Παρασκευή 10 Απριλίου 2026
“Ξερά οστά, ζήστε”! Το όραμα του προφήτη Ιεζεκιήλ, που διαβάζεται τη Μεγάλη Παρασκευή.
“Ξερά οστά, ζήστε”! Το όραμα του προφήτη Ιεζεκιήλ, που διαβάζεται τη Μεγάλη Παρασκευή
Το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής, στην ακολουθία του Επιταφίου, διαβάζεται μια εντυπωσιακή προφητεία για την ανάσταση των νεκρών, από το κεφάλαιο 37 του βιβλίου του προφήτη Ιεζεκιήλ, που βρίσκεται στην Παλαιά Διαθήκη.
Ο Κυριος εθεσε το χέρι του επάνω μου και δια του Πνεύματός του με έβγαλε και με έθεσεν ωσάν εν μέσω μιας πεδιάδος. Αυτή δε η πεδιάς ήτο γεμάτη από ανθρώπινα οστά.Ο Κυριος με περιέφερεν ολόγυρα από τα οστά αυτά και ιδού, είδα ότι αυτά ήσαν πάρα πολλά εις όλην εκείνην την πεδιάδα, ξηρά δε πολύ.Ο Κυριος είπε προς εμέ· “υιέ ανθρώπου, είναι δυνατόν να αποκτήσουν ζωήν τα οστά αυτά;” Και εγώ είπα· “Κυριε Κυριε, συ γνωρίζεις τι μπορεί να συμβή με αυτά”.Ο Κυριος μου είπε· “προφήτευσε διά τα οστά αυτά και ειπέ τα εξής· Τα οστά τα ξηρά ακούσατε τον λόγον του Κυρίου.Αυτά λέγει ο Κυριος εις αυτά τα ξηρά οστά· ιδού, εγώ φέρω εις σας πνεύμα ζωής,θα δώσω εις σας νεύρα, θα σας καλύψω με σάρκας, θα απλώσω επάνω εις σας δέρμα και θα δώσω το Πνεύμα μου εις σας. Θα αποκτήσετε ζωήν και θα ζήσετε. Ετσι δε θα μάθετε, ότι εγώ είμαι ο Κυριος”.Εγώ επροφήτευσα σύμφωνα με την εντολήν του Κυρίου. Οταν εγώ επροφήτευσα ιδού, έγινε σεισμός, ο οποίος έφέρε τα οστά το καθένα εις την φυσικήν του θέσιν και το ενηρμόνισε προς τα αλλά οστά, ώστε να αποτελεσθούν ολόκληροι σκελετοί. Και με κατάπληξίν μου είδον και ιδού, ότι εφύτρωσαν επάνω εις αυτά νεύρα και σάρκες. Επάνω δε εις τας σάρκας και τα νεύρα, ηπλώθη δέρμα, αλλά πνοή ζωής δεν υπήρχεν ακόμη εις αυτά τα σώματα.Ο Κυριος είπε τότε προς εμέ· “προφήτευσον προς το Πνεύμα· υιέανθρώπου, προφήτευσε και ειπέ στο ζωογόνον Πνεύμα· αυτά λέγει ο Κυριος· από τους τέσσαρας ανέμους, από όλα τα σημεία του ορίζοντος, συ Πνεύμα, πανταχού παρόν, έλα εδώ και εμφύσησε εις τα νεκρά αυτά σώματα, δια να λάβουν ζωήν και ζήσουν”.Επροφήτευσα, όπως ο Κυριος με διέταξε, και εισήλθε πράγματι εις αυτά το Πνεύμα της ζωής και έζησαν και εστάθησαν όρθια επάνω στους πόδας των, λαός πάρα πολύς.Ο Κυριος ωμίλησε πάλιν προς εμέ και είπεν· “υιέ ανθρώπου, αυτά τα οστά υποδηλώνουν τον ισραηλιτικόν λαόν, διότι οι Ισραηλίται λέγουν, ο καθένας δια τον εαυτόν του και δι’ ολόκληρον τον λαόν, ότι τα οστά μας έγιναν κατάξηρα, εχάθη πλέον κάθε ελπίς δι’ ημάς· έχομεν οριστικώς χαθή.Δια τούτο προφήτευσε και είπε προς αυτούς· αυτά λέγει ο Κυριος· Ιδού εγώ θα ανοίξω τους τάφους σας και θα σας βγάλω μέσα από τα μνήματά σας και θα σας επαναφέρω εις την χώραν του Ισραήλ.Και τότε θα μάθετε, ότι εγώ είμαι ο Κυριος, όταν θα ανοίξω τους τάφους σας και θα βγάλω τον λαόν μου μέσα από τα μνήματα του.Θα σας δώσω το ζωοποιόν μου Πνεύμα, θα αναστηθήτε και θα αποκτήσετε ζωήν. Θα σας εγκαταστήσω εις την χώραν σας και θα μάθετε, ότι εγώ είμαι ο Κυριος. Εγώ ωμίλησα και θα πραγματοποιήσω αυτά που είπα, λέγει ο Κυριος”.
ΑΦΡΩΝ ΚΑΙ ΑΦΡΟΣΥΝΗ!!!!
ΑΦΡΩΝ ΚΑΙ ΑΦΡΟΣΥΝΗ
Ας αρχίσουμε την ανάπτυξη του θέματος με αυτό που αναφέρεται στους Ψαλμούς. «Είπεν άφρων εν καρδία αυτού· ουκ έστι Θεός» (Ψ. ιγ΄, 1).
Είπε «ουκ έστι Θεός», επειδή είναι άφρων ή επειδή είπε «ουκ έστι Θεός», είναι άφρων; Με άλλα λόγια, η αφροσύνη οδηγεί στην απιστία ή η απιστία στην αφροσύνη;
Αυτός που πιστεύει στο Θεό δεν είναι βέβαια άφρων, όπως ο προηγούμενος, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι καυχάται ενώπιον του Θεού ότι είναι φρόνιμός και καθαρός από αφροσύνη. Τουναντίον μάλιστα την ομολογεί λέγοντας «ο Θεός, συ έγνως την αφροσύνην μου, και αι πλημμέλειαί μου από σου ουκ
απεκρύβησαν» (Ψ. ξη΄, 6).
Ο άφρων που είναι φορέας της αφροσύνης κάθε άλλο παρά σε καλή κατάσταση βρίσκεται, όπως φαίνεται και από τα εξής λόγια του Θεού. «είπε δε αυτώ ο Θεός· άφρον, ταύτη τη νυκτί την ψυχή σου απαιτούσιν από σου· α δε ητοίμασας τίνι έσται;» (Λουκ. ιβ΄,
Είναι προφανές ότι η απιστία είναι αφροσύνη και η αφροσύνη θέτει σε κίνδυνο την πίστη, όπως τονίζει ο Απόστολος Παύλος, «έχων πίστιν και αγαθήν συνείδησιν, ην τινες απω- σάμενοι περί την πίστιν εναυάγησαν·» (Α΄ Τιμ. α΄, 19).
Έτσι μπορούμε να πούμε ότι απιστία, ολιγοπιστία και αφροσύνη μειώνονται καθόσον ο άνθρωπος πλησιάζει το Χριστό τον Οποίον ο Παύλος τον ονομάζει, «της πίστεως αρχηγόν και τελειωτήν» (Εβρ. ιβ΄, 2) και «Θεού δύναμιν και Θεού σοφίαν·» (Α΄ Κορ. α΄,24).
Όταν λοιπόν λείπει η αφροσύνη, ο άνθρωπος γίνεται φρόνιμος, οπότε συμβαίνει πλέον αυτό που είπε ο Κύριος στους μαθητές Του, «γίνεσθε ουν φρόνιμοι ως και ακέραιοι ως αι περιστεραί» (Ματ. ι΄, 16).
Το θέμα λοιπόν άφρων και αφροσύνη οδηγεί στο θέμα, σώφρων και σωφροσύνη το οποίο μιλάει από μόνο του.
Ιωάννης Χ. Δήμος πτχ.Θεολ. & Φιλοσ. Πανεπιστημίου Αθηνών.
Ἡ Μεγάλη Παρασκευή εἶναι ἡ ντροπή μας.Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς !!!!
Ἡ Μεγάλη Παρασκευή εἶναι ἡ ντροπή μας
Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς
Σήμερα ὁ ἄνθρωπος κατεδίκασε τόν Θεό σέ θάνατο. Αὐτή εἶναι ἡ μεγαλύτερη ἀνταρσία στόν οὐρανό καί στήν γῆ. Αὐτή εἶναι ἡ μεγαλύτερη ἁμαρτία στόν οὐρανό καί στήν γῆ. Οὔτε οἱ πεπτωκότες ἄγγελοι δέν τό ἔκαναν αὐτό. Σήμερα ὁλοκληρώθηκε ἡ Φοβερά Δίκη κατά τοῦ Θεοῦ. Ποτέ δέν ὑπῆρξε πιό ἀθῶος κατάδικος. Ποτέ ὁ κόσμος δέν εἶδε πιό παράλογο δικαστή.
Ἡ Μεγάλη Παρασκευή εἶναι ἡ ντροπή μας, ἀδελφοί, τό ὄνειδος καί ἡ ἀποτυχία μας. Κατά κάποιον τρόπο στόν Ἰούδα τόν Ἰσκαριώτη ἔχει μερίδιο ἡ ψυχή ὅλων μας. Ἄν δέν ἦταν ἔτσι, θά ἤμασταν ἀναμάρτητοι. Διά τοῦ Ἰούδα ὅλοι μας πέσαμε, ὅλοι μας προδώσαμε τόν Χριστό, ὅλοι μας καταλιμπάνουμε τόν Χριστό καί παραλαμβάνουμε τόν διάβολο, ἐναγκαλιζόμεθα τόν σατανᾶ. Ναί, τόν σατανᾶ. Γιατί στό ἱερό Εὐαγγέλιο γράφει: «καί μετά τό ψωμίον τότε εἰσῆλθεν εἰς ἐκεῖνον [τόν Ἰούδα] ὁ σατανᾶς» (Ἰω. ιγ΄ 27). Μετά ἀπό ποιό ψωμί; Μετά ἀπό ἐκεῖνο πού τοῦ ἔδωσε ὁ Χριστός· μετά πού Κοινώνησε· μετά πού πῆρε τόν Χριστό. Ἄχ, ὑπάρχει μεγαλύτερη πτῶσις, μεγαλύτερη φρίκη;
Σήμερα ὄχι δαίμονες, ὄχι θηρία, ὄχι τσακάλια, ἀλλά ἄνθρωποι ἔπλεξαν ἀκάνθινο στεφάνι καί τό φόρεσαν στήν κεφαλή τοῦ Χριστοῦ. Μέ ἀκάνθινο στεφάνι στολίζουν Ἐκεῖνον πού ἐστόλισε τόν ἄνθρωπο μέ ἀθανασία. Ἀκάνθινο στεφάνι πλέκει ἡ ἀνθρωπότης γύρω ἀπό τήν κεφαλή Ἐκείνου πού περιέβαλλε τήν γῆ μέ στεφάνι ἀπό ἀστέρια! Ἀκάνθινο στεφάνι πλέκουμε γιά τόν Χριστό, καί ἐγώ καί ἐσύ φίλε.
www.erimitic.gr
Αδελφοί! Ήμουν σε έναν τάφο που μόλις είχε σκαφτεί για έναν νεκρό......
Αδελφοί! Ήμουν σε έναν τάφο που μόλις είχε σκαφτεί για έναν νεκρό, και στην επιφάνεια της άμμου του τάφου είδα πολλά ανθρώπινα κεφάλια, εντελώς γυμνωμένα από σάρκα - εκτός από τα οστά και τα ανοίγματα των προηγούμενων αισθήσεων (το στόμα - το οποίο, ίσως, δεν είχε καπνίσει ακόμα ένα μεθυστικό φίλτρο στην εποχή του και δεν γνώριζε εκείνα τα γαστρονομικά πιάτα και τα μεθυστικά ποτά με τα οποία οι σημερινοί προοδευτικοί ευχαριστούν τους φθαρτούς ουρανίσκους τους - τη μύτη, τα αυτιά, τα μάτια). Εδώ προεξείχαν σαγόνια με δόντια. τα σκοτεινά βάθη των οφθαλμικών κόγχων ήταν ορατά. τα ανοίγματα των ρουθουνιών και των αυτιών. Αυτά τα κρανία, στο επίπεδο του εδάφους, ήταν ποδοπατημένα από ανθρώπους. Γύρισα ένα κρανίο με το πόδι μου και σκέφτηκα: αυτά είναι τα ανθρώπινα κρανία μας. άλλωστε, το κρανίο μου σύντομα θα είναι το ίδιο. και το σώμα μου σύντομα θα είναι σαν άμμος. Αχ, ματαιόδοξοι άνθρωποι! Ελάτε, κοιτάξτε αυτά τα κρανία και σκεφτείτε τι θα συμβεί σε εσάς, στις ψυχές σας και στο σώμα σας, για το οποίο ανησυχείτε τόσο πολύ, και πετάξτε από τη ζωή σας αυτό που τρέφει πάθη και φθορά.
Άγιος Ιωάννης της Κρονστάνδης
Τότε δεν καταλάβαινα τίποτα.
Τότε δεν καταλάβαινα τίποτα. Αλλά τώρα δεν βρίσκω τρόπο να ομολογήσω στον Θεό μου την ευγνωμοσύνη μου για το «δυνατό Του χέρι» ως Άγιος Γλύπτης: ήταν δύσκολο για μένα. Υπέφερα πραγματικά σε όλα τα επίπεδα της ύπαρξής μου. Είμαι έκπληκτος μαζί Του: Έχει μετατρέψει την κολασμένη ασχήμια μου σε κάτι λιγότερο απόμακρο από το άφατο φως.
(Άγιος Σωφρόνιος ο Αθωνίτης: Θα δούμε τον Θεό όπως είναι)
Πέμπτη 9 Απριλίου 2026
Μεγάλη Πέμπτη… Μεγάλη Παρασκευή… Μεγάλο Σάββατο. Όλα τα μεγάλα και όλα τα τρομερά. Τι συμβαίνει στη γη;
Μεγάλη Πέμπτη… Μεγάλη Παρασκευή… Μεγάλο Σάββατο. Όλα τα μεγάλα και όλα τα τρομερά. Τι συμβαίνει στη γη; Οι άνθρωποι δεν θέλουν τον Θεό, οι άνθρωποι θέλουν να εκδιώξουν από το σώμα τον Υιό του Θεού, τον Κύριο Χριστό!
Ιδού, ήρθε σε αυτόν τον κόσμο, γεννήθηκε ως Άνθρωπος, ήταν μικρό παιδί, μετά αγόρι, μετά ώριμος άνθρωπος. Για τριάντα τρία και μισό χρόνια έζησε ως Άνθρωπος σε αυτόν τον κόσμο. Πήρε πάνω Του όλα τα βάσανα του ανθρώπου, όλα τα βάσανα της ανθρώπινης φυλής. Πήρε πάνω Του το μεγαλύτερο βάσανο, την ανθρώπινη αμαρτία. Το Αρνί του Θεού, ιδού, παίρνει πάνω Του τις αμαρτίες του κόσμου, τις αμαρτίες του κόσμου – αυτό είναι το βαρύτερο βάρος.
Γι' αυτό, αδελφοί μου, ας περάσουμε αυτές τις μεγάλες και άγιες μέρες σε ιερή θλίψη, ας καλωσορίσουμε τη χαρούμενη Ανάσταση και ας μην έχει τέλος η χαρά μας.
Άγιος Ιουστίνος του Τσέλλε
Από την ΙΣΤΟΡΙΑ των λέξεων: ❝πάθος❞ ~
Από την
ΙΣΤΟΡΙΑ των λέξεων: ❝πάθος❞ ~
📖 Η αρχαία σημασία
Η λέξη
"πάθος" (από το θέμα "παθ-" τού αορίστου β΄ "ἔ-παθ-ον")
στην Αρχαιότητα είχε πιο ευρεία και αόριστη αναφορά από τη σημερινή. Αρχικά με
τρόπο σημασιολογικά ουδέτερο αναφέρθηκε σε οτιδήποτε παθαίνει κανείς (είτε
θετικό είτε αρνητικό), αλλά σύντομα εξειδικεύτηκε σε δύο μεγάλες σημασιολογικές
περιοχές:
◆ ⅰ) την κακοπάθεια / συμφορά
🙠
(πβ. μία από τις διηγήσεις τού "Ηροδότου", όπου ο θάνατος τής
θυγατέρας τού "Μυκερίνου" περιγράφεται με τα λόγια ‟μετὰ δὲ τῆς
θυγατρὸς τὸ "πάθος"”),
◆ ⅱ) τις αρνητικές ροπές και έξεις τής ψυχής τού ανθρώπου (αφού κατά κάποιον τρόπο κάνουν την ψυχή να πάσχει
🙠
πβ. στον "Δημόκριτο": ‟σοφίη ψυχὴν παθῶν ἀφαιρεῖται”).
📌 Στην πρώτη περίπτωση (κακοπάθεια) το
"πάθος" είναι αποτέλεσμα εξωτερικών επιδράσεων, ενώ στη δεύτερη
(αρνητικές ροπές) εσωτερικών.
► Η σύγχρονη χρήση
Είναι
ενδιαφέρον ότι σήμερα η λέξη χρησιμοποιείται ως επί το πλείστον για τη δεύτερη
κατηγορία, π.χ. όταν μιλούμε για:
◆ ⅰ) μεγάλη και διαρκή ένταση συναισθημάτων
🙠
‟τον έχει κυριεύσει το "πάθος"”,
◆ ⅱ) εντονότατη επιθυμία που επιφέρει εξάρτηση
🙠
‟το "πάθος" τού ποτού” / ‟τον τύφλωσε το "πάθος" του για
εκείνη”,
◆ ⅲ) (στον πληθ.) εμπάθεια, μίσος
🙠
‟τα εμφυλιοπολεμικά πάθη”.
📌 Σπανιότερα χρησιμοποιείται και με
ουδέτερη / θετική υποδήλωση, όταν γίνεται αναφορά σε ενθουσιώδη ζήλο
🙠
‟αγωνίζεται με "πάθος" για τη νίκη”.
► "Πάθος" και κακοπάθεια
Αντίθετα,
η αναφορά σε (εξωτερική) κακοπάθεια χρησιμοποιείται πολύ περιορισμένα και σε
πιο τυποποιημένες εκφράσεις για ταλαιπωρίες, κυρ. ψυχικές, που έχει κανείς
υποστεί
🙠
‟τα πάθη των προσφύγων”.
📌 Ειδικότερα (με κεφαλαίο Π)
χρησιμοποιείται για τα μαρτύρια και τον σταυρικό θάνατο τού Χριστού
🙠
‟Eβδομάδα των "Παθών" «η Mεγάλη Eβδομάδα»”, ‟η ακολουθία των
"Παθών"” κ.λπ.
► Η χριστιανική χρήση
Αξίζει να
αναφερθεί στο σημείο αυτό ότι η λέξη "Πάθος" χρησιμοποιήθηκε για τον
σταυρικό θάνατο τού Χριστού με αφετηρία την Καινή Διαθήκη (το αρχικό ουσιαστικό
που χρησιμοποιήθηκε από τον Απόστολο "Παύλο" ήταν η λ.
"πάθημα": ‟τὸ πάθημα τοῦ θανάτου”), όπου ο αόριστος β΄ τού
"πάσχω" ("ἔπαθον") χρησιμοποιείται αναφορικά με το
"πάθος" τού Χριστού (σχεδόν αποκλειστικά μάλιστα με το απαρέμφατο
"παθεῖν").
Επί
παραδείγματι, στον Μυστικό Δείπνο ο Χριστός είπε στους μαθητές Του:
📜 ‟Ἐπιθυμίᾳ ἐπεθύμησα τοῦτο τὸ πάσχα
φαγεῖν μεθ’ ὑμῶν πρὸ τοῦ με παθεῖν” (Λουκ. 2,15)
και στις
Πράξεις των Αποστόλων (1,3) λέγεται ότι ο Χριστός
📜 ‟παρέστησεν ἑαυτὸν ζῶντα μετὰ τὸ
παθεῖν”.
📌 Τέλος, η αντίστοιχη λέξη
χρησιμοποιήθηκε για τον θάνατο τού Χριστού και σε άλλες γλώσσες, πχ αγγλ. Holy
Passion”.
____________
🗒 Προσαρμογή από Γ. #Μπαμπινιώτη,
Ετυμολογικό Λεξικό της Νέας Ελληνικής
Γλώσσας bit.ly/2JrnABZ_ [λ. πάθος]
🙠 ❝ Η προέλευση και ιστορία των ελληνικών λέξεων ❞
Οι «πυρούλες» του Σταυρού ~
οι
«πυρούλες» του Σταυρού ~
______
ΥΠΑΡΧΕΙ
ένα παλαιό βιβλίο του 18ου αιώνα με τον κάπως πομπώδη τίτλο «Βιβλίον ἄριστον
καλούμενον Φωσφόρος» (1756), στο οποίο ο λόγιος συγγραφέας Αναστάσιος Πώπας
απαντά σε υποτιθέμενες ερωτήσεις του ιατρού Μιχαήλ Περδικάρη («ἐρωτᾷ ὁ Μιχαήλ
καὶ ἀποκρίνεται ὁ Ἀναστάσιος φιλαλήθως καὶ ὀρθοδόξως»).
▪️ Σε μία
από αυτές τις ερωταποκρίσεις διαβάζουμε:
📖
~ Μιχαήλ.: «Διατί ἔλαβεν ὁ
Χριστός θάνατον;»
~ Αναστάσιος: «Διά νά μήν λυπούμεθα ἡμεῖς
τόν θάνατον, ἔφαγε πρῶτον ταῖς πικραῖς
πυρούλαις
( = τις πικρές πυρούλες) αὐτός, ὡς
καί ἡ λογιότης
( = η λογιότης σου, η αφεντιά σου)
τις πίνει πρώτον,
εἴτα ὁ ἄρρωστος».
▪️ Ψάχνοντας για καιρό σε παλαιά λεξικά της εποχής για τη λέξη
"πυρούλα", ή κάποια παραλλαγή της, διαπιστώσαμε ότι πρόκειται τελικά
για τη λέξη "πίρολα", που καταγράφεται στο λεξικό του Alessio da
Somavera "Θησαυρὸς τῆς Ρωμαϊκῆς καὶ τῆς Φράγκικης Γλώσσας, ἤγουν Λεξικὸν
Ρωμαῖκον καὶ Φράγκικον" (1709), το πιο σημαντικό και πρωτοποριακό από τα
λεξικά της Ελληνικής του 18ου αιώνα.
Εκεί διαβάζουμε:
📖«Πίρολα, κ, πίρουλα, ἡ, πίλουρα, η:
Pillula, pillola»
Πρόκειται
βεβαίως για το «χάπι», προερχόμενο από το βενετ. "pirola" (από το
ιταλ. "pillola" με ανομοίωση. < πιθανόν λατ. "pilula"),
το οποίο προφανώς ο λόγιος συγγραφέας παρασύνδεσε με το "πυρ"...
▪️ Ο
συγγραφέας, με μια εμπνευσμένη αλλά και ιδιαίτερα παράτολμη εικόνα, παρομοιάζει
τον θάνατο του Χριστού με την πράξη του γιατρού που δοκιμάζει πρώτα ο ίδιος το
φάρμακο (και γεύεται έτσι την πικρία του), πριν το δώσει στον ασθενή για να τον
κάνει καλά.
Προφανώς
είναι οι εποχές που οι γιατροί ή φαρμακοποιοί παρασκεύαζαν οι ίδιοι τα φάρμακα
(πβ. τους φαρμακοτρίφτες), οπότε και εκτελούσαν διάφορες τεχνικές ελέγχου τους
ως προς την οσμή, τη γεύση, τη σύσταση κ.λπ., που περιλάμβανε ίσως και το να τα
δοκιμάσουν. Στην παράδοση της Γαληνικής φαρμακολογίας — που κυριαρχούσε
αδιαμφισβήτητα ως τον 18ο αιώνα — ο γιατρός-φαρμακοποιός έπρεπε κατά κάποιον
τρόπο να «γνωρίζει» το φάρμακο με το σώμα του, πριν το εμπιστευτεί στον ασθενή.
🌾Αυτή η παλαιά πρακτική -ξεχασμένη σε
ένα παλιό, σχετικά άγνωστο βιβλίο, και διατυπωμένη με σχεδόν ακατανόητη γλώσσα-
μας φάνηκε πολύ εντυπωσιακή απεικόνιση του νοήματος του Σταυρού: να γεύεσαι
κάτι πικρό που δεν προορίζεται για σένα, για να το κάνεις μέσο θεραπείας για
εκείνον για τον οποίο προορίζεται...
Το συντετριμμένο φρέαρ (πηγάδι) .
Το
συντετριμμένο φρέαρ (πηγάδι) ~
[Σύμβολα του Πάθους 11/13]
📜❝ Δύο καὶ πονηρὰ ἐποίησεν, ὁ πρωτότοκος υἱός μου Ἰσραήλ·
ἐμὲ ἐγκατέλιπε,
πηγὴν ὕδατος ζωῆς,
καὶ ὤρυξεν
ἑαυτῷ φρέαρ συντετριμμένον·
ἐμὲ ἐπὶ
ξύλου ἐσταύρωσε,
τὸν δὲ
Βαραββᾶν ᾐτήσατο, καὶ ἀπέλυσεν·
ἐξέστη ὁ
οὐρανὸς ἐπὶ τούτῳ,
καὶ ὁ ἥλιος τὰς ἀκτῖνας ἀπέκρυψε.
Σὺ δὲ Ἰσραὴλ
οὐκ ἐνετράπης,
ἀλλὰ
θανάτῳ με παρέδωκας.
Ἄφες αὐτοῖς,
Πάτερ ἅγιε·
οὐ γὰρ οἴδασι
τί ἐποίησαν.❞
— Ιερ.
2:13 / Υμνογραφία —
~ μετάφρ.
📖‟ Δύο και πονηρά έπραξε ο πρωτότοκος
υιός μου Ισραήλ·
εμένα
εγκατέλειψε, πηγή ύδατος ζωής,
και
έσκαψε για τον εαυτό του φρέαρ συντετριμμένο·
εμένα στο
ξύλο εσταύρωσε, τον δε Βαραββά ζήτησε και απέλυσε·
εξεπλάγη
ο ουρανός γι' αυτό, και ο ήλιος έκρυψε τις ακτίνες του.
Εσύ δε
Ισραήλ δεν ντράπηκες,
αλλά στον
θάνατο με παρέδωσες.
Άφες
αυτοίς, Πάτερ άγιε·
δεν
ξέρουν τι έπραξαν”
___________________
✦ Λέξη & Εικόνα
___________________
Ο
υμνογράφος δανείζεται απευθείας από τον Ιερεμία (2:13).
📜 ὅτι δύο καὶ πονηρὰ ἐποίησεν ὁ λαός
μου·
ἐμὲ ἐγκατέλιπον πηγὴν ὕδατος ζωῆς,
καὶ ὤρυξαν ἑαυτοῖς λάκκους
συντετριμμένους,
οἳ οὐ δυνήσονται ὕδωρ συνέχειν.
Η λέξη
«συντετριμμένον» — κατεστραμμένο, ραγισμένο, που δεν κρατά νερό — είναι η
τέλεια εικόνα της αυτοκαταστροφικής επιλογής -και από τις πιο συμπυκνωμένες
εικόνες ειδωλολατρίας στην Παλαιά Διαθήκη: ο λαός εγκαταλείπει την αυτοδύναμη
πηγή και σκάβει δεξαμενή — που όμως είναι ραγισμένη, και χάνει ακόμα και το
λίγο που μάζεψε...
Αλλά ο
ύμνος κλείνει με την πιο συνταρακτική αντίθεση: μετά από τόση κατηγορία — «Ἄφες
αὐτοῖς». Η συγχώρεση έρχεται ως συνέχεια της ίδιας της κατηγορίας...
Η Πηγή της Εδέμ!!!!
🪶
🌊 Η Πηγή της Εδέμ
[Σύμβολα
του Πάθους 10/13]
📜❝ Ἡ ζωηφόρος σου Πλευρά, ὡς ἐξ Ἐδὲμ πηγὴ ἀναβλύζουσα,
τὴν Ἐκκλησίαν
σου, Χριστέ, ὡς λογικὸν ποτίζει Παράδεισον,
ἐντεῦθεν
μερίζουσα, ὡς εἰς ἀρχὰς εἰς τέσσαρα Εὐαγγέλια,
τὸν
Κόσμον ἀρδεύουσα, τὴν κτίσιν εὐφραίνουσα,
καὶ τὰ ἔθνη
πιστῶς, διδάσκουσα,
προσκυνεῖν
τὴν Βασιλείαν σου.❞
—
Μακαρισμοί. Μ Πέμπτη Εσπέρας —
~ μετάφρ.
📖‟ Η ζωοφόρος Πλευρά σου, σαν τη πηγή
που ανέβλυζε από την Εδέμ,
ποτίζει
την Εκκλησία σου, Χριστέ, ως λογικό Παράδεισο·
από εκεί
μερίζεται, όπως τότε στις αρχές, σε τέσσερα Ευαγγέλια,
αρδεύει
τον Κόσμο, ευφραίνει την κτίση,
και
διδάσκει τα έθνη με πίστη
να
προσκυνούν τη Βασιλεία σου…”
___________________
✦ Λέξη & Εικόνα
___________________
Ο
υμνογράφος επιχειρεί κάτι τολμηρό: ταυτίζει τον ποταμό της Εδέμ (Γεν. 2:10) —
που μερίζεται σε τέσσερα μέρη — με τα τέσσερα Ευαγγέλια που πηγάζουν από την
πληγείσα Πλευρά και χαρίζουν αλήθεια και ζωή.
📜 ποταμὸς δὲ ἐκπορεύεται ἐξ Ἐδὲμ
ποτίζειν τὸν παράδεισον·
ἐκεῖθεν ἀφορίζεται εἰς τέσσαρας ἀρχάς.
Το ρήμα «ἀναβλύζω»
— αναβλύζω ορμητικά, αναπηδώ — δεν περιγράφει ήρεμη ροή, αλλά πηγή υπό πίεση,
ζωή που εκτοξεύεται.
Και η
λέξη «λογικόν» — νοερό, έλλογο — δίνει στην Εκκλησία διάσταση όχι μόνο οργανική
αλλά πνευματική και γλωσσική: ένας Παράδεισος που σκέφτεται και μιλά.
«Μαθήτριες του Χριστού (Μαρία η Μαγδαληνή και η άλλη Μαρία, Ιωάννα η γυναίκα του Χουζά, Μαρία η αδελφή του Λαζάρου και Μαρία του Κλωπά, κόρες της Ιερουσαλήμ) και η παρουσία τους στο Πάθος». Η Σμ. Καράγιωργα συζητά το θέμα αυτό με την Αικατερίνη Τσαλαμπούνη, Καθηγήτρια Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Λένε πώς κάποτε ὁ διάβολος κουράστηκε καί τό ἐπάγγελμά του σκέφτηκε ν᾿ ἀφήση κι ἀμέσως πῆρε τήν ἀπόφασι τά ἐργαλεῖα του να πουλήση.
«Λένε πώς κάποτε ὁ διάβολος κουράστηκε
καί τό ἐπάγγελμά του σκέφτηκε ν᾿ ἀφήση
κι ἀμέσως πῆρε τήν ἀπόφασι
τά ἐργαλεῖα του να πουλήση
Νοίκιασε τότε κάποια αἴθουσα
ἔβαλε μέσα πάγκους καί ραφάκια
κι ἔγραψε κάθε εργαλείου τήν τιμή
ἀπάνω σε μικρά χαρτάκια.
Οἱ ἐπισκέπτες εὔκολα διακρίνανε
τοῦ κάθε ἐργαλείου τή χρησιμότη
Τῆς "Ζήλειας" καί τῆς "Ἔχτρας" καί
"Ἐπάρσεως",
τῆς “Αδικίας",
τῆς “Απάτης",
τῆς "Κατακρίσεως"...
32
Ἀνάλογη ήταν κι ἡ τιμή
μέ τοῦ καθένα την ποιότη
Μά σ' ἕνα πάγκο κάπως παραπέρα
βρισκόταν κάτι τιποτένιο και μικρό
πού δέν καταλάβαιναν ὅσοι μπαῖναν
γιατί ἦταν φτειασμένο
καί γιά ποιό σκοπό.
Κάποιοι τό πῆραν σάν φτηνό ξυλοσουγιά
ἀπό τήν πολλή τή χρῆσι παληωμένο,
ὅμως ἄν τό κοιτάζαν πιό καλά
μέ πόση τέχνη ἦταν τροχισμένοι
Αθέρας ἦταν ἡ κόψι του
καί τό περίεργο, ἂν κοιτούσες τήν τιμή
θα 'βλεπες πού 'ταν ἡ ἀκριβότερη
σ᾿ ὅλη τήν πλούσια συλλογή.
Φώναξαν τότε τό διάβολο
καί τοῦ ζητῆσαν ἐξηγήσεις
τί 'ταν αὐτό τό παληοσύνεργο
μέ τίς μεγάλες... ἀπαιτήσεις.
Κι ἐκεῖνος στριγγογέλασε
μέ τή συνηθισμένη πονηριά του
κι ἀμέσως τό μυστικό φανέρωσε
μέ τή γνωστή ἀδιαντροπιά του.
Αὐτό, πού λέτε, φίλοι μου
γνωστοί ἤ ἄγνωστοί μου
εἶναι –κι ἂς μή τό ξέρετε
ή βόμβα ἡ ἀτομική μου.
Ἀπ᾿ τήν πολλή τή χρήσι του
μοιάζει παληό τήν ὄψι,
τα πόσα κάνει θαύματα
φαίνεται ἀπό τήν κόψι.
Καί πῶς τό λέν;, ρωτήσανε
ὅλοι μέ ἕνα στόμα.
"Ἀποθάρρυνσι", ἀπάντησε
“σέ κάθε καλό ἀγῶνα".
Τότε τά μάτια ὅλων ἀνοίξανε
καί νά θυμοῦνται ἀρχίσαν
πόσες φορές ἀπάνω τους τό νοιώσανε
κι ἀπ' τήν κοψιά του παραλύσαν.
Καί τότε καθένας εἶχε νά πῆ
τί τοῦ ἔλεγε στ᾽ ἀφτί ἡ κόψι αυτή:
“Καημένε, αὐτό πού σκέφτεσαι νά κάνης
πολύ περνάει τις δικές σου τις δυνάμεις".
"Μπορεῖς ἐσύ, ἕνα ἀνθρωπάκι δά μικρό
στον κόσμο ὁλάκερο να μάθης τό σωστό;"
"Κοίταξε μόνο τα συμφέροντά σου
κι ἄσε τίς κακοριζιές του γείτονά σου".
“Τί πᾶς νά κάνης τό καλό;
Ποιός θά σοῦ πῆ εὐχαριστῶ;
Μή! ὅσο πιό πολλούς εὐεργετήσης
πιό πολλούς ἐχθρούς θέ ν' ἀποκτήσης".
"Καί κάτι ἄλλο πολύ σοβαρό,
γιατί σέ θεωρῶ φίλο μου, θά σοῦ τό εἰπῶ:
Στήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, πού λές,
μέ τόση ἐμπιστοσύνη μήν προσέχης,
διότι λίγες ἁμαρτίες ἤ πολλές
δέν μπορεῖ παρά νά τσ᾿ ἔχης"
Γι' αὐτό ζῆσε ὅπως ὥς τώρα τή ζωή σου
τ᾿ ἄλλα βγάλτ᾽ ἀπ' τή θύμισί σου"...
Τέτοια κι ἄλλα ἀμέτρητα πολλά
μέ τό ὕπουλο ἐργαλεῖο στα κρυφά
ἔβαζε αὐτός μέσ' στο μυαλό τους
διότι ζήταγε ὅπως πάντα τό χαμό τους.
Ὅμως δέν θυμήθηκαν οὔτε μιά φορά
ἀποθάρρυνσι νά εἶδαν στήν κακία,
διότι ὁ διάβολος ποτέ δέν πολεμᾶ
μόνο τή δική του ἐργασία»
(περ. Ακ, Ν 1975, 280).
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΩΣΤΩΦ.
ΤΟ ΣΙΤΟΜΕΤΡΙΟ
ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ
ΕΚΔ. ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΥ 2026.
Εγγραφή σε:
Σχόλια (Atom)
