Αγ. Μάξιμος Ομολογητής
Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου 2026
ΆΓΙΟΣ ΜΆΞΙΜΟΣ Ο ΟΜΟΛΟΓΗΤΉΣ ΠΕΡΊ ΧΡΌΝΟΥ.
ΚΥΡΙΑΚΗ Α΄ΛΟΥΚΑ [:Λουκά 5,1-11] . Ο ΙΕΡΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΛΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.
ΚΥΡΙΑΚΗ Α΄ΛΟΥΚΑ [:Λουκά 5,1-11]
Ο ΙΕΡΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΛΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ
«Περιπατῶν δὲ παρὰ τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας εἶδε δύο ἀδελφούς, Σίμωνα τὸν λεγόμενον Πέτρον καὶ Ἀνδρέαν τὸν ἀδελφόν αὐτοῦ, βάλλοντας ἀμφίβληστρον εἰς τὴν θάλασσαν· ἦσαν γὰρ ἁλιεῖς.καὶ λέγει αὐτοῖς· δεῦτε ὀπίσω μου καὶ ποιήσω ὑμᾶς ἁλιεῖς ἀνθρώπων. οἱ δὲ εὐθέως ἀφέντες τὰ δίκτυα ἠκολούθησαν αὐτῷ(:Και ενώ περπατούσε κοντά στη θάλασσα της Γαλιλαίας, είδε δυο αδελφούς, τον Σίμωνα, τον οποίο κατόπιν ονόμασε Πέτρο, και τον Ανδρέα τον αδελφό του, οι οποίοι έριχναν δίχτυα στη θάλασσα, διότι ήταν ψαράδες. Και τους λέει: ‘’Ακολουθήστε με, και θα σας κάνω ικανούς να ψαρεύετε αντί για ψάρια ανθρώπους. Αυτούς θα ελκύετε στη βασιλεία των ουρανών με τα πνευματικά δίχτυα του κηρύγματος’’. Και αυτοί αμέσως άφησαν τα δίχτυά τους και Τον ακολούθησαν)»[Ματθ.4,18-20].
(…) Βέβαια ο ευαγγελιστής Ιωάννης λέγει ότι διαφορετικά προσκλήθηκαν αυτοί οι μαθητές από τον Κύριο. Επομένως, είναι φανερό ότι η παραπάνω πρόσκληση είναι δεύτερη. Αυτό επίσης μπορεί να το διαπιστώσει κανείς από πολλά σημεία. Εκεί λοιπόν λέγει ότι προσκλήθηκαν προτού κλειστεί στη φυλακή ο Ιωάννης ο Βαπτιστής[βλ. Ιω.1,35-36: «Τῇ ἐπαύριον πάλιν εἱστήκει ὁ Ἰωάννης καὶ ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ δύο, καὶ ἐμβλέψας τῷ Ἰησοῦ περιπατοῦντι λέγει· ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ. καὶ ἤκουσαν αὐτοῦ οἱ δύο μαθηταὶ λαλοῦντος, καὶ ἠκολούθησαν τῷ Ἰησοῦ(:Την επόμενη μέρα ο Ιωάννης στεκόταν πάλι στο συνηθισμένο μέρος που κήρυττε, και μαζί του ήταν και δύο από τους μαθητές του. Κι αφού παρατήρησε με ευλάβεια τον Ιησού, που τη στιγμή εκείνη περπατούσε, είπε: “Αυτός είναι το Αρνίο που παρέδωσε ο Θεός Πατέρας Του να θυσιαστεί για χάρη μας”)»], ενώ εδώ στον Ευαγγελιστή Ματθαίο αναφέρεται ότι προσκλήθηκαν μετά τη φυλάκιση του Ιωάννη [Ματθ. 4,12: «Ἀκούσας δὲ ὁ Ἰησοῦς ὅτι Ἰωάννης παρεδόθη, ἀνεχώρησεν εἰς τὴν Γαλιλαίαν(:Όταν άκουσε ο Ιησούς ότι ο Ιωάννης παραδόθηκε στη φυλακή απ’ τον βασιλιά Ηρώδη Αντύπα, αναχώρησε και πήγε στη Γαλιλαία)»- Ματθ. 4,18-19: «Περιπατῶν δὲ παρὰ τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας εἶδε δύο ἀδελφούς, Σίμωνα τὸν λεγόμενον Πέτρον καὶ Ἀνδρέαν τὸν ἀδελφόν αὐτοῦ, βάλλοντας ἀμφίβληστρον εἰς τὴν θάλασσαν· ἦσαν γὰρ ἁλιεῖς. καὶ λέγει αὐτοῖς· δεῦτε ὀπίσω μου καὶ ποιήσω ὑμᾶς ἁλιεῖς ἀνθρώπων»].
Επίσης εκεί ο Ανδρέας καλεί τον Πέτρο[Ιω. 1,41-42: «Ἦν Ἀνδρέας ὁ ἀδελφὸς Σίμωνος Πέτρου εἷς ἐκ τῶν δύο τῶν ἀκουσάντων παρὰ Ἰωάννου καὶ ἀκολουθησάντων αὐτῷ. εὑρίσκει οὗτος πρῶτος τὸν ἀδελφὸν τὸν ἴδιον Σίμωνα καὶ λέγει αὐτῷ· εὑρήκαμεν τὸν Μεσσίαν· ὅ ἐστι μεθερμηνευόμενον Χριστός· καὶ ἤγαγεν αὐτὸν πρὸς τὸν Ἰησοῦν (:Ο ένας από τους δύο αυτούς μαθητές που άκουσαν από τον Ιωάννη τα όσα είπε για τον Ιησού και Τον ακολούθησαν, ήταν ο Ανδρέας, ο αδελφός του Σίμωνος Πέτρου. πριν όμως ακόμη βρει ο άλλος μαθητής-ο Ιωάννης- τον αδελφό του-τον Ιάκωβο-, βρίσκει ο Ανδρέας πρώτος τον αδελφό του Σίμωνα και του λέει: “Βρήκαμε τον Μεσσία (όνομα που σημαίνει Χριστός)”)»], εδώ όμως και τους δύο τους καλεί ο Χριστός.
Και ο μεν Ιωάννης λέγει στο Ευαγγέλιό του ότι όταν είδε ο Ιησούς τον Σίμωνα να έρχεται προς Αυτόν του είπε: «Σὺ εἶ Σίμων ὁ υἱὸς Ἰωνᾶ, σὺ κληθήσῃ Κηφᾶς, ὃ ἑρμηνεύεται Πέτρος(:Εσύ είσαι ο Σίμων, ο γιος του Ιωνά. Εσύ, επειδή θα γίνεις στερεός στην πίστη σαν πέτρα, θα ονομαστείς Κηφάς, που σημαίνει Πέτρος)»[Ιω.1,43],ενώ ο Ματθαίος λέγει ότι έφερε ήδη το όνομα αυτό[ Ματθ. 4,18: «Περιπατῶν δὲ παρὰ τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας εἶδε δύο ἀδελφούς, Σίμωνα τὸν λεγόμενον Πέτρον καὶ Ἀνδρέαν τὸν ἀδελφόν αὐτοῦ»].
Όμως και από τον τόπο όπου κλήθηκαν και από πολλά άλλα σημεία μπορεί κανένας να αντιληφθεί αυτό και ακόμη από το γεγονός ότι υπάκουσαν εύκολα και πρόθυμα στην πρόσκληση και από το ότι εγκατέλειψαν τα πάντα· διότι ήδη είχαν προπαιδευτεί καλά. Επίσης στον ευαγγελιστή Ιωάννη φαίνεται ότι ο Ανδρέας ερχόταν στην οικία στην οποία διέμενε ο Ιησούς, και άκουγε πολλά από Αυτόν[πρβ. Ιω. 1,39-40: «Τί ζητεῖτε; Οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ· ῥαββί· ὃ λέγεται ἑρμηνευόμενον διδάσκαλε· ποῦ μένεις; λέγει αὐτοῖς· ἔρχεσθε καὶ ἴδετε. ἦλθον οὖν καὶ εἶδον ποῦ μένει καὶ παρ᾿ αὐτῷ ἔμειναν τὴν ἡμέραν ἐκείνην· ὥρα ἦν ὡς δεκάτη(:”Τι θέλετε και τι ζητάτε από μένα;”. Κι εκείνοι Του είπαν: “Ραββί”, που σημαίνει: “Διδάσκαλε”· πού μένεις, για να σε επισκεφτούμε και να μιλήσουμε μαζί σου;”. Και Αυτός τους είπε: “Ελάτε τώρα και δείτε πού μένω”. Ήλθαν λοιπόν και είδαν πού μένει, και έμειναν κοντά Του την ημέρα εκείνη. Η ώρα μάλιστα που συνάντησαν τον Ιησού οι δύο μαθητές ήταν περίπου δέκα από την ανατολή του ηλίου, δηλαδή τέσσερις το απόγευμα)»], ενώ στον ευαγγελιστή Ματθαίο αναφέρεται ότι μόλις άκουσαν έναν απλό λόγο, αμέσως Τον ακολούθησαν[Ματθ.4,20: «Καὶ λέγει αὐτοῖς· δεῦτε ὀπίσω μου καὶ ποιήσω ὑμᾶς ἁλιεῖς ἀνθρώπων. οἱ δὲ εὐθέως ἀφέντες τὰ δίκτυα ἠκολούθησαν αὐτῷ»].
Βέβαια ήταν φυσικό, μολονότι Τον είχαν ακολουθήσει από την αρχή, να Τον εγκαταλείψουν στη συνέχεια, όταν είδαν τον Ιωάννη να φυλακίζεται και τον Ιησού να αναχωρεί και να επανέλθουν στην εργασία τους. Έτσι, λοιπόν, τους βρήκε να ψαρεύουν. Ο Ιησούς όμως, ούτε όταν πρώτα θέλησαν να φύγουν τούς εμπόδισε, ούτε πάλι όταν έφυγαν, τους άφησε οριστικά. Υποχώρησε μεν όταν αυτοί απομακρύνθηκαν, έρχεται όμως εκ νέου για να τους κάνει πάλι δικούς Του μαθητές. Αυτός είναι ένας σπουδαιότατος τρόπος αλιείας.
Πρόσεξε επίσης την πίστη και την υπακοή τους· διότι αν και βρίσκονταν στο μέσο της εργασίας τους (γνωρίζετε βέβαια πόσο απαιτητική είναι η αλιεία), όταν άκουσαν την προτροπή του Κυρίου δεν ανέβαλαν, ούτε και το μετέθεσαν για αργότερα, ούτε είπαν: «Να επιστρέψουμε στο σπίτι και να συνεννοηθούμε με τους δικούς μας», αλλά αφού εγκατέλειψαν τα πάντα, Τον ακολούθησαν, όπως ο Ελισσαίος ακολούθησε κάποτε τον προφήτη Ηλία. Πραγματικά αυτού του είδους την υπακοή ζητεί από μας για τη μετάνοιά μας ο Χριστός, ώστε να μην αναβάλλουμε ούτε για ελάχιστο χρονικό διάστημα, ακόμα κι αν, όπως κρίνουμε, μας κατεπείγει κάτι από τα πιο απαραίτητα προς το ζην. Γι’ αυτό και κάποιον άλλον που Τον πλησίασε και ζήτησε να πάει πρώτα να θάψει τον πατέρα του, μήτε αυτό δεν τον άφησε να κάμει, δείχνοντας ότι από όλα πρέπει να προτιμούμε να Τον ακολουθήσουμε και να γίνουμε μαθητές Του [Μτθ.8,21-22: «Ἕτερος δὲ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ εἶπεν αὐτῷ· Κύριε, ἐπίτρεψόν μοι πρῶτον ἀπελθεῖν καὶ θάψαι τὸν πατέρα μου. ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ· ἀκολούθει μοι, καὶ ἄφες τοὺς νεκροὺς θάψαι τοὺς ἑαυτῶν νεκρούς(:Και ένας άλλος από τους μαθητές του Του είπε: “Κύριε, δώσε μου την άδεια πρώτα να φύγω, να πάω να θάψω τον πατέρα μου, και μετά θα σε ακολουθήσω παντού”. Κι ο Ιησούς, προβλέποντας ότι η επιστροφή του μαθητή στο σπίτι του θα τον έριχνε σε σοβαρές κληρονομικές φροντίδες και διαμάχες που θα ψύχραιναν τον ζήλο του, του είπε: “Ακολούθησέ με, και άφησε τους συγγενείς σου, οι οποίοι, ενώ φαίνονται ζωντανοί, λόγω της απιστίας τους είναι πνευματικώς νεκροί, να θάψουν τους νεκρούς που είναι δικοί τους, διότι κι αυτοί πέθαναν μέσα στην απιστία”)»].
Εάν πάλι θεωρείς ότι Τον ακολούθησαν επειδή ήταν μεγάλη η υπόσχεση, και πάλι τους θαυμάζω γι’ αυτό και ακόμη περισσότερο, επειδή παρόλο που δεν είχαν δει ακόμα κανένα θαυματουργικό σημείο, πίστεψαν σε μια τόσο μεγάλη υπόσχεση και όλα τα άλλα τα έθεσαν σε δεύτερη μοίρα προκειμένου να Τον ακολουθήσουν. Πραγματικά, με όποια λόγια αλιεύτηκαν οι ίδιοι, πίστεψαν ότι με αυτά θα μπορούσαν κι άλλους να αλιεύσουν και να τους οδηγήσουν στη σωτηρία των ψυχών τους. Και σε αυτούς μεν αυτήν την υπόσχεση έδωσε, σε εκείνους όμως που ήταν μαζί με τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη τίποτα παρόμοιο δεν είπε, διότι η υπακοή αυτών που πρώτους κάλεσε(δηλαδή του Ανδρέα και του Πέτρου),είχε προετοιμάσει πλέον και αυτούς. Εξάλλου πολλά είχαν ακούσει και προηγουμένως γι’ Αυτόν.
Πρόσεξε επίσης πώς κάνει σε μας σαφή υπαινιγμό και για τη φτώχεια του Ιακώβου και του Ιωάννη· τους βρήκε να διορθώνουν και να ράβουν τα δίχτυα τους[Μτθ.4,21-22: « Καὶ προβὰς ἐκεῖθεν εἶδεν ἄλλους δύο ἀδελφούς, Ἰάκωβον τὸν τοῦ Ζεβεδαίου καὶ Ἰωάννην τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, ἐν τῷ πλοίῳ μετὰ Ζεβεδαίου τοῦ πατρὸς αὐτῷ καταρτίζοντας τὰ δίκτυα αὐτῶν. οἱ δὲ εὐθέως ἀφέντες τὸ πλοῖον καὶ τὸν πατέρα αὐτῶν ἠκολούθησαν αὐτῷ (:Κι αφού προχώρησε πιο πέρα από εκεί, είδε άλλους δύο αδελφούς, τον Ιάκωβο, τον γιο του Ζεβεδαίου, και τον Ιωάννη τον αδελφό του, να ετοιμάζουν τα δίχτυά τους μέσα στο πλοίο μαζί με τον πατέρα τους Ζεβεδαίο. Και τους κάλεσε. Και αυτοί αμέσως άφησαν το πλοίο και τον πατέρα τους και Τον ακολούθησαν)»]. Τόσο μεγάλη ήταν η φτώχειά τους, ώστε να διορθώνουν τα χαλασμένα, επειδή δεν μπορούσαν να αγοράσουν άλλα. Δεν ήταν βέβαια κι αυτό τότε μικρή απόδειξη της αρετής τους, το ότι υπέφεραν αγόγγυστα την φτώχειά τους, το ότι αποκτούσαν την τροφή τους με τίμιο μόχθο, το είχαν μαζί τους και τον γέρο πατέρα τους και τον περιποιούνταν[βλ. παραπάνω, Ματθ. 4,21-22].
Αφού λοιπόν τους έκανε μαθητές Του, τότε αρχίζει, να θαυματουργεί ενώπιόν τους, βεβαιώνοντας με τα έργα Του ό,τι είχε πει γι’ Αυτόν ο Βαπτιστής Ιωάννης. Βρισκόταν αδιάκοπα στις συναγωγές και με την πράξη Του αυτή τους δίδασκε ότι δεν είναι κάποιος αντίθετος, ούτε πλάνος, αλλά έχει έρθει με το θέλημα του Θεού, κατόπιν κοινής Τους συμφωνίας. Και συχνάζοντας στις συναγωγές, δεν κήρυττε μόνο, αλλά και πολλά θαύματα επιτελούσε[βλ. Ματθ.23-25: «Καὶ περιῆγεν ὅλην τὴν Γαλιλαίαν ὁ Ἰησοῦς διδάσκων ἐν ταῖς συναγωγαῖς αὐτῶν καὶ κηρύσσων τὸ εὐαγγέλιον τῆς βασιλείας καὶ θεραπεύων πᾶσαν νόσον καὶ πᾶσαν μαλακίαν ἐν τῷ λαῷ. καὶ ἀπῆλθεν ἡ ἀκοὴ αὐτοῦ εἰς ὅλην τὴν Συρίαν, καὶ προσήνεγκαν αὐτῷ πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας ποικίλαις νόσοις καὶ βασάνοις συνεχομένους, καὶ δαιμονιζομένους καὶ σεληνιαζομένους καὶ παραλυτικούς, καὶ ἐθεράπευσεν αὐτούς· καὶ ἀπῆλθεν ἡ ἀκοὴ αὐτοῦ εἰς ὅλην τὴν Συρίαν, καὶ προσήνεγκαν αὐτῷ πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας ποικίλαις νόσοις καὶ βασάνοις συνεχομένους, καὶ δαιμονιζομένους καὶ σεληνιαζομένους καὶ παραλυτικούς, καὶ ἐθεράπευσεν αὐτούς· καὶ ἠκολούθησαν αὐτῷ ὄχλοι πολλοὶ ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας καὶ Δεκαπόλεως καὶ Ἱεροσολύμων καὶ Ἰουδαίας καὶ πέραν τοῦ Ἰορδάνου(:Και περιόδευε ο Ιησούς όλη τη Γαλιλαία διδάσκοντας στις συναγωγές τους, όπου κάθε Σάββατο μαζεύονταν οι Εβραίοι για να ακούσουν την ανάγνωση της Αγίας Γραφής και να προσευχηθούν. Και κήρυττε εκεί το χαρμόσυνο άγγελμα ότι πλησίαζε ο χρόνος της πνευματικής βασιλείας, που θα έφερνε στους ανθρώπους την απολύτρωση και τη χαρά. Και θεράπευε κάθε είδους ασθένεια και αδιαθεσία στον λαό. Διαδόθηκε λοιπόν η φήμη Του σε όλη τη Συρία. Κι έφεραν μπροστά Του όλους όσους υπέφεραν από διάφορες αρρώστιες και κατέχονταν από βασανιστικές ασθένειες, δαιμονισμένους και σεληνιασμένους και παραλύτους, και τους θεράπευε. Τότε Τον ακολούθησαν πολλά πλήθη λαού από τη Γαλιλαία και από τις δέκα ελληνικές πόλεις που είχαν κτιστεί κυρίως στην ανατολική όχθη του Ιορδάνη, καθώς επίσης και από τα Ιεροσόλυμα και την Ιουδαία και τη χώρα που εκτείνεται πέρα από τον Ιορδάνη ποταμό)»].
Πραγματικά σε κάθε περίπτωση κατά την οποία συμβαίνει κάτι το νέο και παράδοξο και εισάγεται κάποιος νέος τρόπος ζωής, συνηθίζει ο Θεός να κάνει θαύματα, προσφέροντας εγγύηση της δυνάμεώς Του προς εκείνους που πρόκειται να δεχτούν τους νόμους Του. Έτσι λοιπόν όταν επρόκειτο να πλάσει τον άνθρωπο, δημιούργησε όλον τον κόσμο και τότε του έδωσε εκείνο τον νόμο μέσα στον παράδεισο. Και όταν επρόκειτο να νομοθετήσει στον Νώε, πάλι μεγάλα θαύματα έκαμε, με τα οποία αναδημιουργούσε όλη την πλάση και τη φοβερή εκείνη θάλασσα την έκανε να κυριαρχεί επί της γης για έναν ολόκληρο χρόνο και με όλα αυτά, μέσα σε τόσο χαλασμό διέσωσε τον δίκαιο εκείνο. Και στα χρόνια του Αβραάμ έδωσε πολλά σημεία της δυνάμεώς Του, όπως είναι η νίκη κατά τον πόλεμο, η πληγή κατά του Φαραώ, και η απαλλαγή από τους κινδύνους. Και όταν επίσης επρόκειτο να θεσπίσει τους νόμους στους Εβραίους, έδειξε πρώτα τα θαυμαστά εκείνα και μεγάλα σημεία [στο όρος Σινά] και έπειτα τους έδωσε τον Νόμο.
Έτσι λοιπόν κι εδώ θέλοντας να δώσει έναν ανώτερο τρόπο ζωής και να τους πει όσα ποτέ δεν είχαν ακούσει μέχρι εκείνη τη στιγμή, επιβεβαιώνει τους λόγους με την επιτέλεση των θαυμάτων. Επειδή δηλαδή δεν γινόταν αντιληπτή με τις αισθήσεις η κηρυττόμενη βασιλεία, αυτήν την αφανή, με τα ορατά σε όλους θαύματα την καθιστά φανερή. Και πρόσεξε την απλότητα του Ευαγγελιστή, ο οποίος δεν μας διηγείται χωριστά κάθε περίπτωση όσων θεραπεύονταν, αλλά με τρόπο συνοπτικό μας ενημερώνει για τα αναρίθμητα θαύματα. «Καὶ προσήνεγκαν αὐτῷ πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας ποικίλαις νόσοις καὶ βασάνοις συνεχομένους, καὶ δαιμονιζομένους καὶ σεληνιαζομένους καὶ παραλυτικούς, καὶ ἐθεράπευσεν αὐτούς»[Ματθ.4,24]. «Του έφεραν», λέει, «όλους όσοι ταλαιπωρούνταν από κάθε λογής ασθένειες και βασανίζονταν, δαιμονισμένους και σεληνιαζομένους και παραλυτικούς και τους θεράπευσε».
Αλλά γεννιέται το ακόλουθο ερώτημα: για ποιον λόγο από κανέναν από όσους θεραπεύτηκαν δεν ζήτησε την πίστη, ούτε είπε αυτό που έπειτα φανερά έλεγε: «Πιστεύετε ὅτι δύναμαι τοῦτο ποιῆσαι;(:Πιστεύετε ότι έχω τη δύναμη να κάνω αυτό που μου ζητάτε;)» [Ματθ.9,28]; Επειδή δεν είχε δώσει ακόμα απόδειξη της δυνάμεώς Του. Εξάλλου και μόνο το γεγονός ότι προσέρχονταν μόνοι τους και έφερναν ασθενείς κοντά στον Χριστό, δεν αποδεικνύει τυχαία πίστη· διότι τους έφερναν από μακριά, πράγμα το οποίο δε θα έκαναν αν δεν πίστευαν πολύ οι ίδιοι.
Ας Τον ακολουθήσουμε λοιπόν κι εμείς. Γιατί έχουμε πολλές ασθένειες της ψυχής κι αυτές θέλει πρώτα να θεραπεύσει· διότι γι’ αυτό αποκαθιστά τις σωματικές ασθένειες, για να απομακρύνει τα ψυχικά νοσήματα από την ψυχή μας. Ας έρθουμε λοιπόν κοντά Του και τίποτα βιοτικό ας μην Του ζητήσουμε παρά μόνο συγχώρηση των αμαρτιών μας· την παραχωρεί και τώρα αν τη ζητούμε σοβαρά. Τότε βέβαια είχε φτάσει η φήμη Του ως τη Συρία [Ματθ. 4,24: «Καὶ ἀπῆλθεν ἡ ἀκοὴ αὐτοῦ εἰς ὅλην τὴν Συρίαν, καὶ προσήνεγκαν αὐτῷ πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας ποικίλαις νόσοις καὶ βασάνοις συνεχομένους, καὶ δαιμονιζομένους καὶ σεληνιαζομένους καὶ παραλυτικούς, καὶ ἐθεράπευσεν αὐτούς»],ενώ τώρα έχει εξαπλωθεί σε ολόκληρη την οικουμένη. Κι εκείνοι έτρεχαν προς Αυτόν, όταν άκουγαν μόνο πως θεράπευσε δαιμονισμένους· εσύ όμως που έχεις περισσότερες και μεγαλύτερες αποδείξεις για τη δύναμή Του, γιατί δεν σηκώνεσαι να τρέξεις σε Αυτόν; Κι εκείνοι άφησαν και πατρίδα και φίλους και συγγενείς· εσύ όμως δεν θέλεις μήτε το σπίτι σου να αφήσεις, για να πας κοντά Του και να λάβεις πολύ περισσότερα; Και μήτε που ζητώ αυτό από σένα. Άφησε μόνο την κακή συνήθεια και μένοντας στο σπίτι σου μαζί με τους δικούς σου θα μπορέσεις εύκολα να σωθείς.
Τώρα αν έχουμε μια σωματική πάθηση, κάνουμε τα πάντα και καταφεύγουμε σε κάθε μέσο προκειμένου να απαλλαγούμε από αυτήν. Αν όμως η ψυχή μας είναι σε κακή κατάσταση, αναβάλλουμε και βραδύνουμε να κάνουμε κάτι. Γι’ αυτό ακριβώς δεν γλυτώνουμε ούτε από τα σαρκικά παθήματα, επειδή εμείς θεωρούμε τα αναγκαία ως πάρεργα και τα πάρεργα ως αναγκαία και ενώ αφήνουμε την πηγή των κακών, θέλουμε να καθαρίσουμε τα ρυάκια· διότι το ότι βέβαια αιτία των σωματικών ασθενειών είναι η κακία της ψυχής το δήλωσε και ο παράλυτος επί τριάντα οκτώ χρόνια[βλ. Ιω.5,1], καθώς και αυτός ο παράλυτος που τον κατέβασαν από τη στέγη ενώπιον του Ιησού [βλ. Λουκ.5,17] και ο Κάιν πριν απ’ αυτούς[Γέν.4,8 κ.εξ.].Αλλά και από πολλές άλλες περιπτώσεις μπορεί ο καθένας να το διαπιστώσει αυτό. Ας αφανίσουμε λοιπόν την πηγή των κακών και τότε θα στερέψουν όλα τα ρεύματα των ασθενειών. Δεν είναι μόνο η παράλυση ασθένεια, αλλά και η αμαρτία· και η δεύτερη μάλιστα είναι πολύ πιο σοβαρή ασθένεια από την πρώτη, τόσο μάλιστα, όσο ανώτερη είναι από το σώμα η ψυχή.
Ας έρθουμε λοιπόν και τώρα κοντά Του και ας Τον παρακαλέσουμε να σφίξει την ψυχή μας που έχει παραλύσει και αφού αφήσουμε κάθε βιοτική μέριμνα, ας φροντίζουμε μόνο για τα πνευματικά. Εάν με δύναμη προσηλωθείς στα πνευματικά, τότε φρόντιζε και για τα γήινα. Μήτε πάλι ν’ αδιαφορείς για την αμαρτία σου, επειδή δεν αισθάνεσαι πόνο· γι’ αυτό ακριβώς να στενάζεις περισσότερο, επειδή δεν αισθάνεσαι οδύνη για τις αμαρτίες σου· διότι αυτό δεν συμβαίνει επειδή δεν δαγκώνει η αμαρτία, αλλά επειδή είναι αναίσθητη η ψυχή που αμαρτάνει. Σκέψου λοιπόν ότι όσοι αισθάνονται τα δικά τους αμαρτήματα στενάζουν χειρότερα από αυτούς που τους φονεύουν ή τους καίνε, πόσα κάνουν και πόσα υποφέρουν, πόσους θρήνους και οδυρμούς κάνουν, για να απαλλαγούν από την πονηρή συνείδηση που τους τύπτει. Δεν θα το έκαναν αυτό αν δεν ένιωθαν σφοδρό ψυχικό πόνο.
Εκείνο λοιπόν που είναι το καλύτερο είναι να μην αμαρτάνουμε καθόλου, ύστερα όμως απ΄ αυτό, το να συναισθανόμαστε την αμαρτία και να διορθωνόμαστε· διότι αν μας λείπει αυτό, πώς θα παρακαλέσουμε τον Θεό και θα ζήσουμε τη συγχώρηση των αμαρτιών μας, εμείς που καθόλου δεν δίνουμε καμία σημασία σε αυτά; Πραγματικά, όταν εσύ, που αμάρτησες, δεν θέλεις μήτε αυτό ν’ αναγνωρίσεις, ότι δηλαδή αμάρτησες, για ποια αμαρτήματα θα παρακαλέσεις τον Θεό; Για εκείνα που δε γνωρίζεις; Και πώς θα γνωρίσεις το μέγεθος της ευεργεσίας; Εξομολογήσου λοιπόν ξεχωριστά μία μία τις αμαρτίες σου στον πνευματικό σου πατέρα, για να μάθεις για ποιες παίρνεις συγχώρηση[για αυτές μονάχα δηλαδή που ομολογείς], για να νιώσεις ευγνωμοσύνη προς τον Ευεργέτη σου.
Εσύ όμως όταν εξοργίσεις κάποιον άνθρωπο, και φίλους και γείτονες και θυρωρούς παρακαλείς και χρήματα ξοδεύεις και χάνεις πολλές ημέρες να πηγαίνεις να τον βρίσκεις και να παρακαλείς και αν μια και δύο και αμέτρητες φορές σε αποκρούσει ο θυμωμένος, δεν ησυχάζεις, αλλά μεγαλώνει η αγωνία σου και πληθαίνεις τις παρακλήσεις. Όταν όμως προκαλούμε την οργή του Θεού των όλων, αδρανούμε και ησυχάζουμε και αδιαφορούμε και διασκεδάζουμε και μεθούμε και εκτελούμε όλες τις συνηθισμένες μας πράξεις. Πότε θα μπορέσουμε να Τον εξιλεώσουμε; Και πώς με αυτή μας την συμπεριφορά δε θα Τον εξοργίσουμε περισσότερο; Πιο πολύ από την αμαρτία Τον κάνει να αγανακτεί περισσότερο και να οργίζεται η απουσία της λύπης για την αμαρτία. Γι’ αυτό αξίζει να κατεβούμε μέσα στη γη και μήτε τον ήλιο να αντικρίζουμε μήτε να αναπνέουμε καθόλου, γιατί παρόλο που έχουμε έναν τόσο διαλλακτικό Κύριο, Τον θυμώνουμε και αφού Τον θυμώνουμε τουλάχιστο δεν μετανοούμε. Παρόλο που Εκείνος κι όταν θυμώνει, δεν μας μισεί ούτε μας αποστρέφεται, αλλά θέλει να μας επαναφέρει κοντά Του έστω και με τον τρόπο αυτό. Γιατί αν μας ευεργετούσε αδιάκοπα και εμείς Τον υβρίζαμε, περισσότερο θα Τον περιφρονούσαμε. Για να μη γίνει αυτό, μας αποστρέφεται προσωρινά, για να μας έχει κοντά Του παντοτινά.
Ας έχουμε θάρρος λοιπόν στην φιλανθρωπία Του και ας επιδείξουμε μετάνοια με ενδιαφέρον πριν φτάσει η ημέρα εκείνη του θανάτου μας κι έπειτα, που η μετάνοια δεν θα μπορεί να μας ωφελήσει πλέον. Τώρα όλα είναι στο χέρι μας· τότε όμως η απόφαση είναι μόνο στο χέρι του δικαστού. Ας προσπέσουμε λοιπόν στον φιλάνθρωπο Κύριό μας κι ας εξομολογηθούμε στον πνευματικό μας [πρβ. Ψαλμ. 94,2: « Προφθάσωμεν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἐν ἐξομολογήσει(:Χωρίς αναβολή ας σπεύσουμε ενώπιόν Του εξομολογούμενοι τις αμαρτίες μας)»], ας κλάψουμε κι ας θρηνήσουμε. Αν μπορέσουμε να καταπραΰνουμε τον δικαστή πριν από την δίκη(:την ημέρα της κρίσεως)και μας συγχωρέσει τα αμαρτήματά μας, τότε δεν θα χρειαστεί μήτε να μπούμε στο δικαστήριο.
Όπως πάλι αν δεν γίνει αυτό, θα ακούσει την απολογία μας μπροστά σε ολόκληρη την οικουμένη, που θα είναι παρούσα και δεν έχουμε καμιά ελπίδα για συγχώρηση· διότι κανένας από εκείνους που δεν πήραν άφεση για τα αμαρτήματά τους εδώ στη γη, όταν φτάσει εκεί, δεν θα μπορέσει ν’ αποφύγει τις ευθύνες του γι’ αυτά. Αλλά όπως οι φυλακισμένοι εδώ με τις αλυσίδες τους οδηγούνται στο δικαστήριο, έτσι κι όλες οι ψυχές όταν φύγουν από εδώ βεβαρημένες με όλες τις σειρές των αμαρτημάτων τους, οδηγούνται στο φοβερό βήμα. Πραγματικά η παρούσα ζωή δεν διαφέρει καθόλου από μια φυλακή. Αλλά όπως στο κτίριο της φυλακής όταν εισέλθουμε, τους βλέπουμε όλους αλυσοδεμένους, έτσι και τώρα όταν εξέλθουμε από τη φαινομενική και εισχωρήσουμε μέσα στη ζωή καθενός και μέσα στην ψυχή του, θα τη βρούμε δεμένη με αλυσίδες χειρότερες από τις σιδερένιες.
Για όλα αυτά ας παρακαλέσουμε τον Λυτρωτή των ψυχών μας, ώστε και τα δεσμά μας να σπάσει, και τον σκληρό αυτόν φύλακα να απομακρύνει και αφού μας απαλλάξει από το φορτίο των σιδερένιων αλυσίδων, ας κάμει το φρόνημά μας ελαφρότερο κι από το φτερό. Και παρακαλώντας Τον, ας Του φέρουμε και τα δικά μας δώρα, ζήλο και διάθεση καλή και προθυμία αγαθή. Έτσι θα επιτύχουμε και μάλιστα σε σύντομο χρόνο ν’ απαλλαγούμε από τα κακά που μας κατέχουν και να αντιληφθούμε σε ποια κατάσταση βρισκόμαστε προηγουμένως και να αποκτήσουμε την ελευθερία που μας αρμόζει. Αυτήν μακάρι να επιτύχουμε όλοι μας με τη χάρη και τη φιλανθρωπία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού στον οποίο μαζί με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα ανήκει η δόξα και η δύναμη στους αιώνες. Αμήν.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ,
επιμέλεια κειμένου: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
· https://greekdownloads3.files.wordpress.com/2014/08/in-matthaeum.pdf
· Ιωάννου του Χρυσοστόμου Άπαντα τα έργα, Υπόμνημα στο Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον, ομιλία ΙΔ΄, πατερικές εκδόσεις «Γρηγόριος ο Παλαμάς»(ΕΠΕ), εκδ. οίκος «Το Βυζάντιον», Θεσσαλονίκη 1978, τόμος 9, σελίδες 440-459.
· Βιβλιοθήκη των Ελλήνων, Άπαντα των αγίων Πατέρων, Ιωάννου Χρυσοστόμου έργα, τόμος 64, σελ. 34-41.
· http://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/tools/liddell-scott/index.html
· Π. Τρεμπέλα, Η Καινή Διαθήκη με σύντομη ερμηνεία (απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2014.
· Η Καινή Διαθήκη, Κείμενον και ερμηνευτική απόδοσις υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τριακοστή τρίτη, Αθήνα 2009.
· Η Παλαιά Διαθήκη κατά τους εβδομήκοντα, Κείμενον και σύντομος απόδοσις του νοήματος υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2005.
· http://users.sch.gr/aiasgr/Palaia_Diathikh/Biblia/Palaia_Diathikh.htm
· http://users.sch.gr/aiasgr/Kainh_Diathikh/Biblia/Kainh_Diathikh.htm
ΚΥΡΙΑΚΗ Α΄ΛΟΥΚΑ[:Β΄Κορ. 6,16-7,1] . ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ.
ΚΥΡΙΑΚΗ Α΄ΛΟΥΚΑ[:Β΄Κορ. 6,16-7,1]
ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ
[Υπομνηματισμός των εδαφίων Β΄Κορ. 6,14-7,1]
«Μὴ γίνεσθε ἐτεροζυγοῦντες ἀπίστοις· τίς γὰρ μετοχὴ δικαιοσύνῃ καὶ ἀνομίᾳ; Τίς δὲ κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος; Τίς δὲ συμφώνησις Χριστῷ πρὸς Βελίαλ; Ἢ τίς μερὶς πιστῷ μετὰ ἀπίστου; (:Μη συνάπτετε στενό σύνδεσμο προς τους απίστους, με τους οποίους δεν μπορείτε να αποτελέσετε ταιριαστό ζευγάρι, ώστε να μπαίνετε στον ίδιο ζυγό μαζί τους· διότι ποια συνάφεια και ανάμειξη μπορεί να υπάρχει μεταξύ της δικαιοσύνης και της παρανομίας; Και ποια επικοινωνία μεταξύ φωτός και σκότους; Και ποια συμφωνία μπορεί να γίνει μεταξύ του Χριστού και του Σατανά; Ή ποιο μερίδιο δύναται να έχει ένας πιστός με έναν άπιστο;)»[Β΄Κορ.16,14-15].
Είδες πώς χρησιμοποιεί τις λέξεις αυτές καθ’ εαυτές και που είναι ικανές να αποτρέψουν από σφάλματα; Δεν είπε δηλαδή: «παρανομία», που είναι πιο έντονη, ούτε είπε: «με τους ανθρώπους του σκότους και τους ανθρώπους του φωτός», αλλά χρησιμοποιεί τις ακριβώς αντιφατικές έννοιες, το φως και το σκοτάδι. Ούτε είπε: «ανάμεσα στους ανθρώπους του Χριστού και στους ανθρώπους του διαβόλου», αλλά λέξεις που είναι πολύ πιο αντίθετες, «του Χριστού και του Βελίαρ», με την εβραϊκή αυτή λέξη ονομάζοντας τον αποστάτη.
« Ἢ τίς μερὶς πιστῷ μετὰ ἀπίστου;(: Ή ποιο μερίδιο δύναται να έχει ένας πιστός με έναν άπιστο;)»[Β΄Κορ.6,15]. Εδώ, λοιπόν, για να μη θεωρηθεί ότι κατηγορεί αόριστα την κακία και επαινεί την αρετή, αναφέρει και πρόσωπα χωρίς να τα ονομάζει. Και δεν είπε: «κοινωνία», αλλά ανέφερε τα έπαθλα, λέγοντας: «μερίδα». «Τίς δὲ συγκατάθεσις ναῷ Θεοῦ μετὰ εἰδώλων; Ὑμεῖς γὰρ ναὸς Θεοῦ ἔστε ζῶντος (:Και πώς μπορεί να βρίσκονται μαζί στον ίδιο τόπο ο ναός του Θεού και τα είδωλα; Ναι· δεν έχουν καμία θέση τα είδωλα σε σας. Διότι εσείς είστε ναός του ζώντος Θεού)»[Β΄Κορ.6,16]. Με αυτά εννοεί το εξής: «Ούτε ο βασιλιάς σας έχει τίποτα το κοινό με τον διάβολο(γιατί “ποια συμφωνία υπάρχει μεταξύ του Χριστού και του Βελίαρ;”), ούτε τα ίδια τα πράγματα· γιατί “τι κοινό μπορεί να έχει το φως με το σκοτάδι;”. Επομένως ούτε εσείς δεν πρέπει να έχετε». Πρώτα αναφέρει τον βασιλιά και έπειτα αυτούς, πράγμα με το οποίο προπάντων τους ξεχωρίζει.
Στη συνέχεια, λέγοντας: «ο ναός του Θεού με τον ναό των ειδώλων», και διακηρύσσοντας ότι «εσείς είστε ναός του ζωντανού Θεού», κατ’ ανάγκη προσθέτει και τη μαρτυρία, δείχνοντας ότι το πράγμα δεν είναι κολακεία. Ποια είναι λοιπόν η μαρτυρία; «Ἐνοικήσω(:θα κατοικήσω)», λέγει, «ἐν αὐτοῖς καὶ ἐμπεριπατήσω (:μέσα τους και θα περιπατήσω ανάμεσά τους)», δείχνοντας τον μεγάλο Του δεσμό μαζί τους· «καὶ αὐτοὶ ἔσονταί μοι λαός(:και θα είμαι Εγώ ο δικός τους Θεός και αυτοί θα είναι λαός μου)» [Β΄Κορ. 6,16· βλ. και Λευιτικόν 26,11-12: «Καὶ θήσω τὴν σκηνήν μου ἐν ὑμῖν, καὶ οὐ βδελύξεται ἡ ψυχή μου ὑμᾶς, καὶ ἐμπεριπατήσω ἐν ὑμῖν·καὶ ἔσομαι ὑμῶν Θεός, καὶ ὑμεῖς ἔσεσθέ μοι λαός(:Θα εγκαταστήσω επίσης την ιερή σκηνή της κατοικίας μου μέσα στον τόπο, όπου θα διαμένετε και δεν θα σας σιχαθεί η ψυχή μου παρ’όλες τις αδυναμίες σας. Και θα περιπατώ ανάμεσά σας και θα είμαι ο Θεός σας και εσείς θα είστε ο λαός μου)»]. «Τι;», λέγει, «Έχεις τον Θεό μέσα σου και τρέχεις προς τους απίστους; Τον Θεό που δεν έχει τίποτα το κοινό με αυτούς; Και πώς είναι δυνατόν να σου συγχωρεθεί αυτό; Σκέψου καλά Ποιος περιπατεί, Ποιος κατοικεί μέσα σου».
«Διὸ ἐξέλθετε ἐκ μέσου αὐτῶν καὶ ἀφορίσθητε, λέγει Κύριος, καὶ ἀκαθάρτου μὴ ἅπτεσθε, κἀγὼ εἰσδέξομαι ὑμᾶς,(: Γι΄αυτό εξέλθετε ανάμεσα από τους απίστους και ξεχωριστείτε από αυτούς, λέγει ο Κύριος, και μην εγγίζετε οτιδήποτε ακάθαρτο. Και εγώ θα σας δεχθώ με στοργή πατρική)»[Β΄Κορ.6,17]. Και δεν είπε: «μην κάνετε αμαρτίες», αλλά θέλοντας να μιλήσει με περισσότερη ακρίβεια, «ούτε να τους εγγίζετε», λέγει, «ούτε να τους πλησιάζετε». Αλλά ποιος είναι ο μολυσμός του σώματος; Είναι η μοιχεία, η πορνεία, η ασέλγεια. Και ποιος είναι ο μολυσμός της ψυχής; Οι ακάθαρτες σκέψεις, όπως τα αισχρά κοιτάγματα, η μνησικακία, ο δόλος και όλα τα παρόμοια. Θέλει λοιπόν να είμαστε καθαροί και στα δύο. Είδες πόσο μεγάλη θα είναι η αμοιβή; Θα απαλλαχθούμε από τα κακά, θα ενωθούμε με τον Θεό. Άκουσε και τη συνέχεια: «καὶ ἔσομαι ὑμῖν εἰς πατέρα καὶ ὑμεῖς ἔσεσθέ μοι εἰς υἱοὺς καὶ θυγατέρας, λέγει Κύριος παντοκράτωρ(: και θα είμαι για σας πατέρας και εσείς θα είστε για μένα γιοι και θυγατέρες, λέγει ο Κύριος ο Παντοκράτωρ)»[Β΄Κορ.6,18]. Είδες ο προφήτης προαναγγέλλει από την αρχή την τωρινή ευγένεια, την αναγέννησή μας με τη χάρη του Θεού;
«Ταύτας οὖν ἔχοντες τὰς ἐπαγγελίας, ἀγαπητοί(:Αφού λοιπόν έχουμε τις υποσχέσεις αυτές, αγαπητοί)». Ποιες υποσχέσεις; Ότι είμαστε ναοί του Θεού, υιοί Του και θυγατέρες Του, ότι κατοικεί μέσα μας και περιπατεί μεταξύ μας, ότι είμαστε λαός Του, ότι Τον έχουμε Θεό και Πατέρα μας, «καθαρίσωμεν ἑαυτοὺς ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύματος, ἐπιτελοῦντες ἁγιωσύνην ἐν φόβῳ Θεοῦ(:ας καθαρίσουμε τους εαυτούς μας από καθετί, που μολύνει το σώμα και το πνεύμα μας και ας τελειοποιούμαστε σε αγιοσύνη με τον φόβο του Θεού)»[Β΄Κορ.7,1]. Ας μην εγγίζουμε ακάθαρτους, γιατί έτσι μολύνουμε το πνεύμα μας. Και δεν σταματάει σε αυτά μόνο, αλλά προσθέτει, «τελειοποιηθείτε στην αγνότητα με φόβο Θεού». Γιατί δεν αρκεί να μην εγγίζουμε ακάθαρτο για να είμαστε καθαροί, αλλά μας χρειάζεται και κάτι άλλο, προσπάθεια, προσοχή, ευλάβεια, για να γίνουμε αγνοί.
Και σωστά είπε: «με φόβο Θεού». Γιατί είναι δυνατό να ενεργεί κανείς φρόνιμα όχι από φόβο Θεού, αλλά από ματαιοδοξία. Εκτός από αυτό και άλλο υπαινίσσεται, λέγοντας τη φράση: «με φόβο Θεού», τον τρόπο δηλαδή με τον οποίο θα επιτύχουμε την αγνότητα. Γιατί, αν και είναι τυραννική η δύναμη της επιθυμίας, θα εξαφανίσεις τη μανία της, αν περιτειχιστείς με τον φόβο του Θεού. Εδώ ονομάζει «αγιοσύνη» όχι μόνο τη σωφροσύνη, αλλά την απαλλαγή από κάθε αμαρτία. Γιατί «άγιος» είναι ο καθαρός. Καθαρός θα μπορούσε να γίνει κανείς όχι αν αποφύγει μόνο την πορνεία, αλλά και την πλεονεξία και τον φθόνο και τον παραλογισμό και τη ματαιοδοξία, και προπάντων τη ματαιοδοξία, που πρέπει να την αποφεύγουμε πάντοτε βέβαια, αλλά πολύ περισσότερο όταν δίνουμε ελεημοσύνη. Γιατί, αν έχει αυτήν την αρρώστια, δεν είναι ελεημοσύνη, αλλά επίδειξη και σκληρότητα. Πραγματικά, όταν δεν ελεείς, αλλά εξευτελίζεις, αυτό όχι μόνο δεν είναι ελεημοσύνη, αλλά είναι και προσβολή· γιατί διέσυρες τον αδελφό.
Δεν είναι λοιπόν ελεημοσύνη το να δίνεις χρήματα, αλλά το να τα δίνεις από συμπόνια. Γιατί και στα θέατρα δίνουν και στα παιδιά που χρησιμοποιούν για πορνεία και σε όσους βγαίνουν στη σκηνή, αλλά αυτό δεν είναι ελεημοσύνη. Και εκείνοι που ασχημονούν στα σώματα των γυναικών που πορνεύουν δίνουν, αυτό όμως δεν είναι φιλανθρωπία, αλλά αισχρότητα. Με αυτόν μοιάζει και ο ματαιόδοξος. Όπως δηλαδή εκείνος μεταχειρίζεται αισχρά το σώμα της πόρνης και γι΄αυτό την πληρώνει, έτσι και εσύ ζητάς να πληρωθείς από τον άνθρωπο που εξευτελίζεις και να περιβάλλεις με κακή φήμη και τον εαυτό σου και εκείνον.
Και μαζί με αυτά και η ζημία είναι απερίγραπτη. Γιατί η ύπουλη αυτή αρρώστια και αυτή η απανθρωπιά αρπάζει τις αρετές μας σαν θηρίο και σαν ορμητικό και λυσσασμένο σκυλί. Γιατί η πλεονεξία είναι απανθρωπιά και σκληρότητα ή καλύτερα χειρότερη κι απ’ αυτό. Γιατί ο σκληρός δεν ελεεί τον φτωχό, ενώ εσύ κάνεις κάτι χειρότερο· εμποδίζεις να ελεήσουν εκείνοι που θέλουν. Πραγματικά, όταν διαπομπεύεις την ελεημοσύνη, και την υπόληψη του φτωχού καταστρέφεις και αποτρέπεις εκείνον που θέλει να ελεήσει, αν είναι αδιάφορος. Γιατί όχι μόνο δεν πρόκειται να τον ξαναελεήσει, επειδή θα πιστεύει ότι ελεήθηκε και δεν έχει ανάγκη, αλλά και θα τον επικρίνει πολύ, αν ξαναπάει να ζητήσει και θα τον θεωρήσει αδιάντροπο.
Τι ελεημοσύνη είναι λοιπόν αυτή, όταν και τον εαυτό σου προσβάλλεις και εκείνον που την έλαβε κι εκείνον που την όρισε και μάλιστα διπλά· γιατί, αν και έχεις αυτόν θεατή της ελεημοσύνης, επιζητάς μετά από αυτόν και τα βλέμματα των συνανθρώπων σου και ακόμα παραβαίνεις τον νόμο που απαγορεύει αυτό, αν και νομοθετήθηκε από αυτόν. Είχα σκοπό να εξετάσω και τα άλλα, τη νηστεία και την προσευχή, και να δείξω πόση ζημιά κάνει και εκεί η ματαιοδοξία, αλλά θυμήθηκα, ότι δεν ολοκλήρωσα κάτι σπουδαίο στην προηγούμενη ομιλία μου[βλ. ομιλία ΙΒ΄, παράγραφος 4]. Ποιο ήταν αυτό; Όταν μιλούσα για την υγεία και τις απολαύσεις, έλεγα πως ως προς τα επίγεια αγαθά οι φτωχοί βρίσκονται σε πλεονεκτικότερη θέση από τους πλούσιους, και το απέδειξα καθαρά. Εμπρός λοιπόν, σήμερα ας δείξουμε και κάτι άλλο, ότι όχι μόνο στα επίγεια, αλλά και στα ουράνια αγαθά πλεονεκτούν αυτοί.
Πραγματικά τι μας οδηγεί στη βασιλεία των ουρανών, ο πλούτος ή η φτώχεια; Ας ακούσουμε τα λόγια του ίδιου του Κυρίου των ουρανών, που λέγει για τους πλουσίους: «Εὐκοπώτερόν ἐστι κάμηλον διὰ τρυπήματος ραφίδος διελθεῖν ἢ πλούσιον εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ εἰσελθεῖν(: είναι να περάσει μια καμήλα από την τρύπα που ανοίγει η βελόνα, παρά ο πλούσιος να μπει στη βασιλεία του Θεού)»[Ματθ.19,24], ενώ για τους φτωχούς το αντίθετο: «Εἰ θέλεις τέλειος εἶναι, ὕπαγε πώλησόν σου τὰ ὑπάρχοντα καὶ δὸς πτωχοῖς, καὶ ἔξεις θησαυρὸν ἐν οὐρανῷ, καὶ δεῦρο ἀκολούθει μοι (:Εάν θέλεις να είσαι τέλειος, πήγαινε, πούλησε τα υπάρχοντά σου και μοίρασέ τα στους φτωχούς, και θα έχεις θησαυρό στους ουρανούς. Κι έλα να με ακολουθήσεις)» [Ματθ.19,21].
Αν θέλετε, ας εξετάσουμε το λεγόμενο και από τις δύο πλευρές. «Στενός είναι», λέει, «και γεμάτος πίκρες ο δρόμος εκείνος που οδηγεί στη ζωή». Ποιος βαδίζει λοιπόν στον στενό δρόμο, εκείνος που ζει στις απολαύσεις ή εκείνος που ζει με στερήσεις; Εκείνος που είναι απερίσπαστος ή εκείνος που σηκώνει χίλια φορτία; Ο τεμπέλης και ο αδιάφορος ή ο γεμάτος φροντίδες και ενδιαφέροντα; Αλλά τι χρειάζονται οι συλλογισμοί μας, τη στιγμή που μπορούμε να μεταφέρουμε τον λόγο μας στα ίδια τα πρόσωπα; Φτωχός ήταν ο Λάζαρος και μάλιστα πάρα πολύ φτωχός. Πλούσιος ήταν εκείνος που τον περιφρονούσε, όταν ήταν ξαπλωμένος στην είσοδο του σπιτιού του. Ποιος μπήκε όμως στη βασιλεία των ουρανών και χαιρόταν στους κόλπους του Αβραάμ; Ποιος ψηνόταν στο τηγάνι και δεν είχε ούτε σταγόνα νερού; Μα και πολλοί φτωχοί θα πάνε στην κόλαση και πολλοί πλούσιοι θα απολαύσουν τα απερίγραπτα εκείνα αγαθά. Είναι όμως φανερό ότι γίνεται το αντίθετο. Οι πλούσιοι που σώζονται είναι λίγοι, ενώ οι φτωχοί είναι πολύ περισσότεροι.
Σκέψου με ακρίβεια, εξετάζοντας τα εμπόδια του πλούτου και τα αρνητικά στοιχεία της φτώχειας. Ή καλύτερα ούτε του πλούτου ούτε της φτώχειας, αλλά και τα δύο έχουν τα κακά τους. Ας δούμε λοιπόν ποιο από τα δύο αντιμετωπίζεται καλύτερα. Τι μειονεκτήματα λοιπόν πιστεύετε ότι έχει η φτώχεια; Το ψεύδος. Και τι ο πλούτος; Τον εγωισμό, τη μητέρα των κακών, που και τον διάβολο έκαμε διάβολο, ενώ πιο μπροστά δεν ήταν. Πάλι «Ρίζα γὰρ πάντων τῶν κακῶν ἐστιν ἡ φιλαργυρία(: όλων των κακών ρίζα είναι η φιλαργυρία)»[Α΄Τιμ.6,10]. Ποιος βρίσκεται λοιπόν κοντά σε αυτήν τη ρίζα, ο πλούσιος ή ο φτωχός; Δεν είναι ολοφάνερο πως βρίσκεται ο πλούσιος; Γιατί, όσο πιο πολλά αποκτά κανείς, τόσο πιο πολλά θέλει.
Η ματαιοδοξία επίσης καταστρέφει χιλιάδες κατορθώματα. Αλλά και κοντά σε αυτήν έχει στήσει τη σκηνή του ο πλούσιος. «Αλλά», λέγει ίσως κάποιος, «τα μειονεκτήματα της φτώχειας, τις θλίψεις και τις δυσκολίες, δεν τα λες;». Μα αυτά τα έχουν και οι πλούσιοι και μάλιστα πιο πολύ από τους φτωχούς. Τα κακά επομένως, που νομίζουμε ότι έχει μόνο η φτώχεια, τα έχουν και οι δύο. Εκείνα όμως που έχει ο πλούτος, είναι μόνο δικά του. Μα τι να πούμε, όταν ο φτωχός κάνει μεγάλα κακά από έλλειψη των απαραιτήτων; Αλλά κανένας φτωχός, κανένας δεν κάνει τόσα κακά από τη φτώχεια του, όσα οι πλούσιοι για να αποκτήσουν περισσότερα και να μη χάσουν όσα έχουν· γιατί ο φτωχός δεν επιθυμεί τόσο τα αναγκαία, όσο ο πλούσιος τα περίσσια. Αφού λοιπόν και θέλει και έχει τη δύναμη να αποκτήσει περισσότερα είναι φανερό ότι θα κάνει περισσότερα.
Ούτε βέβαια ο φτωχός φοβάται τόσο πολύ την πείνα, όσο ο πλούσιος τρέμει και στενοχωριέται να μη χάσει την περιουσία του και δεν μπορέσει να πάρει όλα τα υπάρχοντα των άλλων. Όταν λοιπόν τον κυβερνά και η ματαιοδοξία και ο εγωισμός και η φιλαργυρία, αυτή η ρίζα όλων των κακών, ποια ελπίδα σωτηρίας θα έχει, αν δεν τον χαρακτηρίζει βαθιά πίστη; Πώς θα βαδίσει στο στενό δρόμο; Ας μην αναμασούμε λοιπόν τις απόψεις των πολλών, αλλά ας μελετάμε τα πράγματα. Γιατί, πώς δεν είναι παράλογο να μην πιστεύουμε σε άλλους όταν πρόκειται για χρήματα, αλλά να τα μετρούμε και να τα λογαριάζουμε και όταν παίρνουμε αποφάσεις για ουσιαστικά θέματα να παρασυρόμαστε εύκολα από τις γνώμες των άλλων, αν και έχουμε αλάνθαστη ζυγαριά και γνώμονα και κανόνα τις παραγγελίες των θείων νόμων;
Γι΄αυτό σας παρακαλώ όλους και σας ικετεύω, αδιαφορώντας για τις γνώμες του ενός και του άλλου, να αντλείτε για όλα αυτά πληροφορίες από τις Γραφές και αφού μάθουμε ποιος είναι ο αληθινός πλούτος, αυτόν ας επιδιώκουμε, για να κερδίσουμε όλοι μας, με τη χάρη και φιλανθρωπία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, στον Οποίο, μαζί με τον Πατέρα και το άγιο Πνεύμα ανήκει η δόξα, η δύναμη και η τιμή τώρα και πάντοτε και στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ,
επιμέλεια κειμένου: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
· https://greekdownloads3.files.wordpress.com/2014/08/in-epistulam-ii-ad-corinthios.pdf
· Ιωάννου του Χρυσοστόμου Άπαντα τα έργα, Υπόμνημα στη δευτέρα προς Κορινθίους επιστολήν, ομιλία ΙΓ΄, πατερικές εκδόσεις «Γρηγόριος ο Παλαμάς»(ΕΠΕ), εκδ. οίκος «Το Βυζάντιον», Θεσσαλονίκη 1986, τόμος 19, σελίδες
369-381.
· Π. Τρεμπέλα, Η Καινή Διαθήκη με σύντομη ερμηνεία (απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2014.
· Η Καινή Διαθήκη, Κείμενον και ερμηνευτική απόδοσις υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τριακοστή τρίτη, Αθήνα 2009.
· Η Παλαιά Διαθήκη κατά τους εβδομήκοντα, Κείμενον και σύντομος απόδοσις του νοήματος υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2005.
· Η Παλαιά Διαθήκη μετά Συντόμου Ερμηνείας, Παναγιώτης Τρεμπέλας, Αδελφότης Θεολόγων «Ο Σωτήρ», Αθήνα, 1985.
· https://www.agia-aikaterini-larissis.com/agia-grafi-palaia-diathiki/
· https://www.agia-aikaterini-larissis.com/agia-grafi-kaini-diathiki/
· Π.Τρεμπέλα, Το Ψαλτήριον με σύντομη ερμηνεία(απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τρίτη, Αθήνα 2016.
· http://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/tools/liddell-scott/index.html
· http://users.sch.gr/aiasgr/Palaia_Diathikh/Biblia/Palaia_Diathikh.htm
· http://users.sch.gr/aiasgr/Kainh_Diathikh/Biblia/Kainh_Diathikh.htm
Τ.19,369-381.
ΚΥΡΙΑΚΗ Α΄ΛΟΥΚΑ[ :Λουκά 5,1-11] . Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα: «ΤΟ ΑΓΑΘΟΝ ΞΕΚΙΝΗΜΑ»
ΚΥΡΙΑΚΗ Α΄ΛΟΥΚΑ[ :Λουκά 5,1-11]
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου
με θέμα:
«ΤΟ ΑΓΑΘΟΝ ΞΕΚΙΝΗΜΑ»
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 25-9-1994]
[Β306]
Ήδη εισερχόμεθα, αγαπητοί μου, εις την ευαγγελικήν περίοδο του Λουκά. Τελείωσε του Ματθαίου και εισερχόμεθα, όπως σας είπα, στην ευαγγελικήν περίοδο του Λουκά. Εφεξής τα ευαγγελικά αναγνώσματα θα λαμβάνονται από τον Ευαγγελιστήν Λουκάν. Γι’ αυτό και η Εκκλησία μας θέτει στην πρώτη Κυριακή του Λουκά, σήμερα, περικοπή που αναφέρεται εις την αρχή του κηρύγματος του Ιησού.
Όλα δείχνουν, όπως ακούσαμε και την ευαγγελική περικοπή, όλα δείχνουν το αγαθό τους ξεκίνημα. Το πρώτο κήρυγμα, οι πρώτοι ακροαταί, οι πρώτοι μαθηταί, οι πρώτες εντυπώσεις, το πρώτο θαύμα, εν ευρεία εννοία, θαύμα σε μία ευρεία δημοσιότητα θαύμα, διότι είχε προηγηθεί το θαύμα της Κανά, οι πρώτοι καρποί. Αξίζει να τα δούμε όλα αυτά. Γιατί κι εμείς κάποτε κάνομε κάποια ξεκινήματα σε πολλούς τομείς της ζωής μας, σε όλους τους τομείς της ζωής μας.
Ξεκινούμε. Ο Κύριος βρίσκεται εις τον αιγιαλόν της λίμνης Γενησαρέτ, ένα πρωινό. Ήδη κάποιος κόσμος ήθελε να ακούσει από το στόμα Του κάποιον αγαθό λόγο. Ήταν ο κόσμος εκείνος που σύχναζε κοντά στον Ιωάννη τον Βαπτιστή. Και είχε ακούσει από το στόμα του προφήτου, αυτού του προφήτου της ερήμου, ότι ο Ιησούς ήταν ο αμνός του Θεού, που είχε προφητεύσει ο Ησαΐας, που σηκώνει τις αμαρτίες του κόσμου. Και Τον είχε δείξει ο Ιωάννης. «Αυτός, ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ». Και είπε ακόμη ο Ιωάννης ότι δεν ήταν ικανός να λύσει τον ιμάντα των υποδημάτων του Ιησού. Ήταν τόσο μεγάλος. Βέβαια χρονικά ο Ιωάννης προηγείται. Γι’ αυτό έλεγε ότι «εγώ προηγούμαι, Εκείνος ακολουθεί, χρονικά. Όμως ἔμπροσθέν μου γέγονεν». Δηλαδή «είναι τόσο μεγάλη προσωπικότης, ώστε είναι μπροστά από μένα». Και έλεγε στον κόσμο ακόμη ότι το Πνεύμα το Άγιον «ὠσεὶ περιστερὰ ἐπεκάθισε εἰς τὸν Ἰησοῦν, σαν ο δάκτυλος του Πατρός, που έδειχνε τον Υιόν Του». Και ότι ακούστηκε ακόμη φωνή από τον ουρανό που έλεγε ότι «Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός, εις τον Οποίον εγώ έχω ευδοκήσει. Και εις τον Οποίον έπρεπε όλοι να ακούν».
Και ο Ιωάννης αυτά διεκήρυττε εις την έρημον. Έτσι άνοιγε τον δρόμο, όπως έπρεπε, γι’ αυτό και λέγεται και Πρό-δρομος, άνοιγε τον δρόμο προς τον Ιησούν. Και τώρα, ο λαός εκείνος που Τον άκουγε εις την ερημιά παρά τον Ιορδάνην, εκείνο το πλήθος τώρα, συνωστίζεται εις τον αιγιαλόν της Τιβεριάδος της λίμνης, για να ακούσει τον Ιησούν, «τόν ἀμνὸν τοῦ Θεοῦ, τὸν αἴροντα τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου».
Και το κήρυγμα του Κυρίου, του Ιησού, ήταν το πρώτο. Δεν γνωρίζομε βέβαια εκεί παρά την λίμνην τι εδίδαξε, γιατί σημειώνει ως εξής ο Λουκάς το πράγμα: «Καὶ καθίσας ἐδίδασκεν ἐκ τοῦ πλοίου τοὺς ὄχλους». Εδίδασκε στην παραλία, αλλά το πλήθος ήταν τόσο που ήταν συνωστισμός μεγάλος. Και παρεκάλεσε τον Πέτρον -ακόμη δεν ήτο μαθητής Του- τον Σίμωνα: «Σε παρακαλώ», του λέει, «μπορώ να μπω στο πλοιάριό σου και από εκεί να κηρύξω;». Οπότε εκεί εκάθητο ο Κύριος. Ήταν κάπως ψηλότερα, θα λέγαμε, από την παραλία, Τον έβλεπε το πλήθος κι εκεί ο Κύριος εκήρυττε.
Αλλά λέγει εδώ: «Καὶ καθίσας ἐδίδασκεν ἐκ τοῦ πλοίου τοὺς ὄχλους. Ὡς δὲ ἐπαύσατο λαλῶν… κ.λπ. Όταν δε έπαυσε πια να λαλεί…». Ώστε δεν μας διασώζει ο ευαγγελιστής Λουκάς το περιεχόμενον του πρώτου κηρύγματος του Κυρίου. Ο Ματθαίος όμως μας λέγει το εξής: «Από τότε…». Πότε; Μετά την Βάπτιση και διαμονή Του σαράντα ημέρες εις την έρημον «ἤρξατο ὁ Ἰησοῦς κηρύσσειν καὶ λέγειν· μετανοεῖτε, ἤγγικεν γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν». Ποιο, λοιπόν, ήταν το περιεχόμενον του κηρύγματος του Ιησού; «Μετανοείτε, διότι έχει πλησιάσει η Βασιλεία των Ουρανών». Αυτό εξάλλου ήταν και το περιεχόμενον του κηρύγματος του Ιωάννου στον λαό και έρχεται τώρα ο Ιησούς για να συνδέσει το δικό Του το κήρυγμα με το κήρυγμα του Ιωάννου, λέγοντας το ίδιο θέμα, τόσο δια να τιμήσει τον Ιωάννη, ότι ορθώς έλεγε ό,τι έλεγε, όσο και δια να ξεκινήσει από τον Ιωάννη.
Διότι, εάν ερωτήσετε, «η καρδία των κηρυγμάτων του Κυρίου ποια ήτο;». Ότι η Βασιλεία του Θεού έρχεται. Ήρθε. Όχι είναι κοντά σας. Είναι μπροστά σας. Διότι τι είναι η Βασιλεία του Θεού; Είναι αυτό το θεανθρώπινον πρόσωπον του Ιησού Χριστού. Εφόσον, λοιπόν, ήλθε ο Υιός του Θεού ως άνθρωπος, ήλθε η Βασιλεία του Θεού. Βεβαίως και αυτό. Αλλά ήλθε ανάμεσά μας η Βασιλεία του Θεού. Ξαναλέγω, η Βασιλεία του Θεού δεν είναι κάτι ξέχωρο από τον Θεό, δεν είναι κάτι ξέχωρο από τον Χριστό. Είναι Αυτός Ούτος ο Ιησούς Χριστός. Εκείνο, λοιπόν, το «ἤγγικεν» θα λέγαμε: Πόσο πλησίασε; Δεν θα μπορούσε να πλησιάσει περισσότερο. Παρά μόνο ένα πήδημα, ας μου επιτραπεί η λέξις, ας την βάλω εντός εισαγωγικών, ένα «πήδημα», από το στόμα του Χριστού που ήταν το κήρυγμα, να φθάσει μέσα μου. Ποιος; Ο Ιησούς Χριστός. Και να είναι δικός μου ο Ιησούς Χριστός. Αυτό δε, θα πραγματοποιηθεί πια με το μυστήριον της Θείας Ευχαριστίας. Όπως οι μαθηταί είχαν, βέβαια, τον Κύριον τρία χρόνια πλάι τους. Εκείνη τη νύχτα, στον δείπνο που παρέθεσε ο Κύριος, το τελευταίο δείπνο, ο Κύριος δεν ήταν πια πλάι τους· ήτανε μέσα τους. Συνεπώς, ας μου επιτραπεί, μια δρασκελιά ήταν όλη η ιστορία. Ο Ιησούς, δηλαδή ο φορέας της Βασιλείας Του, να είναι μέσα μας.
Το πλήθος -ένα άλλο σημείο- το πλήθος, οι ακροαταί, συνωθούσαν τον Κύριον. Ήθελαν να ακούσουν. Αλήθεια, πολλές φορές ο λαός, και σε μας ακόμη, σε μας, μας ενοχλεί υπερβολικά. Δεν λογαριάζει, έχεις - δεν έχεις ανάγκες, μπορείς - δεν μπορείς, στο βάθος ο λαός έχει δίκαιο. Έχει δίκαιο. Διότι έχει ανάγκες ο λαός. Θέλει, θέλει να σωθεί ο λαός. Είναι αλήθεια αυτό. Έτσι, σημειώνει ο ευαγγελιστής Λουκάς: «Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ τὸν ὄχλον ἐπικεῖσθαι αὐτῷ» . Ο όχλος τι έκανε; «Ἐπικεῖσθαι αὐτῷ». Ἐπί + κεῖμαι. Βρίσκομαι από πάνω. «Ἐπικεῖσθαι αὐτῷ». «Είχε ανέβει στο κεφάλι του», θα λέγαμε. Πώς να το μεταφράσομε; Τον συνέθλιβαν, Τον ζουλούσαν. Και ο Κύριος εζήτησε από τον Σίμωνα, τον μετέπειτα Πέτρον, που ήταν ψαράς, να του παραχωρήσει για λίγη ώρα…- το καΐκι του ήταν δίπλα στην άμμο, γιατί όλη νύχτα ψάρευαν, δεν έπιασαν τίποτε, να το σύρει λίγο πιο μέσα στη θάλασσα και από εκεί να κηρύττει εις τον λαόν. Ήταν το πρώτο πολύ πλήθος, ώστε ο ευαγγελιστής Λουκάς το πλήθος αυτό να το λέει «ὂχλον». Πολύ πλήθος. Άραγε όμως αυτό το πλήθος πώς άκουε; Άκουε; Πώς άκουε; Άκουγε. Αλλά πώς άκουγε; Έδειχνε ενδιαφέρον φυσικά. Πολύ ενδιαφέρον. Πιθανώς όμως δεν μπορούσε να φθάσει σε εκείνο το βάθος της εννοίας και της πραγματικότητος της Βασιλείας του Θεού. Άκουγε για την Βασιλεία του Θεού. Πώς να φθάσει; Δεν πειράζει. Ο Κύριος ανέχεται. Γνωρίζει την ανθρωπίνη αδυναμία και περιοριστικότητα. Θα έρθει η ώρα που ο όχλος αυτός θα γνωρίσει τι είναι η Βασιλεία του Θεού. Τώρα απλώς ο Κύριος κηρύσσει την Βασιλεία του Θεού.
Αλλά τίθεται το ερώτημα: Εμείς, ύστερα από 2000 χρόνια Χριστιανισμού, που ακούσαμε πολλάκις τον λόγον του Θεού, εκκλησιαστήκαμε, κοινωνήσαμε, εξομολογηθήκαμε κατ’ επανάληψιν, άραγε έχομε συλλάβει την έννοια της Βασιλείας του Θεού; Αν ψάξουμε, αν κάνομε μία περιγραφή της Βασιλείας του Θεού εδώ στη Γη, μέσα μας, στη Γη, στη Γη είναι η Εκκλησία. Τι είναι η Εκκλησία; Τι είναι η Εκκλησία; Το σώμα του Χριστού. Τι είναι μέσα μας; Τι είπε ο Χριστός; «Ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ ἐντὸς ἡμῶν ἐστίν». Είναι βασιλιάς, ο Χριστός, της καρδιάς μας; Και ποια είναι αυτή η Βασιλεία του Χριστού; Είναι υποκειμενική; Όχι αντικειμενική; Η Εκκλησία του Θεού, η Εκκλησία του Χριστού είναι και υποκειμενική και αντικειμενική. Είναι μέσα μου και απέξω μου. Γιατί; Γιατί είναι και εξ αντικειμένου. Θα βλέπομε το πρόσωπο του Χριστού στη Βασιλεία Του. Θα βλέπομε ο ένας τον άλλον. Και εξ υποκειμένου και εξ αντικειμένου. Το γνωρίζομε αυτό; Γνωρίζομε την φύσιν της Βασιλείας του Θεού, παρά τα κηρύγματα και παρά τον χρόνον τον τόσο πολύ, 20 αιώνες πέρασαν, μπορούμε να πούμε ότι γνωρίζομε;
Αυτό το κήρυγμα ήταν λυτρωτικό. Έφερε την λύτρωση, την ουρανία λύτρωση, την αιωνία λύτρωση, αυτό που αλλάζει τον άνθρωπο. Και τον καταρτίζει να φθάσει από την επιγεία πραγματικότητα της Βασιλείας -σας είπα, είναι η Εκκλησία- εις την ουρανία πραγματικότητα της Βασιλείας, την εξ αντικειμένου, μετά την ανάστασιν των νεκρών. Τα μαθήματα αυτά της Βασιλείας του Θεού ήταν δύσκολα. Όχι διότι ήταν δύσκολα. Αλλά όπως ένας άνθρωπος που μπορεί να έβγαλε και Δημοτικό και Γυμνάσιο και Πανεπιστήμιο ακόμη και να έμεινε 50 χρόνια μακριά από τα βιβλία, να βόσκει πρόβατα, δεν ξέρω πού αιχμάλωτος, αν τον γυρίσετε κάποτε και του πείτε μερικά πράγματα να σας γράψει και να σας ομιλήσει, τα έχει ξεχάσει. Γιατί δεν είχε επαφή και τα ξέχασε τα γράμματα· τα ξέχασε. Έτσι και εδώ ο άνθρωπος. Ήτο έτοιμος, ήτο πλασμένος να δεχθεί την Βασιλεία του Θεού. Βγαίνοντας από τον Παράδεισον ο άνθρωπος αγρίεψε. Έμεινε -εντός εισαγωγικών- «αγράμματος». Αγράμματος ως προς τα μαθήματα της Βασιλείας του Θεού. Γι΄αυτό, λοιπόν, τα μαθήματα της Βασιλείας του Θεού μοιάζουν δύσκολα. Μοιάζουν δύσκολα. Πρέπει κανείς να μαθητεύσει με ιδιαιτέρα προσοχή, υπομονή και επιμονή.
Όμως, ο λαός που είχε μείνει στην άγνοια και στην αμάθεια, πώς μπορούσε να καταλάβει αυτά τα μαθήματα της Βασιλείας του Θεού; Τι είπα; Ο λαός του Ισραήλ, ο οποίος είχε αμεληθεί από τους άρχοντες, μήπως εμείς σήμερα τι κάνομε; Ο λαός του Θεού δεν είναι ημελημένος; Δεν είναι αγνοημένος; Δεν έχει τεθεί εις το περιθώριον; Ποιος εργάζεται για τον λαό; Εξαιρέσεις μόνον. Ποιος εργάζεται; Τριακόσιες πενήντα αιρέσεις υπάρχουν και αλωνίζουν την πατρίδα μας. Ποιος έρχεται να φωνάξει και να καταρτίσει τον λαό μας αυτόν; Και δεν είναι γιατί πρέπει να πούμε τις αιρέσεις και να πούμε στον λαό να προσέξει. Όχι, όχι, όχι… Πρέπει να πούμε στον λαό το μήνυμα το ορθόδοξον, ώστε όποια αίρεση κι αν έρθει, να μην κολλά. Επάνω σε μια επιφάνεια, το σελοτέιπ κολλάει; Σίγουρα όχι. Και ένας λαός που είναι καταρτισμένος ορθόδοξα, χριστιανικά, μύριες αιρέσεις κι αν έρθουν, θα κολλήσουν εις το σώμα του; Όχι. Αλλά ο λαός μας δεν είναι καταρτισμένος. Αυτό είναι το τραγικό μας. Και ποιος φταίει; Εμείς. Εμείς. Εμείς. Εμείς φταίμε. Ο υλισμός και ο ευδαιμονισμός, με τον τρόπο που ζούμε, όλα αυτά έχουνε βάλει βύσματα, βύσματα στα αυτιά των Χριστιανών και δεν εννοούν τίποτα. Ο υλισμός και ο ευδαιμονισμός, χόντρυναν το μυαλό των Ορθοδόξων Χριστιανών μας και δεν κατανοούν πια τίποτα. Και το χειρότερο; Γίνεται συγκατάβασις για να κατανοήσει ο λαός. Όπως ένας που έπρεπε να καταλαβαίνει πανεπιστημιακά μαθήματα, επειδή όμως δεν καταλαβαίνει πια, κατεβαίνομε στο επίπεδο του Δημοτικού σχολείου για να βοηθήσομε τον άλλον να καταλάβει.
Το λέει ο Απόστολος στους Εβραίους: «Κάποτε», λέει, «σας πότισα με γάλα. Έπρεπε δια τον καιρόν, να είσαστε τώρα διδάσκαλοι. Και συνεπώς να λαμβάνετε στερεάν τροφήν. Αλλά σεις ακόμη γάλα γυρεύετε». Έτσι κι εδώ. Κατεβαίνομε, κατεβαίνομε, κατεβαίνομε, να τα κάνομε πολύ απλά. Και να πούμε μόνο πέντε πράγματα και τίποτε άλλο για την Βασιλεία του Θεού. Αυτή, όμως, η συγκατάβασις, επειδή ο λαός μας είναι δεμένος με τον κόσμον, την συγκατάβαση την κάνομε όχι γλωσσικά, όχι εννοιολογικά μόνο πια, αλλά βάζομε και στοιχεία κοσμικά. Και συνεπώς κοσμικεύομε τον λόγο του Θεού, αλλά είναι γνωστό ότι η εκκοσμίκευσις του Χριστιανισμού δεν σώζει. Να το ξέρετε αυτό. Όταν θα φύγετε, αυτό να θυμόσαστε. Ο εκκοσμικευμένος Χριστιανισμός δεν σώζει.
Ωστόσο ο Ιησούς, άρχισε να σπείρει τον πρώτο Του σπόρο. Λίγο αργότερα, με την παραβολή του σπορέως, θα δείξει ότι όλοι οι ακροαταί δεν εδέχοντο τον λόγο του Θεού με θέρμη, με ενδιαφέρον, με ενθουσιασμό· ώστε στους πολλούς, ο λόγος του Θεού που ακούγεται σαν σπόρος, να πηγαίνει χαμένος. Ένα μόνον μικρό ποσοστό να βρίσκει ανταπόκριση. Κρίμα, κρίμα…
Ήσαν όμως εκεί και οι πρώτοι υποψήφιοι μαθηταί. Ήσαν δύο ζεύγη αδελφών. Ο Ανδρέας και ο Πέτρος, ο Ιάκωβος και ο Ιωάννης. Βέβαια, προϋπήρξε μία γνωριμία τους με τον Ιησούν Χριστόν. Σας θυμίζω τον Απόστολο Ανδρέα, που ήτο μαθητής του Ιωάννου του Βαπτιστού. Και όταν ο Ιωάννης έδειξε τον Κύριον… περιπατούσε, λέγει, εκεί, στην άκρη του Ιορδάνου, και είπε: «Να ο Αμνός του Θεού», ο Ανδρέας αυτό το άκουσε. Με έναν άλλον μαζί πήγαν, Τον ακολούθησαν. Και Του είπαν: «Κύριε, πού μένεις;». Συνεπώς υπήρχε μία γνωριμία. Σας είπα προηγουμένως, ένα πολύ πλήθος εγνώριζε από το κήρυγμα του Ιωάννου τον Ιησούν. Έτσι έχομε τα δύο αδέλφια, τον Ανδρέα και τον Πέτρο. Ο Ανδρέας έφερε τον Πέτρον εις τον Ιησούν. Μετά έχομε το δεύτερο ζεύγος, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη.
Αυτά τα δύο ζεύγη είχαν δύο καΐκια, το κάθε ζεύγος από ένα καΐκι, ήσαν συνέταιροι «κοινωνοί», λέει, στην εργασία, και ψάρευαν και ζούσαν. Ήταν το επάγγελμά τους. Βέβαια μας αναφέρει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης ότι στον γάμο της Κανά που κλήθηκε ο Ιησούς, ήταν και κάποιοι, δεν ξέρομε, κάποιοι μαθηταί. Εδώ, όμως, στον αιγιαλό της Τιβεριάδος, γίνεται κάτι το συγκλονιστικόν. Αφού τα δύο ζεύγη αδελφών άκουσαν το κήρυγμα του Ιησού και ασφαλώς κατενύγησαν, έρχεται τώρα το θαύμα της καταπληκτικής αλιείας. Και όμως, το δίχτυ εσχίζετο από το πλήθος των ψαριών. Ψάρεψαν μεσημεριάτικα. Ποιος ψαράς πηγαίνει να ρίξει δίχτυα το μεσημέρι; Ο Πέτρος είπε: «Κύριε, ψάρια δεν πιάνουν το μεσημέρι. Όλη την νύχτα εξάλλου, που είναι ο κατάλληλος χρόνος, ψάρι δεν πιάσαμε. Αλλά επειδή το λες Εσύ, ἐπὶ δὲ τῷ ρήματί σου χαλάσω τὸ δίχτυον, επειδή το λες Εσύ, θα το κάνω». Και ήταν τα ψάρια τόσα πολλά, ώστε να σχίζεται το δίχτυον. Έμειναν κατάπληκτοι οι μαθηταί, οι υποψήφιοι μαθηταί, οι ψαράδες εκείνοι. Έμειναν κατάπληκτοι. Και ο εκδηλωτικός Πέτρος γονατίζει προ του Ιησού και Του λέγει: «Ἔξελθε ἀπ’ ἐμοῦ (: Βγες, Κύριε από το καΐκι μου. Όχι ότι Τον έδιωχνε) ὅτι ἀνὴρ ἁμαρτωλὸς εἰμί, Κύριε». «Δεν έχεις θέση Εσύ εδώ στο καΐκι. Εγώ είμαι αμαρτωλός άνθρωπος. Εσύ είσαι άγιος». Κι όλα αυτά γιατί; Γιατί τόσο ο Πέτρος, όσο και οι άλλοι μαθηταί, δέχθηκαν κάτι. «Θάμβος», λέει. «Θάμβος» θα πει «έκπληξις». Εκείνο που λέμε «ανοίγουν τα μάτια μου τετράδιπλα μπροστά σε κάτι που δεν μπορώ να εξηγήσω. Αυτό λέγεται «θάμβος». «Θάμβος περιέσχεν αὐτόν -Ποιον; Τον Πέτρον) καὶ πάντας τους σὺν αὐτῷ(:και όλους που ήταν γύρω του)». Έτσι βλέπετε ότι αυτό το θάμβος, αυτή η έκπληξις, δεν θα σβήσει ποτέ από τα μάτια και την καρδιά των μαθητών και θα γίνουν εφεξής μαθηταί του Χριστού.
Είναι οι πρώτοι μαθηταί και Απόστολοι κατοπινά. Και κάτι καταπληκτικό, που δείχνει ακριβώς αυτό το θάμβος: «Καὶ καταγαγόντες τὰ πλοῖα ἐπὶ τὴν γῆν (:έσυραν τα πλοία στην παραλία) ἀφέντες ἅπαντα ἠκολούθησαν αὐτῷ». Τ’ άφησαν όλα. Δεν πήραν τα ψάρια, τα πολλά, πολλά, πολλά εκείνα ψάρια, να πάνε να τα πουλήσουν εκεί στην Ιερουσαλήμ ή κάπου αλλού. Όχι, τίποτα απ’ αυτά. Τ΄άφησαν όπως ήσαν. Και όπως μας λέει ο ευαγγελιστής Ματθαίος ότι το ζεύγος Ιάκωβος και Ιωάννης, γι’ αυτούς… «οἱ δὲ ἀφέντες τὸ πλοῖον καὶ τὸν πατέρα αὐτῶν -άφησαν και τον πατέρα τους- ἠκολούθησαν αὐτῷ». Ηκολούθησαν τον Χριστό. Τ΄άφησαν όλα! Αυτό το πράγμα δείχνει το μέτρον του θάμβους· που, επειδή αργότερα στη ζωή του Κυρίου, τρία χρόνια, είδαν, είδαν, ό,τι είδαν προπαντός την Ανάσταση, την Ανάληψη, όλα αυτά, διετήρησαν αυτό το θάμβος μέσα στην καρδιά τους· που επιτέλους επιτέλους η Ανάστασις και η Ανάληψις ήταν πολύ πιο ψηλότερα από το θάμβος μιας καταπληκτικής αλιείας.
Μπορούμε να αντιληφθούμε λοιπόν όλη αυτή την ιστορία; Αν σήμερα κάποιος άφηνε τον πατέρα του και την μάνα του! Ω σήμερα! Θα του έλεγαν: «Τρελός είσαι». Θα του έλεγαν πολλά και πολλά, πολλά και πολλά. Κι όμως ο Ζεβεδαίος αγαπητοί μου, ο πατέρας του δευτέρου ζεύγους, Ιακώβου και Ιωάννου - κοιτάξτε, ποιον είπα; Ο Ζεβεδαίος. Ξέρομε το όνομά του. Αν ήταν ένας… κοινός, που θα έλεγε στα παιδιά του: «Τι; Αυτόν θα ακολουθήσετε; Καθίστε εδώ, έχομε δουλειές». Ποιος θα ήξερε σήμερα τον Ζεβεδαίο, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη; Σήμερα, όμως, ξέρομε τον Ζεβεδαίο, τον πατέρα τους. Γιατί; Γιατί άφησε τα παιδιά του να πάνε να ακολουθήσουν τον Ιησούν. Ταλαίπωροι γονείς, σεις που δεν αφήνετε τα παιδιά σας να ακολουθήσουν τον Κύριον και να διακονήσουν το Ευαγγέλιό Του, ταλαίπωροι γονείς…
Κι όμως και σήμερα, αγαπητοί, κάποιος που μελετά κατ’ αίσθησιν τον λόγον του Θεού, μπορεί να δεχθεί αυτή την αλλοίωση της δεξιάς του Υψίστου, να γίνει ένθερμος μαθητής του Χριστού, να καταλάβει την καρδιά του αυτό το θάμβος. Επιτρέψατέ μου να σας πω κάτι, από ιδίαν εμπειρίαν. Ξέρω κάποιους αδελφούς Χριστιανούς, άνδρες και γυναίκες, που έχουν δεχθεί αυτό το θάμβος μέσα στην καρδιά τους. Επιτρέψατέ μου να σας το πω. Για να μη νομίσετε ότι ζούμε σε μια ατμόσφαιρα ουτοπιστική. Ο Κύριος Ιησούς έχει πάντοτε τους εκλεκτούς Του, τους μαθητάς Του, σε όλους τους αιώνες και σε όλες τις εποχές.
Και ποιες ήσαν οι πρώτες εντυπώσεις από την παρουσία του Ιησού; Ο όχλος να συνωθείται για να Τον ακούσει. Το κήρυγμα άφηνε καταπλήκτους τους ακροατάς. Οι μαθηταί έφθασαν στο θάμβος, στην έκπληξη για ό,τι είδαν και άκουσαν. Και ο καρπός, οι τέσσερις πρώτοι ψαράδες να γίνουν μαθηταί Του και Απόστολοί Του. Κι όταν αργότερα, την ημέρα της Πεντηκοστής, ο Πέτρος ομίλησε σε μία λαοθάλασσα, λαοθάλασσα, αυτός ο ψαράς, όπως τότε ο Ιησούς παρά την λίμνην της Τιβεριάδος, τρεις χιλιάδες από τους ακροατάς του επίστεψαν εις το όνομα του Κυρίου Ιησού Χριστού.
Αγαπητοί, κι εμείς ας ξεκινήσομε. Μπορεί να βαπτιστήκαμε ορθόδοξοι Χριστιανοί, αλλά δεν ενεργοποιήσαμε αυτή μας την ιδιότητα. Τώρα τον Σεπτέμβριο σε πολλά πράγματα μπαίνει μια αρχή. Ας κάνομε αρχή, να συνειδητοποιήσομε αυτό που ήδη είμαστε· βαπτισμένοι ορθόδοξοι Χριστιανοί. Ας δείξομε πιο πολλή επιμέλεια στην άσκηση. Αυτή που συντηρεί και πλουτίζει τις αρετές. Στις σχέσεις μας με την οικογένειά μας, με τους συνεργάτες μας, στην εργασία, ας φροντίσομε να είμαστε πιο καλοί. Σε όλα τα πράγματα χρειαζόμαστε αρχή. Ένα αγαθό ξεκίνημα. Και τότε η ζωή μας θα αρχίσει να αλλάζει. Ο Κύριος Ιησούς που μίλησε τότε στην ακρολιμνιά της Τιβεριάδος, θα έχει εγκατασταθεί στην καρδιά μας. Αυτό θα είναι το πιο εντυπωσιακό θαύμα. Πιο ανώτερο από εκείνη τη θαυμαστή αλιεία που στέκεται τύπος σε κάθε αλιεία ανθρώπων μέσα στην ιστορία που πραγματοποιεί η χάρις του Θεού.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή
μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
ψηφιοποίηση και επιμέλεια της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας:
Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
· Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.
· https://www.arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/omiliai_kyriakvn/omiliai_kyriakvn_617.mp3
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
