Μοναχός του Θεού . Στην 100ή επέτειο από τη γέννησή του .Αρχιμανδρίτης Ιωάννης (Krestyankin) 15

 Η Αλεξάνδρα Ντμιτρίβνα Μπαράνοβα[75] αφηγείται ένα από αυτά τα επικίνδυνα περιστατικά: «Στις αρχές του 1972, ένας φίλος μου τηλεφώνησεν Ο πατέρας Πορφύριος76, ιερέας του Καθεδρικού Ναού των Θεοφανείων*. Κάποτε υπηρετούσαν μαζί στην εκκλησία του Ιζμαΐλοβο. Καταπιέστηκαν σε διαφορετικές χρονικές στιγμές, αλλά συναντήθηκαν ξανά στο στρατόπεδο. Ένα κοινό πεπρωμένο και κοινές πνευματικές φιλοδοξίες τους έφεραν κοντά.

Τον συνάντησα. Ο πατέρας Πορφύριος μου έδωσε ένα σφραγισμένο πακέτο και είπε: «Σε παρακαλώ πήγαινέ το στον πατέρα Ιωάννη. Ξέρει τι να κάνει με αυτό». Έκανα όπως μου  είπαν. Καθώς με έβλεπε να φεύγω, ο πατέρας Ιωάννης επέστρεψε το πακέτο κλειστό, αλλά συμπεριέλαβε μια λίστα με πράγματα. Περιείχε τα πάντα: Ευαγγέλια, δισκοπότηρα, πολυελαίους, κηροπήγια - ό,τι να πεις! Όλα αυτά έπρεπε να γίνουν. Προσευχήθηκα: «Πάτερ, δεν ξέρω καν κανέναν που να μπορεί να με βοηθήσει. Και δεν ξέρω πού να ψάξω για τεχνίτες!» Ευλογώντας με, με καθησύχασε: «Και για ποιο λόγο είναι η προσευχή; Θα ζητήσουμε από τον άγιο μάρτυρα Κορνήλιο και την πριγκίπισσα Όλγα. Αυτή είναι μια παραγγελία για το μοναστήρι και τον καθεδρικό ναό της Αγίας Τριάδας. Οι τεχνίτες θα έρθουν τρέχοντας». Με τις προσευχές του πατέρα Ιωάννη, όλα κανονίστηκαν ως εκ θαύματος. Το μόνο που έπρεπε να κάνω ήταν να στείλω τα έτοιμα αντικείμενα στο Πεκόρι.

Αλλά αυτό το θέμα δεν ήταν χωρίς περιπέτειες. Αργότερα, ο ίδιος ο ιερέας μου το είπε: «Ξύπνησα στις 4 π.μ. Προς έκπληξή μου, είδα ένα χέρι να απλώνεται από το ανοιχτό παράθυρο. Έκανα τον σταυρό μου, σαν να ήμουν δαιμονισμένος. Άρχισα να προσεύχομαι, αλλά δεν μπορούσα να καταλάβω τι ήταν αυτός ο φόβος. Και μετά τη λειτουργία, μερικοί ηλικιωμένοι Μοσχοβίτες προσκυνητές πλησίασαν και όλα μου έγιναν σαφή. Ήταν οι προσευχές τους που χτυπούσαν το παράθυρο, προειδοποιώντας για επικείμενο κίνδυνο. Οι ηλικιωμένες κυρίες μετέφεραν πολυελαίους στο μοναστήρι. Ένας άντρας στο βαγόνι του τρένου έδειξε ενδιαφέρον για αυτές: «Λοιπόν, ηλικιωμένες κυρίες, περάσατε πολύ καλά. Θα περάσετε μια πραγματική απόλαυση σήμερα», κάθισε ανεπιτήδευτα δίπλα τους.

Τότε ήταν που θυμήθηκαν όλους τους αγίους και ιδιαίτερα ζήτησαν βοήθεια από τον άγιο μάρτυρα Κορνήλιο. Σύντομα θα βρίσκονταν στο Πεχώρι και η «φρουρά»

--- ...

*Καθεδρικός Ναός των Θεοφανείων στο Γελόχοβο της Μόσχας. Από το 1938 έως το 1991, ήταν ο Πατριαρχικός Καθεδρικός Ναός.

Είχαν τα πάντα. Όταν τα πρώτα φώτα της Πέτσορας εμφανίστηκαν έξω από το παράθυρο, ξαφνικά πετάχτηκε πάνω και έτρεξε με το κεφάλι στην τουαλέτα. Και οι ηλικιωμένες γυναίκες, με την ίδια βιασύνη, έτρεξαν έξω στον προθάλαμο. Η πόρτα του ελεγκτή ήταν ήδη ξεκλείδωτη. Πέταξαν τα πράγματά τους στο σκοτάδι και επέστρεψαν στην άμαξα. Και δεν ξαναείδαν ποτέ τον ελεγκτή. Αποβιβάστηκαν ήρεμα, επέστρεψαν για τις αποσκευές τους και έφτασαν με ασφάλεια στο μοναστήρι.

Η εικόνα της μαθητείας συχνά προέκυπτε στις συζητήσεις του Πατέρα Ιωάννη. Υπήρχαν εξετάσεις, όχι θεωρητικές, αλλά πραγματικές, που επέτρεπαν στον μαθητή να κατανοήσει πραγματικά την κατάσταση της πνευματικότητάς του και τον προστάτευαν από την πλάνη. Και ο Πατέρας Ιωάννης τον ενθάρρυνε: «Ο Κύριος σου έδωσε μια ακόμη δοκιμασία στη ζωή. Δέξου την από τον Κύριο με αγάπη, χωρίς παράπονα, χωρίς απελπισία ή απογοήτευση. Προσευχήσου! Ζέστανε την τώρα απελπισμένη καρδιά σου με τις προσευχές των πρεσβυτέρων της Όπτινα, ώστε η ζωντανή υποταγή σου στο παντοδύναμο θέλημα του Θεού να σου χαρίσει γρήγορα την επιθυμητή ανακούφιση και να μετατρέψει τη λύπη σου σε χαρά».

Σταδιακά, δίδαξε στο παιδί του την αναγκαιότητα να φέρει συνειδητά τον σταυρό της ζωής του: «Είθε κάθε θλίψη στη ζωή να γίνει γλυκιά για σένα με την υπόσχεση εκείνης της χαράς που ζει και δίνει ζωή για πάντα. Είθε η ευλογία του Θεού να είναι πάνω σου, και είθε η συνεχής προσευχητική σου μνήμη να ενδυναμώνει τις αδυναμίες σου, ώστε να μην ενδώσεις ποτέ στην απελπισία, γνωρίζοντας ότι καμία επίγεια θλίψη δεν μπορεί να μας νικήσει, γιατί «η χάρη Του είναι αρκετή για εμάς ανά πάσα στιγμή»».

Ο πατήρ Ιωάννης, ο οποίος έζησε στον κόσμο για σχεδόν 60 χρόνια, έμαθε από την εμπειρία του ότι ένας μοναχός διαμορφώνεται μόνο στην καρδιά. Καμία περίσταση της ζωής, ακόμη και αυτές που είναι οι πιο αντίθετες στον μοναχισμό, δεν μπορεί να αποσπάσει αυτόν τον θείο σπόρο από κάποιον που τον έχει καλλιεργήσει μέσα του. Γι' αυτό, ο ίδιος δεν ώθησε ποτέ κανέναν προς τον μοναχισμό, περιμένοντας υπομονετικά την καρδιά ενός ανθρώπου να μιλήσει ειλικρινά και καθαρά γι' αυτόν μέσα από την ίδια του τη ζωή.

Περιμένετε, ο ίδιος ο Κύριος θα διαχειριστεί τα πάντα!

Η επικοινωνία μαζί του μπορεί να θέσει οποιονδήποτε ιερέα στο μονοπάτι της αληθινής ποιμαντικής ηγεσίας. Είναι το διαπασών που χρειάζεται επανειλημμένα να βαθμονομείται για να διατηρεί τον πνευματικό του τόνο.

 

Ο Επίσκοπος Ζαραΐσκ Μερκούριος[77] μιλάει για την πνευματική συμμετοχή του Πατέρα Ιωάννη στη ζωή του. «Το να μιλάω για τον αγαπητό μου πατέρα είναι ταυτόχρονα απλό και δύσκολο. Αυτό συμβαίνει όταν οι άνθρωποι, ενώ βρίσκονται ακόμα σε αυτή την γήινη κοιλάδα, γίνονται μέρος της Ουράνιας κοινότητας... Με ανησυχία, αποκαλώ τον Πατέρα Ιωάννη εξομολόγο ή πνευματικό μου οδηγό. Μια τέτοια σχέση συνεπάγεται συνεχή πνευματική φροντίδα, ακόμη και στα πιο φαινομενικά ασήμαντα ζητήματα. Όλες οι πιο σημαντικές καταστάσεις στη ζωή μου επιλύθηκαν με την ευλογία του, τις προσευχές του, τις ευγενικές ποιμαντικές του συμβουλές. Επομένως, οι αναμνήσεις μου από τον Πατέρα Ιωάννη είναι μερικές αξιομνημόνευτες ιστορίες από τη ζωή μου. Αν ο Πατέρας Ιωάννης δεν ήταν σε αυτήν, ο Θεός ξέρει πώς θα είχε εξελιχθεί...»

Ήμουν περίπου δεκατεσσάρων ετών όταν είδα για πρώτη φορά τον πατέρα Ιωάννη. Ήταν η ημέρα της Αγίας Όλγας στον Καθεδρικό Ναό της Αγίας Τριάδας στο Πσκοφ. Ένα τεράστιο πλήθος είχε συγκεντρωθεί. Όλοι στέκονταν σε μια σφιχτή ουρά, περιμένοντας την άφιξη του αείμνηστου Μητροπολίτη Ιωάννη για τη Λειτουργία. Περιττό να πούμε ότι οι κάτοικοι του Πσκοφ αγαπούσαν πολύ τον «παππού μας»! Κάπου στη σολέα, οι ώρες διαβάζονταν ήσυχα, και η ίδια η ατμόσφαιρα που γέμιζε τον καθεδρικό ναό ήταν πολύ τεταμένη, έτοιμη να ξεσπάσει σε ένα ζωντανό και ουσιαστικό «Από την Υψωση».

«Το ρεύμα του ήλιου προς τη δύση είναι άξιο δοξολογίας στο όνομα του Κυρίου!» Στάθηκα σχεδόν στην είσοδο του καθεδρικού ναού, πιο κοντά στο χαλί, ώστε να μπορώ να δω τον επίσκοπο πιο κοντά.

Ξαφνικά, ένας ψίθυρος ξέσπασε ανάμεσα στις γιαγιάδες που στέκονταν κοντά μου, και κύλησε σαν κύμα σε όλη την εκκλησία: «Έφτασαν οι μοναχοί της Πέτχωρας!» Δεν ήταν δύσκολο να μαντέψει κανείς ποιοι ήταν οι «μοναχοί της Πέτχωρας», δεδομένης της εγγύτητας του μοναστηριού με το Πσκοφ. Πρώτα πέρασε ο ηγούμενος, ακολουθούμενος από τον κελλί του και τον αρχιδιάκονο. Τότε, σαν να είχε περάσει κάτι από το σημείο, αναπτύχθηκε ένα τρεμάμενο αίσθημα φωτός, ζεστασιάς, χαράς και αγάπης. Ερμής (Ιβάνοφ)

Αυτή η ψυχική κατάσταση προκλήθηκε από έναν κοντό, μεσήλικα ιερέα, που φορούσε κλόμπουκ και μανδύα, μια μικρή γκρίζα γενειάδα και γυαλιά. Το κεφάλι του ήταν ελαφρώς σηκωμένο, σαν να προσπαθούσε να εντοπίσει κάποιον στο πλήθος. Κινούνταν ανάμεσα στον κόσμο τόσο γρήγορα που ο μανδύας του έμοιαζε με δύο φτερά που τον στήριζαν. Ευλογώντας γρήγορα τον κόσμο, «πέταξε» στο ιερό, και φαινόταν ότι τίποτα δεν είχε απομείνει από την εμφάνισή του στη μνήμη εκτός από μια εξαιρετική αγνότητα και ελευθερία στην ψυχή του, και εμφανίστηκε ένα προηγουμένως άγνωστο συναίσθημα ειρήνης και αρμονίας.

Αργότερα, είδα αυτόν τον άντρα πολλές φορές — και να περπατάει γρήγορα, σχεδόν τρέχοντας, προσπαθώντας να συμβαδίσει με τον καλολαδωμένο ρυθμό του καμπαναριού του μοναστηριού, και να περπατάει μετρημένα, κάπως κουρασμένα, με το βάδισμα ενός ήρεμου άντρα. Τον είδα να περπατάει, στηριζόμενος σε ένα μπαστούνι. Είδα τον ιερέα να αγωνίζεται στον καθεδρικό ναό, κρατώντας σφιχτά το χέρι του κελλιωτού του. Ήταν διαφορετικός στην εμφάνιση, αυτός σαν άνθρωπος. Αλλά η εμφάνισή του, οι συναντήσεις του μαζί του, άφηναν πάντα την ίδια αίσθηση - μια ασύγκριτη αίσθηση εσωτερικής αγνότητας, αγάπης και ελευθερίας!

Κατά τη διάρκεια των φοιτητικών μου χρόνων, οι ευκαιρίες μου να επισκέπτομαι το μοναστήρι αυξήθηκαν, και μαζί με αυτές, οι πιθανότητές μου να δω τον γέροντα. Εκεί βγαίνει από την πλαϊνή πόρτα του Καθεδρικού Ναού του Αγίου Μιχαήλ, όπου μια αρκετά μεγάλη ομάδα ανθρώπων τον περιμένει ήδη. Είναι τόσο διαφορετικοί - άνδρες, γυναίκες, ηλικιωμένες γυναίκες, νέες γυναίκες, παιδιά και νεαροί άνδρες. Κάποιοι γνωρίζουν ποιους περιμένουν να συναντήσουν, άλλοι απλώς έχουν ακούσει για τον πατέρα Ιωάννη. Πού και πού, μπορείς να ακούσεις ψιθύρους ανάμεσά τους: «Είναι άγιος... Ένας διορατικός... Άλλαξε όλη μου τη ζωή...» Λίγο αργότερα, ο ιερέας έχει ήδη κατέβει τα ψηλά σκαλιά του καθεδρικού ναού. Οι άνθρωποι τον περιβάλλουν σε έναν στενό κύκλο, απλώνοντας το χέρι τους προς το μέρος του, θέλοντας μόνο να τον αγγίξουν - «Ένας άγιος!» Και αυτός απλά, με ένα χαμόγελο, αλλά πολύ πειστικά, λέει δυνατά:

«Ω, τι λες! Τι λες! Να ο άγιος—ένας άνθρωπος με σπουδαία ζωή!» Δείχνει έναν ακόμα πολύ νεαρό ιερομόναχο. «Σπρώξτε όλοι κοντά του!»

Και ο λαός μας, «πεινασμένος για τα ιερά», υπακούοντας στην εντολή του, έσπευσε να πολιορκήσει τον ιερομόναχο, που είχε χειροτονηθεί λίγες μέρες νωρίτερα. Μια μικρή ομάδα παρέμεινε γύρω από τον ιερέα, τον οποίο αγκάλιασε, ευλόγησε, φίλησε στο κεφάλι και ευλόγησε ξανά. Τον περίμεναν και μαζί του έφυγαν από τον καθεδρικό ναό, τον συνόδευσαν στο κελί του, περιμένοντας άλλοτε κοντά του και άλλοτε στον Άγιο Όρος. Τους μίλησε, τους οδήγησε, τους αποκάλυψε το θέλημα του Θεού, όχι ως ο Μωυσής που κατέβαινε από το Σινά, αλλά ως ένας από αυτούς - κάποιος που τους γνώριζε καλά την ζωή και ανάγκες. Ή, για να είμαστε ακριβείς, δεν ήταν αυτός που μίλησε, αλλά η αγάπη του για όσους τον χρειάζονταν. Έζησε γι' αυτούς και από αυτούς.

Παρατηρώντας αυτές τις συζητήσεις από το περιθώριο, ήθελα πάντα να ακολουθώ τον πατέρα Ιωάννη. Να είμαι εκεί. Να ακούω απλώς τι έλεγε, να στέκομαι απαρατήρητος πίσω του ή να κάθομαι κάπου στα πόδια του και να μένω σιωπηλός. Να μένω σιωπηλός και να ακούω. Ήμουν απόλυτα σίγουρος ότι ο πατέρας Ιωάννης ήξερε τα πάντα, ότι ήξερε τι να πει, και ότι οι ερωτήσεις μου ήταν κάτι που του έσπαγε την ησυχία, ο οποίος δεν γνώριζε γαλήνη από εκείνους που κατά εκατοντάδες και χιλιάδες συνέρρεαν στον γέροντα, γράφοντας, περιμένοντας μια απάντηση, αναζητώντας την ευκαιρία τους να ξεκλειδώσουν τους βαθιούς κόσμους μιας ψυχής που υποφέρει.

Στα νιάτα μου, νόμιζα ότι ο πατήρ Ιωάννης δεν θα είχε χρόνο για μένα. Ή μήπως τα ερωτήματα της ζωής μου θα του φαίνονταν παράλογα και γελοία, τόσο σοφός και έμπειρος. Έτσι, ανέβαλα συνεχώς τη συνάντηση με τον πατήρ Ιωάννη, ικανοποιημένος με το γεγονός ότι μπορούσα να τον δω. Αυτό συνεχίστηκε αρκετές φορές, μέχρι που ένας από τους θεολόγους με τους οποίους είχα έρθει στο μοναστήρι για τη Διακαινησίμου Εβδομάδα με τράβηξε κυριολεκτικά για μια συζήτηση με τον πατήρ Ιωάννη.

Η συζήτηση είχε προγραμματιστεί μετά την βραδινή λειτουργία του Πάσχα στο Άγιο Λόφο. Το εορταστικό χτύπημα των καμπανών αντήχησε. Γέμισε ολόκληρο το μοναστήρι. Τα γερά τείχη του μοναστηριού δεν μπορούσαν να το χωρέσουν - ξέσπασε, διακηρύσσοντας τα καλά νέα του Αναστημένου Σωτήρα σε έναν κόσμο που δίσταζε να δεχτεί αυτά τα χαρμόσυνα νέα, αλλά ήταν ανίσχυρος να αντισταθεί στον θριαμβευτικό, νικηφόρο ύμνο. Το Πάσχα άργησε: τα δέντρα άρχιζαν να φορούν μια νέα πράσινη ρόμπα, το άρωμα των φρέσκων φύλλων γέμιζε τον αέρα και τα πουλιά κελαηδούσαν. Ο ήλιος έδυε και οι σταυροί και οι τρούλοι των εκκλησιών του μοναστηριού έλαμπαν από χρυσό. Σαν ένας δυνατός πολεμιστής με χρυσό κράνος, ο Καθεδρικός Ναός του Αγίου Μιχαήλ υψωνόταν πάνω από τα πάντα. Όλα ήταν τόσο διαφορετικά σε χρώμα, ήχο και τρόπο ζωής, κι όμως συγχωνεύονταν σε μια ενιαία γήινη χορωδία, τραγουδώντας ένα «νικηφόρο άσμα» στον Μεγάλο Θεό, που νίκησε τον θάνατο.

Μας συνεπήρε τόσο πολύ η θαυμαστή εμφάνιση του μοναστηριού, μας μαγεψε τόσο πολύ, που ούτε καν προσέξαμε την προσέγγιση του αγαπημένου μας πατέρα. Ήταν, όπως πάντα, χαρούμενος, ντυμένος με ένα απλό ράσο, ζωσμένος με μια τρίκλωνη μοναστική ζώνη και μια προσεγμένη, καθαρή, αλλά «ζωντανή» σκούφια.

«Τι υπέροχο! Τι υπέροχο που ήρθατε στο μοναστήρι μας σε μια τόσο υπέροχη στιγμή!» αναφώνησε ο πατήρ Ιωάννης από μακριά, απλώνοντας τα χέρια του προς το μέρος μας. «Χριστός Ανέστη! Χριστός Ανέστη! Χριστός Ανέστη!» επανέλαβε τις επιφωνήσεις ξανά και ξανά, και, φτάνοντας κοντά μας, άρχισε να τραγουδάει δυνατά, προσκαλώντας μας να τραγουδήσουμε μαζί. «Αληθινά Ανέστη! Αληθώς Ανέστη! Αληθώς Χριστός Ανέστη!» Και τώρα καθόμασταν δίπλα του σε ένα παγκάκι, ο ένας δεξιά, ο άλλος αριστερά. Και έβαλε το χέρι του γύρω από τους ώμους μας και συνέχισε να φιλάει τα κεφάλια μας, επαναλαμβάνοντας, «Τι υπέροχο που ήρθατε σε εμάς!»

Σαν να μην ήταν η πρώτη μας συνάντηση, αλλά η εκατοστή μας, και ο πατέρας μας μας ήξερε από τότε που ήμασταν μωρά, μας είχε μεγαλώσει και μας είχε διδάξει, και είχαμε χωρίσει μόλις πριν από λίγα λεπτά. Τι ευκολία!

Έπειτα μιλήσαμε για το μονοπάτι της ζωής, για το πώς να επιλέξει το σωστό μονοπάτι για κάποιον που θέλει να υπηρετήσει την Εκκλησία. Προσπαθήσαμε να τον ρωτήσουμε για κάτι, ακόμα και για να συζητήσουμε για τη ζωή. Και χαμογέλασε, μας ανακάτεψε τα μαλλιά, πίεσε τα «άγρια ​​κεφάλια» μας στους ώμους του και μας φίλησε τις κορυφές των κεφαλιών μας. Τα χέρια του ήταν δυνατά, αλλά τρεμάμενα και τρυφερά απαλά, ίσως σαν της μητέρας μου. Είναι δύσκολο να βρεις χέρια σαν της μητέρας μου, και τα δικά του ήταν έτσι. Και θυμάμαι το άρωμα του τριαντάφυλλου αττάρ - πολύ διακριτικό, πολύ εκκλησιαστικό.

Μιλήσαμε για πολλή ώρα. Ή μάλλον, κυρίως ακούγαμε. Όταν ρωτήθηκε για τον γάμο ή τον μοναχισμό, ο Πατέρας, θυμάμαι, απάντησε ως εξής: «Τι να σας πω γι' αυτό, φίλοι μου;! Στα νιάτα μου, είδα έναν πίνακα στον τοίχο ενός ιερέα. Το Ποτάμι της Ζωής. Είμαστε στη μία όχθη τώρα, στην άλλη...

Η Βασιλεία του Θεού. Και το ποτάμι είναι ορμητικό, φουρτουνιασμένο! Και όλοι θέλουν να το διασχίσουν. Κοιτάξτε, να ο ιερέας που διασχίζει με τη βάρκα του. Είναι κουρασμένος, ο καημένος, είναι εξαντλημένος. Η γυναίκα του κάθεται στη βάρκα, μαζί με τα παιδιά, και τριγύρω, οι ενορίτες είναι γαντζωμένοι στις άκρες. Ο ιερέας είναι εξαντλημένος - κωπηλατεί, ιδρώνει, τα μανίκια του ράσου του σηκωμένα. Είναι δύσκολο γι' αυτόν, αλλά η βάρκα παρασύρεται. Και δίπλα του, σε μια μικρή βάρκα, ένας μοναχός επιπλέει. Μόνος. Δεν του είναι εύκολο, μπορεί να το γυρίσει πέρα ​​δώθε, και καταφέρνει να το συνηθίσει... Λοιπόν, ποιος, φίλοι μου, θα το βρει πιο εύκολο να περάσει στην άλλη όχθη; Ε;

Φυσικά, η απάντηση ήταν προφανής. Αλλά επειδή πιστεύαμε ότι υπήρχε ακόμα πολύς χρόνος και νερό να κυλήσει κάτω από τη γέφυρα πριν από μια τελική απόφαση, το δεχτήκαμε αυτό ως ευχή του πατέρα και χαρήκαμε που συνέχισε να κάθεται μαζί μας και να μιλάει, να μιλάει...

Θα περάσουν πολλά χρόνια και θα είμαι ήδη επίσκοπος. Θα ξαναέρθω στον πατέρα Ιωάννη. Θα γονατίσω, σαν μικρό παιδί, μπροστά στην μικρή καρέκλα στην οποία κάθεται, και θα θυμηθώ εκείνο το Πάσχα, το Άγιο Όρος και τη συζήτησή μας:

«Πάτερ! Πόσο ανόητοι ήμασταν! Καθίσαμε μαζί σου για ώρες, ακούγοντάς σε. Μας έδωσες τόση ενέργεια. Και για εμάς, όλα έμπαιναν από το ένα αυτί και έβγαιναν από το άλλο...» Ο πατέρας με κοίταξε βαθιά στα μάτια και, με τα δάχτυλα του δεξιού του χεριού, διπλωμένα σε ένα τρίδακτυλο σημάδι, χτύπησε το στήθος μου - εκεί που ήταν η καρδιά μου:

- Και εδώ; Τι υπάρχει εδώ;

«Θυμάμαι τα πάντα εδώ, αλλά μόνο χωρίς λόγια. Όλα παραμένουν εδώ», απάντησα.

- Ακριβώς! Αυτό είναι το πιο σημαντικό πράγμα. Είναι η μνήμη της καρδιάς.

 

Μετεωρίτικοι Στοχασμοί 103

«Τὸ γλυκύτατον  Ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ κατὰ τῆς τρικυμίας τῶν λογισμῶν»

τοῦ Ἀρχιμ. Βαρλαὰμ Μετεωρίτου

Ἡ πνευματικὴ ζωὴ τοῦ χριστιανοῦ εἶναι ἕνας ἀδιάκοπος ἀγῶνας. Ἀπὸ τοὺς μεγαλύτερους ἀγῶνες εἶναι ἡ ἀντιμετώπιση τῶν λογισμῶν, ἐκείνων τῶν σκέψεων ποὺ γεννοῦν φόβο, ἀπελπισία, ἀμφιβολία, θυμὸ ἢ ἁμαρτωλὲς ἐπιθυμίες. Πολλὲς φορὲς ὁ ἄνθρωπος προσπαθεῖ νὰ τοὺς πολεμήσει μὲ ἐπιχειρήματα, νὰ ἀνοίξει ἕναν ἐσωτερικὸ διάλογο μαζί τους καὶ νὰ τοὺς νικήσει μὲ τὴ λογική. Ἡ ὀρθόδοξη πνευματικὴ παράδοση, ὅμως, προτείνει μία διαφορετικὴ ὁδό: «Χτυπᾶτε τους ἐπάνω στὴν Πέτρα». Καὶ ἡ Πέτρα εἶναι ὁ ἴδιος ὁ Χριστός.

Ἡ Ἁγία Γραφὴ παρουσιάζει τὸν Χριστὸ ὡς τὸ σταθερὸ θεμέλιο τῆς ζωῆς μας. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος γράφει ὅτι «ἡ πέτρα δὲ ἦν ὁ Χριστὸς» (Α΄ Κο. 10,4), ἐνῷ ὁ Ψαλμωδὸς προτρέπει: «Ἐκχέετε ἐνώπιον αὐτοῦ τὰς καρδίας ὑμῶν» (Ψαλμ. 61,9). Ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἀφήνει τὸν νοῦ του νὰ συνομιλεῖ μὲ τοὺς πειρασμούς, συχνὰ παρασύρεται καὶ ἐξαντλεῖται. Ἀντίθετα, ὅταν στρέφεται ἀμέσως πρὸς τὸν Χριστό, βρίσκει στήριγμα καὶ εἰρήνη. Τὸ πανάγιο Ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ γίνεται καταφυγὴ καὶ δύναμη.

Οἱ ἅγιοι Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας δίδαξαν μὲ ἰδιαίτερη ἔμφαση τὴ φύλαξη τοῦ νοῦ. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος συμβουλεύει νὰ μὴν εἰσερχόμαστε σὲ διάλογο μὲ τοὺς πονηροὺς λογισμούς, διότι ὁ νοῦς εὔκολα αἰχμαλωτίζεται. Ὁ ἅγιος Ἡσύχιος ὁ Πρεσβύτερος καὶ οἱ νηπτικοὶ Πατέρες διδάσκουν ὅτι τὸ ἰσχυρότερο ὅπλο κατὰ τῶν λογισμῶν εἶναι ἡ ἐπίκληση τοῦ ὀνόματος τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἡ σύντομη προσευχή, «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με», δὲν εἶναι μία μαγικὴ φόρμουλα· εἶναι μία ζωντανὴ σχέση ἐμπιστοσύνης πρὸς τὸν Σωτῆρα, μία παράδοση τῆς καρδιᾶς στὴν παρουσία Του.

Στὴ σύγχρονη ἐποχὴ ὁ ἄνθρωπος βομβαρδίζεται καθημερινὰ ἀπὸ πληροφορίες, εἰκόνες καὶ ἀνησυχίες. Οἱ λογισμοὶ πολλαπλασιάζονται καὶ συχνὰ γεννοῦν ταραχὴ καὶ ἐσωτερικὴ διάσπαση. Ἡ προσευχὴ τοῦ Ἰησοῦ μπορεῖ νὰ γίνει ἕνα ἥσυχο λιμάνι μέσα σὲ αὐτὴ τὴν καταιγίδα. Ὅταν ὁ πιστὸς αἰσθάνεται νὰ τὸν πολιορκοῦν σκοτεινὲς ἢ ἀπελπιστικὲς σκέψεις, δὲν χρειάζεται νὰ τὶς ἀναλύει ἀτελείωτα. Μπορεῖ μὲ ἁπλότητα καὶ ταπείνωση νὰ ἐπικαλεῖται τὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου καὶ νὰ παραδίδει σὲ Ἐκεῖνον τὸν ἐσωτερικό του ἀγῶνα.

Οἱ λογισμοὶ δὲν νικιοῦνται πάντοτε μὲ τὴ δύναμη τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλὰ μὲ τὴ χάρη τοῦ Θεοῦ. Τὸ ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ γίνεται φῶς μέσα στὸ σκοτάδι καὶ εἰρήνη μέσα στὴν ταραχή. Ὅσο ὁ ἄνθρωπος στηρίζεται στὴν Πέτρα, ποὺ εἶναι ὁ Χριστός, δὲν μένει μόνος στὸν ἀγῶνα του, ἀλλὰ γεύεται τὴ βεβαιότητα ὅτι «ὁ Κύριος ἐγγύς».

Η πνευματική κρίση....

Η παρατηρούμενη σε όλο τον κόσμο πνευματική κρίση άραγε δεν είναι προετοιμασία προς μία νέα μεγάλη αναγέννηση; Και αυτό είναι δυνατόν να έλθει σαν ισχυρή πλημμύρα, σαν εκτυφλωτική αστραπή στο σκότος του μεσονυκτίου.

Όσιος Σωφρόνιος Σαχάρωφ, ο Οικουμενικός Αγιορείτης του Έσσεξ.

(☩ 11 Ιουλίου 1993)

🌾🌿 «Όταν γέλασε η Σάρα...» ~ Σχόλιο στα βιβλικά ονόματα.

🌾🌿 «Όταν γέλασε η Σάρα...»  ~  Σχόλιο στα βιβλικά ονόματα.

ΣΤΗΝ Παλαιά Διαθήκη υπάρχει μια θαυμαστή διήγηση για τη γέννηση του Ισαάκ από την υπερήλικη μητέρα του, τη Σάρα. Κατά τη διάρκεια της γνωστής φιλοξενίας του Αβραάμ, οι τρεις φιλοξενούμενοι άνδρες τού είπαν ότι η γυναίκα του θα γεννήσει παιδί. Όταν εκείνη το άκουσε μέσα από τη σκηνή της, γέλασε ξέροντας ότι δεν μπορεί να γεννήσει, αφού είναι πολύ μεγάλη στην ηλικία (“ἐξέλιπε τῇ Σάῤῥᾳ τὰ γυναικεῖα”)· και ο σύζυγός της επίσης ήταν «πρεσβύτερος».

       📜 ❝ἐγέλασε δὲ Σάῤῥα ἐν ἑαυτῇ, λέγουσα· οὔπω μέν μοι γέγονεν 

          ἕως τοῦ νῦν, ὁ δὲ κύριός μου πρεσβύτερος❞ (Γεν. 18,12)

Είπε τότε ο Κύριος: «Γιατί γέλασε η Σάρρα; υπάρχει τίποτε αδύνατον για τον Θεό»; («μὴ ἀδυνατήσει παρὰ τῷ Θεῷ ῥῆμα;»). Ακούγοντάς το η Σάρα φοβήθηκε και είπε: «Όχι, δεν γέλασα». Και της απαντά ο Κύριος: «Όχι, γέλασες!» («οὐχί, ἀλλὰ ἐγέλασας»).

Όταν όμως μετά η Σάρα αποκτά παιδί, το γέλιο αλλάζει σημασία. Γίνεται γέλιο χαράς.

    📜 ❝καὶ Ἁβραὰμ ἦν ἑκατὸν ἐτῶν, ἡνίκα ἐγένετο αὐτῷ Ἰσαὰκ

           ὁ υἱὸς αὐτοῦ. εἶπε δὲ Σάῤῥα· γέλωτά μοι ἐποίησε Κύριος· 

           ὃς γὰρ ἂν ἀκούσῃ, συγχαρεῖταί μοι❞   (Γεν. 21,5-6)

ΔΕΝ είναι τυχαία αυτή η επιμονή του κειμένου στο γέλιο πικρής απόγνωσης της Σάρας, που μετά γίνεται γέλιο χαράς. Όταν τελικά τον επόμενο χρόνο έμεινε έγκυος και απέκτησε παιδί, το παιδί ονομάστηκε “Ισαάκ”,  από το εβραϊκό “Yitcḥāq” «γελάει – θα γελάσει». Το όνομα έτσι έρχεται να σφραγίσει και να διαιωνίσει το γεγονός ότι η μητέρα του παιδιού γέλασε με την ιδέα της τεκνογονίας και μετά γέλασε από χαρά με την διάψευσή της (με άλλα λόγια, διακηρύχθηκε το γεγονός ότι η γέννηση αυτού του παιδιού ήταν ένα θαύμα του Θεού).

◆ Η ιστορία αυτή δείχνει κάτι πολύ ενδιαφέρον για τα ονόματα της Βίβλου: τις πιο πολλές φορές συνδέονται αιτιολογικά με τη γέννηση, τη βιοτή, και άλλα γεγονότα που συνδέονται με το πρόσωπο που φέρει το όνομα. Και το πιο ενδιαφέρον: το ίδιο το βιβλικό κείμενο έρχεται να εξηγήσει την αιτία της ονοματοδοσίας. Μερικά παραδείγματα:

▸   Το όνομα “Αβραάμ”, “Avrāham” σημαίνει «πατέρας πλήθους, πολλών εθνών». Λέει η Γραφή (Γένεσις 17,5): «ἀλλ’ ἔσται τὸ ὄνομά σου Ἀβραάμ, ὅτι πατέρα πολλῶν ἐθνῶν τέθεικά σε». 

▸   Ο άλλος γιος του Αβραάμ, τον οποίο απέκτησε με την Άγαρ, ονομάστηκε “Ἰσμαήλ”, από το εβραϊκό “Yıšmāél” «ο Θεός ακούει», για το οποίο δίνεται η παρακάτω εξήγηση (Γένεσις 16, 11): «καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰσμαήλ, ὅτι ἐπήκουσεν Κύριος τῇ ταπεινώσει σου». 

▸   Ο γιος του Ισαάκ ονομάστηκε “Ιακώβ”, από την εβραϊκή λέξη “aqḗb” «φτέρνα», αφού σύμφωνα με τη βιβλική αφήγηση κατά τη διάρκεια τού τοκετού ο Ιακώβ γεννήθηκε δεύτερος, κρατώντας τη φτέρνα τού δίδυμου αδελφού του Ησαύ. 

▸   Μετά τη μάχη του με άγγελο του Θεού ο Ιακώβ ονομάστηκε “Ισραήλ”, από το εβραϊκό “Yisra’ēl”, που ίσως σημαίνει «μάχεται με τον Θεό», «μαχητής τού Θεού» ή «ο Θεός κυριαρχεί», Κι αυτό εξηγείται από το κείμενο (Π.Δ., Ο΄, Γένεσ. 32,28): «οὐ κληθήσεται ἔτι τὸ ὄνομά σου Ἰακώβ, ἀλλὰ Ἰσραὴλ ἔσται τὸ ὄνομά σου, ὅτι ἐνίσχυσας μετὰ Θεοῦ καὶ μετὰ ἀνθρώπων δυνατός». 

▸   Το όνομα, τἐλος, του νομοθέτη Μωυσή, το εβραϊκό “Mošé”, σύμφωνα με τη Βίβλο σημαίνει «βγαλμένος έξω, σωσμένος (από το νερό)» (πβ. εβραϊκό “mašah” «βγάζω έξω»). Λέει πάλι το κείμενο της Εξόδου (Π.Δ., Ο΄, Έξοδος 2, 10): «ἐπωνόμασεν δὲ τὸ ὄνομα αὐτοῦ Mωυσῆν λέγουσα, ἐκ τοῦ ὕδατος αὐτὸν άνειλόμην». 

◆ Στον βιβλικό πολιτισμό, όπου τα πάντα εντάσσονται στην προοπτική μιας ιερής ιστορίας, της σχέσης δηλαδή του Θεού με τον άνθρωπο, τα ονόματα ακολουθούν και τρόπον τινα υπομνηματίζουν αυτή τη προοπτική. Παρουσιάζονται σαν να αποτελούν αναπόσπαστο μέρος ενός γενικότερου ιερού νοήματος. 

                                    ~    ~    ~

________

προσαρμογή από Γ. Μπαμπινιώτη, Λεξικό Κυρίων Ονομάτων.

📜🍂 ❝ ἐν νεκροῖς ἐλεύθερος ❞

📜🍂 ❝ ἐν νεκροῖς ἐλεύθερος  ❞

(λέξεις & φράσεις της εκκλησιαστικής γλώσσας)

Μια αινιγματική φράση του εξαψάλμου

❝ προσελογίσθην μετὰ τῶν καταβαινόντων εἰς λάκκον·

ἐγενήθην ὡς ἄνθρωπος ἀβοήθητος ἐν νεκροῖς ἐλεύθερος ❞

(Ψαλ. 87,5)

(μετάφρ.) 

«Λογίστηκα μαζι με αυτούς που κατεβαινουν στον λάκκο

Έγινα αβοήθητος, ελεύθερος μέσα στους νεκρούς»

Δύο εικόνες σε έναν στίχο: 

▪️ «Καταβαίνοντες εἰς λάκκον»

Ο λάκκος — το στεγνό πηγάδι, ο βόθρος χωρίς νερό — είναι κλασική εβραϊκή εικόνα για τον Άδη και τον θάνατο, που απαντά κατ' επανάληψη στους Ψαλμούς, στον Ησαΐα, στον Ιεζεκιήλ. Δεν είναι τυχαία η επιλογή του λάκκου αντί για κάποια άλλη εικόνα θανάτου: ο λάκκος είναι τόπος απόλυτης αφωνίας και ερημιάς. Και αυτό μοιάζει με ρητορικό όπλο του ψαλμωδού προς τον Θεό: λίγους στίχους αργότερα ρωτάει τον Θεό :  ❝ μὴ διηγήσεταί τις ἐν τάφῳ τὸ ἔλεός σου; ❞ (87,11)

Δεν μπορώ να σε δοξολογήσω από τον λάκκο, άρα: κάνε κάτι τώρα, όσο ακόμα είμαι εδώ....

▪️ «Ἐν νεκροῖς ἐλεύθερος»

Εδώ κρύβεται ένα μικρό αριστούργημα. Ενώ στην ελληνική μας αντίληψη, η ελευθερία είναι αγαθό, στο εβραϊκό πρωτότυπο η μεταφραζόμενη ως «ελεύθερος» λέξη chofshi (חָפְשִׁי) έχει πολύ πιο συγκεκριμένο νομικό περιεχόμενο: είναι ο «απελεύθερος», ο δούλος που απελευθερώθηκε — αυτός που έπαυσε να ανήκει στον κύριό του, που η σχέση του μαζί του διακόπηκε.

Σε μια γλώσσα και σκέψη όπου η φράση «δούλος του Θεού» δηλώνει σχέση εξάρτησης και αφοσίωσης προς τον Θεό, το «ἐλεύθερος ἐν νεκροῖς» στην πραγματικότητα δεν είναι ελευθερία αλλά εγκατάλειψη.

Ο νεκρός είναι «ελεύθερος» επειδή 

✻ έχει αποδεσμευτεί από τον κύριό του, τον Θεό.

✻ έχει πάψει να είναι υπό την κηδεμονία Του.

✻ βρίσκεται εκτός σχέσης, εκτός φροντίδας, εκτός ιστορίας.

Είναι η πιο σκοτεινή μορφή «ελευθερίας» που μπορεί να φανταστεί ο ψαλμωδός. Και οι Εβδομήκοντα αποδίδοντας τη λέξη "ἐλεύθερος" κράτησαν ακέραιο το παράδοξο στα Ελληνικά. 

▪️ Ο σκοτεινός ψαλμός και η λαμπρή ανατροπή

Ο Ψαλμός 87 είναι ίσως ο μοναδικός ψαλμός του Ψαλτηρίου που μοιάζει να μην έχει τη συνηθισμένη ανατροπή (‟Κύριε γιατί με άφησες;  --> Κύριε, σε ευχαριστώ που δεν με άφησες”). Δεν έχει φως στο τέλος. Τελειώνει στο σκοτάδι, με την τελευταία λέξη να είναι μοναξιά ❝ ἐμάκρυνας ἀπ᾿ ἐμοῦ φίλον καὶ πλησίον  ❞ (87,19). 

Αλλά ο ψαλμός βρήκε την ανατροπή του στην υμνογραφία. Η Εκκλησία πήρε την ίδια ακριβώς φράση  και την εφήρμοσε, σε διάφορους ύμνους, στο ίδιο το πρόσωπό του αναστάντος Χριστού.

❝ Ἀνέστη ὁ ἐν νεκροῖς ἐλεύθερος,

καὶ παρέχει τῷ κόσμῳ τὸ μέγα ἔλεος. ❞

❝ Νίκην ἔχων Χριστέ, τὴν κατὰ τοῦ ᾍδου, 

ἐν τῷ Σταυρῷ ἀνῆλθες, 

ἵνα τοὺς ἐν σκότει θανάτου καθημένους, 

συναναστήσῃς σεαυτῷ, ὁ ἐν νεκροῖς ἐλεύθερος ❞

Έτσι, η πιο σκοτεινή ίσως φράση του Ψαλτηρίου έγινε τίτλος θριάμβου. 

Ο Δαβίδ έλεγε: «βρίσκομαι στον Άδη, εκεί που ο Θεός δεν φτάνει». 

Ο υμνογράφος απαντά: «εκεί τελικά έφτασε — αλλά ο Άδης δεν τον κράτησε». Έγινε «ἐν νεκροῖς ἐλεύθερος», δηλαδή: αναστημένος.

Μοναχός του Θεού . Στην 100ή επέτειο από τη γέννησή του .Αρχιμανδρίτης Ιωάννης (Krestyankin) 14

 

Έδειξε στον άνθρωπο το μόνο μονοπάτι που καθορίστηκε γι' αυτόν από το θέλημα του Θεού. Δίδαξε πώς να ριζώσει σε αυτό. Από τα χείλη του Πατέρα Ιωάννη μπορούσε κανείς να ακούσει:

«Παιδιά μου, παιδιά μου! Σπεύσατε να κάνετε το καλό! Μη μεθάτε κάνοντας το καλό! Αυτό βρίσκεται μπροστά μας, η αιώνια ζωή, και θα μας συναντήσει όταν φτάσουμε στη γη».

 

Πρέπει να ζούμε με τέτοιο τρόπο ώστε ο Θεός να βρίσκεται πάντα στις καρδιές και τα μυαλά μας.

Θα σας πω για την κύρια διαθήκη του Πατέρα Ιωάννη -

για την πίστη στην Πρόνοια του Θεού, που καθοδηγεί τον άνθρωπο

στη σωτηρία. Αυτή η σκέψη συχνά θερμαίνει και παρηγορεί

και με καθοδηγεί στην τωρινή μου ζωή...

Ο γενετιστής Γεβγκένι Αντρόνοφ[74] θυμάται τον δόκιμο μαθητή του. «Θέλω να σας πω πώς, υπό την καθοδήγηση ενός γέροντα, χάρη στην πνευματική του εμπειρία, τις ιερές προσευχές και τους κόπους του, αλλάζει ο άνθρωπος. Ο γέροντας ήταν, τολμώ να πω, ένας μεγάλος Ορθόδοξος παιδαγωγός, σύμφωνα με τα λόγια του Αποστόλου Παύλου, «ένας δάσκαλος του Χριστού», που διέθετε όχι μόνο τον χρόνο και την ενέργειά του, αλλά και τη ζωή του, για τα πρόβατά του. Αλλά είναι αδύνατο να γράψω γι' αυτό χωρίς να μιλήσω για τον εαυτό μου, για τις αμαρτίες μου.

Μεγάλωσα σε μια καλή, αλλά μη θρησκευόμενη οικογένεια. Ωστόσο, η Εκκλησία ήταν πάντα κάπου κοντά, κυρίως στο πρόσωπο της γιαγιάς μου, η οποία με βάπτισε και με δίδαξε τις πρώτες μου προσευχές, δίνοντάς μου αγιασμό και πρόσφορο να πιω. Επιπλέον, η πόλη όπου ζούσα μου θύμιζε τον Θεό με τις εκκλησίες της, συμπεριλαμβανομένων και των ενεργών, τις οποίες επισκεπτόμουν περιστασιακά. Ως παιδί, επισκεπτόμουν επίσης τη Μονή Πετσέρσκι. Αλλά καθώς μεγάλωνα, πολλά άλλαξαν και ο εχθρός της ανθρώπινης φυλής άρχισε να κάνει το έργο του, η αποθέωση του οποίου ήρθε κατά τη διάρκεια της φοίτησής μου στο ίδρυμα. Θα παραλείψω τις λεπτομέρειες, αρκεί να πω ότι βρέθηκα στο χείλος της αβύσσου, έχοντας αναστατώσει εντελώς όχι μόνο τον εσωτερικό μου εαυτό, αλλά και έχοντας καταστρέψει εν μέρει την υγεία μου. Τότε, απροσδόκητα, η φωνή του Θεού αντήχησε στην ψυχή μου, ενημερώνοντάς με για τον λόγο της πτώσης μου. Τρομοκρατήθηκα και άρχισα να αντιστέκομαι να υποκύψω στην αμαρτία. Τα βιβλία των Αγίων Πατέρων με βοήθησαν σε αυτό, ανοίγοντας έναν κόσμο που μου ήταν προηγουμένως άγνωστος.

Πολλά χρόνια έχουν περάσει από τότε και τώρα έχω την ευκαιρία να κοιτάξω πίσω στον εαυτό μου από εκείνη την εποχή. Και αυτό είναι που βλέπω. Ένας νεαρός άνδρας που είχε καταφέρει να καταστρέψει τόσο την ψυχή όσο και το σώμα του ήθελε να προσφέρει αυτή την καταστροφή στον Θεό - δηλαδή, να μπει σε ένα μοναστήρι ή, στη χειρότερη περίπτωση, να γίνει ιερέας (!). Όταν τα θυμάμαι όλα αυτά, τρέμω. Κοιτάζοντας μπροστά, θα πω: μια από τις μεγαλύτερες ευχαριστίες μου είναι στον πατέρα Ευγένιο Αντρόνωφ.

Αλλά αυτά είναι τα πραγματικά προβλήματα της επανεκπαίδευσής μου που ανέλαβε ο Πατέρας Ιωάννης. Δαιμονική γοητεία. «Η παιδική χαρά των δαιμόνων» - αυτός είναι ένας όμορφος πατερικός όρος - και το πιο λυπηρό είναι ότι αυτή η «παιδική χαρά» μπορεί να ξεδιπλωθεί σε καθαρά θρησκευτικά εδάφη. Και το πρώτο μέλημα του δαίμονα είναι να ανατρέψει τα πάντα: αντί για ταπεινή σκέψη στις αμαρτίες κάποιου, υπάρχει νηστεία και ισχυρογνώμων ασκητισμός, και οι θλιβερές συνέπειες τέτοιων «κατορθωμάτων» είναι γνωστές: κρυφή έπαρση και υπερηφάνεια - γονιμοποίηση του εδάφους για περαιτέρω καταστροφικό έργο. Πράγματι, ο εχθρός ήταν απλώς κυρίαρχος του μυαλού μου τότε. Επέζησα από πολλούς νοητικούς πειρασμούς από τον εχθρό, και εξακολουθώ να εκπλήσσομαι με το πόσο εύλογες είναι οι κατασκευές και οι κατασκευές του εχθρού για έναν άνθρωπο, ακολουθούμενες από φρενίτιδα, τρέλα, ακόμη και θάνατο! Και σε αυτή τη μάχη, επέζησα μόνο χάρη στις ιερές προσευχές του Πατέρα Ιωάννη. Πάνω από μία φορά, ήμουν πεπεισμένος ότι ήξερε τα πάντα για μένα. Ο γέροντας είδε καθαρά την εσωτερική πνευματική μου κατάσταση. Λίγο πριν από ένα από τα πιο δύσκολα Με προειδοποίησε για τους σοβαρούς πειρασμούς μου, προς τα πού κατευθυνόμουν. 

Αυτό με βοήθησε να μην απογοητευτώ εντελώς εκείνες τις τρομερές μέρες. Χωρίς τον πατέρα Ιωάννη, απλώς θα είχα χαθεί. Η αυταπάτη είναι μια τρομερή ασθένεια. Σαν ευαίσθητος γιατρός, με την θεραπευτική του προσευχή, τη συνεχή προσοχή και την εγκάρδια μνήμη του, ο πατέρας Ιωάννης με φρόντισε μέχρι να αναρρώσω για πολλά χρόνια. 

Μπορώ να πω τώρα ότι είμαι ελεύθερος από την αυταπάτη; Όχι. Αλλά αυτό το τρομερό σκοτάδι από το οποίο υπέφερα έχει τελικά περάσει, και τώρα, σαν τον δαιμονισμένο από τους Γαδαρηνούς, μαρτυρώ τι έκανε ο Κύριος μαζί μου. Μια άλλη ατυχία είναι συνέπεια της πρώτης: η πλήρης έλλειψη ικανότητας να ακούω, να ακούω και να υπακούω. 

Παραδόξως, ταυτόχρονα, φαίνεται σαν να είσαι σε πλήρη υπακοή. Και αυτή είναι αυταπάτη. Όταν βρέθηκα για πρώτη φορά στο κελί του πατέρα Ιωάννη, τα συναισθήματά μου ήταν πιθανώς σαν αυτά των πρεσβευτών του Μεγάλου Δούκα Βλαντιμίρ στον Καθεδρικό Ναό της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη: πού ήμουν; Ένιωσα μόνο την απεριόριστη αγάπη του Θεού, που μου αποκαλύφθηκε μέσω του γέροντα. Δεν θυμόμουν, δεν άκουγα ή δεν καταλάβαινα τίποτα, εκτός από το ότι αυτός ήταν ένας ιερός τόπος, ότι εδώ θα έβρισκα απαντήσεις σε όλες μου τις ερωτήσεις.

Ξαναδιαβάζοντας τώρα τις επιστολές του πατέρα μου, εκπλήσσομαι που βλέπω ότι σε εκείνη την πρώτη κιόλας επιστολή μου τα είπε όλα. Ένας λογικός άνθρωπος, του οποίου ο στόχος είναι να ακολουθεί το θέλημα του Θεού, θα ήταν ικανοποιημένος με αυτή τη μία επιστολή σε όλη του τη ζωή.

Αλλά ήταν διαφορετικά με μένα. Τρεις θελήσεις λειτουργούν σε ένα άτομο - και το θέλημα του Θεού ήταν τότε μόνο στη γλώσσα μου και στην «άκρη του μυαλού μου», ενώ στην πραγματικότητα δύο άλλες προσπαθούσαν ενεργά να με καθοδηγήσουν: η ανθρώπινη και του χρόνου και του εχθρου. Πήγαινα και πήγαινα στον ιερέα, μη θέλοντας να δεχτώ στην καρδιά μου όσα μου ειπώθηκαν καθαρά και για πολύ καιρό.

Τώρα έχω και εγώ μαθητές, και τολμώ να πω: οι νέοι αντιστέκονται σε απόλυτα σαφείς δρόμους και έλκονται συνεχώς από άκαρπους, αμφίβολους δρόμους. Απλώς αρνούνται να υπακούσουν, ή υπακούν ενώ αντιστέκονται βαθιά. Πόσο δύσκολο είναι αυτό για μένα, και πόσο δύσκολο ήταν για τον πατέρα Ιωάννη μαζί μου! Και πόσο δύσκολο είναι για τον Κύριό μας Ιησού Χριστό μαζί με όλους μας! Κύριε, συγχώρεσέ μας τους αμαρτωλούς!

Αλλά μέσα από τις προσευχές του Πατέρα Ιωάννη, σταδιακά έφτασα σε μια κατάσταση όπου η τήρηση του θελήματος του Θεού φέρνει χαρά και παρηγοριά. Και σήμερα, που ο Πατέρας Ιωάννης έχει ενταχθεί στις τάξεις των ασκητών της πίστης και δεν γράφει ούτε μια επιστολή, οι εντολές του συχνά με σώζουν στις περιστάσεις της ζωής. Όταν οι θλίψεις, οι αμαρτίες ή άλλες περιστάσεις προσπαθούν να βυθίσουν το πλοίο μου, αρπάζω και με τα δύο χέρια την υπακοή στη ζωή που μου έδωσε ο Πατέρας, και με αυτό σώζομαι.

Μια χριστιανική στάση απέναντι στη ζωή—πόσο λίγα γράφονται, πόσο λίγα λέγονται! Ο πατήρ Ιωάννης αμέσως με καθησύχασε: «Μάθε μια χριστιανική στάση απέναντι στη ζωή από τη γιαγιά σου». Την γνώριζε καλά. Αλλά πώς θα μπορούσα να μάθω από τη γιαγιά μου; Την αγαπώ (είναι ακόμα ζωντανή), αλλά να μάθω από αυτήν; Ήμουν σε αμηχανία. Κι όμως υπήρχαν τόσα πολλά να μάθω. Μάθε για τη ζωή στις ανθρώπινες εκδηλώσεις της, να εκτιμάς την ίδια τη ζωή. Μάθε να αγαπάς τους ανθρώπους γύρω σου, να αγαπάς τη δική σου ζωή και τις ζωές των γύρω σου, χωρίς διάκριση, είτε είναι πιστοί είτε όχι, αμαρτωλοί είτε άγιοι...

Η αποχώρησή μου από μια αμαρτωλή ζωή ήταν πολύ απότομη: αποφάσισα να ξεχάσω όλα τα περασμένα. Ο πατήρ Ιωάννης με προειδοποίησε αμέσως να μην πετάω ανθρώπους ή ακόμα και πράγματα. Χάρη σε αυτή τη συμβουλή, άρχισα να παρατηρώ προσεκτικά τους κοντινούς και τους μακρινούς, και μόνο τότε κατάλαβα τι έλεγε ο ιερέας. Αργότερα, όταν έμαθα να εκτιμώ τη ζωή, εμφανίστηκαν γύρω μου καταπληκτικοί άνθρωποι, αληθινοί Χριστιανοί, ζωντανοί...

 

Ζώντας σε μια άθεη κατάσταση, διατηρώντας όμως την πίστη, την απλότητα και ούτε καν ίχνος «επιδεικτικού» Χριστιανισμού. Δεν θα τα είχα προσέξει πριν, στην πρωτόγονη κατάστασή μου.

Θα μιλήσω για την κύρια εντολή του Πατέρα Ιωάννη - την πίστη στην Πρόνοια του Θεού, η οποία οδηγεί τον άνθρωπο στη σωτηρία. Αυτή η σκέψη συχνά με ζεσταίνει, με παρηγορεί και με καθοδηγεί στην παρούσα ζωή μου...

Επισκεπτόμουν τον πατέρα Ιωάννη μία ή δύο φορές το χρόνο για να διηγηθώ τις εμπειρίες μου και να λάβω μια ευλογία για τις μελλοντικές μου προσπάθειες. Αρχικά, έγραφα μια επιστολή στην οποία περιέγραφα την τρέχουσα κατάστασή μου, προσευχόμουν καθ' οδόν προς το Πεκόρι και όλα ξετυλίγονταν και ξεκαθαρίζονταν με κάποιο τρόπο. Στο μοναστήρι, είτε στο κελί του πατέρα Ιωάννη είτε μέσω του υπηρέτη του κελιού του, λάμβανα καθοδήγηση και ευλογία. Γύριζα σπίτι με όλα τα προβλήματά μου λυμένα, γεμάτος ενέργεια για την υπακοή μου. Και έτσι συνέχιζε για πολλά χρόνια!

Μια μέρα αρρώστησα πολύ βαριά και αναγκάστηκα να λείψω από τη δουλειά για έναν ολόκληρο χρόνο. Τότε ένιωσα ιδιαίτερα τη δύναμη των προσευχών του ιερέα για την ίασή μου. Προς έκπληξη των γιατρών, δεν είχε απομείνει κανένα ίχνος της ασθένειας. Και αφού ανάρρωσα, άλλαξα εσωτερικά. Μου χορηγήθηκαν ισχυρά αντιβιοτικά, κάτι που παραλίγο να με αφήσει κωφό. Ήταν κατά τη διάρκεια της Σαρακοστής. Πήγα στον πατέρα Ιωάννη για να ζητήσω ευλογία να πιω γάλα για να εξουδετερώσω τα φάρμακα. Ήμουν σίγουρος ότι θα το επέτρεπε. Αλλά είπε: «Αγαπητέ μου, δεν μπορώ να σου δώσω τέτοια ευλογία. Οι κανόνες της εκκλησίας δεν επινοήθηκαν από εμένα, αλλά από τους Αγίους Πατέρες, και δεν είναι δική μου δουλειά να τους ανατρέψω!»

 Ο πατέρας Ιωάννης με συμβούλεψε, όταν πίνω γάλα, να θυμάμαι να εξομολογούμαι την απόφασή μου στην εξομολόγηση. Ο πατέρας Ιωάννης μιλούσε πάντα προς όφελος του ατόμου. Και μέχρι σήμερα, συνεχίζω να αποκομίζω αναμφισβήτητα όφελος από αυτή ακριβώς τη συμβουλή.

Μια σημαντική ανάμνηση συνδέεται με τη διατριβή που ο Πατέρας Ιωάννης μου σύστησε ένθερμα και με ευλόγησε να γράψω. Ξεκίνησα αυτό το έργο με την επιθυμία να υπερασπιστώ γρήγορα τη διατριβή μου και να προχωρήσω σε κάτι πιο ενδιαφέρον. Αλλά τα πειράματα κράτησαν για πολλά χρόνια. Ήταν δύσκολο! Έχασα όλα όσα είχα κερδίσει, ξεκινώντας ξανά και ξανά. Τελικά, η διατριβή στέφθηκε με επιτυχία. Δεν υπήρχε τίποτα περιττό σε αυτήν, μόνο όμορφα πειράματα, ενδεικτικά αποτελέσματα... Ήρθα στον Πατέρα Ιωάννη για να αναφέρω τα επιστημονικά μου επιτεύγματα και ακριβώς στο κατώφλι του κελιού του, άκουσα τον Πατέρα Ιωάννη να λέει: «Ζένια, έγραψα αυτή τη διατριβή μαζί σου!» Τι να πω! Ο Πατέρας Ιωάννης έζησε τη ζωή μας μαζί μας, θρηνούσε, θρηνούσε, χαίρεται και, το πιο σημαντικό, προσευχόταν για εμάς, επικαλούμενος την ευλογία του Θεού στο έργο μας.

Πολλά παραμένουν άγραφα και ανείπωτα. Και θα ήταν υπέροχο να ολοκληρώσω αυτή την αφήγηση με το μήνυμα ότι βρίσκομαι αποφασιστικά στο κύριο ρεύμα της Θείας Πρόνοιας και επιτυχημένος στην επίγεια ζωή μου. Αλλά η αδυναμία και η αστάθεια της ανθρώπινης φύσης, που μαθαίνονται στην πράξη, με κάνουν να φοβάμαι πιθανές στροφές στη ζωή και να εναποθέτω περισσότερες ελπίδες στον Κύριο Θεό και στις προσευχές του Πατέρα Ιωάννη παρά στη χριστιανική μου σύνεση. Δεν μπορώ παρά να διηγηθώ τις τελευταίες μου συναντήσεις με τον Πατέρα Ιωάννη. Ήταν τέλη φθινοπώρου του 2001. Ο γέροντας εμφανίστηκε ξανά σε μένα.

Η εξαιρετική Του αγάπη. Με άλειψε με λάδι, με ράντισε με αγιασμό και με φίλησε... Και αυτό δεν ήταν πλέον εύκολο γι' αυτόν. Εκείνη την εποχή, άρχισα να αμφιβάλλω για το νόημα των ακαδημαϊκών μου έργων και ένιωσα την άχρηστη ζωή μου. Σε αυτό, ο γέροντας, φέρνοντας το πρόσωπό του κοντά στο δικό μου, είπε τα λόγια του αείμνηστου Μητροπολίτη Βενιαμίν (Φενττσένκοφ): «Πράγματι, είναι καιρός να καταλάβουμε όλοι ότι αντιπροσωπεύουμε μια ουσιαστική, ολοκληρωμένη άχρηστη φύση και δεν είμαστε χρήσιμοι σε κανέναν!» Ο γέροντας σταμάτησε και μετά κατέληξε σοβαρά: «Εκτός από τον Κύριο Θεό! Εκτός από τον Θεό!» επανέλαβε καθαρά και καθαρά ο πατήρ Ιωάννης αρκετές φορές, σαν να το εντύπωνε στην καρδιά μου. «Είσαι χαρούμενος; Είσαι έκπληκτος;» με ρώτησε, αναφερόμενος στην απροσδόκητη συνάντησή μας. Και πάλι έφυγα γεμάτος με ανανεωμένη δύναμη, με μια ευλογία.

Την επόμενη χρονιά, το 2002, κατά τη διάρκεια του Πάσχα, είχα την τελευταία μου συνάντηση με τον αγαπημένο μου πατέρα. Πλησίασα στο προσκέφαλό του και γονάτισα. Ο πατέρας με άλειψε με λάδι από την Ιερουσαλήμ. Ήταν πολύ αδύναμος μετά από μια ασθένεια. «Ζένια, πόσο χαίρομαι που μπορώ να σε χαιρετήσω αυτές τις μέρες του Πάσχα: Χριστός Ανέστη!» Ο πατέρας επανέλαβε αυτόν τον χαιρετισμό πολλές φορές και μου χάρισε ένα ζωντανό αυγό πυσάνκα που απεικόνιζε την εικόνα της Αναστάσεως του Χριστού. Δυσκολευόμουν με τη δουλειά εκείνη την εποχή, και ο πατέρας υποσχέθηκε να προσευχηθεί για μένα. «Η μάθηση είναι φως, αλλά η άγνοια είναι σκοτάδι», με συμβούλεψε. Και, ως τελική διαθήκη, είπε:

«Ζένια, πρέπει να ζεις με τέτοιο τρόπο ώστε ο Θεός να είναι πάντα στην καρδιά και το μυαλό σου!»

Γονάτισα και ανταλλάξαμε ξανά τον χαιρετισμό του Πάσχα. Ο πατέρας με ευλόγησε πολύ δυνατά. Όταν επρόκειτο να φύγω, με κάλεσε κοντά του, απλώνοντας τα χέρια του, και επέστρεψα, ανίκανοε να αφήσω τον αγαπημένο μου γέροντα. Δεν μπορούσα να τον ενοχλήσω άλλο. Έφυγα. Και το τελευταίο πράγμα που είδα ήταν τα χέρια του αγαπημένου μου πατέρα απλωμένα προς το μέρος μου...

 

Τώρα ατενίζω με ελπίδα και φόβο το τέλος του ταξιδιού της ζωής μου, όπου θα δώσω μια αναφορά για το πώς χρησιμοποίησα τα χαρίσματα του Θεού και πού, ίσως, με περιμένει μια συνάντηση με τους αγαπημένους μου πατέρες. Μέσα από τις προσευχές τους, Κύριε, σώσε και ελέησέ μας όλους!

Όπως πάντα, η ζωή στην υπακοή δεν ήταν μια καθημερινή αργία. Υπήρχαν κόποι και αγώνες, πτώσεις και ανόδους. Μια επώδυνη ανάπτυξη από την γήινη παχυσαρκία στο να βλέπει κανείς πάνω από το κεφάλι του «έναν καθαρό ουρανό—τον ουρανό του Θεού». Οι αρχάριοι στον κόσμο διέφεραν από εκείνους στο μοναστήρι στο ότι δεν βρίσκονταν υπό την καθημερινή επίβλεψη ενός ανώτερου. Μόνο ο Κύριος τους έβλεπε και η συνείδησή τους ήταν σε επιφυλακή. Ο εθελοντής αρχάριος ζούσε και εργαζόταν σιωπηλά, αθέατος από τους άλλους, στην αφάνεια. Αλλά η πατρική προσοχή του πατέρα και η προσευχή του συνόδευαν τον εργάτη σε όλη του τη ζωή.

Οι κίνδυνοι και τα εμπόδια που προέκυψαν μας δίδαξαν να προσευχόμαστε όχι με την άκρη της γλώσσας μας, αλλά με την καρδιά μας. Η ζωντανή θρησκευτική εμπειρία δημιούργησε επίσης μια ζωντανή πίστη.

Έτσι, σε όλη την ιστορία της ανθρωπότητας, βλέπουμε δύο αντίθετα ρεύματα ανθρώπινης δραστηριότητας:

Έτσι, σε όλη την ιστορία της ανθρωπότητας, βλέπουμε δύο αντίθετα ρεύματα ανθρώπινης δραστηριότητας:

Το ένα – η ανάβαση από τη γη στον ουρανό, η οποία αναγνωρίζει και θρηνεί την αδυναμία, τις ελλείψεις και την ασθένεια της ανθρώπινης φύσης, δεν κλείνει τα μάτια σε αυτή τη βαριά, δυσάρεστη εικόνα, βλέπει όλο το βάθος της και περιμένει βοήθεια μόνο από τον Θεό – καταλαβαίνει ότι είναι ταξιδιώτης και εξόριστος σε αυτή τη γη, αγωνίζεται για την αληθινή του πατρίδα, αναζητά τη συμφιλίωση με τον Θεό, την αναβίωση και τη σωτηρία μέσω της μετάνοιας.

Η δεύτερη κατεύθυνση είναι αυτή που δέχτηκε την εκδίωξη από τον Παράδεισο με ακλόνητη αλαζονεία, σκόπευε να μετατρέψει τον τόπο της εξορίας της σε πατρίδα της, επέλεξε να ξεχάσει τον Θεό αντί να σκύψει το περήφανο κεφάλι της μπροστά Του, ξεκίνησε το μονοπάτι της ανάπτυξης των διεστραμμένων ικανοτήτων της, της αυτοϊκανοποίησης, της αυταπάτης και του μουδιάσματος της συνείδησης, και άρχισε να αναζητά την απατηλή ευτυχία.

Αρχιμανδρίτης Λάζαρος Αμπασίτζε

Διαβάζουμε...

🐟 Η θρησκευτική ζωή εξαρτάται από τη θέληση του ανθρώπου. Επομένως, ένας Χριστιανός δεν πρέπει να κάνει αυτό που είναι θέλημα του εχθρού του - του δαίμονα.

Ο δαίμονας πρέπει να καταστρέψει την εσωτερική ζωή ενός ατόμου, να στερήσει από το μυαλό του την αδιάλειπτη προσευχή, να τον στερήσει από τη σύνδεση και την κοινωνία με τον Θεό.

Ένας άνθρωπος που είναι υποδουλωμένος στα πάθη μπορεί επίσης να ζήσει μια εξωτερική χριστιανική ζωή: να κάνει καλές πράξεις, να δίνει ελεημοσύνη, να βοηθά τους άπορους, να κηρύττει, να χτίζει ναούς.

Αλλά χωρίς έναν αδιάκοπο αγώνα με τα πάθη, χωρίς αυτή την ετοιμότητα όταν ο θάνατος είναι προτιμότερος από τη μόλυνση της ψυχής από αυτόν τον βίαιο κόσμο, το κύριο πράγμα - ο Ορθόδοξος μυστικισμός, καθώς η απόκτηση της χάρης και η εσωτερική όραση του Θεού στην καρδιά είναι αδύνατη.

Αρχιμανδρίτης Ραφαήλ Καρέλιν

Μοναχός του Θεού . Στην 100ή επέτειο από τη γέννησή του .Αρχιμανδρίτης Ιωάννης (Krestyankin) 13

 

Το μοναστήρι είναι η γη της επαγγελίας

Η μοναστική περίοδος σηματοδότησε την κορύφωση της διακονίας του Πατέρα Ιωάννη. Εδώ, έλαβε από τον Κύριο την ενέργεια της δύναμης για πολλά χρόνια, κατά τη διάρκεια των οποίων αποκαλύφθηκαν όλες οι πτυχές των πνευματικών του χαρισμάτων και η αληθινή διακονία ενός πρεσβυτέρου αποκαλύφθηκε σε αυτόν.

 

Ο αέρας αντηχούσε από το χτύπημα των καμπανών, σκορπίζοντας χαρά στην πόλη και τα περίχωρά της, καθώς ο νέος κάτοικος έμπαινε τις πύλες του μοναστηριού. Γιόρταζαν την ημέρα της εορτής του ηγουμένου της Μονής Πετσέρσκ, του αγίου μάρτυρα Κορνήλιου*. Και όλα γύρω μαρτυρούσαν ότι μια ζωή που δίνεται στον Θεό είναι ευλογημένη από Αυτόν για πάντα.

Το μοναστήρι! Η γη της επαγγελίας! Ποθημένη και υποφερτή! Πόσο καιρό χρειάστηκε ο πατέρας Ιωάννης για να την φτάσει! Η ψυχή του ήταν γεμάτη ευγνωμοσύνη προς τον Θεό για τα πάντα: το παρελθόν, το παρόν, ακόμη και το μέλλον. Με αυτό το συναίσθημα, έπεσε στη λειψανοθήκη του αγίου, την πρόσφερε στον Θεό κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας και, κρύβοντας τη χαρά του πίσω από τη μοναστική αυστηρότητα, πήγε στον ηγούμενο, Αρχιμανδρίτη Αλίπυ. Έφερε τον αδελφό του στο κελί που θα γινόταν το σπίτι του για το υπόλοιπο της γήινης ζωής του. Τα λόγια του ηγουμένου, που είπε κατά τον αποχαιρετισμό, «Από εδώ θα σε κουβαλήσουμε», αποδείχθηκαν προφητικά.

Το 1967, το Μοναστήρι του Πσκοφ-Πετσέρσκι ήταν κυριολεκτικά ένας πολεμιστής-ήρωας. Η πανοπλία του δεν ήταν τείχη και πύργοι (τι θα μπορούσαν να σημαίνουν τότε;!), αλλά το πνεύμα των κατοίκων του. Μέσα από προσευχές και πίστη-

--- ...

* Ο Όσιος Μάρτυρας Κορνήλιος (1501–1570) δοξάστηκε τον 16ο αιώνα. Τα ιερά λείψανά του αναπαύονται στον Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου της Μονής Πσκοφ-Πεχέρσκι.

 

Με άγριο θάρρος, μόλις το 1961, απέκρουσαν την πολιορκία ενός παντοδύναμου κράτους, επιτιθέμενοι για άλλη μια φορά στην Εκκλησία. Οι κάτοικοι, πρώην στρατιώτες, αντάλλαξαν τους χιτώνες των στρατιωτών τους με μοναστικά ράσα. Γνώριζαν καλά την αξία της ζωής. Και όπως είχαν αρνηθεί να παραδώσουν την επίγεια πατρίδα τους στον εχθρό, έτσι μπορούσαν να παραδώσουν και την ουράνια Πατρίδα τους, που είχαν αποκτήσει μέσα από τα βάσανα των ταραγμένων χρόνων του πολέμου. Έχοντας αποδεχτεί τη ζωντανή πίστη στις καρδιές τους, οπλίστηκαν με τον φόβο του Θεού για να πολεμήσουν ενάντια στην αμαρτία. Η πίστη στον Θεό, η αγάπη για τον Θεό και η προσευχή αγίασαν τη ζωή του μοναστηριού.

Η μοναστική ζωή του πατέρα Ιωάννη σηματοδότησε την κορύφωση της διακονίας του. Φτάνοντας στο μοναστήρι στα μισά της ζωής του, έλαβε από τον Κύριο ενέργεια και δύναμη για πολλά χρόνια, κατά τη διάρκεια των οποίων αποκαλύφθηκαν όλες οι πτυχές των πνευματικών του χαρισμάτων και αποκαλύφθηκε η αληθινή διακονία ενός πρεσβυτέρου. Όλα στο μοναστήρι προκαλούσαν βαθιά ευλάβεια στην ψυχή του. Τα τείχη και οι εκκλησίες προκαλούσαν μια ιστορία πλούσια σε γεγονότα και πνευματική ζωή. Οι κάτοικοι, με επικεφαλής τον ηγούμενο, ήταν θεϊκά σοφοί πρεσβύτεροι. Οι προσκυνητές, που έρχονταν στο μοναστήρι από έναν άθεο κόσμο που πνιγόταν στην αμαρτία, θεωρούνταν αληθινοί ασκητές ευσέβειας. Ο πατέρας Ιωάννης έβλεπε τους ανθρώπους μέσα στα τείχη του μοναστηριού ως αγγέλους. Συχνά, από το πλήθος που τον συνόδευε από την εκκλησία, ακουγόταν η χαρούμενη αναφώνησή του: «Τι λες, αγαπητή μου, τι λες;! Τι εχθροί υπάρχουν εδώ; Παντού γύρω μου υπάρχουν άγγελοι, και εσύ επίσης».

Ο πατήρ Ιωάννης έγινε εβδομαδιαίος ιερομόναχος. Αυτό σημαίνει ότι για ένα μήνα η ψυχή του τρεφόταν από την αφθονία της χάρης του πλήρους κύκλου των θείων λειτουργιών: Λειτουργία, εσπερινός, εξομολόγηση.

Άλλωστε, προσευχές, μνημόσυνα. Σε αυτό βρισκόταν η χαρά της πλήρους κοινωνίας της επίγειας Εκκλησίας με την Ουράνια. Οι σκέψεις και τα συναισθήματά του, απαλλαγμένα από τις εγκόσμιες μέριμνες, έπαψαν να μπλέκονται σε ορατές μικροδουλειές. Η ψυχή του διέκρινε το Παντοδύναμο Χέρι του Θεού σε κάθε εκδήλωση της μοναστικής ζωής. Οι μοναστικοί όρκοι που καθοδηγούσαν τον πατέρα Ιωάννη ενώ ζούσε στον κόσμο ήταν αυτό το απαράβατο φράγμα όπου φυλασσόταν ο κύριος θησαυρός της ψυχής του - η αγάπη για τον Θεό. Δίδαξε στον πατέρα Ιωάννη την υπακοή στην Πρόνοια του Θεού. Δεν αναζητούσε την πηγή ούτε των λύπων ούτε των χαρών του στους ανθρώπους. Δέχτηκε τα πάντα από το χέρι του Θεού. Ευλόγησε ακόμη και τους κακοπροαίρετους και τους εχθρούς ως όργανα της Πρόνοιας του Θεού. Η υπακοή στον Χριστό είναι ύψιστης σημασίας. Η εκπλήρωση αυτού του όρκου αποκάλυψε τον εσωτερικό κόσμο του δόκιμου πρεσβύτερου. Ο πατέρας Ιωάννης υπενθύμιζε συχνά στους κατοίκους του μοναστηριού:

«Η υπακοή είναι μια αλυσίδα από τον Κύριο μέσω του κλήρου προς τον μοναχό».

Πολλοί έχουν ακούσει τον πατέρα Ιωάννη να λέει ότι ο ηγούμενος του μοναστηριού είναι ο ποιμένας, ενώ όλοι οι άλλοι είναι απλώς το ποίμνιό του: «Ο Θεός τον ανέχεται και θα ασχοληθεί μαζί του ο ίδιος, αλλά σε εμάς τώρα βλέπει ανυπομονησία και ανυπακοή. Αυτό ακριβώς έδιωξε τους προγόνους μας από τον Παράδεισο και διώχνει την ειρήνη από τις ψυχές μας. Αποκτήστε ένα ειρηνικό πνεύμα - και όχι μόνο θα σώσετε τον εαυτό σας, αλλά και πολλούς γύρω σας». Ο πατέρας Ιωάννης έφερε ειρήνη στη ζωή των αδελφών και τους οδήγησε όχι στην ανταρσία και τη γκρίνια, αλλά στην υπομονή. Συχνά έλεγε:

«Αν δεν υπάρχει τίποτα άλλο να υπομείνουμε, πώς θα μάθουμε την υπομονή—αυτή την πιο πολύτιμη αρετή; Δεν είναι το μέρος όπου σώζεται ο άνθρωπος, αλλά η υπομονή. Δεν μπορείς να ξεφύγεις από τον εαυτό σου. Θα φέρεις τα ίδια πάθη σε ένα άλλο μοναστήρι, και όλα θα είναι ξανά άσχημα.»

 

Ο Αρχιμανδρίτης Φιλάρετος (Κόλτσοφ)[69] θυμάται: «Ερχόμουν στον πατέρα Ιωάννη, ταραγμένος, και ξεστόμιζα τα παράπονά μου και τις παραπονετικές μου σκέψεις εναντίον των πρεσβυτέρων μου στον γέροντα. Ο πνευματικός πατέρας δεν βοηθούσε, οι δόκιμοι δεν άκουγαν. Ο πατέρας Ιωάννης ήταν σιωπηλός, δεν με διέκοπτε. Μιλούσα και άκουγε. Και τότε ο ιερέας μου έκανε αρκετές ερωτήσεις που με έκαναν να συνειδητοποιήσω ότι έκανα λάθος. Και ο πατέρας Ιωάννης το συνόψιζε: «Βλέπετε, πρέπει να ψάξετε μέσα σας για την ευθύνη, και μόλις την βρείτε, οι συνθήκες θα αλλάξουν»».

«Η φτώχεια είναι ξένη προς τη θλίψη», γράφουν οι Άγιοι Πατέρες. Και το πασχαλινά λαμπερό πρόσωπο του Πατέρα Ιωάννη μαρτυρούσε την ανυπακοή του χωρίς λόγια. Πάντα ήρεμος και χαρούμενος, επαναλάμβανε: «Ένας άνθρωπος με ευγνώμονα καρδιά δεν χρειάζεται ποτέ τίποτα». Η ανυπακοή του Πατέρα Ιωάννη επεκτάθηκε σε σημείο που, κατά την αναχώρησή του από αυτή την γήινη κοιλάδα, του έμεινε μόνο μια «βαλίτσα θανάτου», στην οποία όλα, μέχρι και την παραμικρή λεπτομέρεια, ήταν έτοιμα για την ταφή, και δεν υπήρχε τίποτα να δώσει. Η περίοδος της περιπλάνησής του, όταν η μόνη του μέριμνα ήταν για τον Οίκο του Θεού, τον συνήθισε σε τέτοια ανυπακοή που δεν ζητούσε τίποτα.

Για τον εαυτό του, εμπιστεύοντας τη φροντίδα του στον Θεό. Το μόνο πράγμα στο οποίο επέτρεπε στον εαυτό του να εντρυφεί απεριόριστα ήταν η απόκτηση καλών πράξεων για χάρη του Χριστού. Σε αυτό, ήταν ακούραστος και ακόρεστος. Η αληθινή μη απόκτηση τον οδήγησε στην απόκτηση του Αγίου Πνεύματος.

Η αγνότητα του πατρός Ιωάννη αφορούσε μόνο την καθαρότητα της καρδιάς. «Μακάριοι οι καθαροί την καρδίαν, ότι αυτοί όψονται τον Θεόν» (Ματθαίος 5:8). Η αγάπη για τον Θεό τον προστάτευε ακόμη και από κακούς λογισμούς. Και αυτό που σε έναν εμπαθή άνθρωπο προκαλεί την επιθυμία, στην ψυχή του πατρός Ιωάννη γέννησε τον έπαινο και την ευχαριστία προς τη σοφία του Θεού: «Ο Θεός είδε πώς υφάνθηκε η σάρκα μου, και πόσο θαυμάσια δημιουργήθηκα με το θέλημα του Θεού. Η σπορά - η σύλληψη νέας ζωής - δεν είναι αυτό θαύμα;» Υπερασπιζόμενος τις «μυροφόρες γυναίκες» που μοχθούν στο μοναστήρι από τις επιθέσεις, ο πατήρ Ιωάννης είπε στους ζηλωτές του αρχαίου τάγματος: «Ίσως να είναι έτσι, αλλά δεν ευλόγησε ο Κύριος την κουρά της πρώτης εργάτριας, της Οσίας Βάσας, στο μοναστήρι μας; Και δεν είναι από τους κόπους και τον ιδρώτα του Οσίου Ιωνά και της Βάσας που νιώθουμε χάρη στον Καθεδρικό Ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου;» Δεν ξέρω πώς θα έπρεπε να είναι σε άλλα μοναστήρια, αλλά ξέρω σίγουρα ότι στο δικό μας, με την ευλογία του Θεού, οι μητέρες σώζονται.

Έφτασε στο μοναστήρι ήδη πλήρως εδραιωμένος στους μοναστικούς του όρκους, και κανείς δεν παρακολούθησε τους αγώνες του, αλλά το γεγονός ότι οι πνευματικοί καρποί του πατρός Ιωάννη είχαν ανθίσει στην τελειότητα ήταν προφανές σε όλους. Πνευματική φώτιση του νου και της καρδιάς ήρθε σε αυτόν, και μαζί της, μια σαφής κατανόηση των οδών προς τη σωτηρία στον παρόντα, φαινομενικά άσωτο χρόνο.

 

Αναπολώντας τον πρώτο του χρόνο στο μοναστήρι, ο πατήρ Ιωάννης είπε ότι κατά τη διάρκεια εκείνης της περιόδου, η αίσθηση του διαχωρισμού μεταξύ του ορατού γήινου και του αόρατου αιώνιου σβήστηκε σε τέτοιο βαθμό που έπαψε να την αντιλαμβάνεται. Όλοι όσοι ζουν τώρα και όσοι κάποτε έζησαν, τόσο αυτοί που στέκονται στην Αγία Τράπεζα στην εκκλησία του μοναστηριού όσο και αυτοί που στέκονται στον Θρόνο του Θεού εδώ και αιώνες, αποτελούν μια οικογένεια, σφραγισμένη από το πνεύμα της Αγάπης του Θεού - μια κιβωτό των σωζόμενων. Και είναι όλοι εδώ τώρα, κοντά. Η καρδιά του άκουσε τους ήχους ενός απόκοσμου κόσμου.

Και όσο πιο έντονο γινόταν αυτό το συναίσθημα, τόσο μεγαλύτερος ήταν ο πόνος της καρδιάς του για έναν κόσμο που καταστρέφεται στην απιστία. Αυτές οι εμπειρίες θα υπαγόρευαν αργότερα πολλές επιστολές σε όσους ζουν στον κόσμο και λαχταρούν στις ψυχές τους την Αλήθεια του δρόμου της σωτηρίας: «Σε αυτούς τους καιρούς, που ο κόσμος εξαντλείται από το πνεύμα της Ορθοδοξίας, να διατηρήσουμε την πίστη και την εμπιστοσύνη στον Θεό, να μην διστάζουμε, να μην παραπονιόμαστε, να διατηρήσουμε την αγάπη για τους χαμένους και τη συμπόνια για τους εχθρούς μας - αυτή είναι η οδός της αλήθειας του Θεού. Αυτό σημαίνει να εργαστούμε για τη δική μας σωτηρία».

Ο πατήρ Ιωάννης αφιέρωσε μόνο λίγους μήνες στην θεωρητική του κατανόηση του μοναστικού τρόπου ζωής: λειτουργίες, προσευχές

 

Στο ημισκοτάδι ενός κελιού που φωτιζόταν μόνο από μια λάμπα, η ζωή άρχισε να αλλάζει βίαια αυτή την «τέλεια» ύπαρξη. Ευλόγησε τον άνθρωπο περνώντας και έτρεξε στην σωτήρια μοναξιά του. Αλλά, έχοντας αφήσει τον αιτούντα στην αυλή του μοναστηριού, χωρίς να περάσει ούτε στιγμή μαζί του, κουβαλούσε την ανάμνησή του στην καρδιά του στο κελί του για όλη την ημέρα. Αυτό κατέστρεψε την ηρεμία του. Άρχισε να προσεύχεται στον Θεό για φώτιση. Ένα όραμα από το πρόσφατο παρελθόν επανεμφανίστηκε στη μνήμη του και τα λόγια του αγγέλου αντηχούσαν στην καρδιά του: «Θα περιπλανιέσαι σε όλη σου τη ζωή». Δεν σημαίνει αυτό ότι στον μοναχισμό το πεπρωμένο του είναι να παρηγορεί τους ανθρώπους, να κουβαλάει τα βάρη της ζωής μαζί τους στην προσευχή, κατευθύνοντας αυτή τη σταυρική μετακίνηση σε ένα σωτήριο κανάλι;

Σκέψεις για τη μοναστική ζωή των αγαπητών πρεσβυτέρων του Γκλινσκ τον κατέκλυσαν. Ο ίδιος είχε δει πώς αυτοί, γαλουχημένοι από τον Θεό στη μοναξιά της ερήμου, σε ερημητήριο, άνοιγαν τις καρδιές και τις ψυχές τους σε όσους υπέφεραν, προκειμένου να οδηγήσουν, «αν είναι δυνατόν, μερικούς», στον Θεό.

Ο πατήρ Ιωάννης θυμήθηκε επίσης το όνειρό του: ο γέροντας της Όπτινας Αμβρόσιος μέσα σε ένα πλήθος λαϊκών και ο ίδιος, περιμένοντας την ευλογία του γέροντα.

Κατάλαβε τα πάντα. Έτσι, με τη χάρη του Θεού, έλαβε απάντηση στις αμηχανίες του. Πολλοί άγιοι γέροντες, στο τέλος της ζωής τους, ανέλαβαν το ύψιστο μοναστικό κατόρθωμα - την υπηρεσία προς τους πεθαμένους. Ο Άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ θυμήθηκε το τελευταίο κατόρθωμα της μοναστικής του πορείας - την έξοδο από την απομόνωση για να συναντήσει τον λαό. Μια μεταγενέστερη επιστολή-διαθήκη του πνευματικού πατέρα Σεραφείμ (Ρομάντσοφ) επιβεβαίωσε τα συμπεράσματα του πατέρα Ιωάννη: «Θυμηθείτε την αγάπη μου για εσάς, για την οποία παραμέλησα το δικό μου όφελος, αλλά πάντα επιδίωκα μόνο το δικό σας όφελος: Σας συμπόνεσα όλους και σας συμπονούσα σε όλες τις θλίψεις σας... Αχ, αγαπημένοι μου πατέρες, αδελφοί και αδελφές. Ανταποδώστε μου με τις δακρυσμένες προσευχές σας προς τον Θεό για την αγάπη μου για εσάς, γιατί ήσασταν όλοι στην καρδιά μου».

Η ηρεμία και η γαλήνη που εδραιώθηκε στην ψυχή του Πατέρα Ιωάννη τον διαβεβαίωσαν ότι είχε καταλάβει τα πάντα σωστά. Ο δόκιμος μοναχός είχε δεχτεί την ευλογία του Θεού για την πνευματική του διακονία και έγινε οφειλέτης τόσο στους μοναχούς όσο και στους λαϊκούς - σε όλους όσους ο Κύριος έστειλε στο δρόμο του. Έτσι, ο Ιερομόναχος Ιωάννης (Κρεστιάνκιν) ξεκίνησε για τις «θημωνιές της πόλης», υπομένοντας πολλές επιπλήξεις που του έριχναν τόσο στο πρόσωπο όσο και στην πλάτη του: «Όπως ήσουν, παραμένεις εφημέριος!»

Και το μονοπάτι προς το μοναστήρι, το οποίο ο πατήρ Ιωάννης είχε υποσχεθεί να ανοίξει για τους Κασιμόβιτς, πολύ σύντομα μετατράπηκε σε δρόμο. Ο κοσμήτορας πατήρ Αλέξανδρος72 έλεγε επανειλημμένα: «Και ποιος είναι αυτός ο τύπος από τον Κασιμόβ; Δεν πρέπει να τον μετακινήσουμε στο Άγιο Λόφο; Υπάρχουν τόσοι πολλοί Κασιμόβιτς που έρχονται σε εμάς τώρα!» Αλλά σύντομα προσκυνητές από το Όρελ άρχισαν να συρρέουν στον πατήρ Ιωάννη από Μόσχα, Λένινγκραντ, Ριαζάν. Οι κάτοικοι του Οριόλ διεκδίκησαν την πρωτοτοκία: το ταξίδι της ζωής του πατέρα Ιωάννη ξεκίνησε εκεί. Οι Μοσχοβίτες δεν έμελλε να μείνουν πίσω: η ποιμαντική του διακονία ξεκίνησε στη Μόσχα. 

Οι κάτοικοι του Λένινγκραντ ενθαρρύνθηκαν από τη μακροχρόνια συγγένειά τους με τη Μονή Πσκοφ-Καβές και τον Γέροντα Συμεών. Ο πατέρας Ιωάννης υπηρέτησε στην περιοχή Ριαζάν τα τελευταία δέκα χρόνια και έγινε μέρος της. Και είναι αδύνατο να μετρήσει κανείς τον αριθμό των ανθρώπων από όλο τον κόσμο που οδηγήθηκαν από τον Κύριο σε αυτό το μονοπάτι. «Ζούμε στην οδό Διεθνούς, οπότε εμείς οι ίδιοι έχουμε γίνει διεθνείς!» αστειεύτηκε ο ιερέας. Μια κοινότητα σχηματίστηκε γρήγορα γύρω από τον πατέρα Ιωάννη - ένα αόρατο «μοναστήρι», που εργαζόταν για τον Θεό χωρίς όρκους, χωρίς κουρά, για τη σωτηρία των ψυχών, για το καλό της Εκκλησίας και για τους γείτονες. 

Και πολλά, πολλά λυχνάρια άναψαν στον κόσμο από το μοναστικό του πνεύμα. Υπήρχαν νέοι και ηλικιωμένοι, μορφωμένοι και απλοί, όλοι αφοσιωμένοι με αγάπη και επιθυμία στην υπακοή στο μονοπάτι της σωτηρίας. Τι δεν έκαναν οι εργάτες της! Οι αδελφές—σύγχρονες γυναίκες που φέρουν μύρο—υπηρετούσαν τους γείτονές τους από τα υπάρχοντά τους και πιο συχνά από την εργασία τους: έραβαν σάβανα, άμφια και παραμάνες. Οι αδελφοί σκάλιζαν σταυρούς, ζωγράφιζαν εικόνες, εξέδιδαν βιβλία και εργάζονταν σε διατριβές.

Η εμπειρία της αλληλεπίδρασης με μια μεγάλη ποικιλία ανθρώπων και στις πιο δύσκολες συνθήκες της ζωής, γαλουχήθηκε στον Πατέρα Ιωάννη, έναν Χριστιανό εκπαιδευτικό που έβλεπε μέσα από τον άνθρωπο μέχρι τα βάθη όπου φυλασσόταν το σχέδιο του Θεού γι' αυτόν. Αλάνθαστα και διακριτικά, χωρίς να παρεμβαίνει στην θεόδοτη προσωπικότητα, βοήθησε στην εύρεση...

 

ΠΏΣ ΕΊΝΑΙ ΔΥΝΑΤΌΝ;

Πώς είναι δυνατόν, να γνωρίζεις ανθρώπους που εξομολογούνται, κοινωνούν, εκκλησιάζονται και νηστεύουν και κάθε χρόνο να γίνονται χειρότεροι;

Πώς είναι δυνατόν να τηρούν τη νηστεία σε σημείο να κοιτάνε τα συστατικά σε ένα προϊόν μπας και έχει κάτι αρτύσιμο και χάσουν το Άγιο Πνεύμα αλλά κατακρίνουν με ευκολία τον διπλανό τους;

Πώς είναι δυνατόν να κουβεντιάζεις μαζί τους για μετάνοια, ταπείνωση και εξομολόγηση και να νομίζουν ότι όλος ο κόσμος τους χρωστάει και πρέπει να πέσει στα πόδια τους;

Πώς είναι δυνατόν να βλέπουν στους άλλους τα άσχημα, σε φίλους, συγγενείς, παπάδες, ακόμα και σε Πατριάρχες, αλλά οι ίδιοι νιώθουν τέλειοι σε όλα;

Πώς είναι δυνατόν να ανοίγουν το στόμα στη Θεία Κοινωνία αλλά η καρδιά τους να είναι κλειστή; Να μην έχουν κοινωνικό κύκλο, ή να έχουν τσακωθεί με τους πάντες και τα πάντα;

Πώς είναι δυνατόν να μιλάς μαζί τους και να λένε ακόμα και στην εξομολόγηση για ελπίδα, Θεία Πρόνοια, Βασιλεία των Ουρανών, αλλά οι ίδιοι να είναι μέσα στην ξινίλα ;

Πώς είναι δυνατόν να θεωρούν τον πνευματικό τους ή την ενορία τους ό,τι καλύτερο και όλοι άλλοι να είναι άχρηστοι;

Πώς είναι δυνατόν να κοινωνούν το Φως το αληθινό αλλά οι ίδιοι να σκοτίζονται και να τρέμουν σε οτιδήποτε τους ξεβολέψει ;

Πώς είναι δυνατόν να έχουν παιδιά και να νομίζουν ότι τα δικά τους είναι τα καλύτερα και ευλογημένα ενώ όλα τα άλλα θα πάνε στην κόλαση;

Πώς είναι δυνατόν να κατακρίνουν τους Φαρισαίους τη Μεγάλη Εβδομάδα όπως και τον Φαρισαίο της γνωστής Παραβολής αλλά η ίδιοι στον Φαρισαϊσμό να έχουν πάρει διδακτορικό;

Πώς είναι δυνατόν που εκτός από πιστός μπορεί να είναι και Θεολόγος ακόμα, παπάς ή ψάλτης και να έχει μια ψηλομυτιά που τρυπάει τρούλους σε σημείο να μην μπορείς να κάνεις διάλογο ούτε στο ελάχιστο, ακόμα και για ένα θέμα που διαφωνείς;

Πώς είναι δυνατόν να είσαι παπάς και να έχεις συνεφημέριο αλλά να είστε στα μαχαίρια ή να έχετε ζήλεια σε σημείο που ο διάβολος μοιάζει να μοιάζει γατάκι μπροστά σας;

Και όμως είναι δυνατόν….

Στο πλαίσιο της διαχείρισης της  ελευθερίας . . .  Στον δρόμο των επιλογών, των βιωμάτων και του εσωτερικού αγώνα. 

Όλα αυτά συμβαίνουν όταν βλέπουμε τον Χριστό σαν είδωλο. Όταν η σχέση μαζί του γίνεται  μια στείρα και τυπική θρησκευτικότητα, όταν αντί να γίνεις εραστής του Χριστού γίνεσαι οπαδός και νιώθεις ότι ο Χριστός σε έχει ανάγκη. Όταν νομίζεις ότι τον εκπροσωπείς με τις πράξεις και τα έργα της ζωής σου, αλλά στην ουσία υπηρετείς τον διάβολο.  

Θέλει μεγάλα κότσια να βλέπεις τα λάθη σου, τις αμαρτίες σου, τις αστοχίες σου και να θέλεις όλα αυτά να τα διορθώσεις. Θέλει κότσια να παρατηρείς τον εαυτό σου ακόμα και στους μικρούς λογισμούς. Θέλει κότσια να βγάλεις από την καρδιά σου τα φίδια και τα σκουπίδια ώστε να τους χωρέσεις όλους.

Θέλει Χριστό για να γίνουν όλα αυτά. . .

Τον Χριστό του Ευαγγελίου και των Αγίων Πατέρων . . .

Αυτόν τον Χριστό, διότι άλλος δεν υπάρχει.

Καλή μετάνοια. . .

π. Σπυρίδων Σκουτής – euxh .gr

Μοναχός του Θεού . Στην 100ή επέτειο από τη γέννησή του .Αρχιμανδρίτης Ιωάννης (Krestyankin) 12

 

«Τώρα μοναχικοί κόποι; Αποκάλυψέ μου, Κύριε, το άγιο θέλημά Σου για μένα».

Και η κουρά έλαβε χώρα. Στις 10 Ιουλίου, εορτή του Αγίου Σαμψών του Φιλόξενου, η αγκαλιά του Πατέρα άνοιξε στον Πατέρα Ιωάννη στο κελί του γέροντα. Μαζί, σε τολμηρή προσευχή, στάθηκαν ενώπιον του Θεού. Ο μανδύας του γέροντα κάλυπτε τον πνευματικό του γιο. Οι μοναχικοί όρκοι, που φυλάσσονταν για τόσα χρόνια, απαγγέλθηκαν «εν ακρόασις Κυρίου». Ο Απόστολος της Αγάπης, Ιωάννης ο Θεολόγος, παρέλαβε τον νεογέννητο μοναχό από τον Άγιο Ιωάννη τον Ερημίτη.

Με τις προσευχές του γέροντα και τη χάρη του Θεού, ο νεοεκλιπών μοναχός δυνάμωσε κάπως.

Στο ταξίδι της επιστροφής του, ο Πατέρας Σεραφείμ του έδωσε μια επιστολή για την Αυτού Αγιότητα, ζητώντας συγχώρεση για την μη εξουσιοδοτημένη κουρά του - λόγω ενός θανατηφόρου ατυχήματος. Συμβούλεψε τον Πατέρα Ιωάννη να επισυνάψει σε αυτή την επιστολή ένα αίτημα για την ευλογία του για τους κόπους και τη διαμονή του στο μοναστήρι. Ο γέροντας σκόπευε να το παραδώσει προσωπικά. Η συνάντηση με την Αυτού Αγιότητα πραγματοποιήθηκε. Το διάταγμα, που υπογράφηκε από τον Πατριάρχη Αλέξιο, καθόρισε το μέλλον της ζωής του Πατέρα Ιωάννη (Κρεστιάνκιν) - αυτός, ένας δόκιμος του Θεού, θα γινόταν μοναχός του μοναστηριού.

Πότε δέχτηκε ο Θεός τους μοναστικούς όρκους του δόκιμου Του; Ήταν όταν τα παιδικά του χείλη ψέλλισαν τα πρώτα, ακόμα χωρίς νόημα λόγια για τον μελλοντικό μοναχισμό; Ήταν όταν η ακόμα άρρητη αλλά ήδη ουσιαστική επιθυμία να υπηρετήσει τον Θεό άρχισε να καίει στην καρδιά του; Ήταν όταν, έχοντας ωριμάσει στην υπηρεσία στο ιερό, επέδειξε πίστη, πιστότητα και αγάπη στη θέση που επέλεξε; Έχει σημασία πότε; Ο Θεός τον οδήγησε σε 50 χρόνια της ζωής του ως μοναχός, γαλουχώντας τον μοναχό μέσα του μέσα από τους πειρασμούς της υπακοής.

Με τη βοήθεια του Θεού και τη δύναμη της χάριτος, ο πατήρ Ιωάννης υπέμεινε αγώνες ορατούς και αόρατους όχι για μια μέρα, όχι για ένα μήνα, αλλά για χρόνια. Πολλά χρόνια.

Δεν έχασε την ελπίδα, αν και ήταν σωματικά εξαντλημένος από αυτόν τον αγώνα και την εργασία στο έπακρο, αναπτύσσοντας σε ζωντανή πίστη για να ολοκληρώσει την υποταγή στον Θεό. Με τι μπήκε ο Ιερομόναχος Ιωάννης (Κρεστιάνκιν) στις πύλες του μοναστηριού; Τι μάζεψε από το χωράφι που καλλιεργούσε για μισό αιώνα;

Έχοντας αφήσει πίσω του όλα όσα είχε βιώσει και έχοντας μάλιστα αποχαιρετήσει τα πνευματικά του παιδιά, σκέφτηκε να πεθάνει για τον κόσμο: «Θα γίνω μοναχός, θα παραμείνω στο κελί μου, έτσι δεν θα υπάρχει τόσο στενή επικοινωνία όσο στην ενορία», είπε στα παιδιά του καθώς αποχαιρετούσε. Μια λευκή σελίδα άνοιξε ξανά για τον πατέρα Ιωάννη, στην οποία θα έγραφε μια ζωή που του ήταν ακόμα άγνωστη, μια νέα ζωή, τώρα μοναστική.

Ο πατήρ Ιωάννης είχε λάβει οδηγίες για τη μελλοντική του μοναστική ζωή νωρίτερα, αλλά δεν τις καταλάβαινε. Ένα χρόνο πριν από την κουρά του, τον άφησε άναυδο ένα όραμα. Είδε ένα μοναστικό κελί και έναν άγγελο μέσα σε αυτό, ο οποίος είπε γλυκά: «Θα περιπλανιέσαι σε όλη σου τη ζωή». Θεώρησε αυτό το όραμα ως σημάδι για να συνεχίσει την περιπλάνησή του για το υπόλοιπο της ζωής του. Το αληθινό νόημα αυτών των λόγων έγινε σαφές μόνο μέσα από τη ζωή του στο μοναστήρι. Η μοναστική του πορεία σημαδεύτηκε από το δάχτυλο του Θεού, όπως ακριβώς ήταν και η ζωή του στον κόσμο πριν. Στον σιτοβολώνα της καρδιάς του, κουβαλούσε τον θησαυρό της ζωντανής πίστης - τη γνώση του Θεού.

Μέσα από τις αντιξοότητες της ζωής του, συνειδητοποίησε ότι μόνο η Θεία Πρόνοια και το θέλημα του Θεού κατέχουν αληθινή ελευθερία και δύναμη στη ζωή. Σε κάθε στάδιο του ταξιδιού της ζωής του, ένιωθε αυτή την αόρατη, καθοδηγητική Θεία δύναμη. Και μια παραιτημένη επιθυμία τον κατακλύζει να παραδοθεί στο Θείο θέλημα. Όποιες απροσδόκητες συνθήκες και αν του παρουσιάζονταν, δεν θα ταρασσόταν, δεν θα έτρεμε, δεν θα εξασθένιζε η πίστη και η εμπιστοσύνη του στον Θεό, αλλά θα έλεγε:

«Η Θεία Πρόνοια έχει πάντα δίκιο. Και αν μας επιτρέψει να γευθούμε την πίκρα της σύγχρονης ζωής, τότε αυτό, με ακλόνητη εμπιστοσύνη στον Θεό, είναι ο μόνος δρόμος μας προς τη σωτηρία. Ο Θεός κυβερνά τον κόσμο, μόνο ο Θεός, και κανείς άλλος! Έτσι είναι το θέλημα του Θεού. Ας είναι ευλογημένο το όνομα του Κυρίου από τώρα και στο εξής και στους αιώνες των αιώνων.»

Και βρήκε έναν άλλο θησαυρό σε αυτό το αγκάθι - την Αγάπη. Αγαπούσε τον Θεό μέχρι σημείου αυτο-λησμοσύνης. Όλη η δύναμη της ζωής του, κάθε βήμα, κάθε ανάσα, κατευθυνόταν προς τον Ουράνιο Πατέρα. Από αυτό προερχόταν ευλάβεια και προσοχή, αλλά ταυτόχρονα, ένα πάθος για πράξεις αγάπης. Τα λόγια του Χριστού, «Όποιος με αγαπάει θα τηρήσει τις εντολές μου... και εγώ θα τον αγαπήσω και θα του αποκαλύψω τον εαυτό μου», εντυπώθηκαν για πάντα στην ψυχή του Πατέρα Ιωάννη. Ο Πατέρας Ιωάννης δέχτηκε στην καρδιά του τον μεγάλο και τρομερό νόμο της ζωής: «Να πεθάνετε ως προς την αμαρτία για να ζήσετε για τον Θεό».

Μοναχός του Θεού, έζησε στον κόσμο για μισό αιώνα, απαλλαγμένος από τους αποδεκτούς κανόνες του. Σταδιακά, όχι ξαφνικά, αποσύρθηκε από τον κόσμο με τη δική του ελεύθερη βούληση. Οι εγκόσμιοι πειρασμοί και οι σαγηνεύσεις, σαν κολλιτσίδες, τον κυρίευαν καθ' όλη τη διάρκεια των χρόνων του στη Μόσχα. Μέχρι τότε, το πνευματικά ακαλλιέργητο χωράφι της ρωσικής ζωής είχε γεμίσει τόσο πολύ με ζιζάνια και αγκάθια που ήταν αδύνατο να το διασχίσει κανείς χωρίς να τραυματιστεί. Επιπλέον, η νεότητά του, απροστάτευτη από την εμπειρία, δεν αποτελούσε μικρή πρόκληση. Δέχτηκε τραύματα και υπέφερε. Αλλά η θέλησή του δεν ήταν ούτε ψυχρή ούτε αμφιταλαντευόμενη. «Σε αυτόν τον αγώνα, πρέπει να αγωνίζεται κανείς μέχρι θανάτου», θα έλεγε αργότερα.

Έτσι, γεννήθηκε μέσα του μια ικανότητα αυτομεμψίας, η οποία μέχρι το τέλος της ζωής του έγινε κυριολεκτικά η σκιά του. Φωτισμένος από τον Ήλιο της Αλήθειας, ο πατήρ Ιωάννης εύκολα παρατηρούσε τη σκιά του. Το πώς μετανοούσε ήταν το μυστικό του. Η αυτομεμψία, ωστόσο, ξεσπούσε συνεχώς ψιθυριστά ή δυνατά βγήκε, αποκαλύπτοντας το έργο που γινόταν μέσα σε αυτό.

Έχοντας διανύσει από την αρχή το μονοπάτι της μαθητείας σε μια αυστηρή, θεομάχη σχολή, ως επιμελής μαθητής, με τον καιρό θα γίνει ένας καλός δάσκαλος: «Και ποιος δεν έχει λάθη, μικρά και μεγάλα; Ποιος είναι απαλλαγμένος από την ανθρώπινη αδυναμία και από τις επιθέσεις του εχθρού όταν η συνείδηση ​​είναι θολωμένη; Αλλά οι καταιγίδες περνούν και ο άνθρωπος θερμαίνεται ξανά από τη ζεστασιά της Θείας Αγάπης. Και έτσι, θα μπορούσε κανείς να πει, σε όλη τη ζωή: πτώσεις και ανόδους, σκοντάφτει και ανακάμπτει. Γιατί το επέτρεψε αυτό ο Κύριος; Δεν ήταν επειδή ήρθε για να σώσει όχι τους δίκαιους, αλλά τους αμαρτωλούς, από τους οποίους εγώ είμαι ο πρώτος;»

Ο κόσμος δεν μπορούσε να συγχωρήσει το θράσος κάποιου που επαναστάτησε ενάντια στις προσταγές του. Άρχισε να διώκει τον πατέρα Ιωάννη και τον καταδιώκει αμείλικτα, επιδιώκοντας να τον συντρίψει ή να τον καταστρέψει. Η κακία του εχθρού, μέσω των ανθρώπων, τον πλησίαζε επανειλημμένα με θανάσιμους φόβους, μέχρι που εξαντλήθηκε από την προθυμία του να πεθάνει χωρίς παράπονα, ακριβώς εκείνη τη στιγμή.

Αναπολώντας το παρελθόν του στον κόσμο, ο πατήρ Ιωάννης έλεγε συχνά: «Τι δεν έχω δει! Τι δεν έχω υπομείνει! Κάθε είδους αμαρτίες προστέθηκαν στην καρδιά μου, αλλά η ψυχή μου παρέμεινε αγνή. Η συνείδησή μου είναι καθαρή. Πόσο υπέροχο είναι τώρα! Μακάρι να ήξερες πόσο καλό είναι να θυμάσαι όλα αυτά και να ξέρεις ότι διατήρησα τη συνείδησή μου. Κάνει την καρδιά μου φωτεινή και χαρούμενη». Έτσι, ο μοναχός του Θεού διαμορφώθηκε μέσα του. Η θεία αλήθεια και η ανθρώπινη αλήθεια στέκονταν συνεχώς δίπλα-δίπλα στον ακούραστο αγώνα για την ψυχή του. Και πόσοι σύγχρονοι αναζητητές της αλήθειας έχουν βοηθηθεί από την εμπειρία του πατρός Ιωάννη στον αγώνα για τη Θεία αλήθεια.

Η απάντηση του Πατέρα Ιωάννη στον ιερέα που είχε την ατυχία να εκτελέσει τις εντολές των αρχών εναντίον του έρχεται έντονα στο μυαλό. Ο Πατέρας Ιωάννης άρχισε να αναζητά με ανυπομονησία ελαφρυντικά για αυτόν τον «κατηγορούμενο». Ήταν καλός άνθρωπος, οικογενειάρχης, οικογενειάρχης, οικογενειάρχης για τα παιδιά του, και ούτω καθεξής. Αλλά τελείωσε την «ομιλία δικαιολόγησής» του απροσδόκητα: «Και ξέρεις καν πώς θα αντιδράσεις όταν σε απειλήσουν; Και δεν θα απειλήσουν εσένα, αλλά τα παιδιά σου».

Η αλήθεια του Θεού μέσα του καταπάτησε την ανθρώπινη αλήθεια. Υπήρχαν πολλά να σκεφτεί κανείς. Η αληθινή διαμόρφωση του πατρός Ιωάννη ως μοναχού δεν ξεκίνησε με την επιθυμία για ασκητισμό ή έστω με την επιθυμία για πνευματική τελειότητα. Η παιδική του αγάπη για τον Θεό, καθώς ωρίμαζε, δεν ξεχύθηκε στον σαγηνευτικό πλούτο του γνωστού κόσμου, αλλά εκπλήχθηκε από την απεριόριστη εκδήλωση του Θεού μέσα σε αυτόν. Και η αγάπη άρχισε να αναζητά ίχνη του Θεού σε όλα, απορρίπτοντας συνειδητά και δυναμικά όλα όσα δεν ένιωθε τον Θεό.

Η αμαρτία ήταν η πρώτη που υπέφερε από αυτή την αναζήτηση. Η δυσοσμία της έσπρωχνε τον πατέρα Ιωάννη σε κάθε είδους τεχνάσματα, για να μην σκοτίσει την καρδιά του, η οποία ανέπνεε μόνο αγάπη. Έτσι, ο ασκητικός αγώνας μπήκε στη ζωή του. Και μαζί με αυτόν, η βοήθεια και η διδασκαλία του Θεού δεν άργησαν να έρθουν.

«Ο Κύριος, μόνο ο Κύριος με έφερε στη φυλακή για να δείξει το βάθος της πτώσης του ανθρώπου που έχει αποδεχτεί την τυραννία της αμαρτίας».

Ο πατήρ Ιωάννης θα έλεγε αργότερα: «Ο πατήρ Ιωάννης είδε μια τρομακτική σκηνή—την κόλαση εδώ στη γη. Την είδε και έκλαιγε ασταμάτητα για τον άνθρωπο. Τα μάτια του, σύμφωνα με τους συγκρατούμενούς του, ακτινοβολούσαν αγάπη και συμπόνια, αλλά αυτό που συνέβαινε στην καρδιά του, μόνο ο Θεός το έβλεπε».

Καταταγμένος από τον ίδιο τον Κύριο με τους άνομους, ο πατήρ Ιωάννης δεν δίστασε να πιει το κοινό ποτήριο της αμαρτίας και τα παθήματα γι' αυτήν. Και έφερε στον Σταυρό

Ένα βάθρο από το οποίο η αλήθεια του Θεού έλαμπε στον κόσμο, ένας πόνος για τον εαυτό του, για όλους και για τα πάντα. Και αυτή η ασθένεια ήταν αδιάγνωστη. Μόνο η προσευχή απάλυνε κάπως τον πόνο. Προσευχόταν με την καρδιά του.

Ήταν ακριβώς το βάσανό του για την εικόνα του Θεού, που βεβηλώθηκε στον έσχατο βαθμό μέσα στον άνθρωπο, που γέννησε την Προσευχή του Ιησού. Για πέντε χρόνια στάθηκε στον Σταυρό, θεραπεύοντας την ψυχή του με δάκρυα. ​​Ο Κύριος έθρεψε τον μοναχό μέσα του.

Η υπακοή, η φτώχεια και η αγνότητα ήταν ένας φόρος τιμής στις συνθήκες της ζωής και, πάνω απ' όλα, ένα δώρο αγάπης προς τον Θεό. Ενώ η υπακοή στις συνθήκες προκαλούσε αγωνία και πικρία, η υπακοή στον Θεό και την Πρόνοιά Του, όταν γινόταν δεκτή χωρίς παράπονα και συνειδητά, συμφιλίωνε τον άνθρωπο με τις δύσκολες συνθήκες. Η αγωνία αντικαταστάθηκε από εφησυχασμό και μερικές φορές ακόμη και από πνευματική παρηγοριά και χαρά.

Για δώδεκα χρόνια περιπλάνησης, ο πατήρ Ιωάννης καθοδηγούνταν από μια ζωντανή πίστη και ένα ακατανόητο συναίσθημα της καρδιάς - ένα κάλεσμα - «έτσι θέλησε ο Θεός». Ενώ επισκεπτόταν ενορίες, παρά το φορτωμένο πρόγραμμά του, κατάφερνε να διαβάζει εκτενώς τα πατερικά γραπτά, αναλογιζόμενος τις διδασκαλίες τους για τις συνθήκες της εποχής μας. Αντέγραφε ό,τι θεωρούσε σημαντικό. Αυτοί οι θησαυροί φυλάσσονταν σε έναν ειδικό φάκελο.

Ιδού ένα από αυτά: «Σύμφωνα με τα λόγια του Αββά Ιωάννη της Κλίμακος, άλλο η Πρόνοια του Θεού, άλλο η βοήθεια του Θεού, άλλο η διατήρηση και άλλο το έλεος».

Η πρόνοια του Θεού επεκτείνεται σε κάθε κτίσμα.

Η βοήθεια του Θεού δίνεται μόνο στους πιστούς.

Η προστασία του Θεού είναι πάνω σε εκείνους που είναι πραγματικά πιστοί.

Κοντά υπάρχει ένα σημείωμα στο χέρι του Πατέρα Ιωάννη:

«Πάντα πιστοί, πιστοί σε όλα! Πιστοί μέχρι θανάτου!!! Σε όσους εργάζονται δίνεται το έλεος του Θεού».

«Στον Θεό, και παρηγοριά δίνεται από τον Θεό σε όσους τον αγαπούν».

Η ζωή του πατέρα Ιωάννη ήταν δύσκολη. Έχοντας μεγαλώσει μέσα στην αγάπη και έχοντας ορκιστεί την αγάπη του στον Θεό, φαινόταν, εξαιτίας μιας μοίρας, να έχει πέσει σε έναν ψυχρό, κλειστό στον εαυτό του κόσμο του εγωισμού, όπου ο Θεός είχε ξεχαστεί. Αργότερα, το κατάλαβε αυτό ως την αμοιβαία αγάπη του Θεού, έτσι ώστε η ανθρώπινη αγάπη του να μπορεί να διευρυνθεί, να φουντώσει και να ζεστάνει έναν κόσμο παγωμένο στην έλλειψη αγάπης.

Και ο Κύριος πέτυχε τον στόχο του: έχοντας ζήσει ανάμεσα στους ανθρώπους για 20 χρόνια, ο Πατέρας Ιωάννης έλαβε το χάρισμα της φώτισης και έβλεπε ήδη στον άνθρωπο όχι τη ματαιοδοξία και τη μικροπρέπεια των ασήμαντων συμφερόντων του, όχι τον αγώνα της αυτοαγάπης και της ματαιοδοξίας, αλλά εξέταζε το θέλημα του Θεού για αυτόν τον άνθρωπο και είδε την ψυχή του, σε ποιο βαθμό ήταν ικανή να ανταποκριθεί στο κάλεσμα του Κυρίου.

Η 22χρονη δοκιμασία της πίστης του Πατέρα Ιωάννη είχε φτάσει στο τέλος της. Η πίστη, η πιστότητα και η αγάπη του είχαν βιώσει τα πάντα στο έπακρο κατά τη διάρκεια των χρόνων του στον κόσμο: βοήθεια, προστασία, έλεος και παρηγοριά από τον Θεό. Έμπαινε σε ένα νέο στάδιο της ζωής και μόνο η ευγνωμοσύνη προς τον Θεό τον συνόδευε.