάνω στους ώμους του τον σταυρό για να τον μεταφέρει πίσω από τον Ιησού)»].

   ΛΘ’.  Θα σε ελέγξει από τα αστέρια ο ήλιος που χάθηκε. Και από της γης τα πράγματα, το κρασί το αρωματισμένο με σμύρνα. Από τα καλαμοειδή το καλάμι, από τα βότανα ο ύσσωπος, από τα θαλάσσια το σφουγγάρι, από τα δέντρα το ξύλο απ᾽ όπου έγινε ο Σταυρός. Οι στρατιώτες, όπως είπαμε, που Τον σταύρωσαν και έβαλαν κλήρο για τα ιμάτιά Του, ο στρατιώτης που με την λόγχη άνοιξε την πλευρά Του, οι γυναίκες που ήταν τότε παρούσες [βλ. Ματθ. 27, 55: «Ἦσαν δὲ ἐκεῖ καὶ γυναῖκες πολλαὶ ἀπὸ μακρόθεν θεωροῦσαι, αἵτινες ἠκολούθησαν τῷ Ἰησοῦ ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας διακονοῦσαι αὐτῷ (:Ήταν εκεί και πολλές γυναίκες που παρατηρούσαν από μακριά. Αυτές είχαν ακολουθήσει τον Ιησού από τη Γαλιλαία και τον υπηρετούσαν)», το καταπέτασμα του Ναού που σχίστηκε τότε σε δύο κομμάτια [βλ. Ματθ. 27, 51: «Καὶ ἰδοὺ τὸ καταπέτασμα τοῦ ναοῦ ἐσχίσθη εἰς δύο ἀπὸ ἄνωθεν ἕως κάτω, καὶ ἡ γῆ ἐσείσθη καὶ αἱ πέτραι ἐσχίσθησαν (:Και ιδού, το παραπέτασμα που χώριζε στον ναό τα Άγια από τα Άγια των Αγίων σχίστηκε στα δύο από πάνω μέχρι κάτω˙ και η γη κλονίστηκε, και οι πέτρες στην περιφέρεια της Ιερουσαλήμ σχίστηκαν εξαιτίας του σεισμού)»].

     Το πραιτώριο του Πιλάτου, που τώρα, έχει ερημωθεί με την δύναμη Εκείνου ο Οποίος είχε τότε σταυρωθεί. Αυτός εδώ ο Γολγοθάς ο άγιος, ο υπερυψωμένος, που μέχρι σήμερα εκπέμπει φως και δείχνει μέχρι τώρα πως ράισαν οι πέτρες του για τον Χριστό. Το πλησίον μνήμα όπου ενταφιάστηκε και η πέτρα που έβαλαν στη θύρα [βλ. Ματθ. 27, 60: «Καὶ ἔθηκεν αὐτὸ ἐν τῷ καινῷ αὐτοῦ μνημείῳ ὃ ἐλατόμησεν ἐν τῇ πέτρᾳ, καὶ προσκυλίσας λίθον μέγαν τῇ θύρᾳ τοῦ μνημείου ἀπῆλθεν (:Και το έβαλε στο δικό του καινούργιο μνημείο, το οποίο είχε σκαλίσει στο βράχο. Κι αφού κύλισε ένα μεγάλο λίθο στη θύρα του μνημείου, την έκλεισε με τον λίθο αυτόν κι έφυγε)»] και που μέχρι σήμερα βρίσκεται δίπλα στον τάφο.

     Θα σε ελέγξουν επίσης οι Άγγελοι που ήταν τότε παρόντες. Οι γυναίκες που προσκύνησαν μετά την Ανάσταση. Ο Πέτρος και ο Ιωάννης που έτρεξαν στο μνήμα και ο Θωμάς, που έβαλε το χέρι του στην πλευρά Του και τα δάκτυλά του στα σημάδια από τα καρφιά [βλ. Ιω. 20, 25-27: «Ἒλεγον οὖν αὐτῷ οἱ ἄλλοι μαθηταί· ἑωράκαμεν τὸν Κύριον. ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· ἐὰν μὴ ἴδω ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ τὸν τύπον τῶν ἥλων, καὶ βάλω τὸν δάκτυλόν μου εἰς τὸν τύπον τῶν ἥλων, καὶ βάλω τὴν χεῖρά μου εἰς τὴν πλευρὰν αὐτοῦ, οὐ μὴ πιστεύσω. Καὶ μεθ᾿ ἡμέρας ὀκτὼ πάλιν ἦσαν ἔσω οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ καὶ Θωμᾶς μετ᾿ αὐτῶν. ἔρχεται ὁ Ἰησοῦς τῶν θυρῶν κεκλεισμένων, καὶ ἔστη εἰς τὸ μέσον καὶ εἶπεν· εἰρήνη ὑμῖν. εἶτα λέγει τῷ Θωμᾷ· φέρε τὸν δάκτυλόν σου ὧδε καὶ ἴδε τὰς χεῖράς μου, καὶ φέρε τὴν χεῖρά σου καὶ βάλε εἰς τὴν πλευράν μου, καὶ μὴ γίνου ἄπιστος, ἀλλὰ πιστός(:Όταν λοιπόν τον είδαν, του έλεγαν οι άλλοι μαθητές: ‘’Είδαμε τον Κύριο’’. Αυτός όμως τους απάντησε: ‘’Εάν δε δω με τα μάτια μου στα χέρια του το σημάδι των καρφιών και δεν βάλω το δάχτυλό μου στο σημάδι των καρφιών και δεν βάλω το χέρι μου στην πλευρά Του, ώστε όχι μόνο με τα μάτια μου, αλλά και με τα δάχτυλά μου να βεβαιωθώ, δεν θα πιστέψω’’. Πράγματι λοιπόν, ύστερα από οκτώ ημέρες ήταν πάλι μέσα στο σπίτι οι μαθητές, και μαζί με αυτούς ήταν κι ο Θωμάς. Έρχεται λοιπόν ο Ιησούς, ενώ ήταν κλειστές οι θύρες, και στάθηκε ανάμεσα στους μαθητές και είπε: ‘’Ας είναι ειρήνη σε σας’’. Έπειτα λέει στον Θωμά: ‘’Φέρε το δάχτυλό σου εδώ. Ψηλάφισε και εξέτασε τα σημάδια των πληγών μου, και δες συγχρόνως με τα μάτια σου τα χέρια μου. Φέρε το χέρι σου κάτω από τα ενδύματά μου και βάλ’ το στην πλευρά μου που χτυπήθηκε από τη λόγχη. Και μην αφήνεις τον εαυτό σου να κυριευθεί από την απιστία, ώστε να γίνεις μόνιμα και ανεπανόρθωτα άπιστος, αλλά για να προοδεύεις και να στηρίζεσαι στην πίστη, ώστε να γίνεις αμετακίνητος και αδιάσειστος σε αυτή’’)»]. Διότι και εκείνος για χάρη μας ψηλάφησε την πλευρά με προσοχή, ώστε εκείνο που εσύ, ο οποίος δεν ήσουν τότε παρών, έμελλες να ζητήσεις για να ερευνήσεις, αυτό το ερεύνησε εκείνος, όντας παρών, «κατ᾽ οικονομίαν».

   Μ΄. Έχεις δώδεκα Αποστόλους μάρτυρες του Σταυρού, και την οικουμένη και όλο το πλήθος των ανθρώπων που πιστεύουν στον Εσταυρωμένο. Να σε πείσει ακόμα για τη δύναμη του Εσταυρωμένου Κυρίου αυτό το ίδιο το γεγονός της τωρινής παρουσίας σου σ’ αυτόν τον χώρο. Διότι ποιος σε ανάγκασε να έρθεις τώρα σ’ αυτήν την συγκέντρωση; Ποιοι είναι οι στρατιώτες που το έκαναν αυτό; Με ποια δεσμά σε δέσανε για να σε φέρουν εδώ, χωρίς να το θέλεις; Ποιου δικαστηρίου η καταδικαστική απόφαση σε υποχρέωσε και σε βίασε να βρίσκεσαι εδώ; Επομένως το τρόπαιο του Ιησού το σωτήριο, ο Σταυρός, όλους τους συνάθροισε. Αυτό είναι που ταπείνωσε τους Πέρσες και τους έκανε να προσκυνούν δουλικά τον Κύριο και ημέρωσε τους Σκύθες. Αυτό χάρισε στους Αιγύπτιους τη θεογνωσία, αντί για την πίστη που είχαν στις γάτες, στα σκυλιά και σε όλη εκείνη την πολύμορφη πλάνη. Αυτό μέχρι σήμερα θεραπεύει αρρώστιες. Αυτό διώχνει τους δαίμονες και ανατρέπει των γοητών και των μάγων τις μαγγανείες.

   ΜΑ΄. Τούτο, το τρόπαιο του Σταυρού, πρόκειται μαζί με τον Ιησού πάλι να φανερωθεί από τον ουρανό [βλ. Ματθ. 24, 30: «Καὶ τότε φανήσεται τὸ σημεῖον τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου ἐν οὐρανῷ, καὶ τότε κόψονται πᾶσαι αἱ φυλαὶ τῆς γῆς καὶ ὄψονται τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἐρχόμενον ἐπὶ τῶν νεφελῶν τοῦ οὐρανοῦ μετὰ δυνάμεως καὶ δόξης πολλῆς (:Και τότε θα φανεί στον ουρανό το σημείο που θα προαναγγέλλει την άμεση έλευση και παρουσία του υιού του ανθρώπου. Τότε θα θρηνήσουν όλες οι φυλές της γης που δεν πίστεψαν. Και θα δουν τον υιό του ανθρώπου να έρχεται καθισμένος στα σύννεφα του ουρανού με δύναμη και συνοδεία αγγέλων και με δόξα πολλή)»]. Διότι θα προηγηθεί το τρόπαιο και μετά θα έλθει ο Βασιλιάς, για να δουν οι Ιουδαίοι Ποιον κατατρύπησαν στην πλευρά [βλ. Ιω. 19, 37: «Καὶ πάλιν ἑτέρα γραφὴ λέγει· ὄψονται εἰς ὃν ἐξεκέντησαν (:Και πάλι σε άλλο σημείο η Αγία Γραφή λέει: ‘’Όταν η χάρις επισκεφτεί και τους Ιουδαίους, θα δουν συντετριμμένοι και μετανοημένοι Εκείνον που τρύπησαν με τη λόγχη, όπως θα Τον δουν περίφοβοι και όσοι επέμειναν στην απιστία’’)»] και από τον Σταυρό να γνωρίσουν Αυτόν που ατίμασαν. Και όσοι από τους Ιουδαίους έχουν μετανοήσει θα θρηνούν και θα κόπτονται. Όλοι οι άλλοι Ιουδαίοι, όμως, θα θρηνούν άκαρπα, χωριστά κάθε φυλή [πρβ. Ζαχ. 12, 12:  «Καὶ κόψεται ἡ γῆ κατὰ φυλὰς φυλάς, φυλὴ οἴκου Δαυὶδ καθ᾿ ἑαυτὴν καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν καθ᾿ ἑαυτάς, φυλὴ οἴκου Νάθαν καθ᾿ ἑαυτὴν καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν καθ᾿ ἑαυτάς (:Ολόκληρη η Ιουδαία θα θρηνήσει κατά φυλές. Η φυλή του Ιούδα, στην οποία ανήκει ο βασιλικός οίκος Δαβίδ, χωριστά, και οι γυναίκες αυτής χωριστά. Η οικογένεια του Νάθαν χωριστά και οι γυναίκες χωριστά)»], γιατί θα μετανοήσουν τότε που δεν θα υπάρχει καιρός για μετάνοια.

    Εμείς, όμως, θα καυχηθούμε γιατί στηρίζουμε την ζωή και τις ελπίδες μας πάνω στον Σταυρό και θα προσκυνήσουμε τον Κύριο που αποστάλθηκε και σταυρώθηκε για μας. Θα προσκυνήσουμε και τον Πατέρα που Τον απέστειλε μαζί και το Άγιο Πνεύμα, στο Οποίο ανήκει η δόξα στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

        ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ-ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΤΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ

1.         «Καθολική Εκκλησία»: Η μία, αληθινή και οικουμενική Εκκλησία του Χριστού, η Ορθόδοξη Εκκλησία, η οποία διαφυλάσσει την πληρότητα της αποστολικής πίστεως, σε αντιδιαστολή προς τις αιρέσεις και τις σχισματικές κοινότητες· ο όρος δεν έχει εδώ τη μεταγενέστερη έννοια της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Ο Άγιος Κύριλλος άλλωστε έζησε πολλούς αιώνες πριν από το οριστικό Σχίσμα Ανατολής και Δύσης του 1054.

      Ο ίδιος ο άγιος Κύριλλος στην παράγραφο ΚΓ΄ της ΙΗ΄ Κατηχήσεώς του γράφει τα εξής:  «Η Εκκλησία λοιπόν ονομάζεται «Καθολική», επειδή προορίζεται να περιλάβει στους κόλπους της κάθε άνθρωπο από τη μια ως την άλλη άκρη της γης. Και ακόμα επειδή διδάσκει την όλη χριστιανική αλήθεια, χωρίς να παραλείπει το παραμικρό από τις δογματικές αλήθειες που πρέπει να γνωρίζει ο κάθε χριστιανός, σχετικά με όσα είναι ορατά και αόρατα, επουράνια και επίγεια. Ακόμα την ονομάζουμε «Καθολική», γιατί φέρνει στην ευσεβή ζωή όλο το γένος των ανθρώπων, άρχοντες και υπηκόους, γραμματισμένους και αγράμματους. Και επιπλέον γιατί γιατρεύει και θεραπεύει κάθε είδος αμαρτίας που έχει διαπραχθεί με την ψυχή ή με το σώμα. Τέλος, την ονομάζουμε «Καθολική», γιατί περικλείει μέσα της όλες τις αρετές που εκφράζονται με τα έργα, με τα λόγια και γενικά με κάθε είδους χαρίσματα πνευματικά».

     Δυστυχώς μέσα στο πλαίσιο του σύγχρονου οικουμενιστικού συγκρητισμού έχει σε μεγάλο βαθμό αμβλυνθεί το εκκλησιολογικό αισθητήριο πολλών Ορθοδόξων, με αποτέλεσμα ο όρος «Καθολική Εκκλησία» να νοείται ότι δηλώνει τη Ρωμαιοκαθολική «Εκκλησία» και τους πιστούς της. Ωστόσο, οι Ρωμαιοκαθολικοί, ως ευρισκόμενοι σε σχίσμα και αίρεση, δεν ανήκουν στη Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία, η οποία ταυτίζεται με την Ορθόδοξη Εκκλησία. Χρειάζεται, επομένως, να χρησιμοποιούνται οι σχετικοί όροι με ακρίβεια, ώστε να αποφεύγονται συγχύσεις ως προς την εκκλησιολογική τους σημασία.

2.         Πρόκειται για μια σημαντική μαρτυρία, αναφερόμενη στην ευρύτατη διανομή μικρών ή μεγαλύτερων τεμαχίων Τιμίου Ξύλου ήδη από την εποχή του αγίου Κυρίλλου Ιεροσολύμων, δηλαδή από τα μέσα του 4ου αιώνα μ.Χ, οπότε και εκτιμάται ότι εκφωνήθηκαν οι Κατηχήσεις του αυτές στα Ιεροσόλυμα προς τους κατηχουμένους που προετοιμάζονταν για το βάπτισμα.

          ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ,

             επιλογές αποσπασμάτων και επιμέλεια κειμένου:

               Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

ΠΗΓΕΣ:

·        «Κατηχήσεις Αγίου Κυρίλλου Ιεροσολύμων», σελ.353-399[κατ΄επιλογήν],εκδ. Ετοιμασία, Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου Καρέα,1999.

·        Π. Τρεμπέλα, Η Καινή Διαθήκη με σύντομη ερμηνεία (απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2014.

·        Η Παλαιά Διαθήκη κατά τους εβδομήκοντα, Κείμενον και σύντομος απόδοσις του νοήματος υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2005.

·        Π. Τρεμπέλα, Το Ψαλτήριον με σύντομη ερμηνεία(απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τρίτη, Αθήνα 2016

·        Η Παλαιά Διαθήκη με σύντομη ερμηνεία, Τόμοι Α΄και Β΄, Αδελφότης Θεολόγων «Ο Σωτήρ»[συγγραφείς της ερμηνείας: Τρεμπέλας Παναγιώτης, Παπαδημητρίου Ηρακλής, Βασιλειάδης Νικόλαος, Ψαλτάκης Γεώργιος – Απόδοση της ερμηνείας στη Νεοελληνική: Δομουχτσής Μάριος], Αθήνα 2024, έκδοσις τρίτη.