Η ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ ΠΕΡΙΚΟΠΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Α΄ΛΟΥΚΑ.

 

       Η ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ ΠΕΡΙΚΟΠΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Α΄ΛΟΥΚΑ

     Β΄προς Koρινθίους, κεφ. Στ΄, εδάφια 14-18 και κεφ. Ζ΄, εδάφιο 1

Κεφ. ΣΤ΄ ¹⁴Μὴ γίνεσθε ἑτεροζυγοῦντες ἀπίστοις· τίς γὰρ μετοχὴ δικαιοσύνῃ καὶ ἀνομίᾳ; Τίς δὲ κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος; ¹⁵ Τίς δὲ συμφώνησις Χριστῷ πρὸς Βελίαλ; ἢ τίς μερὶς πιστῷ μετὰ ἀπίστου; ¹⁶ Τίς δὲ συγκατάθεσις ναῷ Θεοῦ μετὰ εἰδώλων; Ὑμεῖς γὰρ ναὸς Θεοῦ ἐστε ζῶντος, καθὼς εἶπεν ὁ Θεὸς ὅτι ἐνοικήσω ἐν αὐτοῖς καὶ ἐμπεριπατήσω, καὶ ἔσομαι αὐτῶν Θεός, καὶ αὐτοὶ ἔσονταί μοι λαός. ¹⁷ Διὸ ἐξέλθατε ἐκ μέσου αὐτῶν καὶ ἀφορίσθητε, λέγει Κύριος, καὶ ἀκαθάρτου μὴ ἅπτεσθε, κἀγὼ εἰσδέξομαι ὑμᾶς, ¹⁸ καὶ ἔσομαι ὑμῖν εἰς πατέρα, καὶ ὑμεῖς ἔσεσθέ μοι εἰς υἱοὺς καὶ θυγατέρας, λέγει Κύριος παντοκράτωρ.

Κεφ. Ζ΄ ¹Ταύτας οὖν ἔχοντες τὰς ἐπαγγελίας, ἀγαπητοί, καθαρίσωμεν ἑαυτοὺς ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύματος, ἐπιτελοῦντες ἁγιωσύνην ἐν φόβῳ Θεοῦ.

Ερμηνευτική απόδοση από τον μακαριστό Παν. Τρεμπέλα

Κεφ. ΣΤ΄ ¹⁴ Μην έχετε στενό σύνδεσμο με τους απίστους, με τους οποίους δεν μπορείτε να αποτελέσετε ταιριαστό ζευγάρι, ώστε να μπαίνετε στον ίδιο ζυγό μαζί τους. Διότι ποια σχέση και κοινωνία μπορεί να υπάρχει μεταξύ δικαιοσύνης και ανομίας; Και ποια επικοινωνία μεταξύ φωτός και σκότους; ¹⁵ Ποια συμφωνία μπορεί να γίνει μεταξύ του Χριστού και του Σατανά; Ή ποιο μερίδιο μπορεί να έχει ένας πιστός με έναν άπιστο; ¹⁶ Και πώς μπορεί να βρίσκονται μαζί στον ίδιο τόπο ο ναός του Θεού και τα είδωλα; Ναι· δεν έχουν καμία θέση τα είδωλα σε σας· διότι εσείς είστε ναός του ζωντανού Θεού, όπως είπε στην Παλαιά Διαθήκη ο Θεός ότι «θα κατοικήσω μέσα τους και θα περπατήσω ανάμεσά τους, και θα είμαι Θεός δικός τους κι αυτοί θα είναι λαός μου. ¹⁷ Γι΄αυτό βγείτε και φύγετε μακριά από τους απίστους και ξεχωρίστε απ’ αυτούς», λέει ο Κύριος, «και μην αγγίζετε οτιδήποτε ακάθαρτο. Και τότε εγώ θα σας δεχθώ με πατρική στοργή. ¹⁸ Και θα γίνω πατέρας σας, κι εσείς θα είστε υιοί μου και κόρες μου», λέει ο Κύριος ο Παντοκράτωρ.

Κεφ.Ζ΄ ¹Αφού λοιπόν έχουμε αυτές τις υποσχέσεις, αγαπητοί, ας καθαρίσουμε τους εαυτούς μας από καθετί που μολύνει το σώμα και το πνεύμα μας και ας τελειοποιούμαστε στην αγιοσύνη με τον φόβο του Θεού.

Νέα Σκήτη - Μοναχός Αβραάμ.23/09/2026.

ΚΑΛΟΣ ΠΟΙΜΕΝΑΣ! ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΛΕΞΕΙ ΜΕΤΣΕΦ. 21

 

* * *

Οι ολονύχτιες αγρυπνίες του π. Σεργίου ήταν την Παρασκευή και την Κυριακή το βράδυ. Αυτές ήταν ήσυχες, συγκεντρωμένες λειτουργίες, ειδικά η λειτουργία της μετάνοιας τη Δευτέρα.

Οι υπερβολικές εργασίες επηρέασαν την υγεία του πατέρα Σεργίου, η οποία εξαρχής δεν ήταν πολύ καλή. Στην αρχή προσπάθησε να τον απαλλάξει από την εξομολόγηση παρακολουθώντας την ολονύχτια αγρυπνία την Κυριακή το βράδυ, αλλά αυτό δεν λειτούργησε καλά, και ακόμη και όταν λειτούργησε και του έδωσε την ευκαιρία να προσευχηθεί, χρειαζόταν σωματική ανάπαυση. Στη συνέχεια, ο πατέρας Σέργιος πήρε μια μέρα άδεια (Δευτέρα). Είναι περίεργο να το πούμε, αλλά δεν ήταν όλοι ευχαριστημένοι με αυτό, καθώς έγινε ακόμη λιγότερο δυνατό να φτάσει κανείς στον πατέρα Σέργιο.

Η υγεία του πατέρα Σεργίου επιδεινώθηκε ιδιαίτερα μετά την επίθεση χούλιγκαν στο δάσος στο Μπογκορόντσκ και το χτύπημα στο κεφάλι, το οποίο τον έκανε σοβαρά άρρωστο, και η ικανότητά του να διατηρεί την ισορροπία του δεν αποκαταστάθηκε για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Κάθε Κυριακή πριν από την ολονύχτια αγρυπνία, ο π. Σέργιος τελούσε επιμνημόσυνη δέηση στον τάφο του Πατέρα στο Νεκροταφείο Λαζαρέφσκογιε (στις 4 το απόγευμα). Από τότε, αγαπώ ιδιαίτερα τον κανόνα «Άνοιξε το στόμα μου, Σωτήρα...» και μέχρι σήμερα, η φωνή του π. Σεργίου ηχεί για μένα σε αυτόν.

Κάθε πρώτη Παρασκευή του μήνα, τελούνταν μια επιμνημόσυνη ολονύχτια αγρυπνία για τον Πατέρα. Αυτές ήταν οι αγαπημένες μας λειτουργίες, πολύ επίσημες και εγκάρδιες. Τις ημέρες της ετήσιας μνήμης του Πατέρα, η ολονύχτια αγρυπνία τελούνταν ιδιαίτερα επίσημα, ακόμη και όταν έψαλλαν ολόκληρο τον 103ο ψαλμό, όπως στις νυχτερινές λειτουργίες.

Αυτές οι νυχτερινές λειτουργίες τελούνταν κυρίως σε ημέρες που βολεύονταν οι πιστοί. Αυτό συνέβαινε σχεδόν κάθε χρόνο, ενώ γιορτάζονταν τα «νέα Χριστούγεννα». Τη δεύτερη ημέρα τους, δηλαδή στη μνήμη των πέντε μαρτύρων, τελούνταν μια πραγματική ολονύχτια αγρυπνία, που ξεκινούσε περίπου στις 10 μ.μ. και συνεχιζόταν μέχρι την πολύ πρωινή λειτουργία. Αυτές οι λειτουργίες εισήχθησαν κατά την εποχή του Πατέρα, νομίζω από τον Αντρέι Γκαβρίλοβιτς Κουλέσοφ , ο οποίος, έχοντας φτάσει στη Μόσχα για το Τοπικό Συμβούλιο ως αντιπρόσωπος, ήρθε κοντά στον Πατέρα και οργάνωσε θεολογικά μαθήματα στην Εκκλησία Νικόλα-Κλέννικι. Οι αδελφές που ολοκλήρωναν αυτά τα μαθήματα ονομάζονταν για πολύ καιρό «αδελφές μαθημάτων»· σε αντίθεση με τις «αδελφές Τσούντοφ», οι οποίες ήρθαν στην Εκκλησία του Πατέρα μετά το κλείσιμο της Μονής Τσούντοφ και βοήθησαν επίσης στην καθιέρωση της ψαλμωδίας και των λειτουργιών. Σε αυτές τις ολονύχτιες αγρυπνίες η λειτουργία τελούνταν πλήρως σύμφωνα με το καταστατικό και αρκετές φορές, στα καθορισμένα μέρη, διακόπτονταν από ανάγνωση. Οι ψαλμοί αίνου ψάλλονταν ολόκληροι («Αινείτε το όνομα του Κυρίου» και «Ομολογήστε στον Κύριο»), όπως γινόταν συχνά γενικά στις πολυέλεες λειτουργίες των μεγάλων εορτών. Οι στίχοι ξεκινούσαν από τη χορωδία των κληρικών (η οποία ήταν πάντα πολλές με τον Πατέρα την ημέρα της εορτής), ο δεύτερος στίχος ψάλλονταν από τη δεξιά χορωδία, ο τρίτος από την αριστερή χορωδία, κ.λπ.

* * *

Στην αρχή της Μεγάλης Σαρακοστής, ο π. Σέργιος μας έδινε κάθε φορά κάποιον μικρό επιπλέον κανόνα. Τη μία φορά ήταν η ευχή «Οδηγός Σοφίας» (η οποία ψάλλονταν επίσης κατά τη διάρκεια της Σαρακοστής αντί του «Υπό το Έλεός Σου»), την άλλη φορά - το στιχηρόνιο της Μεγάλης Τετάρτης, έργο της μοναχής Κασσίας: «Ω, γυναίκα που έπεσες σε πολλές αμαρτίες», την τρίτη φορά - «Άνοιξέ μου τις πόρτες της μετάνοιας, Ζωοδότε»...

* * *

Ο πατέρας Σέργιος παρήγγειλε μια εικόνα του Φύλακα Αγγέλου για όλους και τους ευλόγησε να του διαβάζουν ένα τραγούδι του κανόνα κάθε μέρα (τη Δευτέρα υπήρχαν δύο, αφού η Δευτέρα είναι αφιερωμένη στις Ουράνιες Δυνάμεις).

Μια άλλη φορά έδωσε σε όλους μια εικόνα της Βασίλισσας των Ουρανών της Φεοντόροφσκαγια ως ευλογία.

Ο πατήρ Σέργιος ευλόγησε σχεδόν όλα τα πνευματικά του παιδιά να διαβάζουν ένα κεφάλαιο από το Ευαγγέλιο και τον Απόστολο κάθε μέρα, και μια μέρα αποφάσισε ότι όλοι έπρεπε να διαβάζουν το ίδιο κεφάλαιο, ώστε αυτή η ανάγνωση να μας ενώνει ακόμα και όταν είμαστε χωρισμένοι.

* * *

Όταν πρωτοήρθα στον πατέρα μου, μου είπε: «Ξέρω από την προσωπική μου εμπειρία ότι είναι μάταιο να αναγκάζουμε τους νέους να κάνουν κάτι που δεν θέλουν». Αυτή ήταν η περίπτωση του πατέρα Σεργίου. Ο πατέρας αγαπούσε πολύ τον γιο του και πάντα ήθελε να είναι ο κληρονόμος και διάδοχός του. Αλλά ο πατέρας Σέργιος, αν και αγαπούσε την Εκκλησία και τη θεία λειτουργία, βοήθησε τον πατέρα του να υπηρετήσει στην εκκλησία, αλλά αγωνίστηκε για κοσμική εκπαίδευση και πήγε να σπουδάσει στο πανεπιστήμιο. Έγινε ιερέας υπό την επιρροή του Αγιωτάτου Πατριάρχη Τύχωνα και μετά από ένα ταξίδι στην Όπτινα (χειροτονήθηκε το 1919).

Όταν ο π. Σέργιος ήρθε για πρώτη φορά στην Όπτινα, υπήρχαν εκεί δύο πρεσβύτεροι: ο π. Νεκτάριος και ο π. Ανατόλι. Ο π. Σέργιος επέλεξε τον π. Ανατόλι με την πρώτη ματιά. Στη συνέχεια, μετά τον θάνατο του π. Ανατολίτου, στράφηκε στον π. Νεκτάριο και μάλιστα, σύμφωνα με τη διαθήκη του ίδιου του Γέροντα  , τον έθαψε, κάτι που προσέβαλε πολύ τους κατοίκους της Όπτινα.

Η διαφορά μεταξύ των πρεσβυτέρων χαρακτηρίστηκε πολύ έντονα από έναν από τους πνευματικούς γιους του Πατέρα Νεκταρίου. Όσοι έρχονταν στην Όπτινα έρχονταν για ευλογία και από τους δύο πρεσβύτερους και πήγαιναν για συμβουλές σε αυτόν στον οποίο βρισκόταν η ψυχή τους. Ο π. Ανατόλι δεχόταν τους πάντες απλά και εγκάρδια: τους χάιδευε, τους έβγαζε το βάρος από την ψυχή τους, έδινε συμβουλές (νομίζω ότι ήταν σαν τον Πατέρα μας) και άφηνε αυτόν που ερχόταν να φύγει με ελαφριά καρδιά. Αν κάποιος ερχόταν στον Πατέρα Νεκτάριο για πρώτη φορά, περνούσε μια ολόκληρη δοκιμασία. Ερχόταν στην καλύβα με όλους τους άλλους. Υπόσχονταν να τον δεχτούν, αλλά περίμενε μάταια ένα ραντεβού μέχρι το βράδυ, όταν ο δόκιμος του Γέροντα θα έβγαινε με το μήνυμα ότι ο Πατέρας δεν θα δεχόταν πλέον κόσμο σήμερα και ότι θα έπρεπε να έρθουν αύριο. Η ίδια εικόνα επαναλαμβανόταν την επόμενη μέρα, και ούτω καθεξής για αρκετές ημέρες. Οι άνθρωποι που δεν ήταν αρκετά υπομονετικοί αγανακτούσαν και πήγαιναν στον Πατέρα Ανατόλι. Άλλοι έμεναν να περιμένουν λίγο ακόμα, σταδιακά συνηθίζοντας με την ψυχή τους την προσευχητική ατμόσφαιρα της καλύβας και δεν ήθελαν πλέον να την εγκαταλείψουν. Τότε ήταν που ο πατήρ Νεκτάριος δέχτηκε τον υπομονετικό και τον αντάμειψε με «μεγάλη πνευματική παρηγοριά».

Έχω ακούσει ότι ο π. Νεκτάριος δεν φοβόταν να βάλει έναν άνθρωπο στις πιο δύσκολες καταστάσεις και να του βάλει μεγάλες δοκιμασίες, βρίσκοντας αυτό χρήσιμο για την ψυχή. Υπήρξε μια περίπτωση που ο π. Σέργιος ήρθε στον π. Νεκτάριο (και δεν ήταν εύκολο γι' αυτόν να ξεφύγει από τον κόπο του), αλλά δεν τον δέχτηκε και τον ευλόγησε μόνο από το παράθυρο. Ίσως η διαθήκη της κηδείας ήταν μια παρόμοια δοκιμασία τόσο για τον π. Σέργιο όσο και για τους μοναχούς της Όπτινα.

Σε σχέση με τον π. Νεκτάριο, θυμάμαι ένα μικρό περιστατικό που διηγήθηκε ο π. Σέργιος. Όταν διάβαζε το Ευαγγέλιο, ο π. Σέργιος συνήθως παρέλειπε τη γενεαλογία του Σωτήρα. Έτσι, μια μέρα πήγε στον π. Νεκτάριο και ζήτησε από τον «Πατέρα Αρχιερέα» να του διαβάσει αυτό ακριβώς το απόσπασμα από το Ευαγγέλιο.

* * *

Στην εκκλησία μας υπήρχε μια λειψανοθήκη με τα λείψανα των Οσίων Θεοδοσίου και Σεργίου. Η λειψανοθήκη, αρκετά μεγάλη, ήταν φτιαγμένη από ασήμι και το 1918 κλάπηκε. Τόσο ο πατέρας όσο και ο πατέρας Σέργιος αγαπούσαν και σεβόντουσαν αυτούς τους αγίους του Θεού. Στο Σεργκιέφ, ο πατέρας έλαβε ένα νέο σωματίδιο από τα λείψανα του Οσίου Σεργίου και ήταν πλέον δύσκολο να φτάσει στην Τότμα, όπου είχε πάει ο πατέρας πριν. Ο Κύριος έστειλε στον πατέρα Σέργιο ένα σωματίδιο από τα λείψανα του Οσίου Θεοδοσίου με έναν εντελώς ασυνήθιστο, θαυματουργό τρόπο. Δεν θα ξεχάσω ποτέ με τι απερίγραπτη ευλάβεια και σοβαρότητα ο πατέρας Σέργιος μετέφερε τον σταυρό με τα λείψανα: ένιωθαν ότι ο ίδιος ο άγιος του Θεού ήταν παρών. Δεν έχω ξαναδεί τέτοια στάση σε κανέναν ή πουθενά αλλού. Ο Όσιος Θεοδόσιος ήταν ιδιαίτερα κοντά στον πατέρα Σέργιο. Κατά την τελευταία του συνάντηση με μια από τις πνευματικές του κόρες, τον π. Ο Σέργιος της είπε: «Μέχρι τώρα μου ζητούσες να προσευχηθώ για σένα, και τώρα παρακαλείς τον Όσιο Θεοδόσιο. Πάντα άκουγε γρήγορα τα αιτήματά μου. Πιστεύω ότι δεν θα σας εγκαταλείψει, πνευματικά μου παιδιά, με τη βοήθειά του».

(Προσωπικά, ανέπτυξα απροσδόκητα μια ζωντανή σύνδεση με τον Άγιο Θεοδόσιο, αν και δεν γνώριζα καν τη ζωή του για πολύ καιρό. Κάποτε αναστάτωσα τον π. Σέργιο με τις «αποκαλύψεις» μου. Μου είπε πικρά: «Λοιπόν, ευχαριστώ!» και, όπως φαίνεται, αρνήθηκε να με ευλογήσει. Μου φάνηκε ότι με είχε παρεξηγήσει και ήταν πολύ δύσκολο για μένα. Αναστατωμένος και εξαντλημένος, ήρθα από τη δουλειά στην εκκλησία για την ολονύχτια αγρυπνία την ημέρα της εορτής του Αγίου Θεοδοσίου. Η λειτουργία δεν είχε ξεκινήσει ακόμα. Πλησίασα την εικόνα του και μέσα μου είπα: «Άγιε Θεοδόσιε, βλέπεις πόσο κουρασμένος είμαι. Αλλά βοήθησέ με να προσευχηθώ σε σένα ούτως ή άλλως και συμφιλίωσέ με με τον π. Σέργιο!» Στάθηκα στη χορωδία. Ήθελα τόσο πολύ να κοιμηθώ που ήταν σαν να υπήρχε μια ομίχλη μπροστά στα μάτια μου. Τα μάτια μου έκλειναν και δεν ξέρω πώς δεν έπεσα. Αλλά η καρδιά μου ένιωθε καλά και παρόλο που δεν καταλάβαινα πλήρως τα στιχηρά, το καθένα από αυτά μου ακουγόταν το κεντρικό μοτίβο: «Αιδεσιμότατε «Ο Θεοδόσιος τα άφησε όλα για τον Χριστό!» - και αυτό γέμισε την ψυχή με φως και χαρά. Όταν μετά το Ευαγγέλιο πήγαμε όλοι να φιλήσουμε την εικόνα του Σεβασμιότατου Θεοδοσίου και τον σταυρό με τα λείψανα, ο Πατέρας Σέργιος, αλείφοντας το μέτωπό μου με λάδι, έσκυψε και, κοιτάζοντάς με στο πρόσωπό μου από το πλάι, είπε χαρούμενα: «Χρόνια πολλά, Λιάλια!» Ο Σεβασμιότατος Θεοδόσιος εκπλήρωσε και τα δύο αιτήματά μου και από τότε έγινε πολύ αγαπητός σε μένα. Αργότερα, σε πολύ δύσκολα χρόνια για μένα, παρενέβη πολύ σημαντικά και προφανώς στη ζωή μου).

* * *

Όταν ο π. Σέργιος μας χώρισε, ήταν πολύ δύσκολο.

Περίμενα πολύ καιρό την ευκαιρία να πάω στον πνευματικό μου πατέρα. Το ταξίδι ήταν προγραμματισμένο και ακυρωμένο αρκετές φορές, και σχεδόν απελπιστώ. Αλλά τελικά έφτασε η πολυπόθητη μέρα. Δεδομένης της αδυναμίας μου να προσαρμοστώ, πολλά πράγματα ήταν δύσκολα για μένα. Μου ζήτησαν να οδηγήσω μέχρι το σπίτι στο σκοτάδι, αλλά ο οδηγός δεν με άκουσε, βιαζόταν, και έφτασα μέρα μεσημέρι. Δεν θυμάμαι πώς με συνάντησε ο πατέρας μου, ντράπηκα πολύ για την ακούσια ανυπακοή μου. Τα μικρότερα κορίτσια τον επισκέπτονταν εκείνη την εποχή, και η Μάνια Κ. ήταν μαζί τους. Το μόνο που μου έκανε εντύπωση ήταν ότι ήταν ανήσυχος στο πνεύμα, ήταν φανερό ότι η ψυχή του υπέφερε, πήγαινε κάπου για βόλτα και σπάνια μου μιλούσε. Και η ψυχή μου καταπιέζονταν από μια θλίψη που την βασάνιζε για πολύ καιρό, την οποία ήθελα να ανακουφίσω μέσω της εξομολόγησης, αλλά ήταν δύσκολο να ξεκινήσω αυτό.

Έφτασε το βράδυ. Ο πατέρας ντύθηκε και στάθηκε στην κόκκινη γωνία. Άρχισε ο εσπερινός. Τραγουδήσαμε μαζί, η Μάνια και τα κορίτσια ήταν παρόντα. Μια υπέροχη λειτουργία, αγαπημένα στιχηρά, που είχαν βιώσει περισσότερες από μία φορές στο σπίτι, αλλά η πετρωμένη ψυχή ήταν σιωπηλή.

Ο εσπερινός τελείωσε. Ο πατέρας έστησε ένα μικρό αναλόγιο με μια εικόνα του Σωτήρα. Τα κορίτσια πλησίασαν και υποκλίθηκαν στον πατέρα τους. Αυτός τις ευλόγησε τρυφερά και τις έστειλε για ύπνο. Η Μάνια πήγε να τις βάλει για ύπνο. Και ο πατέρας μου έκανε μια επιμνημόσυνη δέηση και μου είπε να τη διαβάσω δυνατά αργά. Στην αρχή δεν κατάλαβα γιατί, και άρχισα να διαβάζω τα ονόματα ένα προς ένα. Με σταμάτησε για να διαβάσω κάθε όνομα ξεχωριστά.

Και έτσι επανέλαβε κάθε όνομα μετά από μένα, φαινόταν να βλέπει το καθένα μπροστά του, υποκλίθηκε μέχρι το έδαφος σε κάθε όνομα, σαν να ήταν σε ζωντανό άνθρωπο, ευλόγησε το καθένα σαν να ήταν παρών. Πρόφερε μερικά ονόματα με κάποιο είδος στοργικού επιθέτου: «Βολόντια, αγαπητέ», «Τανιούσα» κ.λπ., πολλά πρόφερε με δάκρυα. ​​Φαινόταν ότι όλη του η οικογένεια ήταν εδώ μαζί του, και κάθε όνομα το θυμόταν με όλες τις λύπες, με όλες τις εμπειρίες του ατόμου στο οποίο ανήκε. Φαινόταν ότι ο χρόνος και η απόσταση δεν υπήρχαν εκείνη τη στιγμή. Ακόμα και η απολιθωμένη ψυχή μου δεν μπορούσε παρά να υποκύψει και να λιώσει σε αυτή την ατμόσφαιρα μεγάλης αγάπης, ξεπερνώντας τα ανθρώπινα όρια.

Διαβάστηκε το επώνυμο. Ο πατέρας προσκύνησε την εικόνα του Σωτήρος για τελευταία φορά. Μετά τον εσπερινό καθίσαμε για δείπνο. Τον ρώτησα για κάτι, αλλά δεν μπορούσε να μιλήσει για κανέναν, αν και ήταν σαφές ότι η μελαγχολία του είχε διαλυθεί. Ήταν γεμάτος εσπερινό, ένα «ραντεβού» με την οικογένειά του και προσευχή γι' αυτούς.

Είχα την τύχη να ζήσω με τον πατέρα μου για μια ολόκληρη εβδομάδα. Προφανώς, ο Κύριος μου έδωσε αυτή την παρηγοριά πριν από μια δύσκολη δοκιμασία, για να εφοδιαστώ με δυνάμεις και επίσης να απελευθερωθώ κάπως από το βάρος της ψυχής μου. Μαζί διαβάσαμε όλες τις λειτουργίες της πρώτης εβδομάδας «από το Α έως το Ω», όπως είπε αστειευόμενος. Μαζί ψάλλαμε τον ειρμό του Μεγάλου Κανόνα από τις νότες που είχα φέρει. Μου έψαλε επίσης και μου δίδαξε έναν στίχο: «Την τρίτη ημέρα αναστήλωσες, Χριστέ, από τον Τάφο». Μου μίλησε για τις ιδιαιτερότητες της λειτουργίας της σεβαστής θαυματουργής εικόνας της Θεοτόκου Φεοντόρφσκι (ο κανόνας απευθύνεται στον Σωτήρα), λέγοντας ότι η εικόνα της Θεοτόκου είναι πάντα ταυτόχρονα και εικόνα του Σωτήρα. Μου υπαγόρευσε την ερμηνεία του Μεγάλου Αποδείπνου της Σαρακοστής.

Η Κίρα Β., η οποία ήταν «έγκυος» εκείνη την εποχή, ήρθε για λίγο εκείνη την εβδομάδα. Ο πατέρας μου ανησυχούσε πολύ γι' αυτήν, την έβαλε να κοιμηθεί στο κρεβάτι του και ξάπλωσε σχεδόν στο πάτωμα. (Αργότερα, η ανάμνηση της διαμονής μας μαζί με τον πατέρα μου μας έφερε πολύ κοντά).

Αλλά πέρασε μια εβδομάδα και ακόμα δεν είχα μιλήσει στον πατέρα μου για την ψυχή μου, για τις αμαρτίες και τις λύπες μου. Είχε ήδη πει ότι ήταν ώρα να φύγω. Με δυσκολία απάντησα ότι δεν του είχα μιλήσει ακόμα. Φάνηκε έκπληκτος από αυτό: «Λοιπόν, έλα, ας μιλήσουμε!» Ήταν δύσκολο να ξεκινήσει αυτή η συζήτηση, αλλά ήταν πολύ απαραίτητη. Φαινόταν ότι η ψυχή μου είχε καεί από θλίψη. Αυτά που είπα ήταν σχεδόν νέα γι' αυτόν. Με άκουσε με μεγάλη αγάπη, συμπόνια, και αυτή η οίκτος για μένα παρέμεινε μαζί του μέχρι το τέλος της ζωής του, σαν να είχα γίνει περισσότερο δική του. Προσπάθησε να μην αφήσει την ψυχή μου να σκληρύνει, αλλά να ακολουθήσει το μονοπάτι της αγάπης, το πνευματικό μονοπάτι. Μιλούσε για τους άλλους και για τον εαυτό του. Και, πράγματι, η ψυχή μου τελικά ζωντάνεψε, έφυγε. Τον άφησα διαφορετικός από ό,τι είχα φτάσει.

Όλα αυτά ήταν τόσο απαραίτητα τότε, όταν ήμουν προορισμένη να αντιμετωπίσω νέες θλίψεις, νέες δοκιμασίες, συναντήσεις με αγνώστους και χωρισμό από την αγαπημένη μου οικογένεια. Έλενα ΑΠΟΟΥΣΚΙΝΑ

Δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά από δακτυλογραφημένο αντίγραφο από το αρχείο της Ε.Β. Απούσκινα. Κατόπιν αιτήματος του συγγραφέα, οι αναμνήσεις του π. Αλέξιου και του π. Σεργίου Μέτσεφ συνδυάζονται σε μία.

Διαβάζουμε.

Η τραγωδία των περισσότερων καλών ανθρώπων είναι πως δεν έχουν ποτέ έτοιμη την απάντηση όταν δέχονται επίθεση.

Οι άλλοι, αντίθετα, εκμεταλλεύονται ακριβώς αυτή την ευαλωτότητα και κερδίζουν άδικες μάχες — γρήγορες, αποφασιστικές, οδυνηρές.

Όποιος έχει ειρηνικό πνεύμα και καθαρή συνείδηση βρίσκει τη σωστή απάντηση μόνο αργότερα — όταν η στιγμή έχει πια περάσει, όταν η μονομαχία έχει ήδη χαθεί.

Δεν είναι έλλειψη ευφυΐας, όχι.

Είναι μια μορφή καθαρότητας ψυχής… ίσως υπερβολικά αγνής για αυτόν τον κόσμο.

Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι+

«Όταν προσεύχεσαι, μιλάς στον Θεό. Όταν διαβάζεις την Αγία Γραφή, ο Θεός σου μιλάει.» (Πατέρας Ηλίε Κλεόπα)

Παρακλητικός Κανών εις την Οσίαν Δοσιθέαν του Κιέβου.

 

῾Οσία Δοσιθέα τοῦ Κιέβου

(25 Σεπτεμβρίου)

῾Η ὁσία Δοσιθέα τοῦ Κιέβου

Η ῾Οσία Δοσιθέα γεννήθηκε στό Κίεβο τό 1721 ἀπό εὐγενεῖς γονεῖς. ῾Η ὁσία μέ τούς γονεῖς της ἐπισκέ­φτηκαν τή Μονή τῆς ̉Αναλήψεως, ὅπου μοναχή ἦταν ἡ γιαγιά της κοντά στήν ὁποία ἔμεινε μέχρι τά ἐννέα της χρόνια. ̉Αργότερα ἐπέστρεψε στό σπίτι της ἀλλά δέν μπόρεσε νά προσαρμοστεῖ. Στά δεκαέξι της ἔφυ­γε ἀπό τό σπίτι της καί πῆγε στή Μόσχα ἀναζητῶ­ντας μοναστήρι γιά νά μονάσει. ̉Επειδή οἱ γονεῖς της τήν ἀναζητοῦσαν ἀγόρασε ἀνδρικά ρούχα καί πῆγε στή Λαύρα τῆς ῾Αγίας Τριάδος-῾Αγίου Σεργίου, ὅπου παρουσιάσθηκε ὡς Δοσίθεος. ̉Εκεῖ ἔμεινε ὡς δόκιμη τρία χρόνια, ἀλλά κάποια μέρα εἶδε ὅτι οἱ γονεῖς της ἦλθαν στό μοναστήρι καί τήν ἀναγνώρισαν. Τότε ἔ­φυγε καί πῆγε στό Κίεβο, στή Λαύρα Κιέβου - Πε­τσέρσκ, ὅπου ὅμως δέν ἔγινε δεκτή. ̉Εκεῖ γνώρισε ἕ­ναν ἀσκητή, ὁ ὁποῖος μετά ἀπό δοκιμασία, ὡς Δοσί­θεος, τήν ἔκανε ρασοφόρο μοναχό. Μετά ἀπό χρόνια ἡ Δοσιθέα κοιμήθηκε προσευχόμενη, ἐνῶ στό ἀρι­στερό της χέρι εἶχε ἕνα σημείωμα πού ἔγραφε: «Τό σῶμα μου εἶναι ἔτοιμο γιά τήν αἰώνια ζωή. Σᾶς πα­ρακαλῶ, πατἐρες, νά τό κάνετε κανονική ταφή χωρίς νά τό ἀγγίξετε», ὅπως κι ἔγινε. Τό μυστικό, ὅτι ὁ Δο­σίθεος, ἦταν γυναίκα ἀποκαλύφθηκε, ὅταν ἀργότε­ρα ἡ ἀδελφή της ἦλθε στό μοναστήρι καί πῆγε στο κοιμητήριό του ὅπου στήν φωτογραφία τοῦ μοναχοῦ Δοσιθέου ἀνεγνώρισε τήν ἀδελφή της. Τότε ὅλοι κατάλαβαν ὅτι ὁ μοναχός Δοσίθεος ἦταν γυναίκα.

   ῾Η μοναχή Δοσιθέα ἔκανε πολλά θαύματα γι̉ αὐτό ἡ Ρωσική ̉Εκκλησία τό 1993 τήν κατάταξε μεταξύ τῶν ἁγίων καί ὅρισε ἡ μνήμη της νά ἑορτάζεται στίς 25 Σεπτεμβρίου.

Παρακλητικὸς Κανὼν

 εἰς τήν ῾Οσίαν Δοσιθέαν τοῦ Κιέβου

Ποίημα τοῦ κ. Γεωργίου Θ. Μηλίτση, διδασκάλου.

Εὐλογήσαντος τοῦ ῾Ιερέως ἀναγιγνώσκεται ὁ Ψαλ­μὸς ρμβ´ (142ος), κατόπιν ὁ Χορὸς σὲ  Ἦχον δ´ λέ­γει τὸ: Θεὸς Κύριος, (τετράκις) καὶ εἴτα τὰ παρό­ντα Τροπάρια.

Ἦχος δ΄. Ὁ ὑψωθεὶς ἐν τῷ Σταυρῶ...

Τὴν καλιπάρθενον ἀμνάδα τοῦ Κτίστου* καΐ Ὀρθοδόξων βοηθὸν καὶ προστάτιν* ἐν κατά­νύξει κράξωμεν πιστοὶ ταπεινῶς,* ἔνδοξε, ῥῦσαι ἰκέτας σου* ἐκ παντοίων κινδύνων* σπεῦσον καὶ παρά­σχου σὺ* ὑγιείαν καὶ ῥώμην,* μὴ ἀποστρέ­ψεις íκέτας κενούς,* σὲ γάρ, Δοσιθέα, μεσίτριαν ἔχομεν.

Δόξα Πατρὶ …

  Ἀπολυτίκιον. Ἦχος α’. Τῆς ἐρήμου…

Τοῦ Κιέβου τὸ κλέος καὶ φρουρὸν τὸν ἀκοίμη­τον,* τῶν  ̉Ορθοδόξων προστάτιν καὶ ἰατρὸν τὴν ἀνάργυρον,* Δοσιθέαν τιμήσωμεν πιστοὶ* ἁ­πάντων τῶν πιστῶν καταφυγή,* τὴν παρέχουσα ἰάσεις παντοδαπᾶς* τοῖς εὐλαβῶς κραυγά­ζουσι˙* δόξα τῷ σὲ δοξάσαντι Χριστῷ,* δόξα τῷ σὲ  στεφανώσαντι,* δόξα  τῷ  παρέχοντι πιστοῖς* διὰ σου τὰ κρείττονα.

Καὶ νῦν …

Οὐ σιωπήσωμεν ποτέ, Θεοτόκε,* τὰς δυναστεί­ας σου λαλεῖν οἱ ἀνάξιοι,* εἰ μὴ γὰρ σὺ προΐ­στασο πρεσβεύουσα,* τὶς ἡμᾶς ἐῤῥύσατο ἐκ το­σούτων κιν­δύ­νων;* Τὶς δὲ διεφύλαξεν ἔως νῦν  ἐ­λευθέρους;* Οὐκ ἀ­ποστῶμεν, Δέσποινα, ἐκ σοῦ,* σοὺς γὰρ δούλους σώζεις ἀεί, ἐκ παντοίων δει­νῶν.

῾Ο Νʹ (50ος) Ψαλμὸς καὶ ἀρχόμεθα τοῦ Κανόνος.

ᾨδὴ αʹ. ῾Υγρὰν διοδεύσας[1]...

Τὰς χείρας μου αἴρω ἱκετικῶς* πρὸς σὲ Δοσιθέ­α,* τοῦ Κιέβου γόνος λαμπρός* εὐμένισον δέο­μαι τὸν Κτίστην,* ὅπως ῥυσθῶ τοῦ πυρὸς τῆς κολάσεως

Παρέχεις συζύγοις ὑπομονήν,* ἐλπίδαν, ἀγά­πην,* Δοσιθέα θαυματουργέ,* διὸ σοι προ­σφεύγομεν ἱκέται* καὶ ἐξαιτούμεθα πάντες τὴν σκέπην σου.

Προσπίπτω ὁ τάλας δεητικῶς* πρὸς σε, Δοσι­θέα,* καὶ αἰτοῦμαι σὴν ἀρωγήν,* ἣν τάχος πα­ρά­σχου σῷ ἱκέτῃ,* τῶν  ̉Ορθοδόξων τὀ κλέος, δόξα καὶ καύχημα.

Θεοτοκίον.

Καρδίαν σὺ νήφουσαν, Μαριάμ,* παράσχου ἱκέ­ταις* ὡς καὶ σώφρονα λογισμόν,* ἵνα τὸν Υἱὸν Σου, Θεοτὀκε,* ἐκ μέσης καρδίας πάντες δοξά­ζωμεν. 

ᾨδὴ γ΄. Οὐρανίας ἁψῖδος…

Τοῦ πυρὸς τὴν μανίαν* λιταῖς σου κατάσβε­σον,* ἀ­γρούς, Δοσιθέα, καὶ οἰκίας* σὺ δια­φύλα­ξον,* ἵνα ὑμνοῦμεν σὲ* τὴν τοῦ Χριστοῦ  Χριστο­νύμφη* τῶν πιστῶν τὸ στήριγμα* καὶ κα­ταφύ­γιον. 

 ̉Ορθοδόξων ἐδείχθης* φρουρὸς ὁ ἀκοίμητος* καὶ τῶν μοναζόντων τὸ κλέος ὡς καὶ τὸ πρό­τυπον* τῶν δὲ νοσοῦντων ἀεὶ* σὺ ἰατρὸς καὶ προστάτης* καὶ χη­ρῶν ὑ­πέρμαχος* ἀκατανίκη­τος.   

 ̉Οφθαλμοὺς ἀλλοδόξων, Δοσιθέα, ἄνοιξον* καὶ ἐν τῇ ὀρθῇ ἡμῶν πίστιν* τούτους ὁδήγη­σον* καὶ Χριστῷ λυτρωτῇ* σὺν ἡμῖν, μάκαρ, ὑ­μνεῖσαι* καὶ λα­τρεύσαι δέομαι* σὺ καταξίωσον.   

Θεοτοκίον.

 ̉Ε κ τροχαίου, Παρθένε,* σὺ διαφύλαξον* πά­ντας τοὺς προστρέχοντας πόθῳ* πρὸ τῆς εἰκό­νος Σου* καὶ ἐξαιτοῦντας θερμῶς* τὴν σὴν  βοή­θει­αν πί­στει* καὶ Χριστὸν δοξάζοντας,* Κόρη πα­νύμνητε.

Διάσωσον* ἀπὸ κινδύνων ἱκέτας σου Δοσιθέα,* ὅτι πάντες δεητικῶς πρός σε καταφεύγο­μεν* ὡς ἔχουσ­α τῷ Θεῷ παῤῥησίᾳ.

̉Επίβλεψον* ἐν εὐμενείᾳ, πανύμνητε Θε­οτόκε,* ἐπὶ τὴν ἐμὴν χαλεπὴν τοῦ σώ­ματος κάκωσιν,* καὶ ἴα­σαι τῆς ψυχῆς μου τὸ ἄλγος.

Εἶτα Δέησις καὶ τὸ Κάθισμα.

Ἦχος β΄. Πρεσβεία θερμὴ...

Σὺ πρέσβυς θερμὸς* καὶ τεῖχος ἀπροσμάχη­τον* ἐ­δεί­χθης, σεμνή,* καὶ κόσμου καταφύ­γι­ον* ἐ­κτε­νῶς βο­ῶμεν σοί,* Δοσιθέα πάντιμε, πρό­φθα­σον* καὶ ἐκ κιν­δύνων λύτρωσαι ἡμᾶς,* τούς  σοι πόθῳ καὶ πίστει προσφεύγοντας.

ᾨδή δ´. Εἰσακήκοα Κύριε ...

Τέκνα τάχος σὺ δώρησον* τοῖς ποθοῦσι, Δοσι­θέα πανάριστε,* καὶ παράσχου ῥώσιν ἅπα­σι* τοῖς πόθῳ καὶ πίστει σοι προστρέχουσι.

Τοὺς πτωχοὺς σὺ προστάτευσας* ἐν τῷ βίῳ σου, Δοσιθέα ἔνδοξε,* καὶ ἡμᾶς πίστει δεόμεθα* ταῖς λιταῖς σου ποιῆσαι ἀξίωσον.

 ̉Εκ τροχαίου προστάτευσον* τοὺς ἱκέτας σου, Δοσιθέα ἔνδοξε,* καὶ τοὺς εἰς Σὲ καταφεύ­γο­ντας* ὑ­γιείαν δίδου, Θεοδόξαστε.

Θεοτοκίον.

̉Ορθοδόξων ἐδείχθης* καταφυγή, Δέσποινα,* καὶ τῶν μοναζόντων τὸ κλέος, Θεομακάρι­στε,* τῶν ἀσθενοῦντων ἀεὶ* σὺ ἰατρὸς καὶ προ­στά­της* καὶ χη­ρῶν ὑπέρμαχος* ἀκατανίκητος.

ᾨδή ε´. Φώτισον ἡμᾶς…

Δέχου προσευχὰς* καὶ προσάγαγε αὐτὰς ταχὺ* τῷ Πλαστουργῷ, Δοσιθέα θαυμαστή,* ἵνα δο­ξάζωμεν πάντες σέ, Θεοδόξαστε.

 

῞Υπνον ἐλαφρὸν* καὶ ἀνάπαυσιν τοῦ σώματος* παράσχου πάντες δεόμεθα θερμῶς* καὶ ταῖς λιταῖς Σου* τῆς ψυχῆς τὰ πάθη κοίμησον.  

῎Εμπλησον χαρᾶς* εὐεργέτας τοῦ ἱκέτους σου* καὶ διαφύλαττε αὐτούς, Δοσιθέα,* ἐκ πάσης βλά­βης* καὶ στενώσεως σοῦ δέομαι. 

Θεοτοκίον.

῎Α χραντε, θερμῶς* ἱκετεύω Σε ὁ ἄθλιος,* ἐκ τῶν παγίδων ἀρχεκάκου ἐχθροῦ,* τὸν Σὸν ἱκέτην* ἀπαύστως, Μαριάμ, προστάτευσον.

                                            

ᾨδὴ στ´. Τὴν δέησιν ἐκχεῶ …

Τὰ τέκνα τῶν  ̉Ορθοδόξων φύλαττε* ἐκ τοῦ λοι­μοῦ τῆς ἁμαρτίας, Θεόφρον,* καὶ ταῖς λιταῖς σου, Κιέβου τὸ κλέος,* εἰς τὰς νομὰς τοῦ Κυρίου ὁδήγη­σον* δεόμεθά σου ταπεινῶς,* Δοσιθέα, πι­στῶν κατα­φύγιον. 

̉Εκ βλάβης τῶν φρενῶν διαφύλαττε,* Δοσιθέα, τοὺς ἱκέτας σου τάχος* καὶ ἐκ ποικίλων παγί­δων ἀ­παύστως* ἃς ὁ ἐχθρὸς ἐξυφαίνει διά­σω­σον* δεόμε­θα γονυκλινῶς,* μυροβόλε, ἡμεῖς οἱ ἀ­νάξιοι.

Νεότης σὺ καταφεύγει, ἔνδοξε,* καὶ θερμῶς σε ἱκετεύει ἀπαύστως* ῥῦσαι ἱκέτας ἐξ ὄγκων ποικίλων* καὶ ἐκ λοιμώξεων, κόρη, δεόμεθα* καὶ Κύ­ριον τῶν οὐρανῶν* καὶ τῆς γῆς καταπρά­ϋνον, εὔσημε.  

Θεοτοκίον.

Πανάχραντε,  ̉Ορθοδόξους φύλαττε* καὶ διά­σω­ζε ἐκ πάσης κακίας* καὶ ἐν τῇ πίστει ἡμῶν ἀλ­λοδόξους* τάχος ὁδήγησον πάντες δεόμεθα* τοὺς δὲ ποιμένας ἀκραιφνεῖς* ὁδηγοὺς ἱκετῶν Σου ἀνάδει­ξον.

Διάσωσον* ἀπὸ κινδύνων ἱκέτας σου,  Δοσιθέ­α,* ὅτι πάντες δεητικῶς πρός σε καταφεύγο­μεν* ὡς ἔχουσ­α τῷ Θεῷ παῤῥησίᾳ.

῎Αχραντε,* ἡ διὰ λόγου τὸν Λόγον ἀνερμηνεύ­τως* ἐπ̉ ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν τεκοῦσα* δυσώ­πησον,* ὡς ἔχουσα μητρικὴν παῤῥησίαν.

Καὶ πάλιν Δέησις καὶ εἶτα τὸ Κοντάκιον.

Ἦχος β´. Προστασία ...

Σὺ προστάτις τῶν Χριστιανῶν ἀκαταίσχυντος* καὶ μεσίτις πρὸς τὸν Ποιητὴν ἀμετάθετος·* μὴ πα­ρίδῃς* ἁμαρτωλῶν ἱκέτιδας φωνὰς,* ἀλλὰ σπεῦ­σον σύ, θαυματουργέ,* εἰς τὴν βοήθειαν ἡ­μῶν τῶν πι­στῶς δεομένων σου·* δέχου ἡμῶν πρεσβείαις* καὶ ῥῦ­σε ἐκ τῶν κινδύνων,*  Δοσιθέ­α θαυμαστή, ἰσχυρὸν* τῶν  ̉Ορθοδό­ξων κατα­φύγιον.

Καὶ εὐθὺς τὸ Προκείμενον.  Ἦχος δ´.

Ὑπομένων ὑπέμεινα τὸν Κύριον, καὶ προσέσχε μοί. (δίς)

Στίχος:  Καὶ ἔστησεν ἐπὶ πέτραν τοὺς πόδας μου καὶ κατεύθυνε τὰ διαβήματά μου.

Ὑπομένων ὑπέμεινα τὸν Κύριον, καὶ προσέσχε μοί.

῾Ο ῾Ιερεύς: Καὶ ὑπὲρ τοῦ καταξιωθῆναι ἡμᾶς τῆς ἀ­κροά­σεως τοῦ ἁγίου Εὐαγγελίου …

῾Ο Χορός: Κύριε ἐλέησον (τρίς)

῾Ο ῾Ιερεύς: ̉Εκ τοῦ κατὰ Μᾶρκον ἁγίου Εὐαγγε­λί­ου (Κεφ. εʹ. 24-34), τὸ ἀ­νάγνωσμα. Πρόσχωμεν.

῾Ο Χορός: Δόξα σοι, Κύριε, δόξα σοι.

Τῷ καιρῶ ἐκείνω, ἠκολούθει τῷ Ἰησοῦ ὄχλος πο­λὺς καὶ συνέθλιβον αὐτόν. Καὶ γυνὴ τὶς οὖσα ἐν ῥύσει αἵματος, ἔτη δώδεκα, καὶ πολλὰ παθοῦσα ὑ­πὸ πολ­λῶν ἰατρῶν, καὶ δαπανήσασα τὰ παρ̉ ἑαυτῆς πά­ντα, καὶ μηδὲν ὠφεληθεῖσα, ἀλλὰ μᾶλλον εἰς τὸ χεῖρον ἐλθοῦσα, ἀκούσασα περὶ τοῦ Ἰησοῦ, ἐλθοῦσα ἐν τῷ ὄχλω ὄπισθεν, ἤψατο τοῦ ἱματίου αὐτοῦ. Ἔλεγε γὰρ ἐν ἐαυτή, ὅτι καν τῶν ἱματίων αὐτοῦ ἄψωμαι, σω­θήσομαι. Καὶ εὐθέως ἐξηράνθη ἡ πηγὴ τοῦ αἵμα­τος αὐ­τῆς, καὶ ἔγνω τῷ σώματι, ὅτι ἴαται ἀπὸ τῆς μά­στι­γος. Καὶ εὐθέως ὁ Ἰησοῦς ἐπιγνοὺς ἐν ἐαυτῶ τὴν ἐξ αὐτοῦ δύναμιν ἐξελθοῦσαν, ἐπιστραφεῖς ἐν τῷ ὄ­χλω, ἔλεγε: Τὶς μου ἤψατο τῶν ἱματίων; Καὶ ἔλεγον αὐτῶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ. Βλέπεις τὸν ὄχλον συνθλί­βοντά σε καὶ λέγεις, τὶς μου ἤψατο; Καὶ περιεβλέπετο ἰδεῖν τὴν τοῦτο ποιήσασαν. Ἡ δὲ γυνὴ φοβηθεῖσα καὶ τρέμου­σα, εἰδυία ὁ γέγο­νεν ἐπ̉ αὐτή, ἦλθε καὶ προσέ­πεσεν αὐτῶ καὶ εἶ­πεν αὐτῶ πάσαν τὴν ἀλήθειαν. ῾Ο δὲ εἶ­πεν αὐ­τή: Θύγατερ, ἡ πίστις σου σέσωκέ σε, ὕπαγε εἰς εἰρήνην καὶ ἴσθι ὑγιὴς ἀπὸ τῆς μάστι­γός σου.

῾Ο Χορός: Δόξα σοι, Κύριε, δόξα σοι.

Δόξα Πατρὶ ...

Ταῖς τῆς Ἀθλοφόρου,* πρεσβείαις, Ἐλεῆμον,* ἐ­ξά­λειψον τὰ πλήθη* τῶν ἐμῶν ἐγκλημάτων.

Καὶ νῦν …

Ταῖς τῆς Θεοτόκου* πρεσβείαις, Ἐλεῆμον,* ἐξά­λει­ψον τὰ πλήθη,* τῶν ἐμῶν ἐγκλημάτων.

Στίχος: Ἐλέησόν με ὁ Θεὸς κατὰ τὸ μέγα…

Ἦχος πλ. βʹ. Ὅλην ἀποθέμενοι.

Μὴ ἐγκαταλείπῃς με* σὺ τοῦ Χριστοῦ χριστο­νύμφη,* ἀλλὰ δέξαι δέησιν τοῦ ἱκέ­του σου˙* θλῖψις γὰρ ἔχει με,* φέρειν οὐ δύνα­μαι,* ἀρχεκά­κου τὰ τοξεύματα˙* σκέπην οὐ κέκτη­μαι,* οὐδὲ καταφύγιον, ἔνδοξε,* πάντοθεν πολεμούμε­νος* καὶ παραμυθίαν οὐκ ἔχω πλὴν σου,* κλέος μονα­ζόντων καὶ δόξα τῆς ῾Ρωσίας, θαυμαστή,* μὴ μου παρίδῃς τὴν δέησιν,* τὸ  συμφέρον  ποίη­σον.

῾Ο ῾Ιερεύς: Σῶσον, ὁ Θεός, τὸν λαὸν σου …

῾Ο Χορός: Κύριε, ἐλέησον (δωδεκάκις)

῾Ο ῾Ιερεύς: ̉Ελέει καὶ οἰκτιρμοῖς…

῾Ο Χορός: ̉Aμήν.

Καὶ ἀποπληροῦμεν τὰς λοιπὰς ᾨδὰς τοῦ Κανόνος.

ᾨδή ζ´. Οἱ ἐκ τῆς ̉ Ιουδαίας ...

̉Εργατῶν τοῦ Κυρίου* ἀνεδείχθης προστάτις καὶ φύ­λαξ, ἔνθεε,* καὶ  τούτοις  σὺ παρέχεις* ὑγείαν καὶ σοφίαν,* ἵνα πᾶσι κηρύττουσι* τὰ με­γαλεία Χρι­στοῦ,* Θεόφρων Δοσιθέα.

Τοὺς προστρέχοντας πόθῳ* πρὸ τῆς εἰκόνος σου, Κόρη ἀξιοθαύμαστε,* παράσχου ὑγιεί­αν,* ταπείνω­σιν καὶ πίστιν,* ἵνα πάντες δοξάζω­μεν,* τὸν  ̉Αναστά­ντα Χριστόν,* εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. 

Δοσιθέα φωσφόρε,*  ̉Ορθοδόξων τὸ καύχημα καὶ κραταίωμα* ἱκέτας μὴ παρίδῃς* καὶ μὴ ἐ­γκατα­λείπῃς,* ἵνα πάντες βοῶμεν σοι·* Χαῖρε, Κιέβου βλαστέ* καί τῶν πιστῶν ἡ δόξα. 

Θεοτοκίον.

Θεοτόκε Παρθένε,* πρὸς σὲ πίστει προσέρχομαι ὁ ἀνάξιος* καὶ χείρας μου σοι αἴρω* καὶ πόθῳ ἀ­νακράζω* ἀποδήμους διάσωσον* ἐκ τῶν χει­ρῶν πει­ραστοῦ* καὶ τῶν αἰρετιζόντων.     

ᾨδή η´. Τὸν Βασιλέα ...

Τὸν Βασιλέα* καὶ Κυβερνήτην τοῦ κόσμου* ἐ­ξευ­μένισον πάντες αἰτοῦμεν,* ἵνα λυτρωθῶ­μεν* πυρὸς τοῦ αἰωνίου.

Τὰς ἀσθενείας* ἡμῶν ταχὺ θεραπεύεις,*  Δοσι­θέα, πιστῶν ἡ προστάτις,* διὸ πρός σε πά­ντες* προσφεύγουσι, Παμμάκαρ. 

Τὸν Κυβερνήτην τῆς ̉Εκκλησίας δυσώπει,* Δοσι­θέα φωσφόρε, ἀπαύστως,* ὅπως καταστεί­λῃ αἰ­ρέσε­ων τὰς φλόγας. 

Θεοτοκίον.

Σέ, Θεοτόκε,* καθικετεύομεν πάντες*  ̉Ορθοδό­ξους φὐλαττε λιταῖς σου* ἐξ ἰῶν ποικίλων*  καὶ πάσης ἄλλης νόσου.

ᾨδή θ´. Κυρίως Θεοτόκον ...

Θεόφρων Δοσιθέα,* κλέος τοῦ Κιέβου* καὶ τῶν πιστῶν καταφύγιον, κόρη ἁγνή,* τοῖς  ̉Ορθο­δό­­ξοις παράσχου* τάχος τὰ κρείττονα.

Τοὺς ὄγκους θεραπεύει* λιταῖς σου, Δοσιθέα,* ὁ Ποι­η­τὴς τε καὶ Πλάστης τοῦ σύμπαντος,* διὸ σαῖς πρεσβείαις αἰτοῦμεν* πάντες, Τρισένδοξε.

῾Ημᾶς τοὺς ̉Ορθοδόξους,* μάκαρ Δοσιθέα,* ἐκ τῶν χειρῶν τῶν δαιμόνων τάχος διάσω­σον* καὶ τὴν ζωὴν εἰρηναίαν * λιταῖς σου δώρησον.

Θεοτοκίον.

Πανάχραντε Μαρία,* φύλαττε ἱκέτας* καὶ τοῦ Υἱοῦ Σου τὴν δόξαν ἀξίωσον* ἰδεῖν οἱ ἀ­χρεί­οι,* Κόρη πανύμνητε.

Καὶ εὐθὺς τὰ Μεγαλυνάρια.

῎Αξιόν ἐστιν ὡς ἀληθῶς* μακαρίζειν σε τὴν Θεοτό­κον,* τὴν ἀειμακάριστον καὶ παναμώ­μητον* καὶ μητέρα τοῦ Θεοῦ ἡμῶν.* Τὴν τιμιωτέ­ραν τῶν Χερου­βεὶμ* καὶ ἐνδοξοτέραν ἀσυγκρί­τως τῶν Σε­ρα­φείμ,* τὴν ἀδιαφθόρως Θεὸν Λό­γον τε­κοῦ­σαν,* τὴν ὄ­ντως Θεοτόκον σὲ μεγαλύ­νο­μεν.

Δόξα  ̉Εκκλησίας καὶ χαρμονή,* μῆτερ, ἀνεδεί­χθης* καὶ προστάτις χριστιανῶν* καὶ τῆς νέολαίας* φρουρὸς καὶ ποδηγέτης* καὶ πάντων τῶν νοσοῦ­ντων* τὸ καταφύγιον.

Πάντας τοὺς προστρέχοντας πρός σε* μὴ ἐγκα­τα­λείπεις εἰς τὰς χείρας τοῦ πτερνιστοῦ,* ἀλ­λά ταῖς λιταῖς σου,* ῾Οσία Δοσιθέα,* τοῦ Πα­ραδεί­σου κάλλη* ἰδεῖν ἀξίωσον.

Κέρας ̉Ορθοδόξων Χριστιανῶν* ὕψωσον λιταῖς σου,* Δοσιθέα θαυματουργέ, καὶ παράσχου πᾶσι* ταπείνωσιν, ὑγείαν* καὶ ἀκλινὴν τὴν πί­στιν* κόρη πανύμνητε.

Πάντων τῶν νοσοῦντων ἡ ἰατρὸς,* καὶ τῶν ἐν ἀ­νάγκαις ἡ προστάτις καὶ βοηθός,* πενήτων τροφέας  καὶ πάντων ὁδοδεί­κτις,* ἐδείχθης, Δοσιθέα, καὶ καταφύγιον.

Σπεῦσον εἰς τὰς κλίνας τῶν ἀσθενῶν* καὶ τού­τοις παράσχου,* Δοσιθέα θαυματουργέ,* ἀ­κλόνητον ὑγείαν,* μετάνοιαν καὶ πίστιν* καὶ Κύ­ριον ἁπάντων* αἰνεῖν ἀξίωσον.

Πᾶσαι τῶν ἀγγέλων αἱ στρατιαί,* Πρόδρομε Κυ­ρί­ου* ̉Αποστόλων ἡ δωδεκάς,* οἱ ῞Αγιοι Πά­ντες,* με­τὰ τῆς Θεοτόκου,* ποιήσατε πρε­σβείαν,* εἰς τὸ σωθῆ­ναι ἡμᾶς.

Εἶτα ὁ Χορός τὸ Τρισάγιον, Πάτερ ἡμῶν… ὁ ῾Ιε­ρεὺς ῞Οτι σοῦ ἐστίν… καὶ τὸ  Ἀπολυτίκιον.

Ἦχος α’.  Τῆς ἐρήμου …

Τοῦ Κιέβου τὸ κλέος καὶ φρουρὸν τὸν ἀκοίμη­τον,* τῶν  ̉Ορθοδόξων προστάτιν καὶ ἰατρὸν τὴν ἀνάργυρον,* Δοσιθέαν, τιμήσωμεν πιστοὶ* ἁ­πάντων τῶν πιστῶν καταφυγή,* τὴν παρέχουσα ἰάσεις παντοδαπᾶς* τοῖς εὐλαβῶς κραυγά­ζουσι˙* δόξα τῷ σὲ δοξάσαντι Χριστῷ,* δόξα τῷ σὲ  στεφανώσαντι,* δόξα  τῷ  παρέχοντι πιστοῖς* διὰ σου τὰ κρείττονα.

Δέησις ὑπὸ τοῦ ῾Ιερέως καὶ ἡ μικρὰ ἀπόλυσης

Τῶν πιστῶν ἀσπαζομένων τὰς εἰκόνας ψάλλο­μεν τὰ  κάτωθι:

 

῏Ηχος β´ ῞Οτε ἐκ τοῦ ξύλου...

Πάντας τοὺς προστρέχοντας πιστῶς* πρὸ τῆς ἱ­ε­ρᾶς σου εἰκόνας,* ὦ Δοσιθέα σεμνή,* δί­δου σὺ με­τάνοιαν,* ὑπομονὴν καὶ χαράν,* φωτι­σμὸν καὶ ταπεί­νωσιν,* εἰρήνην καὶ πίστιν,* ἄγ­γελον ἀ­κοί­μη­τον καὶ ὁδηγὸν ἀσφαλῆ.* Κόρη τοῦ Κιέ­βου τὸ κλέος* ὀρφανῶν ἐδείχθης προστάτις* καὶ  τῶν ἐν ἀνάγκαις  καταφύγιον.

῏Ηχος πλ. δ´.

Δέσποινα, πρόσδεξαι* τὰς δεήσεις τῶν δούλων σου* καὶ λύτρωσαι ἡμᾶς* ἀπὸ πάσης ἀνάγκης καὶ θλί­ψεως.

῏Ηχος β´.

Τὴν πᾶσαν ἐλπίδα μου* εἰς σὲ ἀνατίθημι,* Μῆ­τερ τοῦ Θεοῦ,* φύλαξόν με ὑπὸ τὴν σκέπην σου.

῾Ο ῾Ιερεύς ἤ ὁ Προεστώς.

Δι̉  εὐχῶν τῶν ῾Αγίων Πατέρων ἡμῶν, Κύριε  ̉Ιη­σοῦ Χριστὲ ὁ Θεός, ἐλέησον καὶ σῶσον ἡμᾶς.

̉Αμήν

---

[1]. Εἰς τὰ δύο πρῶτα τροπάρια ἑκάστης ᾠδῆς λέγομεν: ῾Οσία τοῦ Θε­οῦ, πρέσβευε ὑπὲρ ἡμῶν, εἰς δὲ τὰ δύο τελευ­ταῖα: Δόξα Πα­τρὶ…,  Καὶ νῦν…  

Ιερός Ναος Αγίου Δημητρίου στα Παλατίτσια (κοντά στη Βεργίνα, στην Ημαθία), τοιχογραφίες του 16ουνάρθηκας. Η Δευτέρα Παρουσία, δεκαετία του 1570

Τό δίλεπτο της χήρας!!!

Ο  Χριστός είδε πώς οι άνθρωποι έβαζαν χρήματα στο θησαυροφυλάκιο. Οι πλούσιοι έδωσαν πολλά, και η φτωχή χήρα έβαλε μόνο δύο μικρές δωρεές.

Για τους ανθρώπους — σχεδόν τίποτα. Για τον Θεό — πάνω απ' όλα.

Επειδή ο Κύριος δεν κοιτάζει το μέγεθος του δώρου, αλλά την καρδιά του ανθρώπου. Κάποιοι έδωσαν από υπερβολή, και αυτή - από τη φτώχεια της, έδωσε όλα όσα είχε.

Έφυγε και δεν ήξερε καν ότι τα δύο δάχτυλά της θα γίνονταν κήρυγμα για τους ανθρώπους για δύο χιλιάδες χρόνια.

Μην περιμένετε να εμφανιστεί το «δώρο». Φέρτε στον Θεό ό,τι λίγο μπορείτε σήμερα. Αν είναι από καθαρή καρδιά — για Εκείνον μπορεί να είναι ένα μεγάλο δώρο.

Πατήρ Παναγιώτης.

Ο πατέρας Σωφρόνιος του Έσσεξ είπε μια συγκλονιστική λέξη: «Το τέλος θα έρθει όταν ο άνθρωπος θα πει ότι είναι τα πάντα και ότι δεν χρειάζεται πλέον τον Θεό».

22 Σεπτεμβρίου 2026... και η Σεβάσμια Αγία Ελισάβετ μας είπε: «Δεν είμαι εγώ που μιλάω, αλλά τα σημεία των καιρών!» Υπάρχουν Χριστιανοί που δεν πιστεύουν, αλλά απαιτούν αποδείξεις και αποδείξεις. Σήμερα βλέπουμε ότι όλο και περισσότεροι επιστήμονες, μαθηματικοί και φυσικοί μιλούν με ανησυχία για μια πιθανή «κυβερνητική Αποκάλυψη».

Είναι όντως έτσι; Πλησιάζει η ανθρωπότητα μια Αποκάλυψη; Ναι, πλησιάζει, αλλά όχι με τον τρόπο που φαντάζονται τον κόσμο. Πολλοί βλέπουν την Αποκάλυψη σαν αμερικανική ταινία: εκρήξεις, μετεωρίτες, καταστροφές. Ωστόσο, η Εκκλησία δεν έχει μιλήσει ποτέ με αυτόν τον τρόπο. Για τους Πατέρες, η Αποκάλυψη δεν σημαίνει, πρώτα απ 'όλα, το τέλος του κόσμου, αλλά την ανακάλυψη του κόσμου όπως πραγματικά είναι. Αυτή είναι και η έννοια της λέξης «αποκάλυψη»: η άρση του πέπλου.

Και το πέπλο της εποχής μας φαίνεται να σηκώνεται μέσα από σημεία. Ένα από αυτά είναι το γεγονός ότι ο άνθρωπος δεν θέλει πλέον να είναι άνθρωπος. Ο ερημίτης των αρχαίων χρόνων κατέφυγε στην έρημο για να πολεμήσει με τον εαυτό του, να σκοτώσει τον παλιό άνθρωπο και να γεννηθεί ο νέος άνθρωπος εν Χριστώ. Ο σύγχρονος άνθρωπος, ωστόσο, διακινδυνεύει να καταφύγει στην τεχνολογία όχι για να θεραπεύσει τον εαυτό του εσωτερικά, αλλά για να αντικαταστήσει αυτό που είναι ανθρώπινο μέσα του.

Τι του προτείνει το πνεύμα της εποχής; Τον μετανθρωπισμό. Στον άνθρωπο λέγεται, σε μια νέα γλώσσα: δεν είσαι πλέον η εικόνα του Θεού, είσαι κάτι που χρειάζεται «εκσυγχρονισμό». Το σώμα σου είναι ξεπερασμένο, το μυαλό σου πολύ αργό και η καρδιά σου - μια βιολογική αδυναμία. Ελάτε να σας συνδέσουμε, να σας βελτιστοποιήσουμε, να σας κάνουμε πιο δυνατούς και, ίσως, ακόμη και να ονειρευτούμε την αθανασία. Όλα αυτά χωρίς μετάνοια, χωρίς τον Σταυρό, χωρίς δάκρυα και χωρίς την ανανέωση της ψυχής.

Ο πατέρας Σωφρόνιος του Έσσεξ είπε μια συγκλονιστική λέξη: «Το τέλος θα έρθει όταν ο άνθρωπος θα πει ότι είναι τα πάντα και ότι δεν χρειάζεται πλέον τον Θεό». Αυτός είναι ένας από τους μεγάλους πειρασμούς της σύγχρονης εποχής: να πιστέψει ο άνθρωπος ότι μπορεί να αποτελέσει τον εαυτό του ως το απόλυτο μέτρο της ύπαρξης και να δημιουργήσει, μέσω της δικής του νοημοσύνης, έναν κόσμο κατ' εικόνα του.

Δεν είναι τυχαίο ότι, γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη, συχνά προκύπτουν συζητήσεις για την «μοναδικότητα», για την υπέρβαση των ορίων του ανθρώπου και για έναν ριζικό μετασχηματισμό του πολιτισμού. Από πνευματική άποψη, η ηχώ ενός πολύ παλιού πειρασμού μπορεί να αναγνωριστεί εδώ: «Θα είστε σαν θεοί, γνωρίζοντας το καλό και το κακό» (Γένεση 3, 5). Ωστόσο, το φίδι δεν μιλάει πλέον στη γλώσσα του Κήπου, αλλά στη γλώσσα της προόδου, της τεχνολογίας και της ανθρώπινης αυτάρκειας.

Δεύτερον, όλα κινδυνεύουν να γίνουν απρόσωπα και χωρίς τόπο. Η Αγία Ελισάβετ είδε το πρόσωπο κάθε ανθρώπου. Είδε το πρόσωπο του Θεού σε κάθε άνθρωπο και, ακριβώς γι' αυτόν τον λόγο, έκλαψε για τους ανθρώπους, τους καλωσόρισε με συμπόνια και τους κουβάλησε στην προσευχή.

Ίσως αυτό να είναι ένα από τα πιο δύσκολα σημάδια της εποχής μας: η απώλεια του προσώπου του άλλου. Ο άνθρωπος γίνεται προφίλ, αριθμός, λογαριασμός, δεδομένα, εικόνα ή στατιστική. Ωστόσο, ο Χριστιανισμός μας καλεί προς την αντίθετη κατεύθυνση: να ανακαλύψουμε ξανά το άτομο, την αγάπη, την ελευθερία, τη μετάνοια και τη ζωντανή σύνδεση με τον Θεό.

Επομένως, ο λόγος της Αγίας Ελισάβετ παραμένει ανησυχητικά επίκαιρος: «ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΓΩ, ΑΛΛΑ ΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΙΡΩΝ ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΜΙΛΟΥΝ!»

ΚΑΛΟΣ ΠΟΙΜΕΝΑΣ! ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΛΕΞΕΙ ΜΕΤΣΕΦ. 20

 

* * *

Βιώσαμε θλίψη, μεγάλη θλίψη, αλλά και ανεξήγητη χαρά στην κηδεία του πατέρα. Αυτή η εμπειρία σίγουρα μας ένωσε ακόμη περισσότερο μεταξύ μας και με τον πατέρα Σέργιο σε μια ενιαία και αγαπημένη οικογένεια.

Ένα βάρος πέρα ​​από τις ανθρώπινες δυνάμεις έπεσε πάνω στον π. Σέργιο. Τι έπρεπε να κάνει; Να πάρει πάνω του, στους ώμους του, ολόκληρη την πνευματική οικογένεια του Πατέρα - πώς ήταν αυτό δυνατόν; Άλλωστε, ο Πατέρας είχε δυνάμεις πέρα ​​από τις δυνάμεις ενός συνηθισμένου ανθρώπου, είχε την αγάπη του Θεού, έβλεπε την ψυχή του ανθρώπου και ήξερε πώς να την οδηγήσει στον Θεό. Τι έπρεπε να κάνει εδώ ένας νέος και ακόμα άπειρος ιερέας; Αλλά εμείς αγαπούσαμε τη Μαροσέικα με όλη μας την ψυχή, αγαπούσαμε την εκκλησία του Πατέρα, αγαπούσαμε την οικογένειά μας, βλέπαμε τον Πατέρα Σέργιο ως γιο του Πατέρα και μέσω αυτού τρεφόμασταν από τις διδασκαλίες των Αγίων Πατέρων. Δεν μπορούσαμε να πάμε πουθενά. Ούτε ο Πατέρας Σέργιος μπορούσε να μας διώξει - άλλωστε, ήμασταν και η οικογένειά του.

Αρχιερέας Σέργιος Μέτσεφ

Αλλά τότε συνέβη κάτι που φάνηκε να βάλει τέλος σε όλες τις σκέψεις του: στα μισά της σαράντα ημερών υπηρεσίας του πατέρα  ο πατέρας Σέργιος συνελήφθη. Αυτό του φάνηκε ως απάντηση στην αμηχανία του, στην προσευχή του: σήμαινε ότι ο Κύριος του αφαιρούσε έναν αβάσταχτο σταυρό. Τη νύχτα, όπως φαινόταν, κάτω από την σαράντα ημέρα από τον θάνατο του πατέρα του, ο πατέρας Σέργιος στη φυλακή ένιωσε την παρουσία του πατέρα του πολύ στενά. Δεν είδε τον πατέρα, αλλά με όλο του το είναι ένιωθε ότι ο πατέρας τον χάιδευε, όπως συνέβαινε στην παιδική ηλικία, όταν, φεύγοντας από το σπίτι νωρίς το πρωί, πήγαινε στον κοιμισμένο γιο του, έκανε το σημείο του σταυρού πάνω του και έβαζε ένα μήλο ή ένα μελόψωμο κάτω από το μαξιλάρι του. Όταν ο πατέρας Σέργιος συνήλθε, ένιωσε μια λαμπρή χαρά για πολύ καιρό. Σκέφτηκε ότι πιθανότατα θα αποφυλακιζόταν σήμερα και ότι αυτό θα ήταν ένα σημάδι ότι θα έπρεπε να πάρει πάνω του τη Μαρόσεϊκα. Αλλά η μέρα πέρασε, δεν συνέβη τίποτα. Ο π. Σέργιος αφέθηκε ελεύθερος μόνο περίπου ενάμιση μήνα αργότερα, ανήμερα της μνήμης του Αγίου Θεοδοσίου της Τότμα και ταυτόχρονα των γενεθλίων της εκλιπούσας μητέρας του. Από το Μπουτύρκι, ο π. Σέργιος πήγε κατευθείαν στο Νεκροταφείο Λαζαρέφσκογιε, στον τάφο των γονιών του (όπου τον συνάντησε ο Κ., ο οποίος τον επισκεπτόταν σχεδόν κάθε μέρα). Επέστρεψε σπίτι με την αίσθηση ότι παρόλο που είχε αφεθεί ελεύθερος, όλα ήταν το ίδιο με τη Μαροσέικα τώρα - άλλωστε, εκείνη την αποφασιστική μέρα της Μπατιούσκα δεν είχε αφεθεί ελεύθερος. Στο σπίτι, η θεία του, Όλγα Πετρόβνα, του άνοιξε την πόρτα και ανάμεσα στις πρώτες κραυγές χαράς, του υπενθύμισε τι μέρα ήταν, τόσο αγαπητή στη Μπατιούσκα. Όλα άλλαξαν στην ψυχή του π. Σεργίου - είχε αφεθεί ελεύθερος άλλωστε ανήμερα της «Μπατιούσκα» (και ανήμερα του αγίου που τιμάται στη Μαροσέικα), και με αυτό ο Κύριος του έλεγε ότι έπρεπε να δεχτεί την κληρονομιά της Μπατιούσκα.

Αυτή δεν ήταν μια εύκολη κληρονομιά. Κανείς δεν ήθελε να φύγει, αλλά ούτε εμείς καταλαβαίναμε ότι δεν μπορούσαμε να απαιτήσουμε από τον π. Σέργιο τα ίδια πράγματα που είχε δώσει ο Πατέρας· ότι ουσιαστικά είχε στη διάθεσή του μόνο φυσική ανθρώπινη δύναμη· ότι ενώ ο Πατέρας αρκούνταν σε ένα μόνο βλέμμα, ο π. Σέργιος χρειαζόταν όλες τις προσπάθειες του νου, όλη την ένταση της προσευχής. Αλλά δεν υπήρχε χρόνος για προσευχή: οι εξομολόγοι παρακολουθούσαν την Ολονύχτια Αγρυπνία και τη Λειτουργία, υπήρχαν πάντα άνθρωποι στο σπίτι, οπότε δεν υπήρχε χρόνος ούτε καν για να κοιμηθούν αρκετά ή να φάνε χωρίς να τρέξουν. Τέλος, αν και ο π. Σέργιος ήταν γιος του Πατέρα και προσπαθούσε να οδηγήσει τους πάντες στο μονοπάτι που χάραξε ο Πατέρας, ο ίδιος ο Πατέρας Σέργιος ήταν διαφορετικός άνθρωπος και είχε «τις δικές του μεθόδους» (με τα λόγια του Πατέρα) . Και τα πνευματικά παιδιά έρχονταν με τις απαιτήσεις τους, με τα παράπονά τους, με ζήλια το ένα προς το άλλο επειδή αφιερωνόταν περισσότερος χρόνος στους άλλους, κ.λπ.

Πρέπει να πούμε ότι βρισκόμασταν κι εμείς σε μια δύσκολη κατάσταση. Μας δίδαξαν ότι έπρεπε να εξετάζουμε τη συνείδησή μας, να εξομολογούμαστε λεπτομερώς, ότι όλα έπρεπε να γίνονται με ευλογία, ότι έπρεπε να ρωτάμε για τα πάντα - αυτό φαινόταν να είναι το καθήκον μας ενώπιον του Θεού - αλλά αποδείχθηκε ότι ερωτήματα που σχετίζονταν με την καθημερινή ζωή και απαιτούσαν άμεση επίλυση συσσωρεύονταν και κουβαλιόντουσαν στην ψυχή για εβδομάδες ή και μήνες. Αυτό δημιουργούσε μια καταθλιπτική κατάσταση. Αποδείχθηκε: «Θέλω να ενεργήσω όπως πρέπει, αλλά αυτό μετατρέπεται σε ενοχή». Δεν είχαμε αρκετή νοημοσύνη για να βρούμε τη σωστή διέξοδο, μια διέξοδο στην προσευχή, στον Θεό, που τα ξέρει όλα και μπορεί να τα κανονίσει όλα, και δεν είχαμε αρκετή υπομονή, η ψυχή διαλύθηκε. Ήταν πραγματικά πολύ δύσκολο και απελπιστικό. Φυσικά, αυτό δεν συνέβαινε πάντα. Αν καταφέρναμε να κάνουμε μια συζήτηση, έδινε μεγάλη ικανοποίηση. Οι συμβουλές του πατέρα Σεργίου ήταν πολύ σοφές όχι μόνο από πνευματική αλλά και από κοσμική άποψη. Πάντα προσπαθούσε να βρει το «μέτρο» ενός δεδομένου ατόμου, και δεν θυμάμαι καμία περίπτωση που να τον άφησα με μια ανικανοποίητη συνείδηση. Ο πατήρ Σέργιος απέδιδε μεγάλη σημασία στη συνείδηση, απαιτώντας από τα πνευματικά του παιδιά, καθώς και από τον εαυτό του, άκρα ειλικρίνεια, ειλικρίνεια, αλήθεια. Έλεγε ότι αν η λογική και η συνείδηση ​​έρχονται σε σύγκρουση, πρέπει κανείς να προτιμήσει τη φωνή της συνείδησης.

Ταυτόχρονα, ο π. Σέργιος προσπαθούσε να δώσει σε όλους οδηγίες σύμφωνα με τη σωματική δύναμη και το πνευματικό μέτρο του καθενός. Μας μετέφερε την έννοια του «μέτρου» στις πρώτες του συζητήσεις. Επέτρεψε σε πολλούς που είχαν κακή υγεία να νηστέψουν, ή μάλλον δεν τους επέτρεψε να νηστέψουν σωματικά, αλλά, κατά την έκφραση του Πατέρα, τους έδωσε οδηγίες να «εντείνουν την πνευματική τους νηστεία», δηλαδή να δίνουν μεγαλύτερη προσοχή στην ψυχή και τη συμπεριφορά τους, στην προσευχή. Όπως ο Πατέρας, έτσι και ο π. Σέργιος μας επέτρεπε να λαμβάνουμε συχνά τη Θεία Κοινωνία στις καθορισμένες ώρες, κατά κανόνα. «Μην περιμένετε μια ιδιαίτερη διάθεση ή ευνοϊκές συνθήκες για αυτό, αλλά πάντα να προσέρχεστε στον Κύριο από την κατάσταση στην οποία βρίσκεστε, ξεπερνώντας τις δυσκολίες». Όπως και ο Πατέρας, έτσι και ο π. Σέργιος δεν απαιτούσε έναν μακρύ κανόνα, αλλά έναν συνεχή και αμετάβλητο. Σε ακραίες περιπτώσεις, αν κοιμόσασταν υπερβολικά, θα μπορούσατε να διαβάσετε τον σύντομο «κανόνα του Αγίου Σεραφείμ» ή, στην πιο ακραία περίπτωση, να κάνετε τρεις υποκλίσεις στον Σωτήρα. Θυμάμαι επίσης ότι ο π.Σέργιος συμβούλευσε να μην αναβάλλεται ο βραδινός κανόνας μέχρι αργά το βράδυ, όταν ένα άτομο ήδη καταρρέει από την κόπωση, αλλά να τον διαβάζει εκ των προτέρων, περίπου στις 7 μ.μ., όταν το κεφάλι είναι ακόμα φρέσκο, και μπορείτε ακόμα να αναγκάσετε το μυαλό να εισέλθει στα λόγια της προσευχής. Έλεγε ότι η προσευχή δεν πρέπει να είναι θέμα διάθεσης, αλλά κατορθώματος. Επέμεινε στον «κανόνα» σχετικά με την ανάπαυση, δηλαδή να ξεκουραζόμαστε τακτικά κάθε μέρα μετά τη δουλειά για τουλάχιστον 40-60 λεπτά (όχι περισσότερο), και τη νύχτα να κοιμόμαστε επίσης τον απαιτούμενο χρόνο: 6, 7 ή 8 ώρες.

Όπως και πριν, τα κηρύγματα του π. Σεργίου ήταν ασυνήθιστα σημαντικά. Κάθε ένα από αυτά έδινε κάτι νέο στην πνευματική ζωή και στην κατανόηση της Εκκλησίας και της εκκλησιαστικότητας. Κατά καιρούς, ο π. Σέργιος μας συγκέντρωνε στην εκκλησία έξω από τις εκκλησιαστικές λειτουργίες, μας διάβαζε (θυμάμαι: τη βιογραφία του Μητροπολίτη Κιέβου Φιλάρετου  του [Αξιότιμου] Παϊσίου του Άθωνα ακόμη και αποσπάσματα από τον Τομ Σόγιερ) ή μιλούσε μαζί μας. Συχνά προσπαθούσε να μας κάνει να καταλάβουμε ποιο μονοπάτι ήθελε ο ίδιος να ακολουθήσει και ποιο μας καλούσε να ακολουθήσουμε. Είπε περισσότερες από μία φορές ότι το μονοπάτι που χρειαζόταν η ψυχή του δεν ήταν το μονοπάτι του [Αγίου] Ισαάκ του Σύρου  ούτε το μονοπάτι της επίπληξης των άλλων, αλλά το μονοπάτι του [Αγίου] Ποιμένα του Μεγάλου  , ο οποίος θεώρησε απαραίτητο να ηρεμήσει έναν αδελφό που είχε αποκοιμηθεί κατά τη διάρκεια μιας αγρυπνίας και να γονατίσει - μόνο και μόνο για να μην καταδικάσει, να μην επιπλήξει και έτσι να μην πέσει ο ίδιος στην αμαρτία. Ο πατήρ Σέργιος μας προειδοποίησε ότι αν δεν θέλαμε να εργαστούμε σε αυτό το μονοπάτι, ίσως να ερχόταν η ώρα που αυτός και εγώ θα πάψουμε να καταλαβαίνουμε ο ένας τον άλλον. Ο πατήρ Σέργιος όχι μόνο ακολούθησε το παράδειγμα του Αγίου Ποιμένα, αλλά προσευχήθηκε επίσης σε αυτόν και του εισήγαγε την ψαλμωδία ενός ρεφρέν στο τέλος της βραδινής λειτουργίας μετά το τροπάριο προς τη Μητέρα του Θεού «Υπό το Έλεός Σου», μαζί με ρεφρέν προς άλλους που τιμούνταν ως άγιοι στη Μαροσέικα (Άγιοι Νικόλαος και Αλέξιος, Άγιος Σέργιος, Σεραφείμ, Θεοδόσιος, Αλέξιος, ο άνθρωπος του Θεού, και αργότερα – [Άγιος] Θεόδωρος ο Στουδίτης ). Γενικά, ο πατήρ Σέργιος πίστευε ότι στις σχέσεις με τα πνευματικά παιδιά πρέπει να προχωρά από τις ανάγκες της εσωτερικής του ζωής. Δεν θα ξεχάσω ποτέ πώς είδα κάποτε τον πατήρ Σέργιο να υποκλίνεται στα πόδια ενός από τα ιδιότροπα παιδιά μας, ζητώντας συγχώρεση. Αλλά ο πατήρ Σέργιος ήταν ένας πολύ οξύθυμος, ευέξαπτος άνθρωπος. Πολλοί, ίσως, δεν κατάλαβαν το έργο του πάνω στον εαυτό τους - κάποιοι το κακομεταχειρίστηκαν και κάποιοι τον καταδίκασαν, πιστεύοντας ότι ήταν απαραίτητο να δείξει αυστηρότητα.

Ήταν χαρακτηριστικό του π. Σεργίου να φέρεται στα πνευματικά του παιδιά ως νεότερους φίλους. Οι πιο εξέχοντες από αυτούς σε πνευματική ανάπτυξη, στο μυαλό και την καρδιά, στην καλή θέληση, στην αφοσίωση στον Κύριο και την οικογένεια ήταν οι πιο στενοί του φίλοι, αλλά φερόταν σε ολόκληρο το ποίμνιο με τον ίδιο τρόπο. Συνειδητοποιώντας την ανεπάρκειά του να αντικαταστήσει τον ιερέα, ήθελε να πάει στον Θεό μαζί με τα πνευματικά του παιδιά, θεώρησε απαραίτητο να τους αποκαλύψει τα θεμέλια της προσωπικής του πορείας, έστω και σαν να τα συμβουλευόταν. Προσπαθούσε να μοιραστεί μαζί μας ό,τι του ήταν αγαπητό, αποκάλυπτε στα κηρύγματά του ό,τι τον άγγιζε ιδιαίτερα όταν διάβαζε τους Αγίους Πατέρες. Δεν είναι σαφές πότε μπορούσε να διαβάζει και να προετοιμάζεται για κηρύγματα. Εξωτερικά, τα κηρύγματά του ήταν συχνά ακατέργαστα, αλλά πάντα περιείχαν μια νέα, ζωντανή σκέψη. Συχνά, ακούγοντας τον λόγο του, ένιωθες σαν να ειπώθηκε προσωπικά για αυτόν.

Ο π. Σέργιος αγαπούσε την «εκκλησιαστική ομορφιά» σε όλες τις εκφάνσεις της. Αγαπούσε και καταλάβαινε την αρχαία αγιογραφία και προσπαθούσε να μας διαφωτίσει ως προς αυτό: την εξηγούσε ο ίδιος, μας έστελνε σε εκθέσεις και διαλέξεις για τις αρχαίες εικόνες, τις οποίες διάβαζαν εκείνη την εποχή οι Γκράμπαρ, Ανισίμοφ και άλλοι, μάλιστα ουσιαστικά οργάνωσε τη διδασκαλία της αγιογραφίας πρώτα για τον Μ.Ν. και στη συνέχεια για κάποιους άλλους.

Ο πατήρ Σέργιος αγαπούσε επίσης τα όμορφα αντίκες άμφια, αν και τις καθημερινές λειτουργούσε κυρίως με ανοιχτόχρωμα καμβά. 

Ο πατήρ Σέργιος δεν αποδέχτηκε το λεγόμενο «σημειωμένο» τραγούδι κατά τη διάρκεια της λειτουργίας, λέγοντας ότι παρατείνει και αποπροσωποποιεί τη λειτουργία, παρεμβαίνει στην προσευχή και ψυχαγωγεί με «όπερα», παθιασμένα μοτίβα, που συχνά επινοούνται από άπιστους συνθέτες. Στη Μαροσέικα, το τραγούδι ήταν απλό: σε τόνους και σε παλιές μελωδίες (Χερουβικός Ύμνος, Σιμόνοφ, Σκήτη, Σωφρόνιεφ, κ.λπ.)· στη συνέχεια, τα τελευταία χρόνια, άρχισε να εισάγεται το τραγούδι των στιχηρών, παρόμοιο με το άσμα της Όπτινα .

Εσωτερικό της εκκλησίας του Αγίου Νικολάου στην Κλεννίκη

Ο πατήρ Σέργιος φρόντισε με κάθε τρόπο την ομορφιά της εκκλησίας. Έπλυνε και αναστήλωσε τις αρχαίες εικόνες και τις προστάτευσε με γυαλί. Αγιογραφήθηκε μια εικόνα τεσσάρων αγίων: του Μεγάλου Ποιμένα , του Μεγάλου Αρσενίου , του Μεγάλου Μακάριου και του Μεγάλου Αντώνιου . Μόνο κατά τη διάρκεια της Διακαινησίμου αφαιρέθηκαν όλα τα γυαλιά και η εκκλησία διακοσμήθηκε με γιρλάντες από τεχνητά λουλούδια, πολύ καλοφτιαγμένες από τις αδελφές. Η εκκλησία κατεδαφίστηκε με αυτή τη μορφή . Η εμφάνισή της ήταν πολύ εορταστική.

Τα τελευταία χρόνια, ο πατήρ Σέργιος ανέλαβε την ανακαίνιση του ισογείου της εκκλησίας. Οι ένοικοι εκδιώχθηκαν από εκεί, η αρχαία αρχιτεκτονική του κτιρίου αποκαταστάθηκε από έμπειρους τεχνίτες, οι κάτω σειρές τοιχοποιίας που είχαν βυθιστεί στο έδαφος σκάφτηκαν και τα παλιά παράθυρα και οι πλάκες αποκαταστάθηκαν. Ο πατήρ Σέργιος συγκέντρωσε πολλές παλιές εικόνες και σε μέρος του πρώτου (ημιυπόγειου) ορόφου οργάνωσε ένα είδος εκκλησίας-μουσείου που αποκατέστησε την επίπλωση μιας αρχαίας ρωσικής εκκλησίας. Υπήρχε ένα παλιό τέμπλο με ξύλινες βασιλικές πόρτες, ένα βωμό κ.λπ. Κάποτε, υπήρχε μια εκκλησία στο όνομα του Αγίου Συμεών του Ντιβνογκόρσκ σε αυτόν τον πρώτο όροφο. Υπήρχε σχεδόν κατά την εποχή του Ιβάν του Τρομερού .  (Φαίνεται να αναφέρεται στη ζωή του Βασιλείου του Ευλογημένου - Νικόλα-Κλεννίκι, και το όνομα Κλεννίκι προέρχεται από το άλσος με σφενδάμια που βρισκόταν γύρω του  ). Οργανώνοντας την εκκλησία-μουσείο, ο πατήρ... Ο Σέργιος μπορεί να σκέφτηκε να σώσει την άνω εκκλησία από το κλείσιμο, αλλά αυτό δεν βοήθησε και όλα καταστράφηκαν στη συνέχεια. Αλλά από μια άλλη άποψη, αυτή η κάτω εκκλησία ήταν χρήσιμη για τον π. Σέργιο. Την καθαγίασε με μια μικρή τελετή και τελούσε εκεί ήσυχες βραδινές λειτουργίες με έναν από τους ψάλτες με τη σειρά. Εκεί μπορούσε μερικές φορές να απαλλαγεί από τους ανθρώπους που δέχονταν, να συγκεντρωθεί και να αναπαύσει την ψυχή του στην προσευχή.

Εκεί είχαμε επίσης ψαλμωδίες και γενικές εξομολογήσεις των αδελφών πριν από την πρωινή λειτουργία στις μεγάλες εορτές.

Η λειτουργία δεν ήταν παρατεταμένη, αλλά όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένη. «Δεν λειτουργούμε μοναστικά, αλλά όπως υποτίθεται ότι είναι σύμφωνα με τα λειτουργικά βιβλία», είπε ο π. Σέργιος. Το τραγούδι με τον κανονάρχη βοήθησε στην καλύτερη κατανόηση των στιχηρών και στην βαθύτερη βίωσή τους. Αλλά γενικά, θα μπορούσε κανείς να γράψει πολλά για τη λειτουργία της Μαροσέας και παρόλα αυτά να μην μεταφέρει αυτό που έδινε. Αρκεί να πούμε ότι τις αργίες η μικρή εκκλησία ήταν γεμάτη με κόσμο, έκανε ζέστη, δεν υπήρχε αρκετός αέρας, αλλά οι άνθρωποι δεν έφευγαν, αλλά στέκονταν και προσευχόντουσαν μέχρι το τέλος, επειδή η χαρά της προσευχής υπερνίκησε τα πάντα. Όλοι ένιωθαν ότι εδώ δεν τραγουδούσαν και δεν διάβαζαν απλώς τους προβλεπόμενους στίχους, αλλά ότι εδώ ζούσαν τη λειτουργία, εκπαιδεύονταν σε αυτήν. Φυσικά, η προσευχή του Πατέρα Αλεξέι τέθηκε στα θεμέλια, αλλά η ένθερμη αγάπη του π. Σεργίου και η εγκάρδια κατανόηση της ομορφιάς της εκκλησίας ολοκλήρωσαν το υπέροχο κτίριο. Δεν υπάρχουν αρκετά λόγια για να εκφράσουν ευγνωμοσύνη στον Θεό και τους πατέρες μας, που μας έδωσαν τόσα πολλά. Και τώρα, μόνο στη μνήμη, η ψυχή καίγεται.

Ο Πατέρας Σέργιος αγαπούσε τη θεία λειτουργία, καταλάβαινε την ομορφιά της, το αιώνιο νόημά της – και προσπαθούσε να μας εμπλέξει σε αυτή την αγάπη και την κατανόηση. Όταν λειτουργούσε, ακόμη και μόλις έμπαινε στην εκκλησία, στο κάτω μέρος της σκάλας (η εκκλησία ήταν στον δεύτερο όροφο), μπορούσε κανείς να αισθανθεί ότι λειτουργούσε: τόσο επίσημες και εγκάρδιες ήταν τόσο οι εορταστικές όσο και οι καθημερινές λειτουργίες. Η ανάγνωση ήταν ιδιαίτερα καθαρή, το τραγούδι – πιο αρμονικό. (Ο ίδιος ο Πατέρας Σέργιος έψαλλε ωραία). Όλοι συγκεντρώνονταν και ταυτόχρονα οι ψυχές των προσευχόμενων ελκύονταν στον Θεό μέσω της προσευχής του λειτουργού και γίνονταν ευλαβείς μέσω της ευλάβειάς του. Μία από τις αγαπημένες σκέψεις του Πατέρα Σεργίου ήταν η σκέψη της ένωσης με την αιώνια ζωή μέσω της θείας λειτουργίας· ότι η λειτουργία μιας εορτής δεν είναι μια ανάμνηση, αλλά ένα είδος παραθύρου στην αιωνιότητα, ότι είναι το πιο εορταστικό γεγονός στο οποίο μπορούν να συμμετάσχουν οι πιστοί όλων των εποχών, στο βαθμό της πνευματικής τους ηλικίας.

Σε σχέση με αυτή την κατανόηση της λατρείας, υπήρχε και η στάση του Πατέρα Σεργίου απέναντι στο εκκλησιαστικό ημερολόγιο. Θεωρούσε ότι η σύνδεση μεταξύ των εορταζόμενων γεγονότων [και] των ημερομηνιών που είχαν καθιερωθεί γι' αυτά από την Ορθόδοξη Εκκλησία δεν ήταν ούτε τυχαία ούτε υπό όρους. Η λατρεία συνδέεται όχι μόνο με την αιωνιότητα, αλλά και με τη ζωή του κόσμου . Όλη η κτίση συμμετέχει σε αυτήν, αλλά έρχεται από τη δημιουργία μέσω του υψηλότερου σημείου της, μέσω του στέμματος της κτίσης - μέσω του ανθρώπου, μέσω της εκκλησιαστικής λατρείας. Σε κάθε περίπτωση, μόνο ολόκληρη η Ορθόδοξη Εκκλησία ως σύνολο, και όχι μόνο μία τοπική, θα μπορούσε να αποφασίσει για το ζήτημα του ημερολογίου. Ολόκληρη η Εκκλησία ως σύνολο πρέπει ταυτόχρονα και αρμονικά να συμμετέχει στα αιώνια γεγονότα της σωτηρίας μας. (Και από τεχνική άποψη, αυτό το ζήτημα είναι πιο περίπλοκο από ό,τι φαίνεται αρχικά, αφού κατά τη διάρκεια δύο χιλιάδων ετών, η μνήμη των προηγούμενων αγίων υστερούσε λιγότερο σε σχέση με το Γρηγοριανό ημερολόγιο από ό,τι οι μεταγενέστεροι, κ.λπ., και επιπλέον, το «νέο» στυλ τελικά δεν είναι ιδανικά ακριβές από την άποψη της αστρονομίας) .

Ο πατήρ Σέργιος διηγήθηκε πώς, ντροπιασμένος από την είδηση ​​ότι η Ρωσική Εκκλησία θα μεταβεί στο πολιτικό ημερολόγιο σε απομόνωση, έτρεξε στον Αγιώτατο Πατριάρχη Τύχωνα, του εξέφρασε την αμηχανία του, ζητώντας συγχώρεση που η ψυχή του δεν δέχτηκε την αλλαγή και τον παρακάλεσε να μην τον θεωρεί επαναστάτη. «Τι είδους επαναστάτης είσαι;» του απάντησε η Αγιότητά του, «σε ξέρω».

Η μετάβαση δεν έλαβε χώρα ποτέ και ίσως υπήρχε μια «σταγόνα μελιού» σε αυτό για τον π. Σέργιο.

Κάποιοι έλεγαν ότι αν μεταβούμε στο νέο στυλ, θα έχουμε τις γιορτές των Χριστουγέννων και των Θεοφανείων, οι οποίες τότε θεωρούνταν μη εργάσιμες ημέρες σύμφωνα με το νέο στυλ. «Σας διαβεβαιώνω, σύντομα δεν θα γιορτάζονται σύμφωνα με κανένα στυλ!» απάντησε ο π. Σέργιος. Και έτσι έγινε. Σύντομα εισήχθη μια πενθήμερη εβδομάδα, μετά μια εξαήμερη εβδομάδα, έπειτα μια αδιάλειπτη εβδομάδα ή μια κυλιόμενη εβδομάδα.

Ο πατέρας Σέργιος μοιραζόταν τις απόψεις του για τα εκκλησιαστικά γεγονότα με την «οικογένεια της μετάνοιας» του, επειδή για αυτόν ήταν επίσης θέμα συνείδησης, η ζωή της ψυχής του. Προσπαθούσε να μας κάνει να τον καταλάβουμε, δεν ανάγκαζε κανέναν να τον ακολουθήσει. «Αν δεν συμμερίζεστε το μονοπάτι μου, ακολουθήστε τον δικό σας δρόμο, αλλά εγώ δεν μπορώ να πάω άλλο δρόμο». Ο πατέρας Σέργιος δεν «χώρισε ποτέ», δεν καταδίκαζε τους «διαφωνούντες», αλλά η ψυχή του δεν δεχόταν αυτό που του φαινόταν αντίθετο με τις απόψεις του για την ουσία της Εκκλησίας, αναφερόταν στην «αδύναμη συνείδησή» του. Και μόνο όσοι ήταν κοντά του γνώριζαν πώς υπέφερε και βασάνιζε τον εαυτό του με αυτά τα ερωτήματα. Ο συμβιβασμός ήταν απαράδεκτος γι' αυτόν ακόμη και σε μικρά πράγματα, η ψυχή του δεν άντεχε ούτε μια σκιά ανειλικρίνειας, δεν μπορούσε να είναι διαφορετικός. Πολλοί καλοί, θα μπορούσε να πει κανείς άγιοι άνθρωποι, ακολούθησαν ένα εντελώς διαφορετικό μονοπάτι. Πολλοί καταδίκασαν τον πατέρα Σέργιο, πολλοί τον θεωρούσαν επαναστάτη. Αλλά αυτό δεν ισχύει. Αυτή ήταν μια διαμαρτυρία όχι υπερηφάνειας, αλλά ευαίσθητης συνείδησης, μια διαμαρτυρία μιας ψυχής απείρως αφοσιωμένης στον Χριστό και την Εκκλησία Του, που φλεγόταν από αγάπη γι' Αυτόν.

Ο π. Σέργιος βρήκε στήριγμα στη ζωή του Αγίου Θεοδώρου του Στουδίτη, προσευχήθηκε σε αυτόν και πρόσθεσε το όνομά του στον κατάλογο εκείνων που τιμώνται πάντα κατά την αποχώρηση. Την τελευταία ημέρα της ονομαστικής του εορτής, την οποία ο π. Σέργιος πέρασε μαζί μας, μεταξύ άλλων δώρων, του δόθηκε μια εικόνα του Αγίου Θεοδώρου με τη ζωή του, ζωγραφισμένη από τον Μ.Ν.. Το δώρο τον έκανε εξαιρετικά χαρούμενο. Σύντομα ο π. Σέργιος συνελήφθη και μετά από μια σύντομη φυλάκιση απελάθηκε από τη Μόσχα την ημέρα της μνήμης του Αγίου Θεοδώρου. Για αυτόν αυτό ήταν μια παρηγοριά και ενθάρρυνση. (Και μια από τις απλοϊκές πνευματικές του κόρες είπε σχετικά: "Γι' αυτό ο Μ.Ν. του ζωγράφισε αυτή την εικόνα, και εμείς δεν το ξέραμε καν!"). Θα ήθελα να αναφέρω ένα περιστατικό εδώ. Είχα έναν γνωστό που με γνώριζε από την παιδική μου ηλικία και κάποτε τον έστειλε ο Κύριος για να στηρίξει την πίστη μου σε μια εποχή που δεν μπορούσα να λάβω πολλά από αυτή την άποψη στο σπίτι. Ήταν ένας άνθρωπος που πήγαινε στην εκκλησία, βαθιά θρησκευόμενος και, θα μπορούσε κανείς να πει, πλήρωσε με την υγεία και τη ζωή του για τις πεποιθήσεις του. Θα μπορούσε να γίνει δάσκαλος, αλλά, μη θέλοντας να συγκρουστεί με τη συνείδησή του, έγινε απλός νοσοκόμος. Πριν από αυτό, κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου, συνελήφθη από τους Πολωνούς, οι οποίοι του έσπαγαν τα δόντια, τον λιμοκτονούσαν και με όλη την αφόρητη μεταχείρισή τους τον οδήγησαν σε φυματίωση του λάρυγγα. Όταν συναντηθήκαμε μετά από έναν μακρύ χωρισμό, ήμουν ήδη στη Μαροσέικα. Κάποτε ο Ε.Β. εξέφρασε την επιθυμία να επισκεφθεί εκεί. Δεν του άρεσε όλη η ατμόσφαιρα, μιλούσε πάντα για τη Μαροσέικα με ειρωνεία, ειδικά σε σχέση με την εκκλησιαστική της κατεύθυνση: "Όλοι θέλετε να είστε πολύ άγιοι εκεί!" Το 1929, υπήρξαν πολλά δύσκολα γεγονότα στη ζωή μου, τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά, μερικές φορές έφτανα στο σημείο της εξάντλησης, όλα έπεφταν από τα χέρια μου. Ο γιατρός της υπηρεσίας μας, μη γνωρίζοντας τι μου συνέβαινε, με θεώρησε ψυχικά άρρωστο και με έστειλε στο νοσοκομείο Ντόνσκαγια για εξωτερική θεραπεία. Ο Ε.Β. ζούσε στη Ντόνσκαγια με τη γυναίκα και τις αδερφές του. Πήγα να τις δω. Ο Ε.Β. καθόταν στο τραπέζι. Μου μίλησε για την υγεία του, για το μυστήριο της ασθένειάς του, για το γεγονός ότι δεν είχαν βρει βάκιλους φυματίωσης σε αυτόν (η φυματίωση του είχε κάπως «βγει» και είχαν σχηματιστεί όγκοι στο λαιμό του), επρόκειτο να υποβληθεί σε θεραπεία... Αλλά ταυτόχρονα έλεγε κάτι εντελώς διαφορετικό: μου ζήτησε να φροντίσω τη σύζυγό του, τους αγαπημένους του, μου ζήτησε να μην τους ξεχάσω, να τους επισκεφτώ. Ήταν σαν να ζούσαν δύο άνθρωποι στην ψυχή του: ο ένας κρατούσε ακόμα αυτόν τον κόσμο, και ο άλλος ήδη κοιτούσε από έναν άλλο, φεύγοντας... Μοιράστηκα τις λύπες μου μαζί του, και τη μεγαλύτερη από αυτές - τον χωρισμό από τον πνευματικό μου πατέρα: «Ξέρεις τι θλίψη είναι αυτή για μένα!» Και ξαφνικά, προς μεγάλη μου έκπληξη, ο Ε.Β. μου απάντησε με πολύ σοβαρό τόνο, σε αντίθεση με τον συνηθισμένο του χλευασμό: «Αυτή είναι μια απώλεια όχι μόνο για εσάς, αλλά για ολόκληρη την Εκκλησία: άλλωστε, ο π. Σέργιος είναι στύλος της Εκκλησίας!» Δεν ήξερα καν τι να πω, ήταν τόσο απροσδόκητο. Μόνο όταν ήρθα την επόμενη φορά και έμαθα ότι ο Ε.Β. είχε πεθάνει την επόμενη μέρα ή την επόμενη μέρα από την πρώτη μου επίσκεψη, συνειδητοποίησα ότι επρόκειτο για μια φωνή από έναν άλλο κόσμο, ότι αυτή η φράση είχε ειπωθεί από την E.V. όχι από τον γήινο εαυτό της.

Κάθε Τετάρτη στη Μαρόσευκα, η Παράκληση προς τη Μητέρα του Θεού «Πολλές συμφορές μας κρατούν» (αλλά με ίρμους) ψάλλονταν από δύο χορωδίες. Ερμηνεύτηκε για πρώτη φορά το (1923) για τον ακόλουθο λόγο. Το βάρος της κληρονομιάς του πατέρα μερικές φορές γινόταν αφόρητο για τον π. Σέργιο. Ήταν εξαντλημένος τόσο σωματικά όσο και ηθικά, έδινε όλη του τη δύναμη και πολλοί, πολλοί άνθρωποι ήταν δυσαρεστημένοι μαζί του. Τελικά, άρχισε να σκέφτεται ότι ο Άγγελός του - ο Άγιος Σέργιος, όταν υπήρχε δυσαρέσκεια μαζί του στο μοναστήρι και οι αδελφοί επέλεξαν τον αδελφό του Στέφανο ως ηγούμενο, έφυγε κρυφά και ίδρυσε ένα νέο μοναστήρι. Στον π. Σέργιο φαινόταν ότι ίσως βρήκε εδώ μια ένδειξη για το πώς έπρεπε να ενεργήσει (παρεμπιπτόντως, ο π. Σέργιος έλεγε πάντα ότι όταν κάποιος πρέπει να φύγει από μια δυσκολία που φαίνεται αφόρητη, πρέπει πρώτα να βρει την ενοχή του και να φύγει με ένα αίσθημα μετάνοιας και όχι με το δίκιο του). Για να επιλύσει τελικά το ζήτημα, πήγε στον π. Σέργιο. Νεκτάριος  αλλά λόγω κάποιων ταξιδιωτικών προβλημάτων δεν μπόρεσε να φτάσει στον Γέροντα, κάθισε για πολλή ώρα στον σιδηροδρομικό σταθμό και, αφού το ξανασκέφτηκε μόνος του, αποφάσισε ότι δεν είχε δικαίωμα να εγκαταλείψει την υπόθεση του πατέρα του, ότι ο πατέρας τον είχε «παρακαλέσει» να γίνει ιερέας και στη συνέχεια να δεχτεί το ποίμνιό του. Κατάλαβε ότι δεν θα έβρισκε γαλήνη αν άφηνε την οικογένειά του. Με αυτό επέστρεψε στην ημέρα της εορτής της εκκλησίας μας - το φθινοπωρινό Καζάν. Το βράδυ της εορτής, τελέστηκε παράκληση μπροστά στην εικόνα της Θεοτόκου, η οποία μεταφέρθηκε στο κέντρο της εκκλησίας για τον σκοπό αυτό. Στη συνέχεια, ο π. Σέργιος μας συγκέντρωσε στην εκκλησία, μας μίλησε για τις εμπειρίες του και την απόφασή του να μείνει. Σε ανάμνηση των όσων είχαν βιώσει, αποφάσισαν να τελούν παράκληση κάθε Τετάρτη.

Νωρίτερα, ακόμη και κατά την εποχή του Πατέρα και μετά από αυτόν, ο κανόνας της παράκλησης διαβάζονταν στην προσευχή στην Εικόνα της Θεοτόκου το Σάββατο μετά την ολονύχτια αγρυπνία, αλλά για κάποιο λόγο με τον ειρμό της Θεοτόκου «θα ανοίξω το στόμα μου».