Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αγιογραφίες. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αγιογραφίες. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026
6 Νοεμβρίου . Μνήμη της μετά φιλανθρωπίας κατενεχθείσης κόνεως επί Λέοντος του Μεγάλου.
Πέμπτη 6 Νοεμβρίου . Μνήμη της μετά φιλανθρωπίας κατενεχθείσης κόνεως επί Λέοντος του Μεγάλου
Βιογραφία
Φλέγειν ἀπειλεῖς, ἀλλὰ πάλιν οὐ φλέγεις,
Ὀργῇ κεράσας μακροθυμίαν Λόγε.
Γράφει ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης για το γεγονός αυτό:
«Kατά τον δέκατον όγδοον χρόνον της βασιλείας Λέοντος του Mεγάλου, του επικαλουμένου Mακέλλη και Θρακός, ήτοι εν έτει υοε΄ [475], εν τη έκτη του Nοεμβρίου μηνός, κατά την ώραν του μεσημερίου, έγινεν όλος ο ουρανός συνεφιασμένος. Tην δε συνειθισμένην μελανάδα των νεφελών μεταβαλών εις κόκκινον χρώμα, εφαίνετο ότι μέλλει να κατακαύση όλον τον κόσμον. Tόσον γαρ πολλά εξέπληξεν όλους τους ανθρώπους, ώστε οπού και από μόνην την θεωρίαν του ουρανού ενόμιζον όλοι, ότι ανίσως πέση βροχή από τα τοιαύτα κατακόκκινα σύνεφα, βέβαια η βροχή εκείνη θέλει είναι φωτία και φλόγα, ήτις έχει να κατακαίη. Kαθώς εκατέκαιε και η εις τα Σόδομα πεσούσα πυρίνη βροχή. Διά την αμφίβολον λοιπόν ταύτην προσδοκίαν, όλοι οι Xριστιανοί εκατέφευγαν εις τας ιεράς Eκκλησίας, και παρεκάλουν τον Θεόν με δεήσεις και κλαυθμούς. Όθεν ο φιλάνθρωπος Kύριος, συγκεράσας την αγαθότητά του με την τιμωρίαν, επρόσταξε τα νέφη και έβρεχον μίαν βροχήν ασυνείθιστον και παράξενον, η οποία επροξένει φόβον εις τους αμαρτάνοντας, διότι η βροχή εκείνη αρχίσασα από την ώραν του εσπερινού, εβάσταξεν έως εις το μεσονύκτιον.
H δε καταπίπτουσα βροχή, ήτον μία σκόνις μαύρη, και έκαιε δυνατά παρομοίως με την στάκτην της αναμμένης καμίνου. Kαι τόση πολλή έπεσεν, ώστε οπού ευρέθη επάνω από την γην και από τα κεραμίδια των οίκων, περισσότερον από μίαν πιθαμήν ανδρός. Kατέφλεξε δε και κατέκαυσεν όλα τα χορτάρια της γης και βοτάνας και δένδρα. Ήτον δε και πολλά δυσκολόπλυτος, εφανέρονε δε με τούτο, τόσον την αγανάκτησιν του Θεού, όσον και την δυσκολόπλυτον αμαρτίαν. Διότι μετά ταύτα, έπεσαν μεν πολλαί και ραγδαίαι βροχαί εις διάστημα πολλών ημερών, μόλις δε και μετά βίας εδυνήθηκαν να ξεπλύνουν την σκόνιν εκείνην. Tούτο δε ήτον αίνιγμα. Eπειδή γαρ η αμαρτία ευρίσκεται εις ημάς ωσάν σκόνις πυρίνη και μαύρη, και κατατρώγει ωσάν φωτία τα της αρετής βλαστήματα, διά τούτο χρειαζόμεθα ωσάν βροχήν, πολλά δάκρυα, αναδιδόμενα κάτωθεν από αυτό το βάθος της καρδίας με στεναγμόν και πικρίαν ψυχής. Ίνα με αυτά, την μεν της κακίας φλογίζουσαν στάκτην εκπλύνωμεν, ποτίσωμεν δε την καλήν γην του νοός μας, και ποιήσωμεν αυτήν να καρποφορή αρετάς. Kαι έτζι διά τούτων γλυτώσωμεν από την τιμωρίαν της γείνης, η οποία κατακαίει τας ψυχάς ημών και τα σώματα. Eπιτύχωμεν δε της Bασιλείας των Oυρανών».
The Intercession of Christ and the VirginAttributed to Lorenzo Monaco .
The Intercession of Christ and the Virgin
Attributed to Lorenzo Monaco
(Piero di Giovanni),
before 1402
Tempera on canvas,
239.4 × 153 cm
The Metropolitan Museum of Art, New York
Kneeling before God the Father, who sends down the Holy Spirit, Christ displays his Passion wound while the Virgin Mary bares her breast, pleading for the tiny kneeling donor family below. Golden inscriptions record their prayers for mercy.
Μοναδικὴ εἰκόνα Τῆς Θεοτόκου «Φύλακας Μητέρων καὶ Μωρῶν», γραμμένη στὸ Ἅγιο Ὅρος καὶ μεταφέρθηκε στὴ Ρωσία, στὴ Μονὴ Tolgsky.
Μοναδικὴ εἰκόνα Τῆς Θεοτόκου «Φύλακας Μητέρων καὶ Μωρῶν», γραμμένη στὸ Ἅγιο Ὅρος καὶ μεταφέρθηκε στὴ Ρωσία, στὴ Μονὴ Tolgsky.
Ἡ εἰκόνα Τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου εἶναι βοηθὸς στὸν τοκετό, ἐνώπιόν Της προσεύχονται γιὰ τὴ σύλληψη ἑνὸς παιδιοῦ, γιὰ τὴν ὑγεία καὶ τὴ βοήθεια στὴν ἀνατροφὴ τῶν παιδιῶν.
Ἡ εἰκόνα βρίσκεται στὸν ναὸ τοῦ Τιμίου Σταυροῦ τῆς μονῆς δίπλα στὴ θαυματουργὴ εἰκόνα τῆς εἰκόνας «Τόλγκα» Τῆς Θεοτόκου.
Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2026
Λεοντίου Νεαπόλεως, Βίος Ιωάννου του Ελεήμονος .
📜🌾 Λεοντίου Νεαπόλεως, Βίος Ιωάννου του Ελεήμονος
▶ Τον 7ο αιώνα, ένας μορφωμένος επίσκοπος της Κύπρου, ο Λεόντιος (επίσκοπος Νεαπόλεως, της σημερινής Λεμεσού) έκανε μια ενδιαφέρουσα συγγραφική επιλογή: αποφάσισε να γράψει όχι με περίτεχνο λόγο, αλλά με απλότητα, ώστε να τον καταλαβαίνουν ακόμη και οι λιγότερο μορφωμένοι άνθρωποι της εποχής του. Είναι το περίφημο έργο του «Βίος του Ιωάννη του Ελεήμονος» (πατριάρχη Αλεξανδρείας την ίδια εποχή, με καταγωγή από την Κύπρο).
Στον πρόλογο εξηγεί αυτή την επιλογή:
📜 «τῷ ἐνυπάρχοντι ἡμῖν πεζῷ καὶ ἀκαλλωπίστῳ
καὶ χαμηλῷ χαρακτῆρι διηγησώμεθα
εἰς τὸ δύνασθαι καὶ τὸν ἰδιώτην καὶ
ἀγράμματον ἐκ τῶν λεγομένων ὠφεληθῆναι.»
Δηλαδή: θα διηγηθεί τα γεγονότα με το πεζό, ακαλλώπιστο και χαμηλό ύφος που διαθέτει, ώστε να μπορεί να ωφεληθεί από αυτά ακόμη και ο απλός, αγράμματος άνθρωπος.
▶ Ο Λεόντιος, αν και λόγιος, επιλέγει συνειδητά το απλούστερο ύφος, μάλιστα, αντιπαραβάλλει τη δική του γραφή με εκείνη των προκατόχων του, του Ιωάννη Μόσχου και του Σωφρονίου, οι οποίοι είχαν γράψει για τον ίδιο άγιο «σοφῶς καὶ ἀνωτέρως».
Ο Βίος έχει εξαιρετική αξία ως γλωσσικό τεκμήριο της εποχής, γιατί μάς βοηθάει να εντοπίσουμε στοιχεία της ομιλούμενης γλώσσας της εποχής (παρά το γεγονός ότι υπέστη διόρθωση προς το λογιότερο, όπως υποθέτουν οι φιλόλογοι).
____________________________
▶ Ένα μικρό δείγμα από το 8ο κεφάλαιο, όπου ο Ιωάννης περιγράφει ένα όραμα που είδε.
◈ Κείμενο (Gelzer, Cap. VIII)
📜 Ὡς ἤμην ἐν Κύπρῳ νεώτερος ἔτι ὑπάρχων ὡς ἐτῶν δεκαπέντε, θεωρῶ ἐν μιᾷ καθ᾿ ὕπνους κόρην τινά, ἧς τὸ εἶδος ὑπῆρχεν ὑπὲρ τὸν ἥλιον, κεκοσμημένην ὑπὲρ πᾶσαν ἀνθρωπίνην ἐπίνοιαν, ἐλθοῦσαν καὶ σταθεῖσαν ἔμπροσθεν τῆς κλίνης μου καὶ νύξασάν με εἰς τὴν πλευράν μου. ἔξυπνος δὲ γενόμενος θεωρῶ αὐτὴν ἐν ἀληθείᾳ ἑστῶσαν καὶ ἐνόησα μὴ εἶναι αὐτὴν γυναῖκα. τῷ τύπῳ οὖν τοῦ σταυροῦ κατασφραγισάμενος εἶπον αὐτῇ·
«Τίς εἶ σὺ καὶ πῶς ἐτόλμησας εἰσελθεῖν ἐπάνω μου ὡς κοιμῶμαι;»
εἶχεν δὲ καὶ στέφανον ἐξ ἐλαιοκλάδων ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτῆς. τότε ἐκείνη ἱλαρῷ τῷ προσώπῳ καὶ μειδιάσασα τοῖς χείλεσιν λέγει μοι·
«Ἐγώ εἰμι ἡ πρώτη τῶν θυγατέρων τοῦ βασιλέως.»
ὡς δὲ ταῦτα ἤκουσα, εὐθέως προσεκύνησα αὐτήν. τότε λέγει μοι·
«Ἐὰν κτήσῃ με φίλην, ἐγὼ εἰσφέρω σε ἐνώπιον τοῦ βασιλέως. καὶ γὰρ οὐδεὶς ἔχει παρρησίαν πρὸς αὐτόν, ὡς ἐγώ. ἐπὶ τῆς γῆς γὰρ ἐποίησα αὐτὸν ἐγὼ ἐνανθρωπῆσαι καὶ σῶσαι τοὺς ἀνθρώπους.»
καὶ ταῦτα εἰποῦσα ἀφανὴς ἐγένετο. ἐγὼ οὖν εἰς ἑαυτὸν ἐλθὼν συνῆκα τὸ ὅραμα καὶ εἶπον·
«Πίστευσον. ἡ συμπάθεια ἤγουν ἡ ἐλεημοσύνη ἐστίν· καὶ διὰ τοῦτο εἶχεν εἰς τὴν κεφαλὴν ἐξ ἐλαίας φύλλων τὸν στέφανον. καὶ γὰρ ὡς ἀληθῶς ἡ πρὸς ἀνθρώπους συμπάθεια καὶ εὐσπλαγχνία τὸν κύριον σαρκοφορῆσαι ἐποίησεν.»
❧
📖 Νεοελληνική απόδοση
Όταν ήμουν στην Κύπρο, ακόμη νέος, γύρω στα δεκαπέντε μου χρόνια, βλέπω στον ύπνο μου μια κόρη, που η όψη της ξεπερνούσε τον ήλιο, στολισμένη πέρα από κάθε ανθρώπινη φαντασία. Ήρθε, στάθηκε μπροστά στο κρεβάτι μου και με σκούντησε στα πλευρά. Όταν ξύπνησα, τη βλέπω πραγματικά να στέκεται εκεί, και κατάλαβα ότι δεν ήταν γυναίκα. Σφραγίστηκα λοιπόν με το σχήμα του σταυρού και της είπα: «Ποια είσαι εσύ και πώς τόλμησες να μπεις πάνω από μένα ενώ κοιμάμαι;» Είχε στο κεφάλι της και στεφάνι από κλαδιά ελιάς. Τότε εκείνη, με φωτεινό πρόσωπο και χαμόγελο στα χείλη, μου λέει: «Εγώ είμαι η πρώτη από τις κόρες του βασιλιά.» Μόλις το άκουσα, την προσκύνησα αμέσως. Τότε μου λέει: «Αν με κάνεις φίλη σου, εγώ θα σε φέρω μπροστά στον βασιλιά. Γιατί κανείς δεν έχει παρρησία κοντά του όσο εγώ. Επάνω στη γη εγώ τον έκανα να γίνει άνθρωπος και να σώσει τους ανθρώπους.» Κι αφού τα είπε αυτά, έγινε άφαντη. Εγώ τότε, ξαναβρίσκοντας τον εαυτό μου, κατάλαβα το όραμα και είπα: «Πίστεψέ το. Είναι η συμπόνια, δηλαδή η ελεημοσύνη· γι᾿ αυτό είχε στο κεφάλι της στεφάνι από φύλλα ελιάς. Γιατί πράγματι, η συμπόνια και η σπλαχνικότητα προς τους ανθρώπους έκαναν τον Κύριο να σαρκωθεί.»
____________________________
▶ Μερικές ενδεικτικές γλωσσικές λεπτομέρειες του αποσπάσματος:
• «Ὡς ἤμην ἐν Κύπρῳ»: Το ρήμα εμφανίζεται με τον τύπο «ἤμην», αντί του αρχαίου αττικού «ἦν». Είναι ένας τύπος της μεταγενέστερης ελληνικής που οδηγεί προς το σημερινό «ήμουν».
• «θεωρῶ … κόρην τινά»: Το «θεωρῶ» χρησιμοποιείται πλέον με τη σημασία του απλού «βλέπω». Η λέξη επιβιώνει ως «θωρώ» σε ιδιώματα, όπως τα κυπριακά και τα κρητικά.
• «νύξασάν με εἰς τὴν πλευράν μου»: Η περιγραφή θυμίζει εντυπωσιακά τη σημερινή καθημερινή γλώσσα. Η κόρη τον σκουντά στα πλευρά του.
• «ἡ συμπάθεια ἤγουν ἡ ἐλεημοσύνη»: Το «ἤγουν» σημαίνει «δηλαδή». Είναι λέξη που χρησιμοποίησαν κατά κόρον οι μεταγενέστεροι βυζαντινοί σχολιαστές και λόγιοι.
• «ἐπάνω μου»: σχεδόν το δικό μας «πάνω μου».
▶ Δεν πρόκειται βέβαια για τη σημερινή δημοτική. Στο ίδιο απόσπασμα συνυπάρχουν παλαιότεροι και νεότεροι γλωσσικοί τύποι. Αυτή ακριβώς όμως είναι η αξία του κειμένου: δείχνει την ελληνική γλώσσα σε μια περίοδο μετάβασης, πλησιάζοντας σταδιακά -ακόμα και μέσα από ένα κείμενο λογίου της εποχής- τη μορφή της Ελληνικής που γνωρίζουμε σήμερα.
________________
● Πηγή: Λεόντιος Νεαπόλεως, Βίος Ιωάννου του Ελεήμονος, έκδ. H. Gelzer, Freiburg 1893 (Πρόλογος και κεφ. 8). Νεότερη κριτική έκδοση: A.-J. Festugière – L. Rydén, Paris 1974.
● εικόνα: ψηφιακή δημιουργία στο ύφος της εποχής
The Tower of Babel (Confusion of Tongues), mid-16th c.
The Tower of Babel (Confusion of Tongues), mid-16th c.
Miniature from the Christian Topography by Cosmas Indicopleustes.
Tempera and gold leaf on paper.
Beneath God in heaven, builders haul bricks up the tower supervised by an enthroned king, while falling figures and celestial spheres signify the divine scattering of nations across the earth.
Russian State Library, Moscow (f. 173/I, no. 102).
Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026
Η Κοινωνία των Αποστόλων (λεπτομέρεια: Απόστολος Παύλος).Πριν από το 1418.
Η Κοινωνία των Αποστόλων (λεπτομέρεια: Απόστολος Παύλος)
Πριν από το 1418.
Νωπογραφία (λάπις λάζουλι, χρωστικές ουσίες).
Σχολή του Μοράβα.
Αψίδα του ιερού, Ναός της Αγίας Τριάδας, Μονή Μανασίγια, Σερβία.
Ο Χριστός προσφέρει τον οίνο της Θείας Ευχαριστίας από χρυσό δισκοπότηρο στον Απόστολο Παύλο, ενώ στο πλευρό Του στέκεται ένας άγγελος-διάκονος που κρατά ριπίδιο. Το έργο φιλοτεχνήθηκε κατόπιν παραγγελίας του Δεσπότη Στέφαν Λαζάρεβιτς και αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της ύστερης βυζαντινής κομψότητας.
«Η Καθαρή Ψυχή» (Καθαρότητα της Ψυχής).
«Η Καθαρή Ψυχή» (Καθαρότητα της Ψυχής)
Εικόνα.
Ρωσία, 18ος αιώνας.
Ξύλο, τέμπερα.
Αλληγορική απεικόνιση μιας δίκαιης ψυχής ως στεφανωμένης κόρης που στέκεται πάνω στη σελήνη. Κρατά έναν σταυρό πίστης και ένα κύπελλο με δάκρυα μετάνοιας, τα οποία εξημερώνουν ένα λιοντάρι (οργή) και ένα φτερωτό φίδι (κακία) στα πόδια της. Στα δεξιά, ένας δαίμονας βασανίζει έναν αμαρτωλό μέσα σε μια σκοτεινή σπηλιά. Ψηλότερα, ο Κύριος Σαβαώθ εικονίζεται ένδοξος.
Κρατικό Ιστορικό Μουσείο, Μόσχα
Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2026
Ο Άγιος Νικήτας τιμωρεί τον δαίμονα (Νικήτας Μπεσογκόν), Αγιογραφική εικόνα.Πρώτο μισό του 15ου αιώνα.
Ο Άγιος Νικήτας τιμωρεί τον δαίμονα
(Νικήτας Μπεσογκόν),
Αγιογραφική εικόνα.
Πρώτο μισό του 15ου αιώνα.
Τέμπερα σε ξύλο.
91 × 74 εκ.
Κρατικό Μουσείο Ιστορίας, Αρχιτεκτονικής και Τέχνης του Ούγκλιτς.
Η εικόνα απεικονίζει ένα επεισόδιο από μια απόκρυφη διήγηση, κατά το οποίο ο Άγιος Νικήτας —ο οποίος ήταν φυλακισμένος για τη χριστιανική του πίστη— αποκαλύπτει έναν δαίμονα που είχε πάρει τη μορφή αγγέλου. Η σύνθεση εστιάζει στη δραματική κορύφωση: ο άγιος κρατά τον σκελετωμένο, φτερωτό δαίμονα και τον χτυπά με αλυσίδες. Βασισμένη στην παραδοσιακή βυζαντινή εικονογραφία, με την προσθήκη ρωσικών τοπικών τεχνοτροπιών, η εικόνα παρουσιάζει μια σύνθετη διάταξη με δυναμικές στάσεις, έντονα περιγράμματα και ένα λαμπερό χρυσό φόντο.
Κυριακή 8 Νοεμβρίου 2026
Είχαν ήδη προετοιμαστεί να σκοτώσουν τους μοναχούς...
"Είχαν ήδη προετοιμαστεί να σκοτώσουν τους μοναχούς...
Αλλά ξαφνικά, είδαν κάτι πάνω από το μοναστήρι που δεν μπορούσαν να εξηγήσουν. Ουκρανία, Πochаєв, 1675, το καλοκαίρι του Κυρίου.
Μια τεράστια στρατιά πλησιάζει στο μοναστήρι. Ο εχθρός περιβάλλει το μοναστήρι από όλες τις πλευρές. Πίσω από τους τοίχους του μοναστήρι βρίσκονται μοναχοί και πολίτες. Μεταξύ αυτών είναι γυναίκες, ηλικιωμένοι και παιδιά. Δεν έχουν praktically τίποτα να υπερασπιστούν. Η μικρή φράση του μοναστήρι δεν μπορεί να σταματήσει να στέκεται. Όλοι καταλαβαίνουν: αν αρχίσει μια επίθεση, η σωτηρία θα είναι σχεδόν αδύνατη.
Ο πατήρ Ιωσήφ καλεί τους αδελφούς και όλους στο μοναστήρι να στραφούν προς τη Μητέρα του Θεού. Η Αγία Μητέρα του Θεού εμφανίστηκε πάνω από το μοναστήρι σε ένα λαμπερό ομοφοροίον. Δίπλα της ήταν ουράνιοι αγγέλοι με κοφτερά σφαιρές. Και κοντά στη Μητέρα του Θεού, ο Αγιος Ιωάννης, προσευχήθηκε. Οι επιτιθέμενοι είδαν αυτό το όραμα. Ξεκίνησαν να πυροβολούν σφαίρες εναντίον του ουράνου στρατού, αλλά σύμφωνα με την παράδοση, οι σφαίρες γύρισαν πίσω και χτύπησαν τους πυροβολείς. Πανικό ξεσπάστηκε μεταξύ του στρατού.
Αλλά υπάρχει κάτι σε αυτή την ιστορία που αξίζει να σκεφτεί κανείς για τον εαυτό του. Οι άνθρωποι βρήκαν τον εαυτό τους να αντιμετωπίζει τον θάνατο. Δεν έχουν σχεδόν καμία ελπίδα. Κάποια στιγμή, το πάντα είναι κάτι που μπορεί να κάνει κανείς, να κάνει: 'Αγία Μητέρα του Θεού, σώσε μας!'"
— Reader Sergius
(Orthodox Chernihiv)
Τρίτη 3 Νοεμβρίου 2026
Παρασκευή 30 Οκτωβρίου 2026
Michael Astrapas and Eutychios.
Michael Astrapas and Eutychios
Angel of the Great Council (Christ as Holy Wisdom),
1294–1295
Fresco
Church of Holy Mary Perybleptos (St. Clement), Ohrid, North Macedonia
A detail from the "Wisdom Hath Builded Her House" fresco. It depicts Christ in the rare, symbolic iconography of a youthful, winged angel seated upon a throne. Framed by a rhomboid nimbus, this image embodies the Divine Wisdom (Sophia) from the Book of Proverbs.
Δευτέρα 26 Οκτωβρίου 2026
Πέμπτη 22 Οκτωβρίου 2026
Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026
Εικόνα του Αγίου Σιλουανού του Αθωνίτη.
Εικόνα του Αγίου Σιλουανού του Αθωνίτη. «Κήρυκας της αγάπης του Χριστού, δόθηκες σε όλο τον κόσμο, τρισμακάριστε —ανάμεσα σε εκείνους που μιλούν για τον Θεό με την πιο τρυφερή στοργή— διότι αντίκρισες τον Ταπεινό και Πράο και γνώρισες την καρδιά Του. Γι’ αυτό, καθώς όλοι φωτιζόμαστε από τα λόγια σου, δοξάζουμε το Πνεύμα, το Οποίο σε δόξασε».
Τετάρτη 14 Οκτωβρίου 2026
Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2026
Ο επιτάφιος.
Ο Πατέρας Πολύκαρπος ήταν πρόσφατα στην Αθωνα και επέστρεψε με ένα εικονίδιο που ζωγράφισε ο ρωσικός μοναχός Τυχών Όταν του ζητήθηκε γιατί συχνά ζωγράφιζε επίταφο, απάντησε: "για να θυμόμαστε τον θάνατο". Ο επιτάφιος είναι ένα εικονίδιο που απεικονίζει Χριστό να είναι σε τάφο .
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)