Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου 2026
Αφιερώστε την «έβδομη ημέρα» στον Κύριο, σύμφωνα με την εντολή Του!
Έχουμε παρασυρθεί τόσο πολύ στη δίνη των υποχρεώσεων και των μεριμνών, ώστε ξεχνούμε τον θάνατο. Αποσπάστε την ψυχή σας από αυτόν τον πυρετώδη αγώνα των δραστηριοτήτων, τουλάχιστον για μία ημέρα την εβδομάδα.
Αφιερώστε την «έβδομη ημέρα» στον Κύριο, σύμφωνα με την εντολή Του! Θα διαπιστώσετε και οι ίδιοι πόσο πιο τακτοποιημένη γίνεται η ζωή σας. Ο Κύριος θα στείλει την ευλογία Του στους κόπους σας, στην οικογένειά σας, στα σπίτια σας και στα επίγεια έργα σας. Και για τα παλαιά μας παραπτώματα απέναντι στην εντολή Σου, συγχώρεσέ μας, Κύριε!
Αρχιμανδρίτης Ιωάννης Κρεστιανκίν.
Eternity!!!!
Eternity
If we fill ourselves with good thoughts and noble aspirations, we shall find them in eternity. Those thoughts that embody goodness here grant us peace in eternity. But if we occupy ourselves with other thoughts—hellish ones, filled with envy and malice—then, upon passing into eternity, we shall see that we squandered the time during which we could have mended our lives, yet failed to do so. Then, the pangs of conscience over lost time will begin. Who, then, shall deliver us from this in eternity?
Only God can deliver man from this. Or perhaps someone on earth might remember us and pray to the Lord to free us from those mental shackles we forged here on earth—shackles we failed to cast off while there was still time. Peace and joy are the greatest riches, both of this world and of the next.
Archimandrite Thaddeus of Vitovnica
Αιωνιότητα!!!!
Αιωνιότητα
Αν γεμίζουμε τον εαυτό μας με καλές σκέψεις και ευγενείς επιδιώξεις, θα τις βρούμε στην αιωνιότητα. Εκείνες οι σκέψεις που εμπεριέχουν το καλό εδώ, μας χαρίζουν ειρήνη στην αιωνιότητα. Αν όμως καταγινόμαστε με άλλες σκέψεις —κολασμένες, γεμάτες φθόνο και κακία— τότε, περνώντας στην αιωνιότητα, θα δούμε ότι σπαταλήσαμε τον χρόνο κατά τον οποίο θα μπορούσαμε να είχαμε διορθώσει τη ζωή μας, αλλά δεν το κάναμε. Τότε θα αρχίσουν οι τύψεις της συνείδησης για τον χαμένο χρόνο. Ποιος, λοιπόν, θα μας λυτρώσει από αυτό στην αιωνιότητα;
Μόνο ο Θεός μπορεί να λυτρώσει τον άνθρωπο από αυτό. Ή ίσως κάποιος στη γη να μας θυμηθεί και να προσευχηθεί στον Κύριο να μας ελευθερώσει από εκείνα τα νοητικά δεσμά που σφυρηλατήσαμε εδώ στη γη — δεσμά που αποτύχαμε να αποτινάξουμε όσο υπήρχε ακόμη καιρός. Η ειρήνη και η χαρά είναι τα μεγαλύτερα πλούτη, τόσο αυτού του κόσμου όσο και του επόμενου.
Αρχιμανδρίτης Θαδδαίος της Βιτόβνιτσα
Γιατί μισούνται οι δίκαιοι;
Πες μου, πάτερ, σε παρακαλώ, για ποιο λόγο οι περισσότεροι άνθρωποι μισούν τους δικαίους; Γιατί τους περιφρονούν; Γιατί σκανδαλίζονται μαζί τους; Αντίθετα, λίγοι είν’ εκείνοι που τους τιμούν…
-Πολύ συμφέρει τους δικαίους, παιδί μου, η περιφρόνηση των ανθρώπων. Τους ταιριάζει, θα ‘λεγα, όπως ταιριάζουν στον ουρανό τ’ αστέρια. Είδα μάλιστα ενάρετο, που κέρδισε πενήντα στεφάνια σε μια μέρα από τις κακολογίες των άλλων.
-Και με ποιον τρόπο τα κέρδισε; ρώτησε απορημένος ο αδελφός.
-Άκουσε: Ο άνθρωπος αυτός έμενε στα Βούκολα. Ήταν επιφανής και αξιοσέβαστος. Έκανε πολλά καλά έργα στους συνανθρώπους του και όλους τους αγαπούσε σαν αγγέλους του Θεού.
Εκείνοι, ωστόσο, πλανέθηκαν από τον πονηρό και άρχισαν ν’ αντιπαθούν τον ευεργέτη τους σα να ήταν κακούργος. Άλλοι έλεγαν πως είναι δολερός, άλλοι ακόλαστος, άλλοι κλέφτης και άλλοι αιρετικός!
Έχει, βλέπεις, τη συνήθεια ο διάβολος να διασύρει τους αγίους με το στόμα των αμαρτωλών ανθρώπων. Ο άνθρωπος όμως για τον οποίο σου μιλάω, ακούγοντας τις συκοφαντίες αυτές, χαιρόταν ειλικρινά και ευχαριστούσε το Θεό. «Κύριε», έλεγε, «δείξε το έλεός Σου σ’ όσους με μισούν, με συκοφαντούν, με διασύρουν.
Κανένας απ’ τους αδελφούς να μην πάθει κακό για μένα τον αμαρτωλό, ούτε στην παρούσα ζωή ούτε στην άλλη. Σύντριψε όμως και αφάνισε τους πονηρούς δαίμονες, που τους ξεσηκώνουν εναντίον μου. Σε παρακαλώ, Θεέ μου, όπως δεν αποστράφηκες εμένα τον βέβηλο, όσες φορές αμάρτησα και πρόστρεξα στην ευσπλαχνία Σου ζητώντας συγχώρηση, έτσι να μην αποστραφείς τώρα και αυτούς, που κατηγορούν τον αχρείο δούλο Σου. Αντίθετα, αγίασέ τους με το έλεός Σου και σκέπασέ τους με την αγαθότητά Σου».
Έτσι προσευχόταν, αγαπητέ, ο δίκαιος εκείνος, γι’ αυτούς που τον μισούσαν και τον κακολογούσαν! Και κοίταξε τι θαυμαστό γινόταν: Όσες φορές τη μέρα βίαζε τον εαυτό του και προσευχόταν για τους εχθρούς του, τόσες φορές κατέβαινε άγγελος Κυρίου και τοποθετούσε στο κεφάλι του ουράνιο διαμαντοστόλιστο στεφάνι. Αυτό, βέβαια, δεν το καταλάβαινε ο ίδιος, γιατί ο Θεός τον στεφάνωνε αόρατα… Γι’ αυτό λοιπόν, παιδί μου, επιτρέπει πολλές φορές ο αγαθός Θεός να κακολογούνται και να εξουθενώνονται οι ενάρετοι, για ν’ αυξήσουν έτσι τα στεφάνια τους και τα βραβεία τους και τους ουράνιους μισθούς τους.
-Ωστόσο, όπως είπα και πριν, πάτερ, δεν μπορώ να καταλάβω γιατί οι δίκαιοι σ’ άλλους ανθρώπους αρέσουν και σ’ άλλους όχι.
-Πρόσεξε, παιδί μου, και θα σου το εξηγήσω με μερικά παραδείγματα: Δεν βλέπεις που ο Θεός στέλνει βροχή, και δεν αρέσει σε όλους; Όπως συνήθως, άλλοι λένε το ένα και άλλοι το άλλο. Ο ένας λέει:»Δόξα σοι ο Θεός! Θα ποτιστεί η γη!». Ο άλλος, αντίθετα: «Κακό που μας βρήκε! Πάει η σοδειά!». Αν πάλι ο Θεός στείλει βαρύ χειμώνα, οι φτωχοί, τρέμοντας από την παγωνιά, λένε με παράπονο: «Αχ, γιατί να κάνει ο Θεός τόσο κρύο;».
Οι πλούσιοι, απεναντίας, τότε ακριβώς απολαμβάνουν περισσότερο τη θαλπωρή, γιατί έχουν όλα όσα χρειάζονται – και θέρμανση και χοντρά ρούχα και κρασί και ζεστό ψωμί και κρέατα και καθετί που αναπαύει το σώμα. Τέλος πάντων, φεύγει ο χειμώνας, έρχεται η άνοιξη και ακολουθεί το καλοκαίρι με την πολλή του ζέστη. Τότε λένε μερικοί: «Ο χειμώνας είναι πολύ καλύτερος. Ούτε μύγες έχει ούτε ψύλλους ούτε κοριούς». Και, κοντολογής, άλλοι προτιμούν το χειμώνα σαν υγιεινότερο, άλλοι την άνοιξη σαν γλυκύτερη, άλλοι το καλοκαίρι σαν θερμότερο…
Αλλά γιατί στα λέω όλ’ αυτά; Φτάνει μόνο να σκεφτείς, ότι ο Χριστός, ο Κύριος και Θεός μας, έγινε άνθρωπος, συναναστράφηκε με τους αχάριστους Εβραίους και τους ευεργέτησε με μύρια καλά – δαιμόνια έδιωξε, λεπρούς καθάρισε, τυφλούς φώτισε, κουτσούς στήριξε, παράλυτους σήκωσε, νεκρούς ανέστησε, τελώνες διόρθωσε, πόρνες συνέτισε, με λίγα ψωμιά πλήθη χόρτασε και τόσα άλλα έκανε, για τα οποία φθαρτός άνθρωπος δεν μπορεί να μιλήσει. Και για όλα τούτα ποια ήταν η ανταμοιβή του Κυρίου μας;
Ο φθόνος, η συκοφαντία, οι εξευτελισμοί, τα ραπίσματα, η μαστίγωση, τα φτυσίματα και στο τέλος η σταύρωση! Αν λοιπόν ο Πλάστης μας δεν άρεσε σ’ όλους τους ανθρώπους, πως θα τους αρέσει ο δίκαιος συνάνθρωπός τους; Ξέρεις, παιδί μου, ότι ο ενάρετος Άβελ έζησε τότε που ελάχιστοι άνθρωποι υπήρχαν πάνω στη γη.
Και παρόλο που δεν έκανε το παραμικρό κακό στον αδελφό του Κάιν, αυτός, σκοτισμένος από τον πονηρό, τον φθόνησε και τον σκότωσε. Σκέψου λοιπόν, αν τότε, που υπήρχαν μονάχα δύο αδέλφια στη γη, ο δίκαιος Άβελ δεν μπόρεσε να ξεφύγει απ’ τον ανθρώπινο φθόνο, θα μπορέσει κανείς σήμερα, ζώντας ανάμεσα σε τόσο κόσμο; Αδύνατον! Είναι γραμμένο άλλωστε: «Τέκνον, εί προσέρχη δουλεύειν Κυρίω Θεώ, ετοίμασον τήν ψυχήν σου είς πειρασμόν»(Σειράχ 2:1).
Άγιος Νήφων, Επίσκοπος Κωνσταντιανής
“I am willing…” (Luke 5:13).
“I am willing…” (Luke 5:13)
When our Lord said, “I am willing,” He revealed His readiness to love, act, heal, and forgive, but it also demonstrated the immediacy of His commitment. However, just like in Pickleball or Tennis, there is no “game” unless there is interaction; you must return the ball served to you.
In other words, God is willing to love you, but are you willing to love Him and be loved?
God is willing to forgive your sins, but are you willing to repent?
God is willing to
lead you, but are you willing to follow?
God is willing to answer your prayers, but are willing to pray?
God is willing to reveal
through Holy Scripture, but are you willing to read?
God is willing to bless us, but are you willing to receive His blessing…or even want it?
In a sense, Christ is more than willing to serve,
but the ball is in your court.
Fr. John
Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ «ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗΣ» (regression therapy) ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΥΝΑΦΩΝ ΔΟΞΑΣΙΩΝ ΤΗΣ.
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ
ΠΕΙΡΑΙΩΣ
ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙ ΤΩΝ
ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΘΡΗΣΚΕΙΩΝ
Εν Πειραιεί τη 28η
Σεπτεμβρίου 2026
Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ
ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ «ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗΣ»
(regression therapy) ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΥΝΑΦΩΝ ΔΟΞΑΣΙΩΝ ΤΗΣ
(Θεολογική,
πατερική και ποιμαντική προσέγγιση)
Η σύγχρονη κοινωνία χαρακτηρίζεται από
έντονη αναζήτηση τρόπων αυτογνωσίας, ψυχικής ανακούφισης και ερμηνείας των
τραυματικών εμπειριών του ανθρώπου. Στο πλαίσιο αυτό έχουν αναπτυχθεί ποικίλες
ψυχοθεραπευτικές και αυτογνωσιακές πρακτικές, μεταξύ των οποίων συναντάται και
η λεγόμενη regression therapy, δηλαδή «θεραπεία παλινδρόμησης».
Ο όρος αυτός, ωστόσο, δεν χρησιμοποιείται
πάντοτε με το ίδιο περιεχόμενο. Μπορεί να αναφέρεται σε τεχνικές που αποσκοπούν
στην αναζήτηση και επεξεργασία βιωμάτων της παιδικής ηλικίας ή άλλων
παλαιότερων γεγονότων της ζωής ενός ανθρώπου. Σε άλλες περιπτώσεις, όμως, η
λεγόμενη past-life regression επιχειρεί να οδηγήσει το άτομο σε
υποτιθέμενες «αναμνήσεις» γεγονότων που τοποθετούνται πριν από τη
γέννησή του ή ακόμη και σε «προηγούμενες ζωές», τις λεγόμενες «ανάδρομες
ζωές». Και εδώ εντοπίζεται το πρόβλημα.
Στην τελευταία αυτή περίπτωση η πρακτική
δεν αφορά πλέον μόνο μία μέθοδο ψυχολογικής διερεύνησης. Συνδέεται με μία
συγκεκριμένη μεταφυσική αντίληψη περί ανθρώπου, ψυχής, θανάτου και υπάρξεως, η
οποία σχετίζεται με τη θεωρία της μετενσάρκωσης ή μετεμψύχωσης.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία οφείλει να αντιμετωπίζει
το ζήτημα με θεολογική ακρίβεια, πατερική διάκριση και ποιμαντική ευαισθησία.
Δεν είναι ορθό να ταυτίζεται κάθε μορφή ψυχοθεραπείας με μεταφυσικές πρακτικές.
Εξίσου όμως δεν είναι δυνατόν να θεωρηθεί συμβατή με την Ορθόδοξη πίστη η
διδασκαλία ότι ο άνθρωπος έχει ζήσει προηγούμενες επίγειες ζωές και μπορεί να
τις «ανακαλέσει».
Αφορμή για την παρούσα ανακοίνωσή μας
πήραμε από πρόσφατα δημοσιεύματα, σύμφωνα με τα οποία ζεύγος ιατρών, οι οποίοι
κατηγορούνται για τον θάνατο γνωστού μουσικού είχαν σχέση και με γνωστό υπνωτιστή
και υπνοθεραπευτή, ο οποίος ασκεί «θεραπεία παλινδρόμησης» (regression
therapy). Μάλιστα, σύμφωνα με δημοσιεύματα ο εν λόγω υπνοθεραπευτής ασκεί τον
υπνωτισμό για «θεραπεία» δια των «ανάδρομων ζωών»[1]
και κάνει λόγο για «μετενσάρκωση»[2],
που σημαίνει ότι έχει δώσει στις όποιες θεραπευτικές του πρακτικές και
μεταφυσικό χαρακτήρα.
Θεωρούμε τοιούτου είδους «θεραπείες»
απόλυτα ασύμβατες με την διδασκαλία της Εκκλησίας μας, έχοντας σοβαρές
επιπτώσεις στην πνευματικής μας πορεία και κυρίως στην σωτηρίας μας.
Γι’ αυτό συντάξαμε την ανακοίνωσή μας για
ενημέρωση των πιστών μας. Να ενημερώσουμε για την μοναδικότητα του ανθρωπίνου
προσώπου και για τις νόθες διδασκαλίες, οι οποίες προέρχονται από τα ανατολικά
θρησκεύματα (Ινδουισμός, Βουδισμός, Ζενισμός, κλπ) και έχουν ενταχθεί σε
κυρίαρχες πίστεις του πλέγματος της «Νέας Υδροχοϊκής Εποχής» και του
σύγχρονου Αποκρυφισμού.
Επιγραμματικά να αναφέρουμε πως η δοξασία
περί «μετενσαρκώσεως» ή «μετεμψυχώσεως» είναι κυρίαρχη στα ως άνω
θρησκεύματα και αποτελεί βασική ανθρωπολογική τους θεώρηση.
Σύμφωνα με αυτή, οι ψυχές προϋπάρχουν και
είναι «μέρος» του απρόσωπου θείου. Κατά καιρούς ενσαρκώνονται σε
ανθρώπινα σώματα, για να «εκπληρώσουν το ατομικό τους κάρμα κάποιας
προηγούμενης ζωής τους». Αυτή η διαδικασία είναι ασύλληπτα μακροχρόνια, οι
ψυχές βρίσκονται σε αέναο κύκλο μετενσαρκώσεων (σε διαφορετικά ανθρώπινα
σώματα) ή μετεμψυχώσεων ακόμα σε σώματα ζώων, πτηνών, ακόμα και φυτών, ή
ορυκτών), μέχρι να «εκπληρωθεί το ατομικό τους κάρμα». Η «απαλλαγή»
από αυτόν τον «οδυνηρό κύκλο» επιτυγχάνεται με τις ατομικές δυνάμεις του
κάθε ανθρώπου (π.χ. την γιόγκα, τον διαλογισμό, κλπ.). Και ως «απαλλαγή»
νοείται η εκμηδένιση του «ατομικού εγώ», δηλαδή της ύπαρξής του, με την «βύθιση»
στο απρόσωπο «κενό», το οποίο στον Ινδουισμό είναι το Βράχμα και
στον Βουδισμό το Νιρβάνα.
Αυτή η σοβαρή κακοδοξία αναιρεί την
ψυχοσωματική ενότητα και την μοναδικότητα του ανθρώπου, οδηγώντας τον σε
τρομερά αδιέξοδα, σε ψευδαισθήσεις «αιώνιας επιβίωσης» και φυσικά τον
απομακρύνει από την Πρόνοια του αληθινού και προσωπικού Τριαδικού Θεού και τους
στερεί την σωτηρία.
Εξυπακούεται ότι το συγκεκριμένο σύστημα
δοξασιών, όχι μόνον είναι αντίθετο με την χριστιανική διδασκαλία, αλλά νοείται
ως σαφή δαιμονική κατάσταση. Και το πλέον τραγικό είναι ότι το υιοθετούν, από
άγνοια, και πολλοί πιστοί.
Ας
δούμε ποια είναι η ορθόδοξη διδασκαλία απέναντι σε αυτές τις σοβαρές και
επικίνδυνες κακοδοξίες.
1.
Η μοναδικότητα του ανθρώπινου προσώπου
Η Ορθόδοξη ανθρωπολογία θεμελιώνεται στη
βιβλική αποκάλυψη ότι ο άνθρωπος δημιουργήθηκε «κατ’ εἰκόνα Θεοῦ»
(Γεν.1,27). Ο άνθρωπος δεν είναι μία απρόσωπη ψυχή η οποία χρησιμοποιεί
διαδοχικά διαφορετικά σώματα. Είναι ενιαίο και ανεπανάληπτο πρόσωπο, του οποίου
η σωματική και ψυχική διάσταση ανήκουν στην ίδια μοναδική ύπαρξη. Στην Ορθόδοξη παράδοση ψυχή και σώμα δεν
αποτελούν δύο ξένες ή εχθρικές πραγματικότητες. Ο άνθρωπος είναι ψυχοσωματική
ενότητα, αποτελείται από σώμα (υλικό στοιχείο) και από την ψυχή (πνευματικό
στοιχείο), αμφότερα ιερά. Αυτό έχει τεράστια σημασία για το ζήτημα της
μετενσάρκωσης.
Εάν ο άνθρωπος είναι ένα μοναδικό πρόσωπο,
τότε η αντίληψη ότι η ίδια ψυχή μπορεί να κατοικήσει διαδοχικά σε διαφορετικά
σώματα δημιουργεί ένα διαφορετικό ανθρωπολογικό σχήμα από εκείνο της Αγίας
Γραφής και της Εκκλησίας.
Ακριβώς γι’ αυτό η χριστιανική ελπίδα δεν
είναι η μετενσάρκωση αλλά η ανάσταση των νεκρών. Το Σύμβολο της Πίστεως
διακηρύσσει: «Προσδοκῶ ἀνάστασιν νεκρῶν καὶ ζωὴν τοῦ μέλλοντος αἰῶνος».
Η ομολογία αυτή δεν αποτελεί δευτερεύουσα
λεπτομέρεια της χριστιανικής πίστεως. Αποτελεί ουσιώδες στοιχείο της. Η
Ορθόδοξη Εκκλησία διδάσκει ότι η σωτηρία αφορά ολόκληρο τον άνθρωπο και
ολόκληρη τη δημιουργία. Δεν προσδοκά την αιώνια απελευθέρωση μιας ψυχής από το
σώμα μέσω διαδοχικών ενσαρκώσεων, αλλά την ανάσταση και μεταμόρφωση του
ανθρώπου εν Χριστώ. Η τελική αποκατάσταση, μετά την ανάσταση θα είναι
ψυχοσωματική, δηλαδή θα σωθεί μαζί με την ψυχή και το σώμα και θα αποτελούν πια αιωνίως μια άρρηκτη
ενότητα.
Ο Απόστολος Παύλος γράφει χαρακτηριστικά: «ἀπόκειται
τοῖς ἀνθρώποις ἅπαξ ἀποθανεῖν, μετὰ δὲ τοῦτο κρίσις» (Εβρ.9,27). Η επίγεια
ζωή του ανθρώπου είναι μία. Και ακριβώς επειδή είναι μία, έχει μοναδική και
ανεπανάληπτη αξία.
2.
Ανάσταση και μετενσάρκωση: δύο διαφορετικές αντιλήψεις
Είναι απαραίτητο να διακρίνουμε με σαφήνεια
δύο εντελώς διαφορετικές αντιλήψεις.
Η χριστιανική πίστη στην ανάσταση δεν είναι
αφηρημένη φιλοσοφική θεωρία. Έχει ως κέντρο της τον Αναστημένο Χριστό. Ο
Χριστός δεν «ξαναγεννήθηκε» σε άλλο σώμα. Αναστήθηκε. Και το σώμα της
Αναστάσεως ήταν πραγματικό. Ο Αναστημένος Κύριος έδειξε στους μαθητές Του τα
σημάδια των παθών και είπε: «Ψηλαφήσατέ με καὶ ἴδετε, ὅτι πνεῦμα σάρκα καὶ ὀστέα
οὐκ ἔχει» (Λουκ.24,39).
Ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός,
αναπτύσσοντας τη διδασκαλία της Εκκλησίας, επιμένει ότι η Ανάσταση αφορά στο
σώμα και ότι πρόκειται για την επανασύνδεση ψυχής και σώματος. Διευκρινίζει
μάλιστα ότι δεν πρόκειται για την αντικατάσταση του ανθρώπου από κάποιον άλλο,
αλλά για ανάσταση αυτού του ίδιου σώματος, το οποίο θα μεταβεί από τη φθορά
στην αφθαρσία.
Η πατερική αυτή διδασκαλία βρίσκεται στον
αντίποδα της ιδέας ότι η ψυχή εγκαταλείπει οριστικά ένα σώμα και εισέρχεται σε
ένα άλλο.
Αντίθετα, η μετενσάρκωση
υποστηρίζει, σε διάφορες εκδοχές της, ότι η ψυχή ή κάποια μορφή προσωπικής
υπάρξεως εισέρχεται μετά τον θάνατο σε νέο σώμα και συνεχίζει έναν νέο επίγειο
βίο. Η χριστιανική ανάσταση, αντιθέτως, ομολογεί ότι ο ίδιος ο άνθρωπος, ως
ενιαίο πρόσωπο, ανασταίνεται διά της δυνάμεως του Θεού.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αντιπαράθεση
της αρχαίας Εκκλησίας με φιλοσοφικές και θρησκευτικές αντιλήψεις που θεωρούσαν
το σώμα κατώτερο ή προσωρινό ένδυμα της ψυχής. Η χριστιανική πίστη δεν βλέπει
το σώμα ως φυλακή από την οποία πρέπει να απελευθερωθεί η ψυχή. Ο ίδιος ο Υιός
του Θεού προσέλαβε πραγματική ανθρώπινη σάρκα. Η Ενανθρώπηση αποτελεί, συνεπώς,
θεμελιώδη επιβεβαίωση της αξίας του σώματος και της υλικής δημιουργίας.
Το πρότυπο της χριστιανικής πίστεως είναι ο
ίδιος ο Χριστός. Ο Χριστός δεν μετενσαρκώθηκε. Αναστήθηκε. Η Ανάστασή Του
αποτελεί «ἀπαρχή» της αναστάσεως της ανθρωπότητας: «νυνὶ δὲ Χριστὸς ἐγήγερται
ἐκ νεκρῶν, ἀπαρχὴ τῶν κεκοιμημένων» (Α΄ Κορ.15,20). Όπως Εκείνος αναστήθηκε
ψυχοσωματικά, έτσι θα αναστηθούμε και εμείς «εν Χριστώ» (Β΄Θεσ.4,16).
Η Ορθόδοξη Εκκλησία θεωρεί την πραγματική
Ανάσταση του Χριστού κέντρο της πίστεως και θεμέλιο της ελπίδας του ανθρώπου.
Επομένως, η θεωρία των διαδοχικών επίγειων ζωών δεν μπορεί να ενσωματωθεί στην
ορθόδοξη διδασκαλία χωρίς να αλλοιωθεί ουσιωδώς το χριστιανικό μήνυμα περί
ανθρώπου, θανάτου, σωτηρίας και Αναστάσεως.
3.
Η πατερική αντιμετώπιση της μετεμψυχώσεως
Η απόρριψη της μετεμψυχώσεως δεν αποτελεί
σύγχρονη αντίδραση της Εκκλησίας σε ένα νέο κοινωνικό φαινόμενο, όπως έχει
διαδοθεί και επικρατήσει εν πολλοίς παγκοσμίως. Η πατερική παράδοση έχει ήδη
αντιμετωπίσει τη σχετική αντίληψη.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η θεολογική
κριτική του Αγίου Γρηγορίου Νύσσης, ο οποίος πραγματεύεται εκτενώς τη
θεωρία της μετεμψυχώσεως και της προϋπάρξεως των ψυχών. Στα έργα του «Περὶ
ψυχῆς καὶ ἀναστάσεως και Πρὸς τοὺς λέγοντας προϋφεστάναι τὰς ψυχὰς τῶν σωμάτων»,
ο Γρηγόριος ασκεί ανθρωπολογική και θεολογική κριτική στις σχετικές αντιλήψεις[3].
Ανάλογη κριτική συναντάται στον Μέγα
Βασίλειο[4],
στον Γρηγόριο τον Θεολόγο[5]
και στον Ιωάννη τον Χρυσόστομο[6].
Η σχετική πατερική γραμματεία αντιμετωπίζει τη μετεμψύχωση ως αντίληψη ξένη
προς τη χριστιανική διδασκαλία περί δημιουργίας, ανθρώπου, σώματος και
αναστάσεως.
Ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι η σκέψη του
Γρηγορίου Νύσσης ότι η θεωρία της μετεμψυχώσεως συγχέει τις διαφορετικές
φύσεις των όντων και δεν ανταποκρίνεται στην ιδιαίτερη αξία και ταυτότητα του
ανθρώπινου προσώπου.
4.
Η προΰπαρξη των ψυχών και η Ε΄ Οικουμενική Σύνοδος
Χρειάζεται εδώ μία σημαντική
ιστορικοθεολογική διευκρίνιση. Η Ε΄ Οικουμενική Σύνοδος, η οποία συνήλθε στην
Κωνσταντινούπολη το 553, αντιμετώπισε και ωριγενιστικές διδασκαλίες σχετικές με
την προΰπαρξη των ψυχών. Στην εκκλησιαστική παράδοση η διδασκαλία αυτή δεν
έγινε αποδεκτή ως ορθόδοξη. Η ίδια η ορθόδοξη συνοδική παράδοση διαφύλαξε έτσι
την αντίληψη ότι οι ανθρώπινες ψυχές δεν είναι προϋπάρχουσες πνευματικές
υπάρξεις οι οποίες εισέρχονται μεταγενέστερα στα σώματα, αλλά δημιουργούνται «εξ
άκρας συλλήψεως», το σώμα και η ψυχή δημιουργείται την στιγμή που αρχίζει η
ζωή στην μήτρα της μητέρας. Τα αναθεματιστικά κείμενα που συνδέονται με την
ωριγενιστική κρίση απορρίπτουν ρητά την αντίληψη περί προϋπάρξεως των
ανθρωπίνων ψυχών.
Ωστόσο, για λόγους θεολογικής ακρίβειας,
δεν πρέπει να διατυπώνεται ο ισχυρισμός ότι η Ε΄ Οικουμενική Σύνοδος «καταδίκασε
τη regression therapy». Πρόκειται για αναχρονιστική διατύπωση. Η σύγχρονη
regression therapy είναι διαφορετικό και πολύ μεταγενέστερο φαινόμενο.
Η ορθότερη διατύπωση είναι ότι η Εκκλησία
έχει ήδη απορρίψει τις θεολογικές προϋποθέσεις της προϋπάρξεως των ψυχών και
της μετεμψυχώσεως, ενώ η σύγχρονη πρακτική της past-life regression,
όταν στηρίζεται σε αυτές τις αντιλήψεις, έρχεται σε αντίθεση με την ορθόδοξη
ανθρωπολογία.
5.
Τι σημαίνει η «ανάμνηση προηγούμενης ζωής»; Ποια η θέση της Επιστήμης;
Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο σημείο
της σύγχρονης συζητήσεως. Σύγχρονη
έρευνα για την ύπνωση και τη μνήμη: η ανάκληση υπό ύπνωση δεν αποτελεί από μόνη
της εγγύηση ιστορικής ακρίβειας και απαιτεί ιδιαίτερη επιστημονική προσοχή.
Ένας άνθρωπος μπορεί πράγματι να βιώσει
κατά τη διάρκεια μιας συνεδρίας έντονες εικόνες, συναισθήματα, αφηγήσεις ή
αισθήσεις οικειότητας. Το γεγονός ότι το βίωμα είναι έντονο και υποκειμενικά
απολύτως αληθινό δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην ότι αποτελεί ιστορική ανάμνηση. Χρειάζεται,
επομένως, να διακρίνουμε: το βίωμα από την ερμηνεία του βιώματος.
Κάποιος μπορεί ειλικρινά να πει: «Είδα
αυτή την εικόνα». Αυτό όμως δεν συνεπάγεται αυτομάτως: «Επομένως, έζησα
πραγματικά σε προηγούμενη εποχή».
Η σύγχρονη μελέτη της μνήμης έχει δείξει
ότι η ανθρώπινη μνήμη δεν λειτουργεί ως αλάνθαστο αρχείο του παρελθόντος.
Ειδικά σε συνθήκες ύπνωσης ή αυξημένης υποβολής, υπάρχει κίνδυνος η ανάκληση να
επηρεασθεί από προσδοκίες, υποδείξεις και άλλους παράγοντες.
Η American Psychological Association
επισημαίνει ότι οι αναμνήσεις που ανακαλούνται υπό ύπνωση δεν πρέπει να
θεωρούνται αυτομάτως ακριβείς ή ιστορικά αξιόπιστες. Αυτό σημαίνει ότι η ένταση
ενός βιώματος δεν αρκεί για να αποδειχθεί η ιστορική πραγματικότητα του
γεγονότος που το άτομο θεωρεί ότι θυμάται.
Η παρατήρηση αυτή δεν αποτελεί θεολογικό
επιχείρημα εναντίον της regression therapy. Αποτελεί ζήτημα που αφορά στην
ίδια τη φύση της ανθρώπινης μνήμης και πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη σε
κάθε υπεύθυνη ψυχοθεραπευτική πρακτική.
Επίσης, «Σύμφωνα με τη Mayo Clinic, η
ύπνωση μπορεί να χρησιμοποιηθεί συμπληρωματικά σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως
για τη διαχείριση του πόνου, του άγχους και του στρες, αλλά και σε
συγκεκριμένες συμπεριφορικές παρεμβάσεις. Ωστόσο, οι επαγγελματίες υγείας συχνά
προτείνουν άλλες θεραπείες, όπως η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία, πριν από
την ύπνωση ή σε συνδυασμό με αυτήν. Η ίδια ιατρική πηγή προειδοποιεί ότι η
ύπνωση δεν είναι κατάλληλη για όλους και ότι μπορεί να προκαλέσει, έστω σπάνια,
ανεπιθύμητες αντιδράσεις όπως ζάλη, πονοκέφαλο, ναυτία, έντονη υπνηλία, άγχος ή
προβλήματα ύπνου. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν κάποιος χρησιμοποιεί την
ύπνωση για να «δουλέψει» πάνω σε τραυματικές ή ιδιαίτερα στρεσογόνες εμπειρίες
του παρελθόντος, καθώς αυτό μπορεί να προκαλέσει έντονη συναισθηματική
αντίδραση»[7].
Και «Η ίδια η ιατρική βιβλιογραφία δείχνει ότι η υπνοθεραπεία δεν μπορεί να
αντιμετωπίζεται ως πανάκεια. Όπου υπάρχει πραγματικό ιατρικό πρόβλημα, η
διάγνωση, η παρακολούθηση και η θεραπεία παραμένουν υπόθεση των κατάλληλα
αδειοδοτημένων επαγγελματιών υγείας. Και αυτή ακριβώς η διάκριση αποκτά
ιδιαίτερη σημασία όταν η υπνοθεραπεία εμφανίζεται δίπλα σε σοβαρές ιατρικές
καταστάσεις και όχι απλώς ως μια συμπληρωματική πρακτική χαλάρωσης ή
διαχείρισης συμπτωμάτων»[8].
6.
Η διάκριση μεταξύ ψυχοθεραπείας και μεταφυσικής
Η Εκκλησία δεν έχει λόγο να απορρίψει
συλλήβδην την ψυχοθεραπεία, όταν αυτή λειτουργεί με τους κανόνες της ιατρικής
επιστήμης. Ο άνθρωπος μπορεί να υποφέρει από άγχος, τραυματικές εμπειρίες,
πένθος, φοβίες, καταθλιπτικά συμπτώματα ή άλλες ψυχικές δυσκολίες και είναι
απολύτως θεμιτό να ζητήσει βοήθεια από κατάλληλα εκπαιδευμένο επαγγελματία
ψυχικής υγείας. Απορρίπτει ανορθόδοξες πρακτικές και κυρίως όσες έχουν «μεταφυσικό»
χαρακτήρα, δηλαδή αποκρυφιστικό.
Η Ορθόδοξη ποιμαντική δεν απαιτεί από τον
άνθρωπο να επιλέξει μεταξύ πίστεως και επιστήμης. Χρειάζεται όμως να γίνεται
διάκριση ανάμεσα: στην επιστημονική ψυχοθεραπεία και στη μεταφυσική θεωρία, στην
επεξεργασία ενός πραγματικού τραυματικού βιώματος και στην αναζήτηση μιας
υποτιθέμενης προηγούμενης ζωής, στην ψυχολογική ερμηνεία και στη
θρησκευτική διδασκαλία, στη μνήμη και στην υποβολή, στην ψυχική θεραπεία και
στη θεωρία της μετενσάρκωσης.
Η διάκριση αυτή είναι απαραίτητη διότι μία
πρακτική μπορεί να παρουσιάζεται με θεραπευτική ορολογία, ενώ παράλληλα να
ενσωματώνει μία συγκεκριμένη μεταφυσική αντίληψη.
7.
Η ασυμβατότητα της μετενσάρκωσης με τη χριστιανική διδασκαλία
Η θεωρία της μετενσάρκωσης διαφοροποιείται
από την ορθόδοξη πίστη σε πολλά θεμελιώδη σημεία.
α)
Ως προς τη ζωή. Η Ορθοδοξία θεωρεί την επίγεια ζωή μοναδική και
ανεπανάληπτη. Η μετενσάρκωση την εντάσσει σε μία ακολουθία διαδοχικών ζωών.
β)
Ως προς τον θάνατο. Για την Εκκλησία ο θάνατος είναι ο έσχατος εχθρός
που νικήθηκε διά της Αναστάσεως του Χριστού. Δεν είναι απλώς μία μετάβαση σε
μία νέα επίγεια ενσάρκωση.
γ)
Ως προς τη σωτηρία. Η σωτηρία είναι δωρεά της χάριτος του Θεού και
κοινωνία με τον Χριστό. Δεν αποτελεί αποτέλεσμα ενός απρόσωπου μηχανισμού «καρμικής»
ανταποδόσεως.
δ)
Ως προς το σώμα. Το σώμα δεν είναι προσωρινό περίβλημα το οποίο η ψυχή
αποβάλλει και αντικαθιστά. Η χριστιανική πίστη προσδοκά την ανάσταση του
ανθρώπου. Η ορθόδοξη διδασκαλία υπογραμμίζει ότι η σωτηρία δεν αφορά μόνο μία
αφηρημένη «πνευματική» πραγματικότητα, αλλά ολόκληρο τον άνθρωπο και την
κτίση.
ε)
Ως προς την ενοχή και τη μετάνοια. Η χριστιανική μετάνοια αφορά την
πραγματική ζωή του ανθρώπου ενώπιον του Θεού. Δεν στηρίζεται στην αναζήτηση
υποτιθέμενων αμαρτημάτων που διαπράχθηκαν σε μία προηγούμενη ενσάρκωση.
8.
Η ορθόδοξη έννοια της θεραπείας
Η Εκκλησία χρησιμοποιεί από την αρχαιότητα
τη γλώσσα της θεραπείας. Ο άνθρωπος έχει ανάγκη θεραπείας επειδή έχει
τραυματισθεί η σχέση του με τον Θεό, με τον συνάνθρωπο και με τον ίδιο του τον
εαυτό.
Η θεραπεία αυτή δεν συνίσταται στην
ανακάλυψη μιας «προηγούμενης ζωής». Συνδέεται με τη μετάνοια, την
άσκηση, την προσευχή, τη συγχώρηση, τη μυστηριακή ζωή και κυρίως με την
κοινωνία του ανθρώπου με τον Χριστό.
Η λέξη μετάνοια έχει εδώ ιδιαίτερη σημασία.
Δεν σημαίνει μία ψυχολογική επιστροφή στο παρελθόν για την ανακάλυψη κρυμμένων
ενσαρκώσεων. Σημαίνει αλλαγή του νου και του προσανατολισμού ολόκληρης της
υπάρξεως. Ο άνθρωπος δεν καλείται να επιστρέψει σε μία υποτιθέμενη προηγούμενη
ζωή. Καλείται να επιστρέψει στον Θεό.
9.
Η ανάγκη της πνευματικής διακρίσεως
Η Ορθόδοξη Παράδοση γνωρίζει ότι ο άνθρωπος
δεν πρέπει να αποδίδει αυτομάτως θεϊκή ή υπερφυσική προέλευση σε κάθε εσωτερικό
βίωμα. Και γι’ αυτό ο Απόστολος Ιωάννης προτρέπει: «Μὴ παντὶ πνεύματι
πιστεύετε, ἀλλὰ δοκιμάζετε τὰ πνεύματα εἰ ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐστιν» (Α΄ Ιωάν.4,1).
Η προτροπή αυτή αποτελεί θεμελιώδη αρχή
πνευματικής διακρίσεως. Δεν σημαίνει καχυποψία απέναντι σε κάθε ψυχολογική
εμπειρία. Σημαίνει ότι ο χριστιανός δεν πρέπει να μετατρέπει κάθε εσωτερική
εικόνα σε αποκάλυψη ούτε κάθε έντονο βίωμα σε μεταφυσική βεβαιότητα.
Ακριβώς εδώ συναντώνται η πατερική
διάκριση και η σύγχρονη επιστημονική προσοχή απέναντι στη μνήμη και στην
υποβολή.
10.
Γιατί η μετενσάρκωση ασκεί τόσο μεγάλη γοητεία;
Το ερώτημα δεν είναι μόνο «είναι αληθινή
η μετενσάρκωση;». Είναι και: Γιατί ο σύγχρονος άνθρωπος την έχει ανάγκη;
Σε αρκετές περιπτώσεις, η ιδέα της
μετενσάρκωσης φαίνεται να προσφέρει μια απάντηση στο πρόβλημα της αδικίας: εάν
κάποιος υποφέρει σήμερα, ίσως αυτό να οφείλεται σε πράξεις μιας προηγούμενης
ζωής. Σε άλλες περιπτώσεις προσφέρει την ελπίδα ότι ο άνθρωπος θα έχει
αμέτρητες ευκαιρίες για να διορθωθεί.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία προτείνει μια
διαφορετική απάντηση. Δεν λέει στον άνθρωπο: «Θα έχεις άλλη μία ζωή».
Του λέει: «Ο Θεός σε συναντά τώρα και σου προσφέρει αιώνια ζωή, εφόσον Τον
εμπιστευτείς».
Η μετάνοια δεν αναβάλλεται για μια
υποτιθέμενη επόμενη ενσάρκωση. Ο Απόστολος Παύλος λέει: «Ἰδοὺ νῦν καιρὸς εὐπρόσδεκτος,
ἰδοὺ νῦν ἡμέρα σωτηρίας» (Β΄ Κορ.6,2).
Η χριστιανική ζωή είναι μοναδική ακριβώς
επειδή είναι πολύτιμη. Κάθε στιγμή μπορεί να γίνει στιγμή μετανοίας, αγάπης,
συγχωρήσεως και κοινωνίας με τον Θεό.
11.
Η Εκκλησία δεν αρνείται το μυστήριο — το φωτίζει
Υπάρχει ένας ακόμη κίνδυνος. Όταν ο
άνθρωπος αντιμετωπίζει το μυστήριο του θανάτου, μπορεί να αναζητήσει εύκολες
εξηγήσεις. Η Ορθόδοξη Εκκλησία όμως δεν φοβάται το μυστήριο. Δεν ισχυρίζεται
ότι γνωρίζει κάθε λεπτομέρεια για το τι συμβαίνει μετά τον θάνατο. Γνωρίζει,
όμως, εκείνο που ο Θεός έχει αποκαλύψει: ότι ο θάνατος δεν είναι ο τελευταίος
λόγος, ότι ο Χριστός ανέστη, ότι ο άνθρωπος δεν χάνεται, ότι υπάρχει Ανάσταση
νεκρών, και ότι η ιστορία της ανθρωπότητας οδηγείται προς τη Βασιλεία του Θεού.
Ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός συνοψίζει την
ορθόδοξη πίστη στην Ανάσταση υπογραμμίζοντας ότι το ίδιο το σώμα που υπέστη τη
φθορά θα αναστηθεί άφθαρτο.
Αυτή είναι η ελπίδα της Εκκλησίας. Όχι η
επανεκκίνηση ενός κύκλου υπάρξεων. Αλλά η νίκη επί του θανάτου.
12.
Από την «ανάμνηση προηγούμενων ζωών» στη μνήμη του Θεού
Ίσως το βαθύτερο ποιμαντικό μήνυμα
βρίσκεται εδώ. Ο άνθρωπος συχνά αναζητά να μάθει ποιος «ήταν» σε μια
άλλη ζωή.
Η Εκκλησία τον καλεί να ανακαλύψει ποιος
είναι εν Χριστώ. Ο άνθρωπος μπορεί να γνωρίζει ή να αγνοεί πολλά για το
παρελθόν του. Υπάρχει όμως μία γνώση που υπερβαίνει όλες τις άλλες: ότι είναι
δημιούργημα του Θεού, ότι αγαπάται από τον Θεό, ότι καλείται σε κοινωνία με τον
Θεό, ότι ο Χριστός προσέλαβε την ανθρώπινη φύση, ότι ο θάνατος δεν έχει τον
τελευταίο λόγο, και ότι ο προορισμός του ανθρώπου δεν είναι ένας ατέρμονος
κύκλος επανενσαρκώσεων αλλά η κοινωνία με τον Δημιουργό του.
13.
Μία σημαντική ποιμαντική διάκριση
Η Εκκλησία οφείλει να αντιμετωπίζει με
σεβασμό τον άνθρωπο που έχει συμμετάσχει σε μία τέτοια πρακτική. Δεν είναι
ποιμαντικά ωφέλιμο να αντιμετωπίζεται ως «ένοχος» ή να χλευάζεται επειδή
αναζήτησε βοήθεια. Πολλοί άνθρωποι καταφεύγουν σε τέτοιες πρακτικές επειδή
πονούν, φοβούνται, αναζητούν νόημα ή προσπαθούν να κατανοήσουν δύσκολες
εμπειρίες της ζωής τους. Και το χειρότερο: επειδή κάποιοι απογοητεύτηκαν από
λαθεμένη αντιμετώπιση από μέρους κάποιων εκκλησιαστικών παραγόντων (κληρικών,
πνευματικών θεολόγων, κατηχητών, κλπ.).
Η ποιμαντική στάση της Εκκλησίας πρέπει να
είναι θεραπευτική και όχι τιμωρητική. Οφείλει να ακούσει τον άνθρωπο, να
σεβαστεί το πραγματικό του βίωμα και ταυτόχρονα να τον βοηθήσει να διακρίνει
την ερμηνεία που δόθηκε σε αυτό από την αλήθεια της Ορθοδόξου πίστεως.
14.
Συμπέρασμα
Η Ορθόδοξη Εκκλησία, έχοντας ως θεμέλιο
την Αγία Γραφή, το Σύμβολο της Πίστεως, την πατερική παράδοση και τη συνοδική
της συνείδηση, δεν αποδέχεται τη θεωρία της μετενσάρκωσης ή της μετεμψυχώσεως,
την οποία θεωρεί ως εντελώς ασύμβατη με την διδασκαλία της.
Η πατερική παράδοση έχει ασκήσει εκτενή
κριτική στις σχετικές αντιλήψεις, ενώ η εκκλησιαστική παράδοση απέρριψε και τη
διδασκαλία περί προϋπάρξεως των ανθρωπίνων ψυχών.
Παράλληλα, η Εκκλησία δεν πρέπει να συγχέει
την επιστημονική ψυχοθεραπεία με τη μεταφυσική διδασκαλία της μετενσάρκωσης.
Εάν μία μορφή regression therapy
χρησιμοποιείται ως ψυχοθεραπευτική μέθοδος για την επεξεργασία πραγματικών
βιωμάτων του παρελθόντος, το ζήτημα απαιτεί επιστημονική αξιολόγηση και δεν
μπορεί να χαρακτηρισθεί συλλήβδην ως «αντιχριστιανικό».
Εάν όμως η πρακτική παρουσιάζει ως
πραγματικές «αναμνήσεις προηγούμενων ζωών» τις εμπειρίες που προκύπτουν
κατά τη διάρκειά της, τις δίνει μεταφυσική διάσταση και τις εντάσσει σε μία
διδασκαλία περί μετενσάρκωσης, τότε η θεολογική θέση της Εκκλησίας είναι σαφής:
η αντίληψη αυτή δεν συμφωνεί με την Ορθόδοξη χριστιανική πίστη.
Ο άνθρωπος δεν είναι μία ψυχή που
περιπλανιέται από σώμα σε σώμα. Είναι μοναδικό πρόσωπο, πλασμένο από τον Θεό,
αγαπημένο από τον Θεό και προορισμένο για κοινωνία με τον Θεό. Υπάρχει και
πορεύεται στη ζωή χάρις στις Άκτιστες Ενέργειες του Θεού και την αέναη Πρόνοιά
Του για τον καθένα.
Δεν χρειάζεται να ανακαλύψει ποιος
υποτίθεται ότι ήταν σε μία άλλη ζωή. Χρειάζεται να γνωρίσει ποιος είναι ενώπιον
του Θεού σήμερα. Δεν χρειάζεται να επιστρέψει σε μία υποτιθέμενη προηγούμενη
ενσάρκωση. Χρειάζεται να επιστρέψει στον Θεό διά της μετανοίας. Δεν προσδοκά
μία νέα γέννηση σε έναν άλλο επίγειο βίο.
Προσδοκά, σύμφωνα με το Σύμβολο της
Πίστεως, «ἀνάστασιν νεκρῶν καὶ ζωὴν τοῦ μέλλοντος αἰῶνος». Αυτή είναι η
χριστιανική ελπίδα. Αυτή είναι η ορθόδοξη απάντηση απέναντι στη μετενσάρκωση.
Και αυτή είναι η ποιμαντική πρόσκληση της
Εκκλησίας προς κάθε άνθρωπο που αναζητεί θεραπεία, νόημα και αλήθεια: όχι να
εγκλωβισθεί σε μία ατέρμονη αναζήτηση υποτιθέμενων προηγούμενων ζωών, αλλά να
ανακαλύψει μέσα στη σχέση του με τον Χριστό την οδό της μετανοίας, της
θεραπείας, της ελευθερίας και της Αναστάσεως.
Κλείνοντας την ανακοίνωσή μας, καλούμε
τους αγαπητούς μας αδελφούς χριστιανούς να μην ενδίδουν σε δοξασίες, οι οποίες
φαίνονται ελκυστικές και δίνουν την ψευδαίσθηση της επίλυσης σοβαρών υπαρξιακών
αποριών μας, όσον αφορά την ύπαρξη μας, τον σκοπό της ζωής μας, τον τελικό
προορισμό μας. Και τούτο διότι καραδοκούν οι διάφοροι να μας οδηγήσουν σε
υιοθέτηση λαθεμένων αντιλήψεων, οι οποίες συχνά έχουν πολύ σοβαρές συνέπειες
στην πνευματική μας πορεία και πρόοδο και εν τέλει στην ίδια την σωτηρία μας.
Απάντηση στα μεγάλα υπαρξιακά ερωτήματά
μας και μάλιστα ρεαλιστική και πειστική, δίνει η Αγία μας Εκκλησία, η Οποία
είναι η ταμειούχος του αδιάψευστου λόγου του Θεού και της χάριτός Του. Σε αυτή
θα πρέπει να καταφεύγουμε για ασφαλή απάντηση των όποιων αποριών μας και να
επιζητούμε με ταπείνωση τον φωτισμό του Παναγίου Πνεύματος, το Οποίο βρίσκεται
στην Εκκλησία και την οδηγεί «εις πάσαν την αλήθειαν» (Ιωάν.16,17). Όταν
μετέχουμε αυτής της αλήθειας με ταπείνωση και πίστη, δεν σφάλουμε.
Στην Αγία μας Εκκλησία και πουθενά αλλού
δεν θα ακούσουμε το πιο ελπιδοφόρο μήνυμα, την πιο χαρμόσυνη διαβεβαίωση του
Κυρίου και Λυτρωτή μας Χριστού: «Εγώ ειμι η ανάστασις και η ζωή· ο πιστεύων
εις εμέ, καν αποθάνη, ζήσεται· και πας ο ζων και πιστεύων εις εμέ, ου μη
αποθάνη εις τον αιώνα» (Ιωάν.11,25-26) και «Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ὁ τὸν
λόγον μου ἀκούων καὶ πιστεύων τῷ πέμψαντί με ἔχει ζωὴν αἰώνιον, καὶ εἰς κρίσιν
οὐκ ἔρχεται, ἀλλὰ μεταβέβηκεν ἐκ τοῦ θανάτου εἰς τὴν ζωήν» (Ιωάν.5,24).
Ουδεμία λοιπόν ανθρώπινη δοξασία, όσο και
αν εμφανίζεται ελκυστική, δεν μπορεί να αντικαταστήσει αυτές τις θείες
διαβεβαιώσεις, την ελπίδα, την ασφάλεια και την χαρά από την ψυχή μας, οι
οποίες αποτελούν μέρος από τον καρπό του Αγίου Πνεύματος, που είναι «ἀγάπη,
χαρά, εἰρήνη, μακροθυμία, χρηστότης, ἀγαθωσύνη, πίστις, πρᾳότης, ἐγκράτεια»
(Γαλ.5,22). Κανένας δεν θα δυνηθεί να μας πάρει αυτούς τους θείους καρπούς,
εκτός και αν τους απεμπολήσουμε εμείς και προτιμήσουμε τις απαισιόδοξες
δοξασίες, τις ανορθόδοξες πρακτικές και
ακολουθήσουμε τις άδηλες και αδιέξοδες ατραπούς του σύγχρονου αποκρυφισμού.
Εκ του Γραφείου
επί των Αιρέσεων και Παραθρησκειών
[1] https://www.ieidiseis.gr/ellada/868069/me-metensarkosi-kai-psychikoys-lathrepivates-ascholeitai-o-ypnotherapeytis-poy-esteile-ti-fotografia-toy-mazonaki-i-gaka/
[2] «Μου
έλεγε πως ο πατέρας μου μπορεί να έχει μετενσαρκωθεί σε μένα, επειδή πέθανε στα
χέρια μου όταν ήμουν μικρή». https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/esoteriki-asfaleia/proin-pelatissa-tou-ypnotherapeyti-mou-elege-oti-o-pateras-mou-mporei-na-exei-metensarkothei-se-mena/
[3] Γρηγόριος
Νύσσης, Περὶ ψυχῆς καὶ ἀναστάσεως, ιδίως 88–101, και Πρὸς τοὺς λέγοντας
προϋφεστάναι τὰς ψυχὰς τῶν σωμάτων, 28–29.
[4] Μέγας
Βασίλειος, Ὁμιλίαι εἰς τὴν Ἑξαήμερον, Η΄, 2, όπου αντιμετωπίζονται σχετικές
αντιλήψεις περί μετεμψυχώσεως.
[5] Γρηγόριος
ὁ Θεολόγος, Λόγος ΚΖ΄, 10, σχετικά με την απόρριψη της μετεμψυχώσεως.
[6] Ιωάννης
Χρυσόστομος, Εἰς τὰς Πράξεις τῶν Ἀποστόλων, Β΄, 5· Εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην Εὐαγγέλιον,
ΞϚ΄, 3· Εἰς τὴν πρὸς Ἐφεσίους, ΙΑ΄, 3
[8] Όπου
ανωτέρω
Αναφέρει ο μακαριστός π. Β. Βολουδάκης:
Αναφέρει ο μακαριστός π. Β. Βολουδάκης:
" Είχε τέτοια όρεξη να ακούει λόγια ταπεινωτικά γι' αυτόν, όπως εμείς έχουμε όρεξη να ακούμε τους επαίνους. Όταν άκουγε ότι κάποιοι τον υποτιμούν, ότι κάποιοι λένε λόγια εναντίον του, χαμογελούσε σαν να άκουγε το πιο ευχάριστο γεγονός! Όχι μόνον δεν οργιζοταν, όχι μόνον προσευχόταν γι'αυτους αλλά και τους αγαπούσε και ήθελε να τους τιμήσει. Και αυτό είχε αρχίσει από πολύ νωρίς, από την νεότητα του, όχι μόνον προς το τέλος της ζωής του, γιατί ο π. Μάρκος ήταν παιδιόθεν άγιος".
Καλημέρα και καλή εβδομάδα με την ευχή σου αγαπημένε μας πατέρα Μάρκο!
Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου 2026
ΕΥΡΕΣΙΣ ΤΙΜΙΩΝ ΛΕΙΨΑΝΩΝ ΑΓΙΑΣ ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΧΡΥΣΗΣ!!!!!
Ολόκληρη η ορθοδοξία σήμερα εορτάζει καθως η Ιερά Μητρόπολη Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας ανακοίνωσε ότι εντοπίστηκαν τα ιερά λείψανα της Αγίας μεγαλομάρτυρος Χρυσής επειτα από 200 και πλέον χρόνια. Τα λείψανα βρέθηκαν κοντά στα ερείπια του παλιού ναού της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στο κάστρο της Χρυσής. Τα οστά εξετάστηκαν από ειδικά επιστημονικά εργαστήρια της Γερμανίας, τα οποία πιστοποίησαν ότι ανήκουν σε νεαρή γυναίκα ηλικίας περίπου 17 ετών και ότι το έτος θανάτου της ήταν το 1795, όπως ακριβώς μαρτυρείται στον βίο της.
Σύμφωνα με τη σχετική εγκύκλιο, στα οστά διακρίνονται σημάδια φρικτών βασανιστηρίων, ιδιαίτερα στα πλευρά και στην τιμία κάρα, ενώ χαρακτηριστικό είναι ότι αναδίδεται συνεχώς ευωδία.
ΕΥΡΕΣΙΣ ΤΙΜΙΩΝ ΛΕΙΨΑΝΩΝ ΑΓΙΑΣ ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΧΡΥΣΗΣ
Η Ορθόδοξη Εκκλησία απέκτησε μια νέα μάρτυρα!
Η Ορθόδοξη Εκκλησία απέκτησε μια νέα μάρτυρα!
Σε ηλικία 46 ετών, η Ράσα (Μουκλάσα) —μια Αραβίδα Ορθόδοξη Χριστιανή— απήχθη με αυτοκίνητο από τους ίδιους της τους τρεις γιους, οι οποίοι ήταν οπαδοί του ριζοσπαστικού Ισλάμ· την οδήγησαν στις όχθες του ποταμού Ιορδάνη, στη Ναζαρέτ, και την στραγγάλισαν με ένα σχοινί.
Πριν από τον θάνατό της, οι γιοι της τής έθεσαν ένα δίλημμα: τον θάνατο ή την άρνηση του Ιησού Χριστού. Εκείνη επέλεξε τον Ιησού Χριστό και έλαβε το στεφάνι του μαρτυρίου από τα χέρια των ίδιων της των παιδιών!
Ω Αγία του Θεού, πρέσβευε στον Θεό για εμάς!
METAΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ .Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:«Ο ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ»
METAΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ
Απομαγνητοφωνημένη
ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου
με θέμα:
«Ο ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ
ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΑ
ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ»
[εκφωνήθηκε
στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 26-9-2001]
Β΄έκδοσις
Σήμερα η Εκκλησία μας, αγαπητοί μου, τιμά την Μετάσταση του θαυμαστού
και μεγάλου αποστόλου του Χριστού, του μαθητού της αγάπης και ευαγγελιστού
Ιωάννου του Θεολόγου. Η μνήμη του συμπίπτει περίπου 1906 –από σήμερα- 1906
χρόνια από της συγγραφής του περιφήμου προφητικού του βιβλίου, του τελευταίου
της Καινής Διαθήκης, της Αποκαλύψεως. Γιατί ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, εξόριστος
στην Πάτμο, συνέγραψε το βιβλίο αυτό το
95 μ.Χ. ύστερα από μια σειρά αποκαλύψεων που είχε σε ένα σπήλαιο του νησιού
εν ημέρα Κυριακή, όπως ο ίδιος μάλιστα το καταγράφει. Και ξέρετε πρώτα εγράφη η Αποκάλυψις και μετά εγράφη
το Ευαγγέλιον, αν το γνωρίζετε. Είναι λοιπόν το πρώτο βιβλίο που έγραψε.
Και μετά δε και οι επιστολές. Όταν επανέκαμψε από την εξορία στην Έφεσο, εκεί
έγραψε το ομώνυμον Ευαγγέλιον, όπως σας είπα, και τις επιστολές.
Βέβαια,
όταν γιορτάστηκαν τα 1900 χρόνια, κυρίως πήραν ως αφορμή – δεν ξέρω γιατί- που
ήταν μία επίσημος ημέρα, να δουν το
βιβλίο της Αποκαλύψεως ως ένα βιβλίο οικολογικής, οικολογικής σπουδαιότητος…
Επειδή αναφέρεται το βιβλίο αυτό σε πολλές καταστροφές κ.λπ. κ.λπ. και περίεργα
φαινόμενα μες στη φύση, αυτό το στοιχείο
εκλέχθηκε για να χρησιμοποιηθεί για να τονιστεί το βιβλίο της Αποκαλύψεως.
Λυπάμαι βέβαια, αλλά πολύ περισσότερο και πολύ βαθύτερα το βιβλίο της
Αποκαλύψεως αναφέρεται σε εσχατολογικές αναστατώσεις και αυτό είναι εκείνο που
μας ενδιαφέρει και αυτό θα είναι που θα μας απασχολήσει, εν συντομία
βεβαίως, στο σημερινό μας θέμα.
Έτσι,
το μήνυμα του ευαγγελιστού Ιωάννου δεν είναι η οικολογία, το ξαναλέω, του
πλανήτου μας, αλλά το τέλος της Ιστορίας. Το τέλος του σύμπαντος κόσμου, ο διωγμός της Εκκλησίας, η παρουσία του
Αντιχρίστου, ο ένδοξος ερχομός του Χριστού ως Κριτού της Ιστορίας και η
ανάστασις των νεκρών· και η αρχή της αιωνίου Βασιλείας· αλλά και η αρχή της
αιωνίου κολάσεως. Αυτά μας ενδιαφέρουν. Αλλά και η παλιγγενεσία της Δημιουργίας, αν θέλετε, κατά την βεβαίωση του ιδίου του Χριστού με τους καινούριους ουρανούς
και την καινούρια γη· κατά την βεβαίωση του ευαγγελιστού Ιωάννου που είναι
μέσα στο βιβλίο της Αποκαλύψεως, «Είδα»,
λέει, «καινούριους ουρανούς και καινούρια
γη»· «όπου δικαιοσύνη κατοικεί», αναφέρει ο απόστολος Πέτρος. Δικαιοσύνη
κατοικεί, δηλαδή αγιότητα· δεν
υπάρχει πια εκείνο που υπάρχει μέσα εις την ιστορία, αυτά που μας κάνουν πολλές
φορές να λέμε: «Πότε θα εξέλθω από την
Ιστορία για να ησυχάσουν τα μάτια μου και τα αυτιά μου από εκείνα που βλέπω και
ακούω;».
Αυτό είναι το μήνυμα της Αποκαλύψεως.
Γι΄αυτό, για να δεις το περιεχόμενο ενός προφητικού βιβλίου, πρέπει να έχεις το
Πνεύμα το Άγιον. Αλλιώτικα δεν μπορείς να εννοήσεις τίποτα. Και το χειρότερο; Ούτε τα πρωτεύοντα
στοιχεία του βιβλίου αυτού, και αυτά τα εκμηδενίζεις, γιατί δεν έχεις το Πνεύμα
του Θεού για να μπορείς να δεις το βιβλίο αυτό. Γι'αυτό λέει ο Απόστολος
Πέτρος στην δευτέρα του επιστολή: «Πᾶσα
προφητεία γραφῆς ἰδίας ἐπιλύσεως
οὐ γίνεται». Η «ἰδία ἐπίλυσις» είναι η
ερμηνεία. Δεν μπορεί να κάνεις ερμηνεία
πάσης προφητείας εάν δεν έχεις το Πνεύμα το Άγιον.
Ωστόσο, το βιβλίο της Αποκαλύψεως
μάς φανερώνει εκείνο που πραγματικά μας ενδιαφέρει, την πορεία της Εκκλησίας
μέσα εις την Ιστορία. Δεν λέω τα μετά την Ιστορία. Τα μετά την Ιστορίαν
είναι η Βασιλεία του Θεού. Δεν υπάρχει θέμα εκεί. Ούτε δυνάμεθα να κάνουμε
περιγραφές σε εκείνα τα οποία είναι μετά το τέλος της Ιστορίας. Έτσι λοιπόν μας ενδιαφέρει η πορεία της
Εκκλησίας μέσα εις αυτήν την Ιστορίαν· στην οποία και ζούμε. Ξέρετε οι Οικολόγοι, μια που έκανα
κουβέντα γι’ αυτούς, δεν πιστεύουν σε
έσχατα· πιστεύουν στην υλιστική αρχή ότι η Δημιουργία πάντοτε υπήρχε, υπάρχει
και θα υπάρχει, χωρίς αρχή και χωρίς τέλος και χωρίς Θεό Δημιουργό. Ανοίξτε
ένα βιβλίο, φερειπείν του Ρόζενταλ, το Μικρό
Φιλοσοφικό Λεξικό, να δείτε εκεί –υλιστικό
είναι- να δείτε εκεί πώς μιλάνε για το θέμα αυτό. Έτσι τρομάζουν και αιφνιδιάζονται για κάθε καταστροφή που συμβαίνει
μέσα στην Δημιουργία. Δεν εννοούν ότι η καταστροφή είναι καρπός της αποστασίας.
Αυτό δεν το καταλαβαίνουν, ότι ο άνθρωπος έχει φύγει μακριά από τον Θεό- αφού
δεν πιστεύουν εις τον Θεόν…
Ωστόσο
ο Ιωάννης στέκεται μπροστά στα μυστήρια της Ιστορίας και ζητά να τα
αποκρυπτογραφήσει. Τον ενδιαφέρει αποκλειστικά η πορεία της Εκκλησίας και γι'
αυτήν μόνον αγωνιά. Και όταν λέγει Εκκλησία,
δεν λέει τον κόσμο, αλλά λέει την
Εκκλησία. Δηλαδή οι πιστοί που
αποτελούν την Εκκλησία. Ο κόσμος
δεν τον ενδιαφέρει τον Ευαγγελιστή Ιωάννη, δεν τον ενδιαφέρει. Μάλιστα, να
πάρουμε εκείνο που είπε ο Χριστός στην αρχιερατική Του προσευχή: «Οὐ περὶ τοῦ κόσμου ἐρωτῶ»,
λέει
προς τον Πατέρα, «Δεν Σε παρακαλώ για τον
κόσμον» - ακούσατε;- «Δεν Σε παρακαλώ
για τον κόσμο, αλλά για εκείνους τους οποίους μου έδωσες και τους οποίους
αγαπώ». Δηλαδή; Η Εκκλησία. Έτσι δεν είναι, παρακαλώ, στον οπτικό ορίζοντα,
στον οπτικό ορίζοντα του Ιωάννου ο κόσμος, αλλά είναι μόνον η Εκκλησία. Και αυτή η αποκάλυψη του μέλλοντος της
Εκκλησίας περιέχεται στο γνωστό μας βιβλίο της Αποκαλύψεως.
Αλλά ποιος θα αποκρυπτογραφήσει το μέλλον; Μόνον ο Χριστός. «Ἐν ᾧ εἰσι», λέγει ο
Απόστολος Παύλος εις την προς Κολοσσαείς
επιστολή του, «ἐν ᾧ εἰσι πάντες
οἱ θησαυροὶ τῆς σοφίας
καὶ τῆς γνώσεως
ἀπόκρυφοι». «Εκεί, εις τον Χριστόν, είναι όλοι οι
θησαυροί της σοφίας κρυμμένοι και της γνώσεως». Εκεί. Πού; Εις τον Ιησούν
Χριστόν. Έτσι διαβάζουμε, στα κεφάλαια τέταρτον και πέμπτον της Αποκαλύψεως,
μετά την θύρα που είδε ο Ευαγγελιστής Ιωάννης στον ουρανό, «ἀνεῳγμένην», λέγει, «ἐν τῷ οὐρανῷ», ανοιγμένη στον ουρανό, ότι άκουσε την
παραγγελία «Ἀνάβα ὧδε(:Ανέβα εδώ) καὶ δείξω σοι ἃ δεῖ γενέσθαι
μετὰ ταῦτα(:και θα σου δείξω εκείνα τα οποία πρόκειται
να γίνουν μετὰ ταῦτα)». Ανέβα. Αλλά πού θα ανήρχετο ο
Ιωάννης; Το λέει ο άγιος Ανδρέας Καισαρείας: «Τό τῶν γηίνων
τελείως ἀποστῆναι καί ἐν οὐρανῷ γενέσθαι
τήν διάνοιαν τοῦ ἀκούοντος».
«Η διάνοια», λέει, «του ακούοντος έπρεπε να ανεβεί εις τον
ουρανό, αφού τελείως αποχωριστεί από όλα τα γήινα». Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να έχεις, όπως τονίσαμε και
ξανατονίσαμε, το Πνεύμα το Άγιον, για να
κατανοήσεις τα κεκρυμμένα του ουρανού, τα μυστήρια του μέλλοντος, την πορεία
της Εκκλησίας.
Πολλοί, ξέρετε, ίσως και σε σας, μου λένε: «Αυτά που γίνονται τώρα είναι γραμμένα στην Αποκάλυψη;» - άνθρωποι άσχετοι, άνθρωποι που δεν έχουνε
Πνεύμα Θεού. Τι να εξηγήσω; Τι να πω εις αυτούς τους ανθρώπους; Έτσι λοιπόν
αυτά είναι μόνο για την Εκκλησίαν και τα μέλη της. Και τι λέγει; «Καὶ δείξω
σοι ἃ δεῖ γενέσθαι
μετὰ ταῦτα». «Και θα σου δείξω εκείνα τα οποία θα γίνουν μετὰ
ταῦτα». «Μετὰ ταῦτα»· πότε; Όχι μετά το τέλος της Ιστορίας, αλλά μετά από σένα όταν θα ξαναβρεθείς
στην πραγματικότητα της Γης.
Πρέπει ακόμη κάτι να πούμε, αυτό που είπε εδώ, εκείνο το «δεῖ», «προσέξατε ότι πρέπει», λέει, «έτσι
να γίνουν». Εδώ πρέπει να γίνουν όλα αυτά που προαναγγέλλονται; Ναι. Όχι γιατί είναι στο πρόγραμμα του Θεού έτσι
να γίνουν, αλλά γιατί έτσι θα ενεργούσαν οι άνθρωποι με την βούλησή τους και τα
χέρια τους. Αυτό το «δεῖ» ξέρετε πολλές φορές που υπάρχει
στις προφητείες, αλλά και στην Καινή Διαθήκη, το λέει και ο Χριστός- πολλές
φορές μας μπερδεύει· «δεῖ τόν υἱόν τοῦ ἀνθρώπου»,
φερειπείν, «πρέπει ο υιός του ανθρώπου να
παραδοθεί, να κρεμαστεί, να…, να…», «δεῖ», «δεῖ»
κ.τ.λ.- αγαπητοί μου, αυτό το «δεῖ» είναι κάθε φορά με την ερμηνεία
του· σε κάθε περίπτωση δεν είναι πάντα
το ίδιο. «Δεῖ» θα πει πρέπει.
Αλλά γιατί πρέπει; Όχι επειδή προγραμμάτισε – θα επαναλάβω αυτό που τώρα είναι
το ενδιαφέρον- όχι γιατί ο Θεός
προγραμμάτισε τα πράγματα όπως περιγράφονται στο βιβλίο της Αποκαλύψεως, αλλά
γιατί έτσι προγραμμάτισαν οι άνθρωποι με την αποστασία τους. Και τα
αναφέρει αυτά εις το βιβλίον της Αποκαλύψεως. Γι'αυτό ο Κύριος είπε: «Ἀνένδεκτόν
ἐστι τοῦ μὴ ἐλθεῖν τὰ σκάνδαλα».
«Είναι», λέει, «αδύνατον να μην έρθουν τα σκάνδαλα». Το μεγαλύτερο δε σκάνδαλο; Η αποστασία.
Δηλαδή η επέμβασις των ανθρώπων επί των γεγονότων της ιστορίας κατά τρόπον
αρνητικόν, που ο Θεός θα παραχωρήσει έτσι να γίνουν. Άρα λοιπόν αυτό το «δεῖ» αναφέρεται κυρίως εις την ενέργεια των ανθρώπων εις την Ιστορίαν.
Και
συνεχίζει ο ιερός Ευαγγελιστής στο πέμπτο κεφάλαιο και λέγει- της Αποκαλύψεως
πάντοτε: «Καὶ εἶδον ἐπὶ τὴν δεξιὰν τοῦ
καθημένου ἐπὶ τοῦ θρόνου
βιβλίον γεγραμμένον ἔσωθεν καὶ ἔξωθεν,
κατεσφραγισμένον σφραγῖσιν ἑπτά». «Είδα», λέει, «στα δεξιά
εκείνου που εκάθητο εις τον θρόνον, ένα βιβλίο γραμμένο και από μέσα και από
έξω, αλλά ήτανε κλειστό, ήτανε σφραγισμένο με επτά σφραγίδες». Τι σημαίνει
αυτό; Το κατασφραγισμένο βιβλίο εις το χέρι του Θεού την πάνσοφο μνήμη και γνώση του Θεού για εκείνα τα οποία πρόκειται να
συμβούν- σαν προφητεία. Γι'αυτό ακριβώς ο Θεός εξαγγέλλει αυτά που ο
Ιωάννης γράφει εις το βιβλίο της Αποκαλύψεως. Και όλα αυτά είναι σφραγισμένα με
επτά σφραγίδες, που σημαίνει το αδύνατον
της αναγνώσεως του βιβλίου, δηλαδή το αδύνατον της γνώσεως του περιεχομένου.
Και το άγνωστον περιεχόμενον καλύπτει
όλο το βιβλίο της Αποκαλύψεως του οποίου η αποκρυπτογράφησις θα γίνεται μόνον
από τον Ιησούν Χριστόν, καθώς θα εκδιπλώνονται τα γεγονότα, θα ξεκινούν και θα
εκδιπλώνονται τα γεγονότα- και τούτο γιατί «ὁ πατὴρ φιλεῖ τὸν υἱὸν καὶ πάντα
δείκνυσιν αὐτῷ ἃ αὐτὸς ποιεῖ». «Γιατί», λέει, «ο Πατήρ αγαπά
τον Υιό και δείχνει στον Υιό όλα εκείνα τα οποία θα συμβούν».
Και
ο Ιωάννης ακούει φωνή, φωνή αγγέλου, δυνατή φωνή, να λέγει: «Τίς ἄξιός ἐστιν ἀνοῖξαι τὸ βιβλίον
καὶ λῦσαι τὰς σφραγῖδας αὐτοῦ;». «Ποιος είναι άξιος», λέγει,
«να ανοίξει το βιβλίο και να βγάλει τις σφραγίδες και να πληροφορηθεί το
περιεχόμενον του βιβλίου;». Και σημειώνει ο Ευαγγελιστής: «Καὶ οὐδεὶς ἐδύνατο ἐν τῷ οὐρανῷ οὔτε ἐπὶ τῆς γῆς οὔτε ὑποκάτω τῆς γῆς ἀνοῖξαι τὸ βιβλίον
οὔτε
βλέπειν αὐτό». «Κανείς δεν βρέθηκε, ούτε άγγελος, ούτε
άνθρωπος, ούτε κάτω από τη γη, λέει στον Άδη, κανείς δεν εβρέθηκε όχι μόνον,
αλλά ούτε και να το δουν το βιβλίον δεν μπορούσαν». Αυτό σημαίνει πόσο απόρρητα είναι αυτά που αφορούν εις την πορείαν της
Εκκλησίας και που μόνον ο Θεός γνωρίζει.
Και
βεβαιώνει κάτι προσωπικό ο Ιωάννης και λέει: «Καὶ ἐγὼ ἔκλαιον
πολύ, ὅτι οὐδεὶς ἄξιος εὑρέθη ἀνοῖξαι τὸ βιβλίον
οὔτε
βλέπειν αὐτό». «Έκλαιγα», λέγει. «Κανείς δεν βρέθηκε να το ανοίξει· ούτε καν να το βλέπει». Αυτός ο
παρατατικός «ἔκλαιον» δείχνει ότι ανεζητείτο γενική
ύπαρξις, λογική ύπαρξις, μέσα στην κτιστή δημιουργία που θα μπορούσε να αποκρυπτογραφήσει τις βουλές του Θεού. Κανείς όμως δεν
υπήρχε. Και τότε ο Ιωάννης πληροφορείται ότι «Ἰδοὺ ἐνίκησεν ὁ λέων ὁ ἐκ τῆς φυλῆς Ἰούδα, ἡ ῥίζα
Δαυΐδ, ἀνοῖξαι τὸ βιβλίον
καὶ τὰς ἑπτὰ σφραγῖδας αὐτοῦ». «Να, βρέθηκε», λέει, «βρέθηκε». Ποιος είναι; Αυτός που ενίκησε, Αυτός που είναι από
την φυλή του Ιούδα, από την ρίζα του Δαβίδ, Αυτός ο Οποίος θα ανοίξει και τις
σφραγίδες του βιβλίου. Δηλαδή; Ο Μεσσίας Ιησούς. Ο ιστορικός Ιησούς. Ο Ιησούς
Χριστός· που ενίκησε και υπερίσχυσε δια του απολυτρωτικού Του έργου να ανοίξει
το βιβλίον. Αυτός μόνον.
Και στη συνέχεια βλέπει ο Ιωάννης «ἀρνίον ἑστηκὸς ὡς ἐσφαγμένον·
καὶ ἦλθε καὶ εἴληφεν ἐκ τῆς δεξιᾶς τοῦ
καθημένου ἐπὶ τοῦ θρόνου». Αυτό δε
το περίεργο σχήμα, ότι είδε, λέει, «ἀρνίον ἑστηκὸς καί ἐσφαγμένον»· μα, αν ήτο εσφαγμένον θα ΄τανε
κάτω πεσμένο. Εδώ είναι και εσφαγμένον,
αλλά και στέκεται. Δείχνει δύο
πράγματα· την Σταύρωση του Χριστού, αλλά και την Ανάστασή Του. Το «ἀρνίον τό ἐσφαγμένον
καί ἑστηκὸς». «Εκείνος», λέει, «πήρε το βιβλίο και τότε όλος ο ουράνιος
κόσμος υμνεί, ο αγγελικός κόσμος» : «Ἂξιόν ἐστι τὸ ἀρνίον τὸ ἐσφαγμένον
λαβεῖν τὴν δύναμιν
καὶ τὸν πλοῦτον καὶ σοφίαν
καὶ ἰσχὺν καὶ τιμὴν καὶ δόξαν καὶ εὐλογίαν». «Άξιον το αρνίον», δηλαδή ο
Ιησούς Χριστός. Και ευθύς μετά ανοίγεται το βιβλίο και ξεδιπλώνονται «ἅ δεῖ γενέσθαι
μετά ταῦτα». Όλα ξεδιπλώνονται μετά, εκείνα τα οποία θα
έπρεπε μετά ταῦτα να γίνουν.
Αγαπητοί. Το βιβλίο των βουλών
του Θεού μένει διαρκώς εσφραγισμένον στους ανθρώπους και εις τους αγγέλους·
που δεν ανήκουν μάλιστα, ιδίως για τους
ανθρώπους, προπαντός, που δεν ανήκουν εις την ζώσαν Εκκλησία του Χριστού, που
δεν πιστεύουν στον Χριστό και δεν έχουν το Πνεύμα το Άγιον. Ξέρετε πόσο
περίεργος είναι ο άνθρωπος να μάθει το μέλλον; Είτε το εγγύς και προσωπικόν,
είτε το απόμακρο μέλλον. Και γενικότερα. «Τι
θα γίνει αύριο;». Να, τώρα βλέπετε αυτά τα γεγονότα που έχουμε με την
Αμερική, ε; «Τι γίνεται; Τι γίνεται με
όλη αυτήν την κατάσταση; Αύριο τι θα γίνει;». Παγκοσμίως δεν είναι έτσι;
Όλοι οι άνθρωποι κάπως έτσι δεν ερωτούν; «Τι
θα γίνει αύριο;». Κανείς δεν το ξέρει. Κανείς δεν το ξέρει· πραγματικά,
κανείς. Αλλά αυτό όμως το προαναγγέλλει
ο Θεός. Γι'αυτό οι άνθρωποι κινούνται με πιθανολογίες, κινούνται με
περιφερειακές γνώμες, εικασίες κ.τ.λ. Μόνο οι πιστοί, οι ζωντανοί Χριστοί, ως
πνευματοφόροι πιστοί ξεπερνούν τα γεγονότα αυτά τα σύγχρονα, γιατί
αντιλαμβάνονται το νόημα του βιβλίου της Αποκαλύψεως και μπορούν να σου πουν τι
θα γίνει παρακάτω και ποιο είναι το τέρμα. Και η παρηγορία τους είναι ο Ιησούς
Χριστός, ο μόνος Σωτήρας, ο γνώστης των μυστηρίων του μέλλοντος, αυτός που
είναι «ὁ ὧν καί ὁ ἦν καί ὁ ἐρχόμενος». Ο νικητής της ιστορίας και του θανάτου. Μόνον ο Χριστός. Ο Κριτής της οικουμένης,
συμπάσης της οικουμένης, ο Κύριος της Βασιλείας του Θεού. Γι'αυτό θα πρέπει να ‘χουμε
το Πνεύμα του Θεού και ανά χείρας τον λόγο του Θεού.
Σημειώσατε δε, κάτι που το είχα τότε
αντιληφθεί και μου ήταν εξαιρετικά χρήσιμο, που κάναμε την ερμηνεία της
Αποκαλύψεως: Δεν θα δεις το βιβλίο της
Αποκαλύψεως χωρισμένο από την λοιπή Καινή Διαθήκη, αλλά ούτε και από την Παλαιά
Διαθήκη. Πρέπει να έχεις μπροστά σου κατά εποπτικόν τρόπον, αν θέλεις να
καταλάβεις το βιβλίο της Αποκαλύψεως, και την Καινή Διαθήκη και την Παλαιά Διαθήκη
και να διαθέτεις Πνεύμα Θεού. Μόνον τότε μπορείς πραγματικά να καταλάβεις.
Όπως Τον αποκαλύπτει ο Ιωάννης τον Κύριο στην Αποκάλυψή του· ότι είναι ο Κύριος, ο Κριτής της οικουμένης
απάσης.
Έτσι, αγαπητοί, ακούει και τούτο ο πιστός: «Ναί,
ἔρχομαι
ταχύ!»- μέσα στο βιβλίο της Αποκαλύψεως:. Ξέρετε από πότε αυτά
άρχισαν να πραγματοποιούνται; Όταν άφησε τον κονδυλοφόρο του ο ευαγγελιστής
Ιωάννης- επιτρέψατέ μου γιατί με κονδυλοφόρο έγραφε, με μελάνι· μάλιστα κάπου
λέει ο ίδιος «Δεν θέλω να σας γράψω με
χαρτί και μελάνι»· με χαρτί και μελάνι. Σε μια επιστολή του το λέει. «Αλλά θα τα πούμε στόμα με στόμα». Λοιπόν·
έγραφε· άφησε τον κονδυλοφόρο κάπου. Είπε. Από
την στιγμή εκείνη αρχίζει να πραγματώνεται κάθε προφητεία, εν εξελίξει πάντοτε,
του βιβλίου της Αποκαλύψεως. Από εκείνη την ώρα. Αυτό θα πρέπει κανείς να το
έχει πάντοτε υπόψη.
Έτσι λοιπόν όταν γράφει ο ευαγγελιστής εκείνο που είπε ο Χριστός: «Ναί,
ἔρχομαι
ταχύ», έρχεται διαρκώς.
Εξάλλου δεν είναι Εκείνος ο οποίος ήτο και είναι και έρχεται; Έρχεται, λοιπόν,
ταχύ. Και τι απαντάει η Εκκλησία; Η
οποία δεν μπορεί να ζήσει εις αυτόν
τον απνευμάτιστον κόσμον; Δεν μπορεί
να ζήσει. Ο πιστός δεν βολεύεται, δεν αισθάνεται καλά εις αυτόν τον κόσμον.
Λέει: «Ναί, ἔρχου Κύριε Ἰησοῦ». «Ναι! Έλα Κύριε Ιησού!». Και έρχεται διαρκώς ο Κύριος μέσα εις την
Ιστορία. Έρχεται διαρκώς. Άλλοτε κατά εμφανή τρόπο και άλλοτε κατά αφανή τρόπο.
Μόνο αν έτσι μπορούμε να δούμε τα πράγματα, μπορούμε κάτι να καταλάβουμε.
Το σχήμα του κόσμου παρέρχεται και η
επιθυμία του. Καλό λοιπόν θα ήταν να διατηρούσαμε την γη μας, αυτό το θαυμάσιο
κτίσμα του Θεού, σε καλή κατάσταση.
Βεβαίως. Δεν υπάρχει αντίρρησις. Διότι είναι φυσικό κατασκεύασμα. Ο Θεός το
έκανε· το κτίσμα αυτό που λέγεται Γη και είναι τόσο ωραίο. Το ‘χουμε όμως τόσο
πολύ ασχημίσει. Βάζουμε φωτιά στα δάση μας, τα ξεριζώνομε, βρωμίζουμε τις
θάλασσές μας -αυτά που είπα στην αρχή για την Οικολογία- τα πάντα πώς να
χαλάσομε, ξέρετε; Αυτό που είναι το σημερινό μας σπίτι. Σημερινό. Τι είναι η
γη; Το σημερινό μας σπίτι. Δεν είναι το αυριανό μας σπίτι. Το αυριανό με την
εσχατολογική σημασία. Γιατί για τους
πιστούς είναι η Βασιλεία του Θεού. Για τους απίστους; Ε, είναι το σπίτι τους
για πάντα. Ας το πάρουμε και έτσι. Όμως
η αμαρτία έφθειρε δυστυχώς την γη και την φθείρει διαρκώς. Βλέπετε διάφορα
συμφέροντα πώς υπάρχουν και καταστρέφουν διαρκώς και διαρκώς γη και ξηρά και
θάλασσα. Πάντως οι πιστοί προσδοκούν «οὐρανούς
καί γῆν καινήν, κατά
τό ἐπάγγελμα» -«ἐπάγγελμα» θα πει υπόσχεση- «ἐν οἷς», εις
τους οποίους ουρανούς και γη, «δικαιοσύνη κατοικεῖ», όπως
προηγουμένως σας είπα, που λέγει ο απόστολος Πέτρος εις την δευτέρα του
επιστολή.
Και ο απόστολος της αγάπης, ο Ιωάννης, που
σήμερα εορτάζομε την μετάστασή του, παραγγέλλει: «Ἀγαπητοί,
νῦν τέκνα
Θεοῦ ἐσμεν(:Τώρα είμεθα παιδιά του Θεού), καὶ οὔπω ἐφανερώθη
τί ἐσόμεθα». «Ακόμα δεν εφανερώθηκε τι θα γίνομε». «Το
σώμα μας αυτό θα μετασχηματιστεί», το έλεγε ο απόστολος Παύλος, «από θνητό σε αθάνατο, από φθαρτό σε άφθαρτο».
Γι'αυτό, ξέρετε, δυσκολεύονται να πιστέψουν οι άπιστοι. Σου λέει: «Δεν το καταλαβαίνω αυτό. Τι θα πει ανάσταση
νεκρών; Δεν το καταλαβαίνω αυτό. Εγώ μπροστά μου βλέπω αυτήν την
πραγματικότητα, ο άνθρωπος όταν ταφεί γίνεται χώμα». Δεν μπορούν να πάνε πιο πέρα. Δεν γνωρίζουν την δύναμη του Θεού.
Είναι αυτό που είπε στους Κορινθίους ο Απόστολος Παύλος, τι; Ότι «ἀγνωσίαν
Θεοῦ τινές ἔχουσιν». Τι; «Πρός
ἐντροπήν ὑμῖν ἐγώ λέγω».
«Το λέω για ντροπή σας. Ότι
μερικοί από σας έχουνε αγνωσία Θεού». Δεν γνωρίζουν, δηλαδή, την
δύναμη του Θεού. Εδώ μας έκανε ἐκ τοῦ μηδενός και δεν θα μας κάνει ἐκ τοῦ εἶναι;
Και συνεχίζει ο ευαγγελιστής Ιωάννης: «Οἴδαμεν δὲ ὅτι (:Γνωρίζομε δε ότι) ἐὰν φανερωθῇ(:όταν
θα φανερωθεί), ὅμοιοι αὐτῷ ἐσόμεθα(:θα είμεθα όμοιοι με Αυτόν), ὅτι ὀψόμεθα αὐτὸν καθώς ἐστι(:«θα Τον δούμε όπως είναι». Όπως Τον είδαν και οι
μαθηταί. Αλλά ένδοξον όμως). Καὶ πᾶς ὁ ἔχων τὴν ἐλπίδα
ταύτην ἐπ᾿ αὐτῷ ἁγνίζει ἑαυτόν(:όποιος έχει αυτήν την ισχυρή πίστη που
λέγεται ελπίδα αγνίζει τον εαυτό του, προσέχει, ρυθμίζει τον εαυτό του), καθὼς ἐκεῖνος ἁγνός ἐστι».
Αυτά
μας παραγγέλλει ο μαθητής της αγάπης και θεολόγος Ιωάννης ο ευαγγελιστής. Αμήν.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ
ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
και με απροσμέτρητη
ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή
μακαριστό
γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
απομαγνητοφώνηση και επιμέλεια:
Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΗ:
http://www.arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/mnhmh_agivn/mnhmh_agivn_036.mp3
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
