24 Ιουνίου 2026. Ημερίδα γιά το Άγιο Βάπτισμα στον Αλιάκμονα.

24 Ιουνίου 2026. Ημερίδα γιά το Άγιο Βάπτισμα στον Αλιάκμονα.

Εισήγηση Πορφυρίου Προδρομίτη.

Πορφυρίου Προδρομίτη: Αρσενίου Μοναχού, Ερμηνεία εις το Άγιον Βάπτισμα.

«20Ποῦ σοφός; ποῦ γραμματεύς; ποῦ συζητητὴς τοῦ αἰῶνος τούτου; οὐχὶ ἐμώρανεν ὁ Θεὸς τὴν σοφίαν τοῦ κόσμου τούτου;» Α΄. Κορ.1:20.

Η φράση αυτή του αγίου αποστόλου Παύλου, στην Πρώτη προς Κορινθίους Επιστολή του, έρχεται στον νου μου, κάθε φορά που συναντώ ανθρώπους ολογογράμματους ή και τελείως αγράμματους, που ασχολήθηκαν με τα γράμματα και μάς άφησαν σπουδαία προσφορά.

Κατά το έτος 1953, κατά τον μήνα Ιούνιο, πριν δηλαδή 73 χρόνια, τέτοιες μέρες, κυκλοφόρησε στην Βέροια ένα βιβλίο μικρού μεγέθους και λίγων σελίδων, με θέμα: Ερμηνεία του Αγίου Βαπτίσματος. Συγγραφέας του ο δικός μας Ἀρσένιος,  ο προδρομίτης Μοναχός.

Εφέτος, λοιπόν, που τα Παύλεια είναι αφιερωμένα στο Άγιο Βάπτισμα κατά τον Απόστολο Παύλο, συμβάλλει και η Προδρομηνή Αδελφότητα με την σημερινή μας Ημερίδα.

Σας ευχαριστούμε γιά την παρουσία όλων Σας.

Σήμερα, επί τροχάδην, θα ασχοληθούμε με δύο ανθρώπους, ολογογράμματους, τον Ευάγγελο Στεφανόπουλο (1897—8.10.1986), και τον Μοναχό Αρσένιο Προδρομίτη, τον αγαπητό σε όλη την Ημαθία πάτερ Αρσένιο Μπογιαλή (Γεννήθηκε το 1889 στο Κλίμα Δωρίδος-1 Ιουνίου 1974). Τρίτης του τότε Δημοτικού Σχολείου ο μπαρμπαΒαγγέλης, Τετάρτης τάξεως Δημοτικού ο πατήρ Αρσένιος.

Ας καταθέσουμε στην αγάπη Σας πρώτα όσα γράφει γιά το Άγιο Βάπτισμα ο Ευάγγελος Στεφανόπουλος.

Κατά το έτος 1957, εκδόθηκε, στο χωριό Ραχιά Βεροίας, το Βιβλίο: Ιστορικόν Χωρίου Δασκίου Βεροίας καί Περιοχῆς ἀπό Αρχαιοτάτων Χρόνων μέχρι σήμερον. Συγγραφεύς Ευάγγελος Στεφανόπουλος Ιεροψάλτης Ραχιάς.

Στην σελίδα 19, αναφέρονται: «52 ἔτη Μετά Χριστόν (συντομογραφία Μ.Χ.) ὁ ἀπόστολος Παῦλος κηρύττει ἀπό το Βῆμα εἰς Βἐροιαν τόν Κον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν, Οἱ Ἑβραῖοι ἤθελαν νά τόν συλλάβουν μαζύ μέ τήν συνοδίαν του. Ὁ ἀπόστολος Παῦλος τούς διέφυγεν καί μαζύ μέ τήν συνοδίαν του βαδίσαντες τόν δρόμον πρός τήν Κοζιάνην ἔφθασαν κουρασμένοι και διψασμένοι εἰς θέσιν ζωοδόχου πηγῆς (παρά τόν σημερινόν Πολύμυλος) ὅπου ἐξεκουράσθησαν, καί ἐγευμάτισαν. Ἐπειδή δέν ὑπῆρχε νερό, ὁ Παῦλος ἐπροσευχήθη καί μετά ἐκτύπησε τήν πέτραν σταυρωτά καί πετάχθηκεν τό νερό τό ὁποῖον και σἠμερον βρίσκεται στη ζωοδόχο πηγή πάνω ἀπό τήν Καστανιά. (παράδοσις).

Στο Χειρόγραφο Ἀριθμ. 8-1970, με τίτλο Λαογραφικά Στοιχεῖα Δασκίου Βεροίας Ὑπ΄Εὐαγγέλου Στεφανοπούλου, στην σελίδα 105 κ. ε. ο Ευάγγελος Στεφανόπουλος γράφει: Ὁ Ἀπόστολος τῶν Ἐθνῶν Παῦλος στην Βέργια. 52 Μ.Χ. , Σελίδα 106: 10 ( Στήν χειρόγραφον Ἱστορίαν τοῦ Δασκίου, Γράφω: «Στήν Βέροιαν ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ἄφισε τούς δύο ἀποστόλους Σίλλαν καί Τιμόθεον καί αὐτός μέ τήν συνοδίαν βαδισε στόν δρόμο διά τήν Κοζάνην εἰς θέσιν (Σημερινή Ζωοδόχος Πηγή) κάθισαν νά ἀναπαυθοῦν, ὅμως νερό δέν ὑπῆρχεν Τότε ὁ Παῦλος προσευχήθη καί χτύπησε Σταυρωτά τήν πέτραν καί πετάχθηκε τό Νερό στην Ζωοδόχο Πηγή καί πίστεψαν οἱ ἄνθρωποι.»

Στο Βιβλίο: Ευαγγ. Στεφανόπουλος, Ἀνέκδοτα Χσιερόγραφα. Δάσκιον Ἱστορία -Λαογραφία. Διασκευή Α. Μ. Τζαφεροπούλου Φιλολόγου, Βέροια 1972. Σελίδα 12, 6. Παραδόσεις Περί Ἀποστόλου Παύλου. Ἀπό τήν Βέροια ὁ Ἀπόστολος Παῦλος νύχτα ἔφυγε διά τήν Κοζάνην. Στόν μισό δρόμο διψάσανε καί ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, ἀφοῦ προσευχήθηκε, χτύπησε σταυρωτά τήν πέτρα καί πετάχθηκε τό νερό τῆς Ζωοδόχου Πηγῆς. Θαῦμα μεγάλο. ἀπ’ἐκεῖ πέρασε ὁ Ἀπόστολος Παῦλος τό ποτάμι Βίστριτσα (Ἁλιάκμων) καί βγῆκε στήν Λουγγά, ὅπου ἦταν χωριό μέ κάστρο. Εἶχε καί μικρό ἐκκλησάκι μέ τετράγωνο (μάρμαρο) σκαλιστό, πού παρίστανε δύο ἄνδρες καί μία γυναίκα. Ἀπό τό 1910 καί μετά ἐκεῖνο τό μάρμαρο ἐχάθη. Μετά τήν Λουγγά ὁ Ἀπόστολος Παῦλος πέρασε ἀπό τήν Βόσσοβα καί βράδυασε στά Παλατίτσια. Οἰ κάτοικοι ζήτησαν ἀπ’τόν Ἀπόστολο μία χάρη: νά μή ρίχνει χαλάζι ὁ οὐρανός. Τούς εὐλόγησε καί τούς ἄκαμε τήν χάρη ὅπου τόν ζήτησαν. Μετά ὁ Ἀπόστολος Παῦλος πήγε στόν γυαλό καί ἀπ’ἐκεῖ στήν Ἀθήνα, ὅπου δίδαξε τόν Ἄγνωστο Θεό.»

Πιό κάτω, στο ίδιο χειρόγραφο, στην σελίδα 13, γράφει: Στό ποτάμι (στόν Ἁλιάκμονα) βαφτίστηκαν καί ἔγιναν Χριστινοί οἱ πρόγονοί μας τήν ἡμέρα τῆς Ἀναλήψεως (6=Σημ. συγγρ. «Παράδοση Κ. Νίκου.» 

Στην χειρόγραφη φυλλάδα Ἀριθμ. 12, Διάφορα Διηγήματα, Αὔγουστος 1974, ο Συγγραφέας Ευάγγελος Στεφανόπουλος την παράδοση γιά το πέρασμα του Αποστόλου Παύλου από την Λογγά την γράφει ως εξής: σελ. 18: Διήγημα 7ον. Τό Θαῦμα τοῦ Ἀποστόλου Παύλου. 1). 52 Μ.Χ. Ἄνοιξις. .... Περί τά μέσα Ἰουνίου ὁ Ἀπόστολος Παῦλος μέ τήν συνοδίαν του, ἦλθαν στήν Βέργιαν μας ὅπου οἱ πρόγονοί μας καί τόν δεχθήκανε καλά καί ἄκουσαν τήν διδασκαλίαν του διά τόν Ἔνα Ἀληθινόν θεόν καί διά τόν Υἱόν του, τόν Κ.Η. Ἰησοῦν Χριστόν. Ὅμως οἱ Ἑβραῖοι μισοῦσαν τήν διδασκαλίαν του καί ἐχθρεύονταν τόν Ἀπόστολον Παῦλον διότι πρίν ἦταν Ἑβραῖος.

2) (Διήγησις Δ. Μπέλτσιου).-Διά νά φυλάξουν τόν Ἀπός. Παῦλον οἱ πρῶτοι Χριστισνοί τῆς Βέργιας, νύχτα μέ Κυρατζῆδες ξεπροβόδησαν τόν Παῦλο εἰς τόν δρόμον τῆς Κόζιανης. (Οἱ ἄλλοι δρόμοι φυλάγονταν). Ὅταν ἔφτασαν στό σημερινό (σελ. 19) μέρος τῆς Ζωοδόχου Πηγῆς ψηλά στό βουνό τῆς Καστανιᾶς, οἱ Κυρατζῆδες εἶπαν στόν Παῦλο: -Δάσκαλε, τί καλά θά ἦταν ἐδῶ ἄν ἦταν καί νερό;(Τό μέρος ἦταν ξεροβοῦνι). Τότε ὁ Παῦλος γονάτισε καί προσευχήθη στόν Χριστόν μας. Μετά μέ τό μπαστούνι του χτύπησε Σταυρωτά τήν πέτραν (κάμνοντας τό σημεῖον τοῦ Σταυροῦ) καί ὤ του θαύματος! πετάχθηκε τό Νερό τό ὁποῖον ὀνομάσθηκε Ζωοδόχου Πηγή-τό ὁποῖον εἶναι ἐπάνω στό βουνό τῆς Καστανιᾶς.

3) (Διήγησις Α. Κατσιγιάννη). Τό μεγάλο αὐτό θαῦμα ἀμέσως μαθεύτηκε ἀπό ὅλους τούς ἀνθρώπους καί ὅλοι πίστεψαν ὅτι: Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ἦταν ἀπό τόν Θεόν καί ἀπό τόν Χριστόν Ἀπεσταλμένος καί γίναν ὅλοι Χριστιανοί. Μετά ὁ Ἀπ. Παῦλος μέ τήν συνοδίαν του, ἄφησε τόν δρόμο τῆς Κόζιανης, γύρισε ἄλλον δρόμο ἀριστερά, κατέβηκε στό ποτάμι Βίστρισα (νῦν Ἁλιάκμων), πέρασαν ἀπέναντι ἄντικρυ ἀπ’τά μικρά χωριά: Λουγγᾶ τοῦ Δασκίου, Κόζιακα τῶν Ριζωμάτων, Γκιώνα τῆς Σφηκιᾶς, Παλατίτσχια, Μεθώνη καί μέ καράβι διά θαλάσης πῆγε στήν Ἀθήνα ὅπου κήρυξε τόν Ἄγνωστο Θεό.

Σε άλλο σημείο, στην σελ. 20, Ο Σταφανόπουλος λέει γιά τον Αλιάκμονα: Ἐκεῖ βαφτίζονταν οἱ πρῶτοι χριστιανοί, ὅπως ὁ Χριστός μας στόν Ἰορδάνη ποταμό.»

Γιά το ίδιο θέμα, στο Βιβλίο του Νικολάου Μπατσαρά, γιά την Μουτσιάλη, εκδοθέν το 2000, με Πρόλογο του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου μας Κυρίου Παντελεήμονος.

Έπεται και το δεύτερο θέμα, γιά το Βιβλίο του Μοναχού Αρσενίου Προδρομίτη.