Κυριακή.

📚🌾🌞 Η ❝ Κυριακή ❞ και οι ονομασίες των ημερών ~ 

1️⃣  Η Ελληνική και η Πορτογαλική διαφέρουν σημαντικά από τις άλλες ευρωπαϊκές γλώσσες στη ονομασία των ημερών. 

📆 Οι άλλες ευρωπαϊκές γλώσσες στηρίχθηκαν κυρίως στο ελληνορωμαϊκό σύστημα, που βασιζόταν σε πλανήτες-θεότητες, ενώ στην Ελληνική ακολουθήθηκε το ιουδαϊκό ημερολόγιο — λόγω της μεγάλης επίδρασης της εβραϊκής παράδοσης στη χριστιανική παράδοση και τον Βυζαντινό πολιτισμό. Το σύστημα ακολούθησε και η Πορτογαλική.

🔹 Στο ιουδαϊκό ημερολόγιο, η βασική ημέρα ήταν το Σάββατο [< εβρ. šabbāt «ανάπαυση»] (γι' αυτό και η λέξη Σάββατο χρησιμοποιήθηκε συχνά σε ελληνιστικά κείμενα με την περιληπτική σημασία «εβδομάδα»).  Έτσι:

✦ μία σαββάτων (πρώτη μέρα μετά το Σάββατο)

✦ δεύτερα σαββάτων (δεύτερη μέρα μετά το Σάββατο)

✦ τρίτη σαββάτων...

✦ Η έκτη ημέρα:  Παρασκευή ( = «προετοιμασία για το Σάββατο»).

👉 Όμως, οι χριστιανοί έκαναν μία καίρια αλλαγή:

μετονόμασαν την "μία σαββάτων" σε "Κυριακή", δηλαδή «ημέρα τοῦ Κυρίου». Έβαλαν τον Θεό και όχι τη λατρεία του («ανάπαυση») στο επίκεντρο. Έτσι, το Σάββατο έπαψε να είναι η πρώτη και έγινε η 7η ημέρα της εβδομάδας.

📊 Η αντιστοιχία στα Ελληνικά διαμορφώθηκε ως εξής:

ιουδαϊκό ημερολόγιο ~  ελληνικό ημερολόγιο

~   ~   ~   ~   ~   ~   ~   ~   ~   ~   ~   ~

✦ μία σαββάτων         ~   Κυριακή

✦ δευτέρα σαββάτων ~   Δευτέρα

✦ τρίτη σαββάτων      ~   Τρίτη

✦ τετάρτη σαββάτων ~   Τετάρτη

✦ πέμπτη σαββάτων   ~   Πέμπτη

✦ παρασκευή             ~   Παρασκευή

✦ Σάββατον             ~   Σάββατο

Ομοίως, στα Πορτογαλικά: 

✦ Domingo (Κυριακή): < λατ. dies Domini ("Ημέρα του Κυρίου").

✦ Segunda-feira (Δευτέρα): "δεύτερη ημέρα της εβδομάδας" (< λατ. secunda feria).

✦ Terça-feira (Τρίτη): "τρίτη ημέρα της εβδομάδας" (< λατ. tertia feria).

✦ Quarta-feira (Τετάρτη): "τέταρτη ημέρα της εβδομάδας" (< λατ. quarta feria).

✦ Quinta-feira (Πέμπτη): "πέμπτη ημέρα της εβδομάδας" (< λατ. quinta feria).

✦ Sexta-feira (Παρασκευή): "έκτη ημέρα της εβδομάδας" (< λατ. sexta feria).

✦ Sábado (Σάββατο): από το λατινικό sabbatum, που κι αυτό προέρχεται από την εβραϊκή λέξη šabbāt .

Συνεπώς, η ελληνική και η πορτογαλική ονοματοδοσία των ημερών είναι μια «αρίθμηση» των ημερών με αρχή την Ημέρα του Κυρίου (Κυριακή).

📌 Σε κάποιες γλώσσες (πχ Ισλανδική, σλαβικές) ακολουθείται το σύστημα αυτό για ορισμένες ημέρες της εβδομάδας, αλλά με έναν μεικτό και ακανόνιστο τρόπο.

__________________________

2️⃣ Λατινική Παράδοση

Στην εκκλησιαστική Λατινική, η Κυριακή ονομάστηκε dies dominica («ημέρα του Κυρίου») – εξού και οι λέξεις:

• γαλ. dimanche,

• ισπ. domingo,

• ιταλ. domenica,

• ρουμ. duminică.

Τις επόμενες ημέρες, οι λατινογενείς (μη γερμανικές) γλώσσες τις ονόμασαν με βάση τη ρωμαϊκή παράδοση. Οι Ρωμαίοι είχαν ονομάσει τις ημέρες της εβδομάδας από τους 7 πλανήτες (που περιλάμβαναν και τον Ήλιο και τη Σελήνη), τους οποίους θεωρούσαν θεότητες. Έτσι:

Δευτέρα (Ημέρα της Σελήνης [Luna]):

● Λατινικά: dies Lunae

● Ιταλικά: lunedì

● Ισπανικά: lunes

● Γαλλικά: lundi

Τρίτη (Ημέρα του Άρη [Mars]):

● Λατινικά: dies Martis

● Ιταλικά: martedì

● Ισπανικά: martes

● Γαλλικά: mardi

Τετάρτη (Ημέρα του Ερμή [Mercury]):

● Λατινικά: dies Mercurii

● Ιταλικά: mercoledì

● Ισπανικά: miércoles

● Γαλλικά: mercredi

Πέμπτη (Ημέρα του Δία [Jupiter]):

● Λατινικά: dies Iovis

● Ιταλικά: giovedì

● Ισπανικά: jueves

● Γαλλικά: jeudi

Παρασκευή (Ημέρα της Αφροδίτης [Venus]):

● Λατινικά: dies Veneris

● Ιταλικά: venerdì

● Ισπανικά: viernes

● Γαλλικά: vendredi

Σάββατο (Ημέρα του Κρόνου [Saturn]):

● Λατινικά: dies Saturni

● Ιταλικά: sabato

● Ισπανικά: sábado

● Γαλλικά: samedi

___________________________

3️⃣Γερμανική Παράδοση

Οι γερμανικές γλώσσες (όπως τα Αγγλικά, Γερμανικά, Ολλανδικά, Σκανδιναβικές γλώσσες) υιοθέτησαν τη ρωμαϊκή ιδέα της σύνδεσης των ημερών με θεότητες, αλλά αντικατέστησαν τους Ρωμαίους θεούς με αντίστοιχους Γερμανικούς/Σκανδιναβικούς θεούς (ή με τους ίδιους τους πλανήτες). Έτσι:

Η  Κυριακή ήταν η «ημέρα του Ήλιου» (dies Solis).

• αγγλ. Sunday,

• γερμ. Sonntag,

• ολλ. zondag,

• δαν. søndag κ.λπ.

Οι υπόλοιπες μέρες (αναφέρουμε τα Αγγλικά)

◆  Monday: "Moon's day" - Ημέρα της Σελήνης (άμεση μετάφραση από το λατινικό dies Lunae)

◆  Tuesday: "Tiu's day" - Ημέρα του Τιρ (γερμανικός θεός του πολέμου, αντίστοιχος του Άρη)

◆  Wednesday: "Woden's day" - Ημέρα του Όντιν/Βόταν (γερμανικός θεός, αντίστοιχος του Ερμή)

◆  Thursday: "Thor's day" - Ημέρα του Θορ (σκανδιναβικός θεός του κεραυνού, αντίστοιχος του Δία)

◆  Friday: "Frigg's day" - Ημέρα της Φριγκ/Φρέγια (γερμανική θεά της αγάπης και της ομορφιάς, αντίστοιχη της Αφροδίτης)

◆  Saturday: "Saturn's day" - Ημέρα του Κρόνου (από το λατινικό dies Saturni· δεν υπήρχε άμεσος γερμανικός αντίστοιχος θεός, οπότε διατηρήθηκε το ρωμαϊκό όνομα)

__________

◾ Συνοψίζοντας, μπορούμε να μιλάμε για τρεις γραμμές ονοματοδοσίας των ημερών

✦  εβραϊκή-χριστιανική (Ελληνικά, Πορτογαλικά)

✦  ελληνορωμαϊκή (λατινογενείς γλώσσες)

✦  γερμανική-σκανδιναβική (γερμανικές γλώσσες)

____________

____________

🗒 Προσαρμογή από Γ. #Μπαμπινιώτη, Ετυμολογικό  Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας  https://lexicon.gr/etymologiko-lexico/ [λ. Κυριακή, εβδομάδα] & άλλες πηγές

Παρακλητικὸς Κανὼν εἰς τὸν ῞Αγιο Μεγαλομάρτυρα Προκόπιο Ποίημα Γεωργίου Θ. Μηλίτση, διδασκάλου.

 

 

 

 

῞Αγιος Μεγαλομάρτυς Προκόπιος

(̉Εορτάζει στὶς 8 ̉Ιουλίου)

Ὁ Ἅγιος Μεγαλομάρτυς Προκόπιος καταγόταν ἀπό τά Ἱεροσόλυμα. Ὁ πατέρας του ἦταν Χριστιανός καί ὀνομαζόταν Χριστόφορος, καί ἡ μητέρα του Θεοδοσία, εἰδωλολάτρισσα. Ἄθλησε κατά τούς χρόνους τοῦ αὐτοκράτορος Διοκλητιανοῦ (284 – 305 μ.Χ.).

Ὅταν μεγάλωσε, ἡ μητέρα του τόν ἔφερε στήν Ἀντιόχεια καί πέτυχε ἀπό τόν Διοκλητιανό, πού βρισκόταν ἐκεῖ, τόν διορισμό τοῦ Προκοπίου ὡς δούκα τῆς Ἀλεξάνδρειας. Συγχρόνως ἀνατέθηκε σέ αὐτόν ἡ ἐποπτεία τοῦ διωγμοῦ τῶν Χριστιανῶν πού ζοῦσαν στήν πόλη. Καθ’ ὁδόν ὅμως πρός τήν Ἀλεξάνδρεια, τήν νύχτα, ὁραματίσθηκε σταυρό μέ μορφή κρυστάλλου καί ἄκουσε φωνή νά τοῦ λέγει: «Ἐγώ εἶμαι ὁ Ἰησοῦς, ὁ Ἐσταυρωμένος, ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ». Ἔκπληκτος ἀπό τό ὅραμα καί τήν Θεία φωνή, ὁ Προκόπιος μεταστράφηκε, διέκοψε τήν πορεία του, μετέβη στήν Σκυθούπολη καί ἀπό ἐκεῖ ἐπέστρεψε στά Ἱεροσόλυμα, ὅπου ἀποκάλυψε στήν μητέρα του ὅσα εἶχαν διαδραματισθεῖ καί τήν μεταστροφή του στήν Χριστιανική πίστη. Ἡ ἀποκάλυψη αὐτή τάραξε τήν μητέρα του, ἡ ὁποία ἀφοῦ ἀπέτειχε νά τόν μεταπείσει τόν κατήγγειλε τόν στόν ἡγεμόνα Καισαρείας Οὐΐλκιο. Αὐτός, ἀφοῦ τόν ἀνέκρινε καί διαπίστωσε τήν ἀκλόνητη ἐμμονή του  στήν Χριστιανική πίστη, διέταξε τόν σκληρό βασανισμό του. Κατ’ αὐτό τόν τρόπο, ἀφοῦ τοῦ καταξέσχισαν τίς σάρκες μέ σιδερένια νύχια καί ὑπέμεινε καί ἄλλα βασανιστήρια, ἡμιθανής ἐγκλείσθηκε στήν φυλακή. Τήν νύχτα ἐμφανίσθηκε σέ αὐτόν ὁ Χριστός, ὁ Ὁποῖος, ἀφοῦ θεράπευσε τίς πληγές του, τόν ἐνεθάρρυνε καί τόν ἐνίσχυσε στόν ἀγῶνα του. Ὁ Προκόπιος ἄρχισε τότε νά ὑμνεῖ μεγαλοφώνως τό Ὄνομα τοῦ Κυρίου, γεγονός τό ὁποῖο προκάλεσε τήν περιέργεια τῶν φρουρῶν καί τοῦ δεσμοφύλακος. Αὐτοί, ἀφοῦ προσέτρεξαν, εἶδαν κατάπληκτοι ὑγιῆ τόν Προκόπιο καί, μπροστά στό θαῦμα, παρακάλεσαν τόν Μάρτυρα νά ὁδηγήσει καί αὐτούς στήν ἀληθινή πίστη τοῦ Χριστοῦ. Τήν ἑπομένη, ἀφοῦ ὁδηγήθηκε ἐκ νέου ἐνώπιον τοῦ ἐπάρχου, ἔλαβε τήν διαταγή νά μεταβεῖ στόν εἰδωλολατρικό ναό, γιά νά προσφέρει θυσία στά εἴδωλα. Ὁ Προκόπιος δέχθηκε, ὅταν ὅμως μπῆκε στό ναό, ἅπλωσε τά χέρια καί προσευχήθηκε, καί ἀμέσως τά εἴδωλα πού βρίσκονταν σέ αὐτόν ἔπεσαν στήν γῆ καί συνετρίβησαν. Ὁ Οὐΐλκιος, ἔξαλλος ἀπό ὀργή, διέταξε τήν μεταφορά τοῦ Προκοπίου στήν φυλακή, ἀλλά ἀπό τό θαῦμα πού ἐπιτελέσθηκε πολλοί ἀπό τούς στρατιῶτες καί τό πλῆθος μεταστράφηκαν, μεταξύ τῶν ὁποίων ἡ μητέρα τοῦ Προκοπίου Θεοδοσία, δύο τριβοῦνοι, ὁ Νικόστρατος καί ὁ Ἀντίοχος καί δώδεκα γυναῖκες συγκλητικές. Αὐτούς, ὁ ἡγεμόνας, ἀφοῦ τούς τιμώρησε σκληρά μέ κάθε εἴδους βασανιστήρια, τούς θανάτωσε δι’ ἀποκεφαλισμοῦ.

Ὅταν πέθανε αἰφνιδίως ὁ ἔπαρχος, ὁ διάδοχός του Φλαβιανός ὑπέβαλε ἐκ νέου τόν Προκόπιο σέ σκληρά βασανιστήρια. Τόν κρύπησαν μέ βούνευρα (νεῦρα βοδιοῦ), κατέκαψαν τίς πληγές μέ πυρωμένα σίδερα καί τοποθέτησαν στίς παλάμες του ἀναμμένα κάρβουνα καί λιβάνι. Ἀλλά ὁ Προκόπιος παρέμεινε ἀκλόνητος στήν Χριστιανική ὁμολογία του. Τότε ὁ Φλαβιανός διέταξε τόν ἀποκεφαλισμό τοῦ Μεγαλομάρτυρος, τό 303 μ.Χ., τόν ὁποῖο καί ὑπέμεινε προσευχόμενος καί δοξολογώντας τόν Θεό.

 

 

 

 

 

 

Παρακλητικὸς Κανὼν

εἰς τὸν ῞Αγιο Μεγαλομάρτυρα Προκόπιο

Ποίημα Γεωργίου Θ. Μηλίτση, διδασκάλου

 

Εὐλογήσαντος τοῦ ῾Ιερέως ἀρχόμεθα ἀναγινώσκοντες τὸν ΡΜΒ’ (142) Ψαλμόν. Κύριε εἰσάκουσον... καὶ εἶτα τὸ Θεὸς Κύριος, (τετράκις) καί τά Τροπάρια.

 

Ἦχος δ´. Ὁ ὑψωθεὶς ἐν τῷ Σταυρῷ.

Τὸν ἀγαπήσαντα θερμῶς τὸν Δεσπότην* καὶ μαρτυρίου ἐνδύθεντα τὴν χλαῖναν* δεῦτε πιστοὶ βοήσωμεν ἐκ βάθους ψυχῆς˙* φύλαττε Προκόπιε,* Στρατηλάτα Κυρίου,* πάντας τοὺς προστρέχοντας* ἐκ καρκίνου καὶ πλάνης* καὶ ἐκ κινδύνων ῥῦσαι, θαυμαστὲ* καὶ ἐξ ὀδόντων* τοῦ δράκοντος, πάντιμε.

 

Δόξα Πατρί ... Ἀπολυτίκιον. Ἦχος πλ. α’. Τὸν συνάναρχον Λόγον.

̉Αγρευθεῖς οὐρανόθεν πρὸς τὴν εὐσέβειαν,* κατηκολούθησας χαίρων ὥσπερ ὁ Παῦλος Χριστῷ,* τῶν Μαρτύρων καλλονὴ, Μάρτυς Προκόπιε,* ὅθεν δυνάμει τοῦ Σταυροῦ* ἀριστεύσας εὐκλεῶς* κατήσχυνας τὸν Βελίαρ* οὐ τῆς κακίας ἄτρωτους* σῷζε τοὺς πόθῳ σὲ γεραίροντας.

 

Καὶ νῦν. Θεοτοκίον.

Οὐ σιωπήσομέν ποτε Θεοτόκε,* τὰς δυναστείας Σου λαλεῖν οἱ ἀνάξιοι* εἰμὴ γὰρ Σὺ προΐστασο πρεσβεύουσα* τίς ἡμᾶς ἐῤῥύσατο ἐκ τοσούτων κινδύνων;* Τίς δὲ διεφύλαξεν*  ἕως  νῦν  ἐλευθέρους;*  Οὐκ  ἀποστῶμεν  Δέσποινα ἐκ Σοῦ,* Σοὺς    γὰρ δούλους σώζεις ἀεί,* ἐκ παντοίων δεινῶν.

 

Ὁ Ν΄ (50) Ψαλμός καὶ εἶτα ὁ Κανών[1].

 

ᾨδὴ α´. Ἦχος πλ. δ´. Ὑγρὰν διοδεύσας.

Προστάτευσον πάντας θαυματουργέ,* ἐκ νόσων ποικίλω*, καὶ κινδύνων παντοειδῶν,* ὑγείαν παράσχου, θεηγόρε,* καὶ προκοπὴν βίου, μάρτυς Προκόπιε.

 

Εἰρήνευσον, Μάρτυς θαυματουργέ,* ψυχὴν τὴν ἀθλίαν,* ἣν ἐμόλυνα περισσῶς·* διὸ καταφεύγω σοι, τρισμάκαρ,* καὶ ἐξαιτοῦμαι βοήθειαν, ῞Αγιε.

 

Δόξα Πατρί …

Νοσήσας ἐκ πάντων ὀδυνηρῶς,* πρὸς σὲ καταφεύγω,* τὸν ἀλάνθαστον ἰατρὸν,* καὶ τὴν σὴν βοήθειαν αἰτοῦμαι·* μάρτυς Κυρίου καὶ θεῖε Προκόπιε.

 

Καί νῦν … Θεοτοκίον.

Ν οῦν καί καρδίαν πάντων ἡμῶν* λιταῖς σου, Παρθένε,* ἐναρμόνησον ταπεινῶς* δεόμεθα πόθῳ οἱ ἱκέται* ταῖς τοῦ Υἱοῦ Σου ἐντεύξεισι, ῎Αχραντε.

 

ᾨδὴ γ´. Οὐρανίας ἁψῖδος ...

῾Ικετεύω σε Μάρτυς, καὶ θεῖε Προκόπιε,* παράσχου ἡμῖν θεοφόρε,* πᾶσαν βοήθειαν,* τοῖς εὐφημοῦσι, φωστήρ,* καὶ καταφεύγουσι πόθῳ,* πειρασμῶν ἀπάλλαξον,* τῇ μεσιτείᾳ σου.

 

̉Απὸ πάσης ἀνάγκης,* καὶ τῶν δεινῶν λύτρωσαι*, τοὺς πρὸς σὲ προσπίπτοντας πίστει,* μάκαρ Προκόπιε·* παράσχου πᾶσι σοφὲ,* ἁμαρτημάτων τὴν γνῶσιν,* καὶ ἐκ πλάνης δαιμόνων,* τάχος ἐξάρπασον.

 

Προστασίαν καὶ σκέπην,* ψυχῆς τε καὶ σώματος,* αἰτοῦμαι παμμάκαρ καὶ θεῖε, ὄντως Προκόπιε·* ἐκκάθαρόν με σοφὲ,* ἐκ τῶν παθῶν ταῖς λιταῖς σου* καὶ ἐκ παντοίων θλίψεων,* σῶσον ἱκέτην σου.

 

Θεοτοκίον.

Τοῦ πυρὸς τὴν μανίαν,* καταστέλεις, ῎Αχραντε,* καὶ τοὺς κινδυνεύοντας τάχος* σώζεις, Παντά­νασ­­σα,* διὸ πίστει πιστοὶ* σοι καταφεύγουσι πό­θῳ* καὶ αἰτοῦσι ἅπαντες* τὴν προστασία Σου. 

 

Διάσωσον* ἀπὸ κινδύνων ἱκέτας σου Θεοφόρε,* ὅτι πάντες σεμνοπρεπῶς πρὸς σὲ καταφεύγομεν,* ὡς ἄγρυπνον φύλακά τε καὶ ῥύστην.

 

̉Επίβλεψον* ἐν εὐμενείᾳ πανύμνητε Θεοτόκε,* ἐπὶ τὴν ἐμὴν χαλεπὴν τοῦ σώματος κάκωσιν* καὶ ἴασαι τῆς ψυχῆς μου τὸ ἄλγος.

 

Εἶτα Δέησις καὶ τὸ Κάθισμα. ῏Ηχος β΄. Πρεσβεία Θερμὴ ...

Πλεόντων σωτήρ,* ὁδοιπορούντων σύμμαχος,* πενθούντων χαρά,* νοσούντων ἰατήριον,* ἐδείχθης Προκόπιε.* Διό σοι προσπίπτομεν, ῞Αγιε,* αἰτοῦντες χάριν τὴν σὴν δαψιλὴν,* ἐν πάσαις τοῦ βίου περιστάσεσιν.

 

ᾨδὴ δ´. Εἰσακήκοα Κύριε ...

Μολυσμῶν ἀποκάθαρον,* τὰς ψυχᾶς ἡμῶν Μάρτυς, σεμνὲ Προκόπιε,* καὶ παντοίας νόσου καὶ βλάβης* ῥῦσαι θαυμαστέ,* τοὺς ἱκέτας σου.

 

Τῆς κολάσεως ἄξιος,* ἀληθῶς ὁ τάλας θεόφρον γέγονα,* διὸ τρέμω ὁ ἀνάξιος* καὶ προστρέχω, θαυμαστέ, τῇ σκέπῃ σου.

 

̉Ιατρὸς ὁ ἀλάνθαστος,* ἀνεδείχθης Μάρτυς Χριστοῦ Προκόπιε,* σὺ τοὺς πόνους κα­ταπράϋνον,* καὶ ὑγείαν δώρησαί μοι Ἅγιε.

 

Θεοτοκίον.

̉Εκ τροχαίου προστάτευσον* τὸν ἱκέτην, Δέσποι­να Θεονύμφευτε,* καὶ τοὺς εἰς Σὲ καταφεύγο­ντας* ὑ­γιείαν δίδου, Παναμώμητε.

 

ᾨδὴ ε´. Φώτισον ἡμᾶς ...

Φρούρησον ἡμᾶς* ταῖς πρεσβείαις σου μακάριε,* καὶ τοὺς ἱκέτας σκέπε Μάρτυς σεμνέ* καὶ ἐξ ὀδόντων τοῦ ἐχθροῦ,* τάχος ἐξάρπασον.

 

Νόσων ἰατρός* ἀνεδείχθης μέγας ῞Αγιε,* καὶ πάντων τῶν Χριστιανῶν,* σὺ φρουρός, ἀσπὶς καὶ τεῖχος ἀπόρθητον,* σεμνὲ Προκόπιε.

 

῾Ρῦσαί με δεινῶν* καὶ στενώσεως Προκόπιε,* ἐκ νόσων καὶ θλίψεων καὶ συμφορῶν,* τῇ μεσιτείᾳ σου μάκαρ,* ταχύ ἀπάλλαξον.

                              

Θεοτοκίον.

῎Εμπλησον χαρᾶς εὐεργέτας τοῦ ἱκέτους Σου* καὶ διαφύλαττε αὐτούς, Μαριάμ,* ἐκ πάσης βλά­βης* καὶ στενώσεως σοῦ δέομαι.

 

ᾨδὴ στ´. Τὴν δέησιν ἐκχεῶ ...

̉Εν κλίνῃ, νῦν ἀσθενῶν κατάκειμαι,* ὁ πανάθλιος ἱκέτης σου Μάρτυς,* καὶ τὴν σὴν βοήθειαν, μάκαρ, αἰτοῦμαι,* ἣν δώρισαί μοι ταχέως, Προκόπιε,* καὶ πᾶσαν λύπην τῆς ψυχῆς,* ἀπ᾿ ἐμοῦ ἀποδίωξον Ἅγιε.

 

Σωμάτων, θεραπευτὴν καλοῦμέν σε,*  ̉Ορθοδόξων ἡ πληθὺς θεοφόρε,* καὶ τῶν ψυχῶν ἰατρὸν καὶ προστάτην,* καὶ τῶν ἐν θλίψεσι καὶ ζάλαις προπύργιον,* Προκόπιε θαυματουργέ,* τῶν πιστῶν σὺ στεῤῥὸν καταφύγιον.

 

̉Εκ καρκίνου καὶ αἰφνιδίου θανάτου,* διαφύλαττέ συ Στρατηλάτα,* καὶ ἐκ παθῶν καὶ δεινῶν ἀλγηδόνων,* ῥῦσαι ἱκέτην σου, μάκαρ Προκόπιε,* καὶ σῶσον τοὺς Χριστιανοὺς,* ἐκ παγίδων τοῦ ὄφεως, ῞Αγιε.

 

Θεοτοκίον.

Πανάχραντε, ̉Ορθοδόξους φύλαττε* καὶ διάσωζε ἐκ πάσης κακίας* καὶ ἐν τῇ πίστει ἡμῶν ἀλ­λοδόξους* τάχος ὁδήγησον πᾶντες δεόμεθα* τοὺς δὲ ποιμένας ἀκραιφνεῖς* ὁδηγοὺς ἱκετῶν Σου ἀνάδει­ξον.

 

Διάσωσον,* ἀπὸ κινδύνων ἱκέτας σου θεοφόρε,* ὅτι πάντες σεμνοπρεπῶς πρὸς σὲ καταφεύγομεν,* ὡς ἄγρυπνον φύλακά τε καὶ ῥύστην.

 

῎Αχραντε,* ἡ διὰ λόγου τὸν Λόγον ἀνερμηνεύτως,* ἐπ᾿ ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν τεκοῦσα δυσώπησον,* ὡς ἔχουσα μητρικὴν παῤῥησίαν.

 

Καὶ πάλιν Δέησις ὑπὸ τοῦ ῾Ιερέως καὶ ὁ Χορὸς μεθ΄ ἑ­κά­στην αἴ­τη­σιν ψάλ­λει τὸ Κύ­ρι­ε ἐ­λέ­η­σον (γ΄) καὶ εἶτα τὸ Κοντάκιον.

Ἦχος β´. Προστασία τῶν Χριστιανῶν ...

Προστάτης πτωχῶν ἀνεδείχθης, μακάριε,* καὶ νοσούντων ἰατρὸς ἀλάνθαστος ῞Αγιε,* μὴ παρίδῃς ἁμαρτωλῶν δεήσεων φωνάς,* ἀλλὰ φύλαξον, θαυματουργέ,* ἐκ τῶν παγίδων τοῦ ἐχθροῦ,* ἡμᾶς τοὺς σοὶ προστρέχοντας.* Τάχυνον εἰς πρεσβείαν* καὶ σπεῦσον εἰς ἱκεσίαν* ὁ ἑτοιμότατος φρουρός,* παναοίδιμε Προκόπιε.

 

Καὶ εὐθὺς τὸ Προκείμενον.  Ἦχος δ´.

Δ ίκαιος ὡς φοίνιξ ἀνθήσει καί ὡσεί κέδρος ἡ ἐν τῷ Λιβάνῳ πληθυνθήσεται. (δίς)

 

Στίχος. Πεφυτευμένος ἐν τῷ οἴκῳ Κυρίου, ἐν ταῖς αὐλαῖς τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἐξανθήσουσιν.

Δίκαιος ὡς φοίνιξ ἀνθήσει καί ὡσεί κέδρος ἡ ἐν τῷ Λιβάνῳ πληθυνθήσεται.

 

῾Ο ῾Ιερεύς: Καὶ ὑπὲρ τοῦ καταξιωθῆναι ἡμᾶς τῆς ἀ­κροά­σεως τοῦ ἁγίου Εὐαγγελίου …

῾Ο χορός: Κύριε ἐλέησον (τρίς)

῾Ο ῾Ιερεύς: ̉Εκ τοῦ κατὰ Λουκᾶν ἁγίου Εὐαγγελί­ου, τὸ ἀ­νάγνωσμα. Πρόσχωμεν. (Κεφ. ιβ΄ 8 – 12) 

῾Ο χορός: Δόξα σοι, Κύριε, δόξα σοι

 

Εἶπεν ὁ Κύριος τοῖς ἑαυτοῦ Μαθηταῖς˙ πᾶς ὃς ἂν ὁμολογήσῃ ἐν ἐμοὶ ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων καὶ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ὁμολογήσει ἐν αὐτῷ ἔμπροσθεν τῶν Ἀγγέλων τοῦ Θεοῦ˙ ὁ δὲ ἀρνησάμενός με ἐνώπιον τῶν ἀνθρώπων, ἀπαρνηθήσεται ἐνώπιον τῶν Ἀγγέλων τοῦ Θεοῦ. Καὶ πᾶς ὃς ἐρεῖ λόγον εἰς τὸν Υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου, ἀφεθήσεται αὐτῷ˙ τῷ δὲ εἰς τὸ Ἅγιον Πνεῦμα βλασφημήσαντι, οὐκ ἀφεθήσεται. ῞Οταν δὲ προσφέρωσιν ὑμᾶς ἐπὶ τὰς συναγωγάς καὶ τὰς ἀρχάς καὶ τὰς ἐξουσίας, μὴ μεριμνᾶτε πῶς ἤ τι ἀπολογήσησθε, ἤ τι εἴπητε˙ τὸ γὰρ ῞Αγιον Πνεῦμα διδάξει ὑμᾶς ἐν αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἃ δεῖ εἰπεῖν.

῾Ο Χορός. Δόξα σοι, Κύριε, δόξα σοι.

 

Δόξα Πατρί ...

Ταῖς τοῦ  ̉Αθλοφόρου πρεσβείαις Ἐλεῆμον,* ἑξάλειψον τὰ πλήθη* τῶν ἐμῶν ἐγκλημάτων.

 

Καὶ νῦν καί ἀεί ...

Ταῖς τῆς Θεοτόκου πρεσβείαις Ἐλεῆμον,* ἑξάλειψον τὰ πλήθη* τῶν ἐμῶν ἐγκλημάτων.

 

Στίχος. Ἐλεῆμον, ἐλέησόν με ὁ Θεός…

Προσόμοιον. Ἦχος πλ. β΄. Ὅλην ἀποθέμενοι.

Μ

ὴ ἐγκαταλείπης με* τῶν  ̉Ορθοδόξων προστά­τα* καὶ πιστῶν τὸ στήριγμα,* ἀλλὰ δέξαι δέη­σιν τοῦ ἱκέτους σου·* θλῖψις γὰρ ἔχει με,* φέρειν οὐ δύνα­μαι* ἀρχεκάκου τὰ τοξεύματα˙* σκέπην οὐ κέ­κτημαι* οὐ­δὲ ποῦ πρσφύγω, Προκόπιε,* πά­ντοθεν πολεμού­με­νος* καὶ παραμυθίαν οὐκ ἔχω πλὴν σου.* Σπεῦ­σον, Στρατηλάτα,* καὶ γίνου σὺ προ­στάτης καὶ φρουρὸς* καὶ βακτηρία ἀκλόνητος,* πάντων τῶν τι­μῶντων σε.

 

 Ὁ Ἱ­ε­ρεύς.  Σῶ­σον ὁ Θε­ὸς

Ὁ χο­ρός· Κύ­ρι­ε, ἐ­λέ­η­σον (ιβ΄).

Ὁ Ἱ­ε­ρεύς· Ἐ­λέ­ει, καὶ οἰ­κτιρ­μοῖς,...

Ὁ χο­ρός· ̉Αμήν.

 

Καὶ ἀποπληροῦμεν τὰς λοιπὰς ᾨδὰς τοῦ Κανόνος.

 

ᾨδὴ ζ´. Οἱ ἐκ τῆς Ἰουδαίας.

Νικητὴς ἀνεδεὶχθης* καὶ κατέλυσας Μάρτυς πάντα τὰ εἴδωλα,* διὸ σὲ ἱκετεύω,* καὶ δέομαι Ἅγιε,* τὴν νεότητα φύλαξον* καὶ ἐκ τῶν παρεκτροπῶν* διάσωσον εὐχαῖς σου.

 

̉Ισχυρὸς ἀνεδείχθης,* τοῦ Σταυροῦ τῇ δυνάμει, σεμνὲ Προκόπιε,* καὶ πᾶσι τοῖς νο­σοῦσι,* ὑγείαν σὺ παρέχεις,* διὸ ἅπαντες ᾄδομεν,* ὁ τῶν Πατέρων ἡμῶν* Θεός, εὐλογητὸς εἶ.

 

Τοῦ Σταυροῦ τῇ δυνάμει* τῶν εἰδώλων τὰ ξόανα ἐθρυμμάτισας* καὶ νίκην ἐδωρίσω,* ἡμῖν τοῖς  ̉Ορθοδόξοις,* διὸ ᾄδοντας λέγομεν˙* ὁ τῶν Πατέρων ἡμῶν,* Θεὸς εὐλογη­τὸς εἶ.

 

Θεοτοκίον.

Τοῦ σεισμοῦ τὴν μανία* καταπαύει ὁ Πλάστης, Παρθένε ἕνδοξε,* διὸ πιστῶν τὰ πλήθη* αἰτοῦσι σαῖς πρεσβεῖαις* καὶ  γονυκλινῶς σοῦ  δέονται,* τὸν  Σὸν Υἱόν, Μαριάμ,* εὐμένισον λιταῖς Σου.

 

ᾨδὴ η´. Τὸν Βασιλέα.

Τοὺς ἐν τῇ κλὶνῃ* τοῦ πόνου πάντας κειμένους,* σὺ παράσχου τήν  ὑγείαν, Τρισμάκαρ,* ἵνα σὲ ὑμνοῦμεν,* εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας.

 

Τοὺς προσελθόντας,* ἐν τῷ σεπτῷ σου τεμένει,* μὴ παρίδῃς, θεόφρον, ὑμνοῦντας* καὶ ὑπερυψοῦντας* εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας.

 

Τ ῶν ἰαμάτων* κρουνὸς, σοφὲ, ἀνεδείχθης* καὶ πτωχοὺς, Προκόπιε, μὴ παρίδῃς,* ἵνα σέ ὑμνοῦμεν* εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας.

 

Θεοτοκίον.

̉̉Εκ τῶν ἀνθρώπων* τὴν ἀνασφάλειαν τάχος* ἐκδι­ώκεις,  Παρθένε  Μαρία,*  καὶ  εἰς  τὰς  ψυχὰς  μας* ἐλπίδαν ἐμφυτεύεις.

 

ᾨδὴ θ΄. Κυρίως Θεοτόκον.

Χαρᾶς καὶ εὐφροσύνης* ἔμπλησον, παμμάκαρ,* τοὺς ἐξαιτοῦντας ἐν πίστει τὴν σὴν ἀῤῥωγήν* καὶ τοὺς ἐν θλίψεσιν ὄντας* τάχος ἐπίσκεψαι.

 

Προκόπιε Θεόφρον,* φύλαττε, τρισμάκαρ,* ἐκ πάσης νόσου, ἀνάγκης καὶ θλίψεως* τοὺς εὐσεβῶς Στρατηλάτα* σὲ μεγαλύνοντας.

 

῏Ω μέγα Στρατηλάτα,* φάλαγγος Κυρίου,* τοὺς στρατευομένους καλῶς διαφύλαξον* καὶ ἁμαρτάδων μου λύσιν,* εὐχαῖς σου δώρησαι.

 

Θεοτοκίον.

Σοὶ Δέσποινα προσπίπτω* καὶ καθικετεύω* τοὺς  ̉Ὀρθοδόξους ἐκ πλάνης διάσωσον* καὶ κεκοιμη­μένοις λιταῖς σου* δίδου ἀνάπαυσιν.

 

Καὶ τὰ παρόντα Μεγαλυνάρια.

῎Αξιόν ἐστιν ὡς ἀληθῶς,* μακαρίζειν Σε τὴν Θεοτόκον,* τὴν ἀειμακάριστον καὶ πα­ναμώμητον καὶ μητέρα τοῦ Θεοῦ ἡμῶν.* Τὴν τιμιωτέραν τῶν Χερουβείμ* καὶ ἐνδο­ξοτέραν* ἀσυγκρίτως τῶν Σεραφείμ,* τὴν ἀδιαφθόρως Θεὸν Λόγον τεκοῦσαν,* τὴν ὄ­ντως Θεοτόκον* Σέ μεγαλύνομεν.

 

Χαίροις, Ὀρθοδόξων ἡ καλλονή˙ χαίροις, διωχθέντων, καταφύγιον ἰσχυρόν˙ χαίροις, τῶν ἐν θλίψει* καὶ τῶν ἐν ἐξορίᾳ,* Προκόπιε θεόφρον,* τὸ παραμύθιον.

 

Μάρτυς τοῦ Κυρίου θαυματουργέ,* φύλαττε ἱκέτας* ἀπὸ βλάβης τε καὶ φθορᾶς,* ἐκ νόσων παντοίων* καὶ θλίψεων ποικίλων* καὶ τοῖς ἐν μετανοίᾳ,* δάκρυα δώρησαι.

 

Σκέπαζε, Προκόπιε θαυμαστέ,* πάντας τοὺς συζύγους* καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν σοφέ.* Φύλαττε ἐκ νόσων,* σατανικῶν παγίδων* καὶ ὀλιγοπιστίας* ἱκέτας, ἔνδοξε.

 

῎Εχοντες προστάτην, θαυματουργὲ,* σὲ τὸν Στρατηλάτην,* Ἐκκλησίας τὴν κορυ­φήν,* χαίρομεν ἀσμένως,* κηρύττομεν δεόντως,* Χριστοῦ τὰ μεγαλεῖα,* Μάρτυς Προκόπιε.

 

Πᾶσαι τῶν  ̉Αγγέλων αἱ στρατιαί,* Πρόδρομε Κυρίου,*  ̉Αποστόλων ἡ δωδεκάς,* οἱ ῞Α­γιοι Πάντες* μετά τῆς Θεοτόκου,* ποιήσατε πρεσβείαν* εἰς τὸ σωθῆναι ἡμᾶς.

 

῾Ο Χορός: Τὸ Τρισάγιον, Δόξα Πατρὶ..., Πάτερ ἡμῶν... καὶ ὁ ῾Ιερεύς: ῞Οτι σοῦ ἐστιν... καὶ τὸ ̉Απολυτίκιον τοῦ ῾Αγίου.

Ἦχος πλ. α’. Τὸν συνάναρχον Λόγον.

̉Αγρευθεῖς οὐρανόθεν πρὸς τὴν εὐσέβειαν, κατηκολούθησας χαίρων ὥσπερ ὁ Παῦλος Χριστῷ, τῶν Μαρτύρων καλλονὴ Μάρτυς Προκόπιε, ὅθεν δυνάμει τοῦ Σταυροῦ, ἀριστεύσας εὐκλεῶς, κατήσχυνας τὸν Βελίαρ, οὐ τῆς κακίας ἄτρωτους, σῷζε τοὺς πόθω σὲ γεραίροντας.

 

Πά­λιν Δέησις  καὶ εἶτα ὁ ῾Ι­ε­ρεὺς ποι­εῖ τὴν ἀ­πό­λυ­σιν. Τῶν πιστῶν ἀσπαζομένων τὰς ἱεράς εἰκόνας ψάλ­λομεν τά ἑξῆς:

 

Ἦχος β΄. Ὅτε ἐκ τοῦ ξύλου.

Πάντας τοὺς προστρέχοντας θερμῶς,* τῇ σῇ κραταιᾷ προστασίᾳ* καὶ ἀντιλήψει, σοφέ,* φύλαττε πρεσβείαις σου καὶ σῶσον, ῞Αγιε,* τὰς αἰτήσεις ἐκπλήρωσον,* καὶ ἐξ ὁλεθρίων,* πειρασμῶν τοῦ ὄφεως,* ῥῦσαι, θεόφρον, ἀεί.* Λύχνε τοῦ Χριστοῦ, φωτοφόρε,* εὔχου ὦ Προκόπιε ἔτι* καὶ ὑπὲρ ἡμῶν τῶν ἀνυμνούντων σε.

 

Δέσποινα πρόσδεξαι,* τὰς δεήσεις τῶν δούλων Σου* καὶ λύτρωσαι ἡμᾶς* ἀπὸ πάσης ἀνάγκης καὶ θλίψεως.

 

Τήν πᾶσαν ἐλπίδα μου* εἰς Σέ ἀνατίθημι,* Μῆτερ τοῦ Θεοῦ,* φύλαξόν με* ὑπό τήν σκέπην Σου.

 

Δι̉ εὐχῶν τῶν ῾Αγίων Πατέρων ἡμῶν. Κύριε Ἰησοῦ Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν έλέησον ἡμᾶς.

 

  ̉Αμήν.

 

 

---

[1] Εἰς τὰ δύο πρῶτα τροπάρια ἑκάστης ᾠδῆς λέγομεν: ῞Αγιε τοῦ Θεοῦ, πρέσβευε ὑπὲρ ἡμῶν, εἰς δὲ τὰ δύο τελευ­ταῖα: Δό­ξα Πα­τρὶ…,  Καὶ νῦν…