3-11-2026 ΣΥΝΕΔΡΙΟ- "Το Πρόσωπο του Γέροντος ...

 

ΑΓΙΟΣ ΟΣΙΟΜΑΡΤΥΣ ΙΑΚΩΒΟΣ Ο ΕΝ ΑΙΤΩΛΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝ ΑΥΤΩ.

 

ΑΓΙΟΣ ΟΣΙΟΜΑΡΤΥΣ ΙΑΚΩΒΟΣ Ο ΕΝ ΑΙΤΩΛΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝ ΑΥΤΩ

     ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγος – Καθηγητής

        Η Αιτωλία χώρα αγιοτόκος, ανέδειξε μεγάλους αγίους, οι οποίοι λαμπρύνουν το αγιολογικό στερέωμα της Εκκλησίας μας. Στη χορεία των Αιτωλοακαρνάνων αγίων ανήκουν και ο Οσιομάρτυρας Ιάκωβος με τους μαθητές του Ιάκωβο το διάκονο και Διονύσιο το μοναχό, οι οποίοι ασκήθηκαν στην ιστορική Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Δερβέκιστας Αιτωλίας. 

      Ο Όσιος Ιάκωβος καταγόταν από τα μέρη της Καστοριάς. Γεννήθηκε στα τέλη του 15^ου αιώνα το χωριό Βοενβονδάδες και καταγόταν από πλούσια οικογένεια. Από μικρός διακρίνονταν για την ευσέβειά του και τις αρετές του. Αφού μοιράστηκε με τον αδελφό του την μεγάλη περιουσία, που τους άφησαν οι γονείς του, παντρεύτηκε μια σεμνή κόρη από τη Θεσσαλία. Όμως ένας μεγάλος πειρασμός μπήκε στη ζωή του. Ο αδελφός του, λόγω απληστίας, τον φθονούσε και τον κακολογούσε. Έτσι μη μπορώντας να υποφέρει αυτή την κατάσταση, έφυγε από τον τόπο του και πήγε στην Κωνσταντινούπολη, για να ασχοληθεί με το εμπόριο προβάτων και κρέατος.

      Εκεί τον σημάδεψε η γνωριμία του με τον άγιο Πατριάρχη Νήφωνα (+1508). Η αγιότητα του Ιεράρχη τον αιχμαλώτισε και αποφάσισε να αφιερωθεί στην υπηρεσία της Εκκλησίας. Δεν αναφέρεται στο συναξάρι του, αλλά πιθανότατα έφυγε από τη ζωή η σύζυγός του, με την οποία προφανώς δεν είχαν παιδιά. Το γεγονός αυτό το εξέλαβε ως κλήση από το Θεό. Ελεύθερος από τις οικογενειακές υποχρεώσεις και φυσικά λυμένο το γάμο του, αποφάσισε να ακολουθήσει το μοναχικό βίο. Με την ευλογία του Πατριάρχη Νήφωνα, μοίρασε την μεγάλη περιουσία του στους φτωχούς και έφυγε για το Άγιο Όρος.

        Έφτασε στο αγιασμένο «Περιβόλι της Παναγίας» και εγκαταστάθηκε στη Μονή Δοχειαρίου, όπου εκάρη μοναχός και έμεινε τρία χρόνια. Μετά αποσύρθηκε στη σκήτη του Τιμίου Προδρόμου, της Μονής Ιβήρων, της οποίας ανακαίνισε το «Κυριακό». Εκεί, στην ησυχία και την ηρεμία της σκήτης, αρχίζει έναν σκληρό αγώνα για την αποκοπή των παθών του και τον αγιασμό του. Με αδιάλειπτη προσευχή, νηστείες, αγρυπνίες και μελέτη των Ιερών Γραφών και των συγγραμμάτων των Πατέρων, καθαρίζεται και αγιάζεται. Μάλιστα δεν άργησαν να  φανούν τα σημάδια αγιότητά του. Αξιώθηκε να έχει θείες οράσεις, ουράνιες αποκαλύψεις, προφητικό χάρισμα και να κάνει πολλά θαύματα, με τη θερμή προσευχή του.

      Η φήμη της αγιότητάς του διαδόθηκε μακριά. Έτσι έτρεχαν κοντά του πλήθος μοναχών και λαϊκών για να πάρουν την ευχή του και να ακούσουν τις πνευματικές νουθεσίες και συμβουλές του. Κοντά του έμειναν έξι μαθητές, ένας από αυτούς ο Θεωνάς, ο μετέπειτα αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης και άγιος.   

        Στα 1518 έλαβε την πληροφορία από το Θεό, να αφήσει την ησυχία και την ηρεμία της αγιορείτικης ζωής και να εξέλθει στον κόσμο να βοηθήσει και να στηρίξει τους υπόδουλους και κατατρεγμένους χριστιανούς, οι οποίοι είχαν εξαχρειωθεί και ήταν βυθισμένοι στο σκοτάδι της αμάθειας και της δεισιδαιμονίας. ο Γέροντας Ιάκωβος κάλεσε τους μαθητές του και τους αποκάλυψε όραμά του, σύμφωνα με το οποίο τον καλούσε ο Θεός να πάει στην Αιτωλοακαρνανία, στην Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Δερβέκιστας, κοντά στο Θέρμο της Αιτωλίας, διότι η περιοχή είχε ανάγκη πνευματικής αφυπνίσεως.  Ας μη λησμονούμε πως ο 16^ος αιώνας ήταν η χειρότερη περίοδος της τουρκικής δουλείας. Πήρε μαζί του έναν από τους πλέον αφοσιωμένους μαθητές του, τον Θεωνά και άρχισε να κηρύττει μετάνοια και πίστη στο Χριστό και προσήλωση στην Ορθοδοξία, τη μόνη αληθινή και σώζουσα πίστη.

       Έφτασε στα μέρη της Θεσσαλονίκης όπου άρχισε το κήρυγμά του. Κατόπιν πήγε στο κάστρο της Πέτρας Ολύμπου. Από εκεί κατέβηκε στη Θεσσαλία, στη

μοναστική πολιτεία των Μετεώρων, όπου έμειναν για λίγο καιρό, για να διορθώσει τους εκεί μοναχούς. Μετά έφυγε για την Αττική, όπου κήρυξε και περιόδευσαν σε διάφορες Μονές.    

      Αργότερα αποφάσισαν να κατευθυνθούν στη Δυτική Ελλάδα, να βρει τη Μονή που είχε δει στο όραμά του. Έφτασαν στη Ναύπακτο και έψαχναν για το Μοναστήρι. Κάθε βράδυ έβλεπαν ένα ουράνιο διάχυτο φως σε μια περιοχή. Αυτό το φως έβλεπαν και οι λίγοι μοναχοί της Μονής, καθώς και κάτοικοι των γύρω περιοχών. Μάλιστα προέβλεπαν πως κάτι καλό θα συμβεί. Μετά από τρεις ημέρες οδοιπορία και με οδηγό το φώς, οι δύο αγιορείτες μοναχοί έφτασαν στη Μονή, όπου έγιναν ενθουσιωδώς δεκτοί από την αδελφότητα. Θεωρούσαν μεγάλη ευλογία να έχουν μαζί τους πνευματικούς ανθρώπους από το Αγιώνυμο Όρος, σταλμένους από το Θεό! Ο Ιάκωβος αποσύρθηκε σε κοντινή σπηλιά, για να ζήσει ως ασκητής. Κατέβαινε κάθε Κυριακή στη Μονή για να κοινωνήσει και να διδάξει τους μοναχούς. Πολλοί Χριστιανοί συνέρρεαν στη Μονή να πάρουν την ευλογία του Γέροντα και να εξομολογηθούν.

       Ο Γέροντας Ιάκωβος απέστειλε το μαθητή του Θεωνά στον Μητροπολίτη Άρτας Ακάκιο, για να πάρει την άδεια του εξομολόγου και να ζητήσει αρωγή για τη Μονή. Πήρε την άδεια του εξομολόγου και σημαντική οικονομική βοήθεια και η Μονή του Τιμίου Προδρόμου μεταβλήθηκε έτσι σε πνευματικό φάρο της ευρύτερης περιοχής. Πλήθος ανθρώπων έτρεχαν στον Γέροντα Ιάκωβο και στον Θεωνά να εξομολογηθούν και πάρουν τη συμβουλή και την ευλογία τους.

      Όμως, ο διάβολος φθόνησε το μεγάλο πνευματικό έργο της Μονής και θέλησε να το καταστρέψει. Κάποιοι άθλιοι συκοφάντες έφτασαν στην Άρτα και έπεισαν τον Επίσκοπο να αναφέρει στις τουρκικές αρχές ότι η Μονή ήταν εκκολαπτήριο επαναστατών!  Ο Γέροντας Ιάκωβος συνελήφθη και μαζί του δύο μαθητές του, ο ιεροδιάκονος Ιάκωβος και ο μοναχός Διονύσιος  και οδηγήθηκαν στα Τρίκαλα της Θεσσαλίας, για απολογία στον εκεί Μπέη. Τους ακολούθησε πιστά και ο Θεωνάς. Αν και ο Μπέης πείστηκε για την άδικη συκοφαντία εναντίον τους, τους έκλεισε στη φυλακή.

      Κατόπιν διαταγής του Σουλτάνου, τους έστειλε να δικαστούν στην Αδριανούπολη. Μπροστά στο δικαστή ο Γέροντας Ιάκωβος απολογήθηκε με θάρρος και παρρησία, αποκρούοντας τις συκοφαντίες: «Διδάσκω το νόμο του Θεού στους ομοπίστους μου Χριστιανούς, για να κάμουν τις εντολές του και να μην εργάζονται κανένα κακόν». Αλλά εκείνος δεν τον πίστεψε. Άλλωστε σπάνια γινόταν πιστευτή η απολογία χριστιανών. Γι’ αυτό παρέδωσε τον ίδιο και τους μαθητές του να βασανιστούν άγρια και απάνθρωπα. Στόχος του ήταν να λυγήσουν και να εξισλαμισθούν, ώστε να τους χαριστεί η ζωή. Όταν όμως είδε ότι ήταν αμετάπειστοι, έβγαλε την καταδικαστική απόφαση: θάνατος δια απαγχονισμού!  Εκτελέστηκαν την 1^η Νοεμβρίου του 1519, κατ’ άλλους το 1520.

       Μετά την το μαρτυρικό τέλος των τριών Οσιομαρτύρων, οι υπόλοιποι μαθητές του οσίου Ιακώβου, με πρώτο τον άγιο Θεωνά, αποσύρθηκαν στη μονή Σίμωνος Πέτρας. Από εκεί πήγαν και παρέλαβαν τα θαυματόβρυτα λείψανα τους, τα οποία μετά μία τριετία τα μετέφεραν στη Μονή της Αγίας Αναστασίας, έξω από τη Θεσσαλονίκη, όπου φυλάγονται μέχρι σήμερα. Ο βίος των οσιομαρτύρων γράφηκε από ανώνυμο, λίγους χρόνους μετά το μαρτύριο. Ο μοναχός Θεοφάνης Αναστασιώτης έγραψε λόγο εγκωμιαστικό και ακολουθία στον όσιο Ιάκωβο. Νεώτερη ακολουθία συνέθεσε ο γνωστός υμνογράφος μοναχός Γεράσιμος Μικραγιαννανίτης. Η μνήμη των τριών Οσιομαρτύρων τιμάται την 1η Νοεμβρίου, ημέρα του ενδόξου μαρτυρίου τους.

 

ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΒΛΑΧΟΣ................

 

ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΒΛΑΧΟΣ : Γεννήθηκε το 1873 στη Χιλή του Εύξεινου Πόντου από γονείς καταγόμενος από την Ρουψιά Πωγωνίου. Υπηρέτησε ως καθηγητής των θρησκευτικών στο Γαλατά της Κωνσταντινούπολης και ως ιεροκήρυκας και αρχιερατικός επίτροπος στην Καβάλα, όπου διακρίθηκε για την εκκλησιαστική και εθνική του δράση. Το 1906 εξελέγη Μητροπολίτης Βελλάς και Κονίτσης. Το 1913 για την μεγάλη εθνική δραστηριότητά του συνελήφθη από τον Τζαβίτ πασά, φυλακίστηκε στην Κόνιτσα και καταδικάστηκε σε θάνατο με απαγχονισμό και σώθηκε μόνο εξαιτίας της προσωπικής επέμβασης του αρχιστράτηγου Κωνσταντίνου, προς τον Εσσάτ Πασά. Το ίδιο έτος ανέλαβε την αρχηγία του αγώνα για την απελευθέρωση της Β. Ηπείρου. Έλαβε μέρος ως υπουργός των εσωτερικών στην κυβέρνηση της αυτόνομης Β. Ηπείρου. Το 1916 μετατέθηκε στην Ιερά Μητρόπολη Ιωαννίνων, την οποία εποίμανε μέχρι το 1949, οπότε εξελέγη παμψηφεί Αρχιεπίσκοπος Αθηνών. Κατά τον ελληνοϊταλικό πόλεμο και την κατοχή (1940-1945) υπήρξε ο υπ’ αριθμ. 1 εχθρός των Ιταλών και έσωσε από φυλακίσεις, βασανισμούς και εκτελέσεις πάρα πολλούς πατριώτες, χάρη στη τόλμη και την επιβολή του. Πάμπολλα είναι τα μεγάλα έργα του εθνικά, κοινωνικά και εκπαιδευτικά. Πέθανε την 21η Μαρτίου 1956.

ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΣ ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ Ο ΜΙΜΟΣ, Ο ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ ΤΩΝ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΩΝ.

 

ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΣ ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ Ο ΜΙΜΟΣ, Ο ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ ΤΩΝ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΩΝ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

        Οι μυριάδες καλλίμαχοι Μάρτυρες του Χριστού, στα πρωτοχριστιανικά χρόνια προέρχονταν από όλες τις φυλές, κοινωνικές τάξεις και επαγγέλματα. Ορισμένοι μάλιστα, με την ομολογία τους στο Χριστό και το αίμα του μαρτυρίου τους, εξαγίαζαν κάποια ταπεινά και ταυτισμένα με την ακολασία, επαγγέλματα, όπως ήταν αυτό του μίμου (ηθοποιού). Άλλωστε έτσι φανέρωναν πως η σωτηρία είναι δωρεά προς όλους τους ανθρώπους, παρά τις καταβολές τους και του πρώην άσωτου βίου τους. Ένας από αυτούς υπήρξε και ο άγιος Μάρτυς Πορφύριος ο Μίμος, ο οποίος εξαγιάστηκε την ώρα που ασκούσε το επάγγελμα του ηθοποιού.

     Γεννήθηκε στην Έφεσο της Μ. Ασίας, στα μισά του 3ου μ. Χ. αιώνα. Καταγόταν από οικογένεια ειδωλολατρών και ασκούσε το επάγγελμα του μίμου (ηθοποιού). Ο πατέρα του ήταν φημισμένος ηθοποιός και είχε δικό του θίασο, στον οποίο εργαζόταν από παιδί ο Πορφύριος. Το επάγγελμά τους τους ανάγκαζε να περιπλανιόνται σε όλη τη Μ. Ασία, δίνοντας παραστάσεις.

       Η τέχνη της ηθοποιίας είχε εφευρεθεί στην Ελλάδα και είχε κατά κανόνα, θρησκευτικό χαρακτήρα. Ήταν συνδεδεμένη με τις διονυσιακές εορτές και θεωρούνταν ως θρησκευτική λατρεία. Τον 5^ο π. Χ. το θέατρο είχε αναχθεί σε υψηλή τέχνη και εμπλουτίστηκε με αξιοθαύμαστα θεατρικά έργα, από μεγάλους ποιητές (Αισχύλο, Σοφοκλή, Ευριπίδη, Αριστοφάνη, κλπ). Όμως στα ελληνιστικά και ρωμαϊκά χρόνια είχε καταπέσει σε παρακμή και είχε συνδεθεί και ταυτιστεί με την ανηθικότητα και την ακολασία. Οι παραστάσεις γινόταν σε κακόφημα καταγώγια και η θεματολογία ήταν συνυφασμένη με την αισχρότητα. Για τούτο το επάγγελμα των ηθοποιών θεωρούνταν περιθωριακό. Παρά ταύτα η παρηκμασμένη ειδωλολατρία συνέχιζε να δίνει στην ηθοποιία λατρευτικό χαρακτήρα.

        Ο Πορφύριος έδρασε στα χρόνια που αυτοκράτορας της Ρώμης ήταν ο Αυρηλιανός (270-275 μ. Χ.). Σε μια εποχή που οι Χριστιανοί βρισκόταν στην παρανομία και διώκονταν απηνώς.  Λίγα χρόνια νωρίτερα ο θρησκομανής αυτοκράτορας Δέκιος (249-251), (το 250) είχε εγκαινιάσει τη δεύτερη και πιο σκληρή περίοδο των διωγμών, με υποχρεωτική δήλωση (λίβελλο) όλων των υπηκόων της αυτοκρατορίας πίστης στην ειδωλολατρία και την υποχρέωσή τους να θυσιάζουν δημόσια στους «θεούς» του κράτους. Όμως ο Αυρηλιανός είναι ο πρώτος αυτοκράτορας, ο οποίος κράτησε μια κάποια μετριοπαθή στάση κατά των Χριστιανών, εισάγοντας μια μορφή μονοθεΐας, τη λατρεία του Αήττητου Ηλίου (Solus Invictus). Αλλά οι κατά τόπους διοικητές, φανατικοί ειδωλολάτρες, εφάρμοζαν συχνά δικές τους τακτικές και πρακτικές κατά των Χριστιανών, διώκοντάς τους, κατ’ επιταγή των ειδωλολατρικών ιερατείων.  

       Στις αισχρές και φθηνές παραστάσεις τους οι ειδωλολάτρες ηθοποιοί, συχνά, προσπαθούσαν να περιγελάσουν, να γελοιοποιήσουν και να εξευτελίσουν στα μάτια του ειδωλολατρικού όχλου τους διωκόμενους Χριστιανούς, με συκοφαντικά και κωμικά δρώμενα. Προφανώς αυτές τις παραστάσεις υποδαύλιζαν τα αδίστακτα ειδωλολατρικά ιερατεία, τα οποία έβλεπαν να ερημώνουν τα «ιερά» τους και να χάνουν προσόδους. Επίσης τις υποστήριζαν και χρηματοδοτούσαν και οι τοπικοί ειδωλολάτρες άρχοντες, γελοιοποιώντας τους Χριστιανούς στα μάτια των ειδωλολατρικών όχλων, με σκοπό να ανακόβουν την μεταστροφή τους στην χριστιανική πίστη. Άλλωστε, όπως είναι γνωστό, οι ειδωλολάτρες ιερείς φρόντιζαν να διαδίδουν τερατώδεις συκοφαντίες κατά των Χριστιανών, όπως λ.χ. ότι διαπράττουν «οιδιπόδειες μίξεις» και «θιέστια δείπνα», διαστρέφοντας την πρωτοφανή για εκείνους έμπρακτη χριστιανική αγάπη και το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας,

διεγείροντας αποστροφή και μίσος των ειδωλολατρών κατά των Χριστιανών! Εδώ να αναφέρουμε την περίπτωση του ειδωλολάτρη σατιρικού συγγραφέα Λουκιανού του Σαμοσατέα (125-180 μ. Χ.), ο οποίος έγραφε θεατρικά έργα με συκοφαντικό και εξευτελιστικό κατά των Χριστιανών περιεχόμενο, όπως το «Περί Περεγρίνου τελευτής», το οποίο σατιρίζει τη χριστιανική πίστη και σαρκάζει την ζωή των Χριστιανών.

     Μια τέτοια παράσταση οργάνωσε και ο φανατικός ειδωλολάτρης έπαρχος της Καισάρειας Καππαδοκίας, Αλέξανδρος. Σε μια περιοδεία του θιάσου του Πορφυρίου στην περιοχή, ο Αλέξανδρος είχε παρακολουθήσει παραστάσεις του νεαρού ηθοποιού και διαπίστωσε το υποκριτικό του ταλέντο. Σκέφτηκε λοιπόν να τον χρησιμοποιήσει, προκειμένου να συκοφαντήσει και να περιγελάσει τους Χριστιανούς, οι οποίοι πλήθυναν κατά χιλιάδες στην περιοχή της αρμοδιότητάς του. Κάλεσε λοιπόν τον Πορφύριο και του ανέθεσε να ανεβάσει συκοφαντικές παραστάσεις κατά των Χριστιανών, στις οποίες θα γελοιοποιούσαν την πίστη τους και τα Ιερά Μυστήριά τους, στα μάτια των υπηκόων του ειδωλολατρών. Μάλιστα του έταξε γενναιόδωρη χορηγία. Ο μίμος Πορφύριος δέχτηκε και αποφάσισε να ανεβάσει μια παράσταση, η οποία θα διακωμωδούσε το Ιερό Μυστήριο του Βαπτίσματος.     

     Το θέατρο της πόλεως είχε γεμίσει από ειδωλολάτρες θεατές, οι οποίοι είχαν συρρεύσει για να διασκεδάσουν με την εμπαικτική παράσταση. Ο Πορφύριος υποδύθηκε τον βαπτιζόμενο και κάποιος άλλος μίμος τον χριστιανό επίσκοπο. Με αστείες κινήσεις και γελοιότητες, ο μίμος, επαναλάμβανε τα λόγια του Βαπτίσματος, βυθίζοντας τον Πορφύριο σε κάποια λεκάνη. Τελειώνοντας τον έντυσε με λευκό χιτώνα, με τον οποίο έντυναν τους νεοφώτιστους Χριστιανούς και άρχισε να γελοιοποιεί την περιφορά γύρω από την κολυμβήθρα.

      Αλλά τη στιγμή εκείνη, που το πλήθος των θεατών αλάλαζε από τα γέλια, συνέβη κάτι το συνταρακτικό. Παρουσιάστηκε στρατιά λευκοφορεμένων αγγέλων, οι οποίοι προπορεύονταν στην περιφορά, κρατώντας λαμπάδες και ψάλλοντας: «Όσοι εις Χριστόν εβαπτήσθητε, Χριστόν ενεδύσασθε, αλληλούια»! Το θαύμα αυτό συντάραξε τον Πορφύριο και ταυτόχρονα ένοιωσε μια πρωτοφανή ευτυχία και χαρά. Αμέσως κατάλαβε ότι βιώνει ένα πρωτόγνωρο θαύμα, το οποίο προκάλεσε ο αληθινός Θεός, τον Οποίο ως τότε δε γνώριζε και λοιδορούσε. Τον επισκίασε η χάρις του Θεού, το Άγιο Πνεύμα μετέβαλε το ψεύτικο βάπτισμα σε αληθινό. Αμέσως συντελέστηκε στην ψυχή του συνέβη μια συνταρακτική αλλαγή και γι’ αυτό άρχισε να φωνάζει: «ο Θεός των Χριστιανών με επισκέφτηκε, τον Οποίο εγώ ως τώρα λοιδορούσα! Αυτός είναι ο αληθινός και μοναδικός Θεός. Γίνομαι Χριστιανός»! Οι παριστάμενοι άγγελοι του έδειξαν να κάμει το σημείο του σταυρού και αυτός σταυροκοπήθηκε με ευλάβεια!

       Το πλήθος των θεατών απόρησε από το απρόσμενο γεγονός και σταμάτησε τους γέλωτες. Η εμφάνιση των αγγέλων και δημόσια μεταστροφή και ομολογία του μίμου Πορφυρίου, άλλους εξόργισε και άλλους προβλημάτισε. Πολλοί πίστεψαν στο Χριστό και δήλωσαν τη μεταστροφή τους στη νέα πίστη. Αντίθετα, ο φανατικός ειδωλολάτρης έπαρχος Αλέξανδρος έμεινε ασυγκίνητος. Κάλεσε αμέσως τον Πορφύριο και του ζήτησε να ανακαλέσει πάραυτα την ομολογία του και να θυσιάσει στους «θεούς» της πόλεως. Όμως εκείνος έμεινε αμετάπειστος και σταθερός στην απόφασή του να ανήκει στο Χριστό και να είναι μέλος της αγίας Του Εκκλησίας. Μάλιστα τον ήλεγξε για την σκληροκαρδία του και το αμετάπειστο της γνώμης του. Ήλεγξε την πίστη στα άψυχα είδωλα, τα οποία χαρακτήρισε λατρεία των διαμόνων.

      Ο θηριώδης ειδωλολάτρης έπαρχος, όπως ήταν αναμενόμενο, εξαγριώθηκε με τη στάση του Πορφυρίου και για τούτο τον παρέδωσε στους σκληροτράχηλους στρατιώτες και δημίους, να τον υποβάλλουν σε σκληρά και απάνθρωπα

βασανιστήρια, σε σκοπό την επάνοδό του στην ειδωλολατρία. Ο νεοφώτιστος Χριστιανός Πορφύριος τα υπόμεινε με μεγάλη καρτερία, δοξάζοντας και υμνώντας ακατάπαυστα το Θεό, για τη μεγάλη ευεργεσία, να τον βγάλει από τα σκοτάδια της πλάνης και να τον σώσει. Όταν ο έπαρχος είδε ότι τα βασανιστήρια δεν στάθηκαν ικανά να τον μεταστρέψουν, έδωσε διαταγή να τον αποκεφαλίσουν. Έτσι ο μακάριος Πορφύριος αντάλλαξε την πρόσκαιρη γήινη ζωή με την ουράνια και αιώνια αληθινή ζωή, την οποία εξαγόρασε με το αίμα του, λαμβάνοντας τον αμαράντινο στέφανο του μαρτυρίου. Η μνήμη του τιμάται στις 4 Νοεμβρίου.

      Ο άγιος Πορφύριος αναφέρεται ως ο πρώτος άγιος ο οποίος προέρχεται από το χώρο των μίμων. Τον ακολούθησαν πολλοί άλλοι μίμοι, δίνοντας άλλη μορφή στο επάγγελμα. Μετάλλαξαν τον ανήθικο χαρακτήρα της υποκριτικής τέχνης, σε σοβαρή και παιδευτική τέχνη, όπως αυτή επικράτησε και καλλιεργήθηκε στο χριστιανικό Βυζάντιο, το περίφημο χριστιανικό θέατρο. Άλλαξαν επίσης τη γνώμη που είχαν οι άνθρωποι για τον κλάδο των μίμων.   

      Το 1992 ανακηρύχτηκε προστάτης των ηθοποιών και καλλιτεχνών. Την ασματική του ακολουθία συνέθεσε ο μακαριστός μεγάλος υμνογράφος, αγιορείτης μοναχός, π. Γεράσιμος Μικραγιαννανίτης.        

     

      

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΤΑΤΖΗΣ Ο ΕΛΕΗΜΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣ.

 

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΤΑΤΖΗΣ Ο ΕΛΕΗΜΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

        Ανάμεσα στους πολλούς ευσεβείς αυτοκράτορες του Βυζαντίου ξεχωρίζει ο Ιωάννης Γ΄ Δούκας Βατάτζης, ο οποίος υπήρξε ένας από τους ενδοξότερους βασιλείς, και άγιος της Εκκλησίας μας και μάλιστα έχει την προσωνυμία του Ελεήμονος.

        Γεννήθηκε στο Διδυμότειχο το 1193 από γονείς επιφανείς και ευσεβείς. Ο πατέρας του Βασίλειος και ήταν ο Δούκας του θέματος των Θρακησίων και δομέστικος της ανατολής. Η μητέρα του Αγγελίνα ήταν κόρη του Ισαακίου, γιού του Κωνσταντίνου Αγγέλου, και της Θεοδώρας Κομνηνής, κόρης του Αλεξίου Α΄ Κομνηνού.

        Έζησε σε καιρούς τραγικούς για το θεόσωστο κράτος, αφού οι αιρετικοί δυτικοί, μη μπορώντας να υποτάξουν διαφορετικά την Εκκλησία στην εξουσία του αιρεσιάρχη πάπα, έκαναν τις φοβερές σταυροφορίες, με σκοπό δήθεν την απελευθέρωση των Αγίων Τόπων από τους μουσουλμάνους Σαρακηνούς, αλλά στην ουσία να καθυποτάξουν την Ορθοδοξία στον παπισμό, δια της βίας.  

      Οι πραγματικοί σκοποί των σταυροφόρων αποκαλύφτηκαν κατά την Δ΄ σταυροφορία, το 1204. Οι ορδές των φραγκικών δυτικών στρατευμάτων αντί να οδεύσουν προς την Ιερουσαλήμ, στράφηκαν προς τη Βασιλεύουσα, την οποία εκπόρθησαν, κατάκτησαν και λεηλάτησαν, σε τέτοιο βαθμό, που ξεπέρασε και αυτή την άλωσή της από τους Οθωμανούς το 1453!

      Η πόλη παραδόθηκε στους δυτικούς  κατακτητές. Στον αυτοκρατορικό θρόνο ανέβηκε Λατίνος αυτοκράτορας, όπως και στον πατριαρχικό θρόνο. Η αυτοκρατορία διαμελίστηκε. Το μεγαλύτερο μέρος κατέλαβαν οι Φράγκοι, ενώ σχηματίστηκαν άλλα τρία αντίπαλα βασίλεια (Αυτοκρατορία της Νικαίας, το Δεσποτάτο της Ηπείρου, και το Βουλγαρικό βασίλειο του Ιωάννη 2^ου του Ασάνη). Ο νόμιμος αυτοκράτορας και ο πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως κατέφυγαν στην αυτοκρατορία της Νικαίας.

      Μετά το θάνατο των γονέων του ο Ιωάννης, αφού μοίρασε στους φτωχούς τη μεγάλη περιουσία του και μη αντέχοντας την λατινοκρατία, κατέφυγε στην ελεύθερη Νίκαια, με προορισμό την πόλη Νυμφαίο της Βιθυνίας. Ο αδελφός του πατέρα του και ιερέας στα ανάκτορα του βασιλέα Θεόδωρου Α΄ Λάσκαρη, τον κάλεσε και τον φιλοξένησε στο παλάτι και τον γνώρισε στον αυτοκράτορα. Εκείνος διείδε τον δυναμικό χαρακτήρα του, τις αρετές του και τις στρατιωτικές του ικανότητες και του απένειμε το αξίωμα του πρωτοβεστιάριου. Αργότερα, όταν διαπίστωσε την πιστότητά του σ’ αυτόν αποφάσισε να τον κάμει γαμπρό του, δίνοντάς του ως σύζυγο την μεγαλύτερη κόρη του, την πριγκίπισσα Ειρήνη, εξασφαλίζοντας έτσι διαδοχή για τον αυτοκρατορικό θρόνο.

       Το 1222 ο Θεόδωρος Λάσκαρης πέθανε ξαφνικά σε ηλικία 47 ετών. Την ίδια χρονιά ο στρατός και ο λαός ανακήρυξαν αυτοκράτορα τον Ιωάννη Γ΄ Δούκα Βατάτζη, τον οποίο έστεψε ο Πατριάρχης Μανουήλ Σαραντινός. Με την άνοδό του στο θρόνο έδειξε τις σπάνιες πολιτικές και στρατιωτικές ικανότητές του. Έδωσε μεγάλη σημασία στην αναδιοργάνωση του στρατού, στα πρότυπα των παλαιών μεγάλων αυτοκρατόρων. Παράλληλα άρχισε μια ριζική αναδιοργάνωση του Κράτους. Όλα αυτά, για την ανάκτηση των χαμένων εδαφών της από τους Φράγκους. Αναδείχτηκε έτσι ως ένας από τους μεγαλύτερους χριστιανούς ηγεμόνες της εποχής του.

       Πραγματοποίησε μια σειρά από νικηφόρες μάχες και με έξυπνους χειρισμούς, κατάλαβε, σε σύντομο χρονικό διάστημα, όλα σχεδόν τα εδάφη της Μ. Ασίας, τα

οποία βρισκόταν στα χέρια των Λατίνων. Στη συνέχεια μετέφερε τον πόλεμο στο ευρωπαϊκό τομέα, καταλαμβάνοντας την Αδριανούπολη. Ως το 1254, έτος του θανάτου του, είχε καταλάβει όλα τα χαμένα εδάφη της Βυζαντινής αυτοκρατορίας, που είχε πριν την φραγκοκρατία και το μόνο που απόμεινε ήταν η κατάληψη της Κωνσταντινουπόλεως, την οποία ανακατάλαβε ο διάδοχός του Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγος το 1261. Την ανασύσταση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας την αποδίδουν οι ιστορικοί ουσιαστικά στον Ιωάννη Βατάτζη.

       Εκτός από ικανός στρατιωτικός αναδείχτηκε και ιδανικός πολιτικός. Εμφορούμενος από φλογερή πίστη στο Θεό, σεβασμό για την Εκκλησία και αγάπη για το λαό κυβέρνησε με δικαιοσύνη και σωφροσύνη. Πονούσε που έβλεπε την απόσχιση της δυτικής χριστιανοσύνης από την μία αδιαίρετη Εκκλησία και γι’ αυτό είχε κάνει πολλές απόπειρες για την ένωσή της με αυτή. Μάταια όμως, διότι ο πάπας Γρηγόριος Θ΄ τον αγνοούσε!  

      Ως χαρακτήρας ήταν απλός, καταδεκτικός και φιλήσυχος. Ο κάθε πολίτης μπορούσε να τον δει και να του εκθέσει τα προβλήματά του. Προστάτευε τους αδικημένους και τους αδύναμους. Περιόρισε τη δύναμη των γαιοκτημόνων προς χάριν των μικροϊδιοκτητών αγροτών. Αναδιοργάνωσε τη γεωργία και την κτηνοτροφία και αύξησε την επάρκεια τροφίμων. Υποστήριξε τα φιλανθρωπικά ιδρύματα, στα οποία έβρισκαν καταφύγιο χιλιάδες αναξιοπαθούντες, περιορίζοντας δραστικά τη φτώχια. Ο ίδιος ζούσε λιτά, σχεδόν ασκητικά και στηλίτευε την πολυτέλεια και τις σπατάλες. Τα δημόσια ταμεία γέμισαν από την χρηστή διαχείριση και μπορούσε έτσι να ασκεί το σπάνιο φιλανθρωπικό του έργο. Ο λαός τον υπεραγαπούσε.

      Στις 4 Νοεμβρίου του 1254 ο χρηστός και ευσεβής αυτοκράτορας της Νικαίας Ιωάννης αρρώστησε ξαφνικά και πέθανε. Η αγία του ψυχή πέταξε στα ουράνια και το ασκητικό του σώμα κηδεύτηκε με θλίψη αβάσταχτη από το λαό, ο οποίος θρηνούσε για μέρες τον αγαπημένο του ηγεμόνα. Ενταφιάστηκε στη Μονή του Σωτήρος Χριστού, που είχε ιδρύσει και χτίσει ο ίδιος στο Νυμφαίο της Βιθυνίας. Όμως μετά από επτά χρόνια, όταν έγινε εκταφή βρέθηκε άφθαρτο, να ευωδιάζει, έχοντας το χρώμα ζωντανού ανθρώπου και εύκαμπτο, δείγμα της αγιότητάς του. Ως και τα ενδύματά του ήταν απόλυτα άφθορα! Μεταφέρθηκε στη Μαγνησία της Μ. Ασίας, το οποίο έκανε άπειρα θαύματα. Η Εκκλησία τον ανακήρυξε άγιο και η μνήμη του εορτάζεται στις 4 Νοεμβρίου.

        Αργότερα μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη και χάθηκε μυστηριωδώς κατά την άλωση. Γι’ αυτό αναπτύχθηκε γύρω από αυτόν ο θρύλος του «Μαρμαρωμένου Βασιλιά», ο οποίος θα φανεί για να ελευθερώσει ξανά την Βασιλεύουσα. Με αυτόν τον ελπιδοφόρο θρύλο πορεύτηκε το Γένος μας για αιώνες και καρποφόρησε το δένδρο της λευτεριάς, ο οποίος είναι συνδεδεμένος με τον άγιο Ιωάννη Βατάτζη!    

     

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΕΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ, ΛΑΜΠΡΟΣ ΚΑΙ ΑΝΩΝΥΜΟΣ, ΟΙ ΒΡΑΧΩΡΙΤΕΣ.

 

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΕΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ, ΛΑΜΠΡΟΣ ΚΑΙ ΑΝΩΝΥΜΟΣ, ΟΙ ΒΡΑΧΩΡΙΤΕΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

        Άγιοι αναδείχτηκαν από όλες τις κοινωνικές τάξεις και τα επαγγέλματα. Πολλούς αγίους έδωσε και το επάγγελμα των εμπόρων, παρά το γεγονός ότι είναι συνδεδεμένο με την άδικη συχνά αντίληψη ότι το επάγγελμα του εμπόρου είναι συνώνυμο με την κλοπή. Ανάμεσα στους εμπόρους αγίους συγκαταλέγονται και οι Νεομάρτυρες Θεόδωρος, Λάμπρος και Ανώνυμος (δεν μας έχει διασωθεί το όνομά του), οι οποίοι μαρτύρησαν στο Βραχώρι (Αγρίνιο) στα 1786).

     Έζησαν κατά τον 18^ο αιώνα και καταγόταν από την Πελοπόννησο και ασκούσαν το επάγγελμα του εμπόρου. Λόγω των εμπορικών τους δραστηριοτήτων, έκαναν συχνά ταξίδια σε όλη την Ελλάδα και στα Βαλκάνια. Μάλιστα για να διευκολύνουν τις συναλλαγές τους, είχαν μάθει και την αλβανική διάλεκτο. Εικάζεται ότι οι τρεις αυτοί έμποροι ήταν συνεταίροι και είχαν μια μεγάλη εμπορική εταιρεία στην ιδιοκτησία τους, η οποία είχε δραστηριότητες και εκτός της Πελοποννήσου.

      Στα 1786 έκαναν ένα εμπορικό ταξίδι στα ξακουστά Γιάννενα. Όταν τέλειωσαν τις δουλειές τους πήραν το δρόμο του γυρισμού, για την πατρίδα τους, το οποίο ήταν κοπιαστικό, επώδυνο και επικίνδυνο με τα μέσα συγκοινωνίας της εποχής και τους κινδύνους, που ενέδρευαν στο δρόμο.  Όταν έφτασαν στο Βραχώρι, το σημερινό Αγρίνιο, νύχτωσαν και ήταν αναγκασμένοι να διανυκτερεύσουν εκεί.

        Η πόλη κατοικούνταν κυρίως από Τούρκους και Εβραίους, και ήταν καλά οχυρωμένη για το φόβο των αντιποίνων των υπόδουλων Ελλήνων, τους οποίους καταπίεζαν αφόρητα. Επίσης πρέπει να αναφέρουμε πως το Βραχώρι ήταν σημαντικό κέντρο της οθωμανικής διοίκησης της Δυτικής Ελλάδος και κέντρο συγκέντρωσης των φόρων, που πλήρωναν υπέρμετρα οι Έλληνες και προορίζονταν για την Υψηλή Πύλη, το Σουλτάνο στην Πόλη. Μάλιστα είχαν τοποθετηθεί ειδικοί φοροεισπράκτορες, με άτεγκτο πραγματικά χαρακτήρα, οι οποίοι εισέπρατταν τον διαβόητο κεφαλικό φόρο από τους άτυχους ρωμιούς, φροντίζοντας να τον εισπράττουν με βία. Γι’ αυτό οι ρωμιοί φρόντιζαν να βρίσκουν πολλές δικαιολογίες να τον αποφύγουν. Αυτό έκαμαν και οι τρεις περαστικοί έμποροι, οι οποίοι ήταν υποχρεωμένοι να πληρώσουν φόρο, περνώντας από την πόλη.

        Όταν έφτασαν στην κεντρική πύλη της πόλεως, εκεί τους περίμεναν οι κακεντρεχείς φοροεισπράκτορες (γιομπρουκτσήδες) στο τελωνείο (γιομπρούκι),  για να τους αδειάσουν τις σακούλες τους. Εκείνοι σκέφτηκαν να προσποιηθούν τους μουσουλμάνους για να αποφύγουν την καταβολή των φόρων. Ντύθηκαν μουσουλμανικά ενδύματα και τους χαιρέτισαν με τον μουσουλμανικό χαιρετισμό: «σαλάμ αλέκουμ». Εκείνοι τους πέρασαν για αρβανίτες μουσουλμάνους εμπόρους και τους άφησαν να εισέλθουν στην πόλη και να ξενυχτήσουν ελεύθερα.

      Οι τρεις ταξιδιώτες έμποροι πήγαν σε κάποιο σπίτι κάποιου χριστιανού γνωστού τους, όπου κατέλυσαν να περάσουν τη νύχτα και το επόμενο πρωί να συνεχίσουν το ταξίδι τους για την πατρίδα τους. αλλά οι τούρκοι ήθελαν να βεβαιωθούν για το ποιοι ήταν, και κατ’ άλλους να μάθουν νέα από τα Γιάννενα, έστειλαν άνθρωπό τους να τους ακολουθήσει κρυφά, να δουν που πήγαν. Ο τούρκος όταν έφτασε στο σπίτι, έπεσε σε συζήτηση που είχαν οι τρεις έμποροι, σχετικά με τον τρόπο που γλύτωσαν το φόρο. Τους άκουσε να λένε στον σπιτονοικοκύρη «ευτυχώς, μ’ ένα “σαλάμ’” γλυτώσαμε την καταβολή του φόρου»!   

       Ο τούρκος κατάσκοπος κατάλαβε ότι ήταν χριστιανοί, οι οποίοι τους ξεγέλασαν. Αμέσως έτρεξε να το αναγγείλει στους ανθρώπους, που τον έστειλαν να τους παρακολουθήσει. Δεν πέρασε παρά ελάχιστος χρόνος, όπου όρμισαν στο σπίτι, γκρεμίζοντας την πόρτα και συλλαμβάνοντας τους τρεις εμπόρους.

Συμπεριφερόμενοι σαν θηρία ανήμερα και λυσσασμένα τους άρπαξαν, τους ξυλοφόρτωσαν και τους έσυραν δεμένους στον τούρκο ιεροδικαστή, στον οποίο τους κατάγγειλαν ότι: «Αυτοί οι τρεις άνθρωποι ενώ είναι ρωμιοί περνώντας σήμερα από το γιομπρούκι μας χαιρέτησαν με το “σαλάμ αλέκουμ”. Πρέπει λοιπόν ν’ ανακριθούν γιατί το είπαν αυτό το οποίο είναι χαρακτηριστικό των Τούρκων και όχι των Ρωμιών. Και αν μεν περιγέλασαν την πίστη πρέπει σύμφωνα με τον νόμο, να τιμωρηθούν, αν δε αγάπησαν το Ισλάμ, διαφορετικά, να περιτμηθούν και να τιμηθούν». Ο τούρκος δικαστής τους ρώτησε αν αληθεύουν οι κατηγορίες. Τότε οι τρεις άνδρες απάντησαν με θάρρος, ειλικρίνεια και χωρίς υπεκφυγές: «Ναι, είναι αλήθεια, ότι χαιρετίσαμε τούρκικα, για να μην πληρώσουμε τον φόρο, όχι όμως πως αγαπήσαμε το Ισλάμ»!  

       Ο κριτής, αφού άκουσε με έκπληξη την θαρραλέα απολογία τους, τους γνώρισε τις συνέπειες της πράξης τους, υποδεικνύοντάς τους πως θα γλύτωναν απ’ αυτές: «Το σφάλμα σας είναι βαρύ. Δεν έχετε άλλη επιλογή  να γλυτώσετε τη ζωή σας, παρά να γίνεται τούρκοι και να σπασθείτε το Ισλάμ. Ειδεμή θα βασανιστείτε και θα θανατωθείτε»!

       Οι τρείς άνδρες δε χρειάστηκε να το σκεφτούν. Αμέσως έδωσαν την απάντηση στο δικαστή: «Εμείς, ενδοξότατε αφέντη, είπαμε αυτόν τον λόγο, για να γλυτώσουμε χρήματα, όμως το ν’ αρνηθούμε την πίστη μας είναι αδύνατον, κάνε μας ό, τι θέλεις»! Ο δικαστής έγινε έξαλλος από το θυμό του και ουρλιάζοντας σαν άγριο θηρίο, έδωσε διαταγή να τους δείρουν αλύπητα και να τους ρίξουν στο πιο σκοτεινό και υγρό κελί της φυλακής.

      Εκεί οι τρεις άνδρες έδινε ο ένας στον άλλο παρηγοριά και δύναμη, διότι ήξεραν πολύ καλά τια μαρτύρια και τι τέλος τους περίμενε. Ο ένας από αυτούς, ο οποίος ήταν και μορφωμένος, τους είπε πως «προσέχετε αδελφοί μου, μη δειλιάσει κανένας και χάσει αυτό το κελεπούρι που μας έτυχε. Λίγο θα υπομείνουμε και την αιώνια ζωή θα κερδίσουμε. Να μη λυπηθούμε ούτε συγγενείς, ούτε φίλους, ούτε την πρόσκαιρη πατρίδα αλλά να σταθούμε ανδρείοι στην πίστη του Χριστού, για να πάμε χαίροντες στην άλλη πατρίδα, όπου δεν έχει τέλος ποτέ»! Προσεύχονταν με θέρμη ψυχής, παρακαλώντας το Θεό, όχι να τους σώσει, αλλά να τους στηρίξει στην ομολογία τους και στα μαρτύρια ως το τέλος.

       Αφού πέρασαν κάποιες μέρες, χωρίς φαγητό και νερό, τους οδήγησαν και πάλι στο δικαστή, πιστεύοντας ότι θα «είχαν λογικευθεί» και θα αλλαξοπιστούσαν. Ο δικαστής τους επανέλαβε πως ο μόνος τρόπος να σώσουν τη ζωή τους, ήταν να ασπασθούν το Ισλάμ και να γίνουν τούρκοι. Να τους δοθούν προνόμια, τιμές και δόξες.  Εκείνοι όμως, με ένα στόμα και μια καρδιά απέρριψαν και πάλι τις προτάσεις και τα δέλεαρ του δικαστή. Είχαν πάρει την ευλογημένη απόφαση να χύσουν το αίμα τους για το Χριστό, τον αληθινό Θεό. Να μην ανταλλάξουν την αιώνια βασιλεία με την πρόσκαιρη καλοπέραση, ακολουθώντας μια ψεύτικη θρησκεία. Ο δικαστής έδωσε και πάλι διαταγή να βασανιστούν και να φυσλακισθούν.

      Μετά από πέντε ημέρες βασανισμών, ο δικαστής με τον μουλεσήμη (διοικητή) της πόλεως έβγαλαν διαταγή για τη θανάτωσή τους. Θάνατος δι’ απαγχονισμού! Τους πήραν και τους οδήγησαν σε τρία διαφορετικά σημεία να τους εκτελέσουν. Τον έναν τον κρέμασαν σε έναν πλάτανο στην αγορά της πόλεως (τζαρσί). Τον έτερο τον κρέμασαν στο πλάτανο, δίπλα στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου και τον τρίτο στην άκρη της πλατείας, στην είσοδο της πόλεως. Ήταν 2 Νοεμβρίου 1786. Οι τρεις μακάριοι αυτοί άνδρες αντάλλαξαν την πρόσκαιρη αυτή ζωή με την αιωνιότητα.

       

        

 

Διδασκαλίες των Ασκητών του Βαλάαμ.

 

Διδασκαλίες των Ασκητών του Βαλάαμ.

Όχι, αγαπητέ, άσε το· ο Θεός τα βλέπει όλα — και Εκείνος, αν το θελήσει, θα φέρει το δίκιο σου στο φως. Πίστεψέ με: αν πεις την αλήθεια για να υπερασπιστείς τον εαυτό σου, αυτό είναι λόγος ασημένιος· αν όμως, για χάρη του Θεού, υπομείνεις μια προσβολή σιωπηλά — αυτό είναι λόγος χρυσός!

Σχημα- μόναχος Σεραφείμ

ΔΙΑΒΑΖΟΥΜΕ.

 

Ο υπερήφανος ζητά από τον Θεό να τιμωρήσει όλους τους άλλους και να σώσει μόνο αυτόν, ενώ ο ταπεινός προσεύχεται στον Θεό να τιμωρήσει μόνο αυτόν και να σώσει όλους τους άλλους.

Αρχιμανδρίτης Κύριλλος (Παβλόφ)

Ο Παπακώστας μπροστά στην Εκκλησία του Αγίου Γεωργίου που χτίστηκε το 1841 στην Μικρόπολη .

Αγαπητοί φίλοι, αξίζει να θυμηθούμε την ιστορία ενός αληθινού αγωνιστή, ενός άξιου ιερέα που σηκώσε στις πλάτες του τα δύσκολα χρόνια της πατρίδας μας στη Μικρόπολη και την ευρύτερη περιοχή (Καλαπότι, Χαριτωμένη, Καλή Βρύση, Γραμμένη).

Ο Παπα-Κώστας δεν ήταν ένας τυχαίος άνθρωπος. Τελειόφοιτος του Γυμνασίου Σερρών, εγγράμματος και βαθιά σεβαστός από την εκκλησία αλλά και από τους κατοίκους της ευρύτερης περιοχής .

Καταγόταν από οικογένεια αγωνιστών της Μακεδονίας . 

Σε εποχές που οι ιερείς δεν είχαν μισθό από την Εκκλησία ούτε παγκάρι, εκείνος όργωνε την περιοχή με το γαϊδουράκι του για να λειτουργήσει αφιλοκερδώς σε τέσσερις εκκλησίες, να παντρέψει και να βαφτίσει – ακόμα και κάτω από τις καρυδιές, όταν το απαιτούσαν οι συνθήκες.

Τις «λειτουργιές που περίσσευαν» δεν τις κρατούσε για την οικογένειά του, παρότι φτωχός και ο ίδιος, αλλά τις μοίραζε στις πιο φτωχές οικογένειες, στις γυναίκες που είχαν χάσει τους άντρες, τους πατέρες και τα αδέρφια τους στη βουλγαρική κατοχή και στον Εμφύλιο, παλεύοντας να μεγαλώσουν 6 και 8 παιδιά.Ήταν ο παπάς που πολεμούσε μέσα σε γηγενείς και πρόσφυγες κατοίκους να κρατήσει ισορροπίες…..

Ήταν ο άνθρωπος που έκανε και τους «σαζμούς» (στους κατσιερμάδες): όταν οι νέοι αγαπιούνταν και «κλεβόταν» για να ζήσουν την αγάπη τους, εκείνος τους πάντρευε και μετά φρόντιζε να συμφιλιώσει τις οικογένειες για να τους δεχτούνε πίσω.

Σήκωσε έναν ασήκωτο σταυρό: έθαψε αμέτρητα μωρά και παιδιά, κουβαλούσε κρυφά τη νύχτα στην πλάτη δολοφονημένους αγωνιστές για να τους δώσει μια τίμια ταφή σκάβοντας και τον τάφο τους ακόμη…. ενώ ο ίδιος βίωσε τη μέγιστη τραγωδία χάνοντας τα παιδιά του, την κόρη του και τον γιο του.

Δηλαδή αντί να τα παντρεύει έκανε την κηδεία τους ….

Και όταν στο τέλος λύγισε, στα γεράματα, ο άνθρωπος αυτός συνέχισε να βρίσκει καταφύγιο στον οίκο του Θεού, κοιμώμενος πολλές φορές μέσα στην εκκλησία...

Ένας άνθρωπος που άξιζε και αξίζει μόνο σεβασμό.

Αιωνία του η μνήμη! 🕯️

Η ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΑΞΙΑΡΧΗ ΜΟΥΡΑΣ αποκαταστάθηκε και επαναλειτουργεί μετά από σχεδόν 200 χρόνια!

 

Η ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΑΞΙΑΡΧΗ ΜΟΥΡΑΣ αποκαταστάθηκε και επαναλειτουργεί μετά από σχεδόν 200 χρόνια!

Η μονή αποκαταστάθηκε, απέκτησε μόνιμη μοναστική παρουσία και επαναλειτουργεί την Κυριακή 8 Νοεμβρίου 2026, επί τη εορτή της Συνάξεως των Παμμεγίστων Ταξιαρχών Μιχαήλ και Γαβριήλ, σηματοδοτώντας μια νέα σελίδα στην ιστορική της πορεία.

Η Μονή βρίσκεται ανάμεσα στον Αγ.Βασίλη και το Παλαιοχώρι  Ν. Κυνουρίας και είναι ένα ιστορικό μοναστήρι που εγκαταλείφθηκε το 1834 όταν κάηκε από την επιδρομή του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο.

Σαν την βροντή από μακριά…

 Σαν την βροντή από μακριά…

ΠΑΝΤΑ μου αρέσει να μελετώ τους σπάνιους, τους περιφρονημένους ,τους κατατρεγμένους, αδικημένους , παρεξηγημένους τους επικηρυγμένους,.....που συνήθως ύστερα γίνονται ανακηρυγμένοι.

Μία τέτοια λιγόλογη  με βάθος και ύψος αλογάριαστο προσωπικότητα, σαν τα υψηλά βουνά του Προυσού,  που με εξέπληξε για την σπάνια, δυναμική, συνετή, πνευματική, και εύστροφη  φυσιογνωμία της ,ας καταθέσω δύο λόγια.

Λειτούργησε χθές στην Παναγια την Προυσιώτισσα και εμείς,όλο το γκρουπ των εκδρομέων, μαζί με τους Ιερείς,  παρακολουθούσαμε προσευχόμενοι .....

Είχα βρεθεί στο κανδηλοσκοτισμένο μικρό εκκλησάκι, όπου’ναι αναρτημένη η Αγία Εικόνα της Παναγίας της Προυσσιώτησας,έτσι κατά πως είναι στεκούμενα, αιώνες τώρα, τα φωσφορίζοντα άστρα στον αβυσσώδη ουρανό.

Μα τέτοια κατάνυξη και ωφέλεια απο ιεροπρέπεια Λειτουργού ,σπάνια συναντούσα.

Φωνή με κυριότητα,βαριά,αργή,καθαρή,ευλαβική και σεβαστική.....οπόταν σε συναντά η βροντή που ‘ρχεται από μακριά.Την ίδια αίσθηση είχα  εκείνο το πρωϊνό ,σαν να βρισκόμουν προσκυνητής στο Πρωτάτο του Αγίου Όρους, σε πολύωρη πανσεβάσμια αγρυπνία.

Μα όμως μπήκα και στο Ιερό να τον δω κιόλας πως Λειτουργεί...οι κινήσεις του μετρημένες ιεροπρεπείς,καθόλου συζητήσεις...προσηλωμένος στο Άγιο Θυσιαστηριον ,με βλέμμα συγκεντρωμένο και αμετάβατο στην ιερουργία και στην Αγία Τράπεζα, να εκφωνεί όλες τις ευχές με νόημα και συναίσθηση....μου θύμισε τους παλιούς Ιεράρχες σαν παρίστανταν και λειτουργούσαν σε μεγάλεις Πανηγύρεις και Χειροτονίες με κύρος, λαμπρότητα κι'αρχοντιά ,έστω και αν ήταν Λειτουργός εκείνη την καθμερινή και βροχερή ημέρα,σ’ένα Μικρούτσικο Εκκλησάκι που δεν χώραγε το όλον εικοσιπέντε ανθρώπους

Μα κι'οταν τον ασπάστηκα,θυμάμαι, στο αντίδωρο,ένοιωσα την ίδια γαλήνη και κατάνυξη ,όπως όταν φιλάς το χέρι αγιονορείτη ασκητού.

Τα λίγα λόγια του σοφά, φρόνιμα και συγκεντρωμένα και η ματιά του διεισδυτική και διακριτική.

Άνθρωποι-θεριά που βγαίνουν κάθε 300 χρόνια και προσπερνούν μακριά πολύ από τις συνήθεις  σήμερα ψιλικατζίδικες ψυχές.

Έμαθα πως είναι Ιερομόναχος και λέγεται Ιάκωβος, τουπίκλην Γιοσάκης, με πλούσιο εκκλησιαστικό και ποιμαντικό έργο στην ενορία των Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου στην Βαρυμπόμπη, για να σπέρνει βαριές μπόμπες στο κράτος του σκότους και να οδηγεί ψυχές την φωτεινή Βασιλεία του Χριστού!

 

π.Διονύσιος Ταμπάκης

 

Στην παραβολή του Καλού Σαμαρείτη «κάποιος κατέβαινε από την Ιερουσαλήμ στην Ιεριχώ». Και αυτό το «κατέβαινε» το λέει κυριολεκτικά.

Στην παραβολή του Καλού Σαμαρείτη «κάποιος κατέβαινε από την Ιερουσαλήμ στην Ιεριχώ». Και αυτό το «κατέβαινε» το λέει κυριολεκτικά. ⛰️

Η Ιερουσαλήμ βρίσκεται περίπου 750 μέτρα πάνω από τη θάλασσα και η Ιεριχώ περίπου 250 μέτρα κάτω από αυτήν. Η απόσταση είναι 25 χιλιόμετρα και η υψομετρική διαφορά σχεδόν 1.000 μέτρα: μια ολόκληρη μέρα περπάτημα σε κατηφόρα μέσα στην έρημο.

Το βιβλιοπωλείο της ΓΕΧΑ Αιγίου αποκτά το δικό του e-shop!

 

Το βιβλιοπωλείο μας κάνει ένα νέο βήμα και σας καλωσορίζει στο νέο του ηλεκτρονικό κατάστημα!

Ορθόδοξα βιβλία, εκκλησιαστικά είδη, εικόνες, μοναστηριακά προϊόντα και πολλά ακόμη σας περιμένουν να τα ανακαλύψετε, εύκολα και γρήγορα, από όπου κι αν βρίσκεστε.

Περιηγηθείτε, ανακαλύψτε και βρείτε όσα αναζητάτε στον νέο ψηφιακό χώρο του βιβλιοπωλείου Φιλοκαλία!

Επισκεφθείτε μας στο: https://e-filokalia.com/ 

«Ο άγιος Παΐσιος μου είπε : «Η Γερμανία θα γίνει Ορθόδοξη « π. Μαρτίνος.

 

Οσιος Χατζηγεώργης: Ἂν ὡς ἄνθρωπος ἁμαρτήσης πάλι σέ κάτι, πήγαινε χωρίς αναβολή στον Πνευματικό καί καθάρισε τή συνείδησί σου.

 Οσιος Χατζηγεώργης: «Ἂν ὡς ἄνθρωπος ἁμαρτήσης πάλι σέ κάτι, πήγαινε χωρίς αναβολή στον Πνευματικό καί καθάρισε τή συνείδησί σου.

Μην περιμένης τό συνηθισμένο χρόνο γιά ἐξομολόγησι, ὅπως κάνουν μερικοί ἀπό ἄγνοια. Νά, ἕνα ἁπλό παράδειγμα: Οταν λερωθῆ τό ροῦχο σου, ἀμέσως τό ἀλλάζεις καί φροντίζεις νά τό πλύνης, ἐνῶ τήν ψυχή, πού ἔχει μεγαλύτερη ἀξία ἀπό τό ροῦχο, ὁρισμένοι τήν παραμελοῦν καί τήν ἀφήνουν ρυπαρή καί ἀφρόντιστη ἕνα χρόνο ἤ καί περισσότερο· πολλές φορές, μάλιστα, δέν εἶναι μόνο λεκιασμένη, ἀλλά ἀποπνέει δυσωδία ἀπό τίς πληγές τῶν ἁμαρτιῶν!»

Βιβλιογραφία. Αρχιμανδρίτης Ιωάννης Κωστώφ. Αρωματικό κερί. Εκδόσεις Ιερά Μονή Αγίου Ιωάννου Δαμασκηνού Ωρωπού Αττικής.

Aziz Yorgi’nin Mucizesi | Geri Dönen Tutsak.