Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου
Τετάρτη 25 Μαρτίου 2015
ΕΝΑ ΟΡΑΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΗΝ ΤΑΪΒΑΝ
Άγιος• Κοσμάς ό Αιτωλός Δ' Τρίμηνο 2014
ΕΝΑ ΟΡΑΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΗΝ ΤΑΪΒΑΝ
Με βαθύτατη ευγνωμοσύνη προς τον Ιεραποστολικό
Σύνδεσμο «Άγιος Κοσμάς ό Αιτωλός», θα ήθελα να σας παρουσιάσω ευκρινέστερα το όραμα
μου για την Ιεραποστολή στην Ταϊβάν. Έτσι όλοι οι ευεργέτες μας, όλοι όσοι στο παρελθόν κατέστησαν δυνατή τήν ύπαρξη
καί τη λειτουργία της Ιεραποστολής μας, θα γνωρίζουν, θα συμμετέχουν καί κυρίως
θα προσεύχονται. Διότι ή Ιεραποστολή είναι καρπός προσευχής. Άλλωστε, αυτό το
όραμα μοιραστήκαμε από τήν αρχή, από το 2000, όταν έστειλα ένα γράμμα στον
ιδρυτή του Ί. Συνδέσμου καί δακρυσμένος μου απάντησε καί συμμετείχε με όλη του
τήν καρδιά. Ποτέ δεν θα ξεχάσω τά λόγια καί τη συγκίνησή του.
Θα πρέπει, όμως, να αναφέρω ξανά τις συνθήκες πού
βρήκαμε εδώ. Όπως έχω με πόνο εκφράσει στα κείμενά μου, στον κινεζικό χώρο ή Ορθοδοξία
δεν ήταν γνωστή καί δεν υπήρχε αληθινή ιεραποστολική προσπάθεια. Ή ελάχιστη
δραστηριότητα, πού υπήρξε, γινόταν στα πλαίσια τής ρωσικής πολιτικής τής εποχής
του 1900 (μία σοβαρή ερευνά στο διαδίκτυο θα σάς πείσει), συνδεδεμένη πάντα με
τον ρωσικό έθνοφυλετισμό. Ποτέ δεν έγινε προσπάθεια να προσεγγιστεί ό κινεζικός
πολιτισμός καί να παρουσιαστεί συστηματικά καί ελκυστικά ή Ορθόδοξη Θεολογία ως
πρόταση ζωής, με τρόπο κατανοητό στον κινεζικό χώρο. Δεν υπήρχαν κατανοητά
θεολογικά βιβλία καί κυρίως διάλογος με τον κινεζικό πολιτισμό, πού είναι
διαφορετικός. Για παράδειγμα, απουσιάζει ή έννοια του προσώπου, υπάρχει συγκρητισμός
καί κυριαρχεί ή πρακτική, ή χρησιμοθηρία, το ψεύδος. Απουσιάζει ή σχέση ώς
τρόπος ζωής. Ό Κινέζος δεν ενδιαφέρεται για δογματικές διαφορές προσπαθεί να
συμβιβάσει τά πάντα, ώστε να κερδίσει κάτι από όλα.
Όταν ήρθα στην Ταϊβάν, τότε υπήρξε ή πρώτη Ορθόδοξη
Εκκλησία εδώ, Εκκλησία με ιερέα καί συγκεκριμένο ί. θυσιαστήριο. Όπως οι παλιοί
μας φίλοι θα θυμούνται, αρχίσαμε από ξενοδοχεία καί καθολικές εκκλησιές καί
χάρη σε σάς επιτύχαμε τήν ενοικίαση τοΰ πρώτου χώρου καί λίγο αργότερα τήν
αγορά τοΰ διαμερίσματος, πού μάς επέτρεψε να νομιμοποιήσουμε τήν Εκκλησία καί
όπου μέχρι σήμερα λειτουργούμε σχεδόν καθημερινά. Όμως, στην Ταϊβάν, τη χώρα
τών 23.000.000 κατοίκων, πού είναι διπλάσια από τήν Ελλάδα, πώς να ελκύσουμε
τούς ανθρώπους με τον μικρό χώρο που διαθέτουμε στον 4° όροφο μίας
πολυκατοικίας; Δεν είναι μόνο ή δυσκολία στην πρόσβαση, αλλά ή εικόνα πού
παρουσιάζουμε.
Παρά τις φανερές δυσκολίες, έχω ένα όραμα καί θέλω να το μοιραστώ μαζί σας.
Μία Ορθόδοξη
Εκκλησία, δηλαδή έναν Ί. Ναό σέ κεντρικό
χώρο της πόλης καί προσβάσιμο με τον ηλεκτρικό, με τη συγκοινωνία κ.τ.λ.
Βέβαια, βιώνω καί αντιμετωπίζω καθημερινά τις δυσκολίες, διότι οι τιμές είναι στα
ύψη, ιδιαίτερα μετά από το άνοιγμα της Ταϊβάν στην Κίνα. Σήμερα, πλέον, υπάρχουν
απευθείας αεροπορικές πτήσεις. Οι Κινέζοι μπορούν να αγοράσουν εδώ διαμερίσματα
καί, όπως πρέπει να γνωρίζετε, οι υποψήφιοι αγοραστές είναι πολλοί με ότι συνεπάγεται
αυτό για τη γενικότερη γεωπολιτική τής περιοχής. ’ΑΣ μην ξεχνάμε ότι οι κτήτορες εκκλησιών διαχρονικά προσέφεραν
στην Εκκλησία τεράστια βοήθεια. Οι άνθρωποι έρχονται καί παρέρχονται, όμως ό
Ναός μένει, είναι ή καρδιά τής τοπικής Εκκλησίας, πού πάλλεται καί μεταδίδει τον
Χριστό ανά τούς αιώνες.
Σέ μία διάλεξή μου στο καθολικό Πανεπιστήμιο Φοϋρεν
με δέμα τά «'Ιερά Προσκυνήματα», τούς έκανε εντύπωση πού ανέφερα ότι όλη μας ή ζωή είναι ένα συνεχές, καθημερινό ή τουλάχιστον ανά Κυριακή προσκύνημα στην Εκκλησία,
το πιο ιερό από κάδε προσκύνημα. Ένας κύκλος, από τον κόσμο στην Ευχαριστία καί
από τήν Ευχαριστία στον κόσμο, πού δεν διακόπτεται ούτε από τον θάνατο μας.
Οι
κτήτορες καί δωρητές Ναών πάντα μνημονεύονται σέ κάδε Θ. Λειτουργία, όσο
υπάρχει ό Ιερός Ναός καί, όπως σημειώνει ό Άγιος Νικόλαος Καβάσιλας, οι ψυχές
τους συμμετέχουν στη Θ. Ευχαριστία.
Παρά τις αντιξοότητες, ονειρεύομαι ένα μεγάλο Ί.
Ναό αφιερωμένο στην Αγία Τριάδα. Με βυζαντινή αρχιτεκτονική πού θα προσλαμβάνει
κινεζικά στοιχεία, ώστε καί από μακριά, μέσα από τις αρχιτεκτονικές γραμμές, ή
χάρις τοΰ Θεού να ελκύει σαν μαγνήτης τούς Ταϊβανέζους.
Έναν Ί. Ναό πού όταν, έστω από περιέργεια, μπει ό
Κινέζος, να αισθανθεί τήν παρουσία τοΰ Θεού, τον παραμυθητικό χαρακτήρα τών
αγίων εικόνων. Αγιογράφο έχουμε, τον Γ.Κ. αλλά καί τη μαθήτρια του, τήν
Πελαγία, τήν πρώτη Κινέζα αγιογράφο, πού τήν περίοδο αυτή παρακολουθεί μαθήματα
αγιογραφίας. Αυτή πού, όταν πριν οκτώ χρόνια μπήκε από περιέργεια στο παλιό
νοικιασμένο δωμάτιο καί είδε τις χάρτινες εικόνες, ήταν έτοιμη να φύγει, γιατί
τις θεωρούσε είδωλα όπως οι ακραίοι προτεστάντες. Καί έμεινε από ευγένεια,
επειδή γύρισα καί τής είπα: «Καλωσορίσατε. Καθίστε». Καί ή χάρις τοΰ Θεού τήν αλλοίωσε
καί τώρα διδάσκει, γράφει καί αγιογραφεί. Ό Θεός “δουλεύει” αργά αλλά βαθιά καί
ανάλογα με τις διαθέσεις καί τά αληθινά νοήματα τών καρδιών μας.
Έχω το όραμα ό Ναός αυτός να διαθέτει μεγάλο υπόγειο
χώρο, ώστε να τρώμε όλοι μαζί. ’Όχι όπως τώρα μέσα στην Εκκλησία, αναβιώνοντας αυτό
πού κάνουμε από το 2000 πού ήρθα στην Ταϊβάν, τήν αρχαία “Αγάπη” τών χριστιανών
κατά τούς αποστολικούς χρόνους. Άλλωστε είναι κανόνας έδώ, κάδε μέρα στις 12 το
μεσημέρι να τρώνε όλοι, δημόσιος καί ιδιωτικός τομέας. Δεν είναι όπως στην Ελλάδα.
Το ίδιο κάνουν καί όλες οι άλλες εκκλησίες. Παράλληλα θα υπάρχει καί χώρος
πολλαπλών χρήσεων, για τά μαδήματα μελέτης Αγίας Γραφής, πνευματικές συνάξεις
κ.τ.λ.
Έχω το όραμα, πού εν μέρει έχει γίνει
πραγματικότητα, ό Ναός αυτός να είναι σημείο αναφοράς στην Ταϊπέι αλλά καί
σέ όλη την Ταϊβάν. Να έρχονται, όπως έρχονται άλλωστε
συχνά, φοιτητές από διάφορα Πανεπιστήμια της χώρας. Για να θαυμάζουν την
άγνωστη γι` αυτούς, αλλά αρχαιότατη
εκκλησιαστική αρχιτεκτονική. τη θεολογία πού εκφράζει, τις εικόνες, όλο τον
χώρο, τήν ατμόσφαιρα, τήν ευλογημένη ευωδία του λιβανιού, πού ακόμα καί στον
μικρό μας χώρο υπερισχύει της μυρωδιάς του φαγητού. Θα βγάζουν φωτογραφίες, θα
γράφουν άρθρα, 9ά έρθουν τηλεοπτικά μέσα, όπως έχουν κάνει καί στον σημερινό
μικρό μας χώρο, όπου βέβαια προσπαθούμε να τά βολέψουμε όλα, γραφείο, βιβλία,
καρέκλες κ.τ.λ., πράγμα αδύνατο.
Ευελπιστούμε ό Ναός αυτός να γίνει γνωστός σέ όλο τον
κινεζικό χώρο, αφού θα μεταδίδουμε τη Θ. Λειτουργία ζωντανά στο διαδίκτυο. Ας
μην ξεχνάμε πώς οι Ρώσοι έγιναν Ορθόδοξοι, όταν, επισκεπτόμενοι τήν
Κωνσταντινούπολη, ένιωσαν τήν παρουσία τού Θεού κατά τη διάρκεια τής Θείας
Λειτουργίας στην Αγία Σοφία.
Δεν ζητώ βέβαια τώρα μία Αγία Σοφία ούτε κάποιο κακέκτυπο
αντίγραφο της. Άλλωστε τά αριστουργήματα δεν αντιγράφονται. Πάντα έχω το όραμα οι
διάδοχοί μου να κτίσουν πολλές Εκκλησίες στην Ταϊβάν. ’Όχι μία, αλλά μία νέα μοναδική
κινεζική Εκκλησία αντάξια τής Αγίας Σοφίας. Ό Θεός ξέρει.
Δεν θα ζω να το δώ, αλλά
θα γίνει καί αυτό το πιστεύω ακράδαντα. Αλλά, βέβαια, για να φτάσουμε εκεί,
χρειάζεται ή πρώτη Εκκλησία να θεμελιωθεί, πράγμα όχι εύκολο. Φανταστείτε τι
σημαίνει στην Ελλάδα όχι να κτίσεις Ι. Ναό αλλά ένα απλό σπίτι. Χρειάζεται
ψάξιμο αγορά οικοπέδου, εκπόνηση σχεδίων έκδοση άδειων, κατασκευή κτλ. Το
αναφέρω γιατί κάποιοι έχουν μια κάπως αφελή ιδέα για το τι σημαίνει να κτίσεις
εκκλησία. Πριν μερικά χρόνια με πήρε κάποιος φοιτητής από ΗΠΑ, ήθελε να περάσει
το καλοκαίρι του στην Ταϊβάν καί σέ αντάλλαγμα
να προσφέρει κάτι ώς ορθόδοξος. Τον ρώτησα τί εννοεί καί μου απάντησε ότι ήξερε
να κτίζει. Τον ρώτησα, αν έχει συνειδητοποιήσει ότι εδώ δεν έχουμε καλύβες, αλλά
ουρανοξύστες. Κτίζουμε με χάλυβα καί γυαλί καί τά κτίρια είναι με μοντέρνα
τεχνική, εύκαμπτα για προστασία από τούς σεισμούς. Αλλά εδώ, καί καλύβα να
κτίσεις καί μία προσθήκη στο μπαλκόνι σου να κάνεις, απαιτείται άδεια. Υπάρχει
κράτος καί λειτουργεί. Ό φοιτητής δεν ήρθε φυσικά ποτέ.
Αλλά παρά τις όποιες δυσκολίες, τολμώ να έχω ένα
όραμα. Ένα χώρο κάπου μακριά στο βουνό, αλλά προσβάσιμο, όπου σιγά σιγά θα
χτιστεί ένα Μοναστήρι προς τιμήν του Αγίου Πορφυρίου. Διότι αυτός φαίνεται να
προετοίμαζε τήν Ιεραποστολή καί να τήν σκέπει. Παρά τήν αναξιότητα μου καί τήν
παντελή εφαρμογή όσων με δίδαξε από το 1979, αυτά πού είδα καί άκουσα καί τά
χέρια μου εψαυσαν, τά διδάσκω αναξίως στους Ταϊβανέζους. Αυτοί συγκινούνται
τρομερά, διότι έχουν έναν Άγιο πού τούς ταιριάζει, τον Άγιο τής τεχνολογίας
(πού διαθέτουν), τής νοεράς προσευχής καί τής διόρασης (όσων κακοποιούν εδώ οι
άφθονοι πνευματιστές, πεντηκοστιανοί, βουδιστές, μάγοι κ.τ.λ.) καί φυσικά τον
Άγιο τής αγάπης (πού δεν γνωρίζουν τί είναι).
Ή Ορθόδοξη Εκκλησία έχει πάντα μοναχική ζωή. Αλλά
καί σέ κάδε λόφο καί βουνό στην Ταϊβάν υπάρχει ένα βουδιστικό ή ταοϊστικό
προσκύνημα. Ακόμα καί οι προτεστάντες διαθέτουν κτίρια για πνευματική
περισυλλογή σέ βουνά. Οι φωτογραφίες πού παραθέτουμε είναι από ένα μοναδικό διήμερο,
αφιερωμένο στη νοερά προσευχή καί τη μοναχική ζωή, πού πραγματοποιήσαμε έξω από
τήν πόλη σέ ένα καθολικό μοναστήρι, όπου μάς νοικιάζουν χώρο. Με συγκίνηση
ζήσαμε δύο μέρες, όπως ακριβώς σέ ένα ορθόδοξο μοναστήρι. Με τον κινεζικό χώρο. Προσπαθήσαμε τόσα χρόνια καί συνεχίζουμε
να παραδίδουμε διαδικτυακά μαθήματα. Ικετεύσαμε για συνεργάτες καί όλοι μας αρνήθηκαν.
Δεν μπορώ να γράψω παραπάνω γι’ αυτό, ό Θεός ξέρει.
Όμως, υπάρχει το ζωντανό
παράδειγμα της Ορθόδοξης Θεολογικής Σχολής «Άγιος Στέφανος» της Εκκλησίας της Αντιόχειας
στην Πενσυλβανία των ΗΠΑ που λειτουργεί εθελοντικά. Οι καθηγητές δεν
πληρώνονται καί όμως κάνουν μαδήματα, κρατανε τη Σχολή.
Άμα δεν κτίσουμε στις καρδιές τών ανθρώπων, τότε
όλα χάνουν τήν αξία τους. Διότι ό πιο πολύτιμος Ναός τού Θεού είναι το ανθρώπινο
σώμα καί ή κοινωνία τών ανθρώπων εν Χριστώ. Αλλά για να φτάσου- με εκεί,
χρειάζονται τά πρώτα βήματα, το πρώτο τραπέζι, μία καρέκλα, ένα κομπιούτερ,
κάποιο πρόγραμμα Αγίας Γραφής κ.τ.λ.
Σήμερα μας επισκέφτηκαν τρείς καθηγήτριες από το
Πανεπιστήμιο Τζέν Ντά, από τά καλύτερα τής χώρας. Ή μία γλωσσολόγος, ή άλλη
ιστορικός τέχνης, ή τρίτη θρησκειολογίας. Μιλούσαμε τρεις ώρες. Μας ρώτησαν
πότε θα αρχίσουμε μαδήματα Αγίας Γραφής καί βυζαντινής τέχνης. Θα ξανάρθουν. Θα
δούμε. Σιγά σιγά γινόμαστε γνωστοί.
Είναι εκπληκτικό ότι κάθε προτεσταντική εκκλησία εδώ διαθέτει ένα
μικρό η μεγάλο θεολογικό σεμινάριο. Μπορεί το επίπεδο να είναι πολύ χαμηλό, αλλά
δεν πάω, γιατί τούς θαυμάζω καί θλίβομαι για τη δική μας αδιαφορία. Δεν
στοιχίζει τίποτα κάποιοι, πού θέλουν να διδάξουν, να καθίσουν μπροστά στην
οθόνη του υπολογιστή τους καί να διδάσκουν σε όλο τον κόσμο. Το διαδίκτυο είναι
μοναδική ευλογία καί είναι αμαρτία να μην το αξιοποιούμε.
Δεν επαψα να οραματίζομαι καί τη διοργάνωση τοΰ
πρώτου Ορθόδοξου Θεολογικού Συνεδρίου στην Ταϊβάν. Με προσκεκλημένους από όλο τον
κόσμο, πού ενδιαφέρονται να διαλεχτούν με τήν κινεζική σκέψη. Κάποτε, πριν χρόνια,
προσπάθησα να οργανωθεί διαδικτυακά αλλά φυσικά απέτυχε... Ποιός άραγε θα ήθελε
να συμμετάσχει σέ κάτι τέτοιο; Φυσικά απαιτούνται κατάλληλες υποδομές (χώρος διεξαγωγής,
ηλεκτρονικές συσκευές κ.τ.λ.).
Αλλά παρόλα αυτά, τολμώ να έχω ένα ακόμα όραμα. Πολλούς
Ταϊβανέζους Ιερείς καί γιατί όχι καί Επισκόπους. Καί φυσικά πάρα πολλούς Χριστιανούς.
’Αν δεν έχω αυτό το όραμα, τότε τί κάνω εδώ; Γιατί δουλεύω;
Γράφοντας αυτές τις γραμμές, παρασύρθηκα καί ένιωσα
τόσο κοντά με εσάς, πού αγαπάτε τον Χριστό καί διαβάζετε αυτές τις ταπεινές
γραμμές. Ένιωσα τη χαρά του να μοιράζεσαι ένα όραμα. Σέ τελευταία ανάλυσα, δεν
στοιχίζει καί τίποτα. Θα είναι πάντα ένα ευλογημένο όραμα καί ό Χριστός μας
ξέρει πώς να νεύσει στην κάθε καρδιά, σέ άλλον με τήν προσευχή, σέ άλλον
διαφορετικά, για να συμμετάσχει όπως μπορεί.
Όμως, κρατήστε αυτό το όραμα, έστω καί για μερικά
λεπτά στην καρδιά σας, καί θα νιώσετε μία παράξενη χαρά, αυτή τής μετοχής καί
τής Ιεραποστολής. Καί θα ακούσετε από μακριά σαν ψίθυρο, σαν μακρινό ήχο,
υδάτων πολλών, πού έρχεται από το μέλλον, τη μυστική φωνή τών ανθρώπων του
Ειρηνικού Ωκεανού, τής Ταϊβάν, να χαίρονται πού μοιραστήκαμε αυτό το όραμα μαζί
σας.
Με Αγάπη Χριστού π. Ιωνάς
Δευτέρα 23 Μαρτίου 2015
Κυριακή 22 Μαρτίου 2015
Geronta Nikon - 12-3-14- On December 3, 2014, Fr. Nikon of New Skete of Mount Athos joined us for the Vespers of St. John of Damascus. St. John of Damascus is the patron saint of the Metropolis of Chicago League of Chanters, who chanted at Vespers that evening. Our parish priests, Fr. Andrew and Fr. Panagiotis served.
Εμπλουτίστε ΔΩΡΕΑΝ τη ψηφιακή βιβλιοθήκη σας με τα υπέροχα βιβλία του Αγίου Παϊσίου για καθημερινή και ωφέλιμη μελέτη.
Εμπλουτίστε ΔΩΡΕΑΝ τη ψηφιακή βιβλιοθήκη σας με τα υπέροχα βιβλία του Αγίου Παϊσίου για καθημερινή και ωφέλιμη μελέτη.
Είναι:
Ο Άγιος Αρσένιος ο Καππαδόκης
Ο Γερο Χατζη-Γεώργης ο Αθωνίτης 1809-1886
Αγιορείται Πατέρες και Αγιορείτικα
καθώς και οι 5 πρώτοι τόμοι:
ΤΟΜΟΣ Α: Με πόνο και αγάπη για το σύγχρονο άνθρωπο.
ΤΟΜΟΣ Β: Πνευματική Αφύπνιση
ΤΟΜΟΣ Γ: Πνευματικός Αγώνας
ΤΟΜΟΣ Δ: Οικογενειακή Ζωή
ΤΟΜΟΣ Ε: Πάθη και Αρετές
Εκδόσεις Ιερόν Ησυχαστήριον «Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος», Σουρωτή Θεσσαλονίκης
Κατεβάστε τα από εδώ:
http://dip88.blogspot.gr/2015/03/agpaisioulogoi.html
Η ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΟΛΕΓΚ ΒΟΛΚΩΦ ΣΤΟ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΣΟΛΟΦΣΚΙ
Η ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΟΛΕΓΚ ΒΟΛΚΩΦ ΣΤΟ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟ
ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΣΟΛΟΦΣΚΙ
Ζούσαμε τρία άτομα σ’ ένα κελί. Το κελί μας ήταν στο
δεύτερο πάτωμα τού κτιρίου πού κτίστηκε το 18ο αιώνα. Μια διπλή πόρτα μάς
χώριζε από το διάδρομο. Οι τοίχοι χοντροί, μ’ ένα μικρό παραθυράκι. Ή ησυχία
ήταν πλήρης, κανένας θόρυβος δεν έμπαινε μέσα. Νομίζω ότι καί οι μοναχοί πού ζούσαν
εδώ παλιότερα, ισα ισα πού άκουγαν τήν καμπάνα του μοναστηριού. Εδώ οι μοναχοί
μπορούσαν να αυτοσυγκεντρώνονται, να είναι βυθισμένοι στις προσευχές, να ζουν
τήν ξενιτειά καί να περιμένουν το μακάριο θάνατό τους.
Σέ παρόμοια κελιά ζούσαν οι άγιοι πατέρες μας: Ιλαρίων,
Σέργιος, Πέτρος, Φίλιππος, Ερμογένης. Εδώ έγραφαν τις επιστολές τους, τις
ομιλίες τους, τά κείμενά τους. Όχι, όλ’ αυτά γύρω δεν είναι βουβά, όλα μιλούν.
Ήμασταν τόσο απομονωμένοι, πού κι εμείς οι καινούργιοι
κάτοικοι τού κελιού μπορούσαμε κατά κάποιο τρόπο να ξεχάσουμε ότι δίπλα ήταν ή
κυψέλη του ναού, ότι δίπλα ήταν χιλιάδες φωνές, δίπλα πηγαινοέρχονταν άνθρωποι
πού τούς έφεραν απ’ όλα τά μέρη τής χώρας.
Όπως ανέφερα στο κελί ήμασταν τρεις. Ένας λογιστής,
κάποιος παλιός τραπεζικός υπάλληλος από το Κίεβο, πού κατά λάθος τον θεώρησαν αξιωματικό
τού τσαρικού στρατού. Δεν σκεφτόταν γιατί καί πώς τον έστειλαν για τρία χρόνια,
όπως κι εμένα, στο στρατόπεδο. Δούλευε στα γραφεία του στρατοπέδου με τούς αριθμούς
του καί με τούς λογαριασμούς του. Είχε άδεια να πηγαίνει στην τραπεζαρία τών
γραφείων του στρατοπέδου καί να μένει εκεί. Γιατί να στενοχωριόταν; Τί να
περίμενε; Πολύ λίγα πράγματα θυμάμαι γι’ αυτό τον άνθρωπο. Τον άλλο όμως
γείτονα τον θυμάμαι πάρα πολύ καλά. Ήταν ένας κλασικός Ρώσος ιερέας, ό π.
Μιχαήλ, καλόκαρδος, λίγο παχουλός, κοντούλης καί με ανοιχτή καρδιά. Είχε μικρά
γένια καί τρυφερά χοντρά χεράκια. Μόλις άνοιγε τήν πόρτα του κελιού, έλεγε:
- Λοιπόν,
τί κάνετε; Τί καλό ακούσαμε;
Έπρεπε οπωσδήποτε να είχαμε κάτι καλό. Καί ούτε τά
δέκα χρόνια στρατοπέδου -τόσα ήταν ή ποινή του παππούλη- ούτε οι δοκιμασίες τής
ζωής ξέμαθαν τον πατέρα Μιχαήλ από το να χαίρεται τη ζωή. Καί αυτή τήν
καλόκαρδη διάθεση να βλέπει παντού το καλό, τήν μετέδιδε στον πλησίον του.
Κοντά του ή ζωή πράγμα¬
τι μάς φαινόταν πιο φωτεινή. Δεν μάς δίδασκε
τίποτα, δεν μάς μάθαινε τίποτα, απλώς είχε τον τρόπο να διώχνει απότομα καί
γρήγορα την απογοήτευση από τον άνθρωπο, είτε με κάποιον παρηγορητικό λόγο είτε
με κάποιο αστείο.
Μάς έλεγε ότι δεν τον πλήγωνε ή κατάσταση στην οποία
βρισκόταν καί ευχαριστούσε τον Θεό πού τον είχε φέρει εκεί, στη Μονή Σολοφκύ.
Καί δεν έλεγε ψέματα. Εκεί ήταν οι τάφοι
χιλιάδων καί χιλιάδων μακαρίων ασκητών
καί όσιων ανθρώπων καί μπορούσε να
προσεύχεται εδώ στις εικόνες πού ήταν ζωγραφισμένες στους τοίχους τής μονής, σ’ αυτές τις εικόνες πού
προσεύχονταν μεγάλοι ασκητές καί άγιοι.
Ή πίστη αυτού τού μορφωμένου θεολόγου ακαδημαϊκού ήταν τόσο παιδική καί τόσο καθαρή.
Πίστευε με όλη του τήν καρδιά, με όλο το είναι του, αυθόρμητα. Από τήν καθημερινή επικοινωνία μας κατέληξα στο συμπέρασμα πώς
ήταν άνθρωπος πραγματικά μεγάλος καί σοφός. Αυτό μπορούσες να το
διαπιστώσεις καί να το συμπεράνεις από τον
τρόπο ζωής καί συμπεριφοράς του, από το
πώς μπορούσε να παρέμβει σέ κάποια υπόθεση ή με ποιόν τρόπο μπορούσε να καταλάβει τις ανάγκες τού
άλλου ανθρώπου. Μπορούσες να καταλάβεις
ότι είχε μία σπάνια καλοσύνη, μια καλή καρδιά, μια καλή ψυχή καί συνάμα πολύ
μυαλό, εξυπνάδα καί χιούμορ στις συζητήσεις.
Όλους σχεδόν τούς κληρικούς στο στρατόπεδο Σολοφκύ
τούς έβαζαν να φυλάνε κάποια κτίρια. Ό π. Μιχαήλ Μιτρότσκι όμως δούλευε σέ
κάποιο γραφείο τής διεύθυνσης τού στρατοπέδου. Στη δουλειά του πήγαινε μ’ ένα
σακάκι αξιωματικού καί μπότες. Το βράδυ φορούσε το ράσο του, ένα σκούφο καί
έβγαινε έξω από το μοναστήρι. Στο νεκροταφείο υπήρχε ένα παρεκκλήσιο αφιερωμένο
στον άγιο Ονούφριο κι εκεί μαζεύονταν οι λίγοι μοναχοί πού έμεναν σκορπισμένοι στο
νησί, από τότε πού έκλεισαν το μοναστήρι τους. Το 1928 ακόμη δεν ήταν τόσο αυστηρά
τά πράγματα καί στους κρατούμενους, κληρικούς καί λαϊκούς, επέτρεπαν να τελούν
καί να συμμετέχουν στις ακολουθίες. Οι ορθόδοξοι είχαν το ναό τού νεκροταφείου.
Οι πιστοί άλλων δογμάτων πήγαιναν σέ κάποια άλλα
παρεκκλήσια πού ήταν σκορπισμένα γύρω από τη μονή. Το βράδυ έκλειναν τά
γραφεία, σταματούσαν οι εργασίες καί έλεγες πώς ή ζωή στο στρατόπεδο νέκρωνε.
Καί ήταν πολύ παράξενο να βλέπεις αυτή τήν ώρα
στο δρόμο έξω από το μοναστήρι κάποιους να
περπατούν με τά ράσα καί τά σκουφιά, ακόμη καί με τις ράβδους στο χέρι -αυτοί
ήταν επίσκοποι καί να κατευθύνονται στην εκκλησία. Από μακριά δεν μπορούσες να
καταλάβεις ότι όλοι αυτοί, κληρικοί καί λαϊκοί, ήταν κρατούμενοι πού κατευθύνονταν
στην εκκλησία- χτυπούσε καί ή καμπάνα τού κοιμητηρίου.
Ό ήλιος τού Βορρά έστελνε τις τελευταίες ακτίνες
πού έλαμπαν καί καθρεπτίζονταν στην επιφάνεια τής λίμνης. Καί μπορούσε εύκολα να
φανταστεί κανείς πώς εκείνα τά χρόνια ή μοναστηριακή ζωή κυλούσε ήσυχα καί
κανονικά σ’ αυτά τά μέρη. Όποτε περπατούσαμε μαζί με τον π. Μιχαήλ μού έδειχνε με
σιγανή φωνή κάποιους επισκόπους πού μάς προσπερνούσαν.
- Αυτός
είναι ό Αρχιεπίσκοπος Πέτρος τού Βορονέζ. Εκείνος είναι ό επίσκοπος Βίκτωρ τής
Βιάτκα. Αυτός είναι ό Αρχιεπίσκοπος Ιλαρίων τής Τούλα καί Σέρπουχωφ.
Τότε στο στρατόπεδο Σολοφκύ βρίσκονταν περίπου
είκοσι επίσκοποι καί εκατοντάδες ιερείς, διάκονοι καί ηγούμενοι των μοναστηριών
πού είχαν κλείσει σ’ όλη τη Ρωσία.
- Πιστεύω,
μού έλεγε ό π. Μιχαήλ, ότι ήρθε ό καιρός για τη Ρωσική Εκκλησία να αναδείξει
ομολογητές. Μέσω των ομολογητών θα καθαριστεί καί θα δοξαστεί. Έτσι επέτρεψε ή
πρόνοια τού Θεού. Γι` αυτό μάς έστειλε τις δοκιμασίες, για να δυναμώσει ή
πίστη. Οι αδύνατοι καί ολιγόπιστοι θα φύγουν, αλλά αυτοί πού θα μείνουν θα
είναι το στήριγμα, ή βάση, αυτήν πού αποτελούσαν οι μάρτυρες των πρώτων
χριστιανικών χρόνων. Καί για μάς ακόμη αυτοί είναι το στήριγμα. Καί σεις, καλέ
μου, ό ολιγόπιστος διανοούμενος τής Πετρούπολης, όταν θα πηγαίνετε στις ακολουθίες
έδώ στο στρατόπεδο, θα καταλάβετε με τήν καρδιά σας τήν πίστη καί θα τη δεχθείτε.
Ή πίστη μας είναι έδώ, στον ίδιο αέρα αυτού τού τόπου καί όταν έχεις αυτή τήν
πίστη, όλα είναι τόσο εύκολα καί ποτέ δεν φοβάσαι τίποτα. Ούτε καί τήν αναμμένη
«επταπλασίως» κάμινο τής Παλαιά Διαθήκης, όπου έριξαν τούς τρεις παίδες.
Τις ακολουθίες στο παρεκκλήσι τού Αγίου Ονούφριου, τις
τελούσαν πολλές φορές αρκετοί επίσκοποι, ιερείς, διάκονοι, μαζί, όρθιοι μπροστά
στο ιερό. Άναβαν τά κεριά, έλαμπαν τά άμφια. Είχαμε καί χορωδία καταπληκτική,
γιατί συμμετείχαν ηθοποιοί, επαγγελματίες τραγουδιστές. Θεέ μου, τί ακολουθίες
ήταν αυτές; Με μεγαλοπρέπεια, με τόση λαμπρότητα! Όλοι όσοι βρισκόμασταν τότε ο
εκκλησία, τη θεωρούσαμε καταφύγιό μας, σαν φρούριο περιτριγυρισμένο από τούς
εχθρούς. Σέ οποιαδήποτε ώρα μπορούσαν να ανοίξουν τήν πόρτα καί να μπουν μέσα οι
εχθροί, όπως επτά αιώνες μπήκαν μέσα οι Τάταροι στο ναό τής Κοιμήσεως τής Θεοτόκου
Βλαντιμίρ.
Αριστερά από τον άμβωνα, στην ίδια πάντα θέση καί
παντί όρθιος, στεκόταν ένας μεγαλόσχημος ασκητής μοναχός. Ήταν συνεχώς με
κατεβασμένο χαμηλά το κεφάλι- δεν μιλούσε με κανένα, δέ' κοίταζε γύρω του
καθόλου, ήταν αφοσιωμένος ολοκληρωτικά στην προσευχή. Για πολλά πολλά χρόνια
εφάρμοζε κανόνα σιωπής. Είχε τάξει στον Θεό να μή μιλήσει με κανέναν καί ή
τροφή του ήταν νερό καί ξερό ψωμί. Ναι, ήταν γι’ αυτόν χρόνια σιωπής καί
προσευχής. Δεν μπόρεσε να μείνει απομονωμένος γιατί το κελί του καί των άλλων
μοναχών, μετατράπηκαν σέ θαλάμους κρατούμενο Τον έβλεπα καί σκεπτόμουν: τί
άραγε νομίζει ό άνθρωπος για ολ’ αυτά πού γίνονται γύρω του; Δεν αναστατώθηκε καθόλου
ό εσωτερικός του κόσμος απ’ αυτά τά
γεγονότα πού γινανε στη Ρωσία καί απ’ τήν καταστροφή τής Ρωσίας; ’Ή γι’ αυτόν δεν είχαν καμιά σημασία, όπως δεν έχουν καμιά
σημασία για την κορυφή του βουνού όλα αυτά πού γίνονται κάτω στην πεδιάδα.
Αυτός βρισκόταν στην κορυφή καί μιλούσε με
τον ουρανό. Τί σκεφτόταν για τη γη άραγε;
Ακόμη, θυμάμαι ένα μοναχό με μάτια πού λες έβλεπαν
και δεν έβλεπαν όλους εμάς πού ήμασταν στο ναό. Ό μοναχός αυτός είχε ένα πρόσωπο, πού έμοιαζε στις αρχαίες ρωσικές
εικόνες της σχολής τού Νοβγκόροντ-
πρόσωπο λεπτό, με μία έντονη πνευματικότητα με βλέμμα γεμάτο πίστη.
Παρακολουθούσε τις ακολουθίες αυστηρά, για
να μην αλλάξει τίποτα από το τυπικό τών ακολουθιών τού μοναστηριού. Δεν επέτρεπε
στο χοράρχη να ψέλνει ευρωπαϊκά, αλλά βυζαντινά. Καί οι διάκοι, οι περίφημοι
διάκοι τής πρωτεύουσας, μπροστά του δεν τολμούσαν να ψάλουν ευρωπαϊκά Έλεγαν ότι
αυτός ό μοναχός ήταν απλός αγρότης από τήν πόλη Βιατκα ήλθε σαν απλός
προσκυνητής στο μοναστήρι για να ένα μήνα καί τελικά έμεινε καί ζούσε εκεί ήδη
πενήντα χρόνια. Ο
γνωστός ζωγράφος Σοΰρικωφ θα τον ζωγράφιζε στον
τύπο του Ρώσου, πού βλέπει σέ κάδε καινούργιο πράγμα πάντοτε κακό. Πράγματι,
νομίζω ότι όλοι εμείς ήμασταν γι’ αυτόν ξένοι, πού φέραμε τήν καταστροφή στη
μονή του.
Στην εκκλησία ήταν πολύς ό κόσμος. Έλαμπαν τά
κεράκια. Οι δεήσεις, οι προσευχές, οι ψαλμωδίες τών χιλιάδων χρόνων, τά άμφια
καί όλα όσα βλέπω γύρω μου είναι κληρονομιά τού Βυζαντίου. Ποιός ξέρει μήπως
φορούσε το ’ίδιο πετραχήλι ό Φίλιππος Κόλιτσεφ, αυτός ό γνωστός ηγούμενος τής
μονής Σολοφκύ καί μετέπειτα Μητροπολίτης Μόσχας καί πασών τών Ρωσιών, τον όποιο
σκότωσε ό οπαδός τοΰ Ιβάν τού Τρομερού, ό Μαλιούτας Σκουράτωφ, στη Μονή Οτρότσι
στην πόλη Τβέρ. Είναι ή συνέχεια αυτή; Είναι τά Ίχνη τής αιώνιας αλήθειας;
Πράγματι, ποιά μοίρα έφερε εδώ αυτή τη στιγμή τόσους ορθοδόξους αρχιερείς καί
ιερείς, σ’ αυτήν τη μονή κτισμένη από άγριες πέτρες του Βορρά; Μήπως σ’ αυτή
τήν αρχαία ιστορική μονή θα λάμψει, όπως καί παλιά, καινούργιο φώς καί μήπως θα
δοξαστεί ξανά για αιώνες;
Αυτές οι σκέψεις τριγύριζαν στο μυαλό μου- πίστευα
καί αμφέβαλλα ταυτόχρονα. Θα ήταν καλό, πολύ καλό ν’ αποκτούσα λίγη πίστη σ’ αυτή
τη δύσκολη ζωή. Ναι, ή Ρωσία έζησε καί κρατήθηκε μόνο καί μόνο επειδή είχε
δυνατή πίστη. Τώρα ό χείμαρρος τής επανάστασης έχει γκρεμίσει τά πάντα, έχει
κάψει τήν παλιά Ρωσία, μόνον ή Εκκλησία έμεινε. Κι εμείς πιστεύουμε πώς ή
Εκκλησία μπορεί, σαν ένα καλό καί γερό δέντρο, σαν δρυς, ν’ αντέξει στις οποιεσδήποτε
δοκιμασίες.
Οι ψαλμωδίες σταμάτησαν. Ή φωνή ενός γέροντα μάς
καλούσε να προσευχηθούμε για τούς κρατουμένους. Κάδε φορά πού άκουγα αυτά τά
λόγια, δάκρυζα. Ναι, για μάς ακριβώς προσευχόταν ή εκκλησία, για μάς πού
ήμασταν κρατούμενοι καί γύρω γύρω μας είναι παγωμένη ή Λευκή θάλασσα. «Δεύτε προς
με πάντες οι κοπιώντες καί πεφορτισμένοι, κάγώ άναπαύσω υμάς...» Αυτά τά λόγια του
Χριστού μάς καλούσαν να έρθουμε στην κρυστάλλινη καί παντοδύναμη πηγή, πού
μπορούσε να μάς στηρίξει καί να μάς προστατέψει από τον κόσμο τής κακίας καί
τής βίας. Ήταν σύντομες στιγμές, στιγμές ηρεμίας καί χαράς. Έπειτα οι στιγμές αυτές
περνούσαν, άλλαζαν καί επιστρέφαμε στα ίδια. Μέσα στο σκοτεινό χώρο τής
εκκλησίας είδα κάποιον να πλησιάζει το Ευαγγέλιο. Ήταν ό Κουρίλο, ό υπεύθυνος
μεταφορών τών κρατουμένων. Έκανε το σταυρό του, προσκύνησε το Ευαγγέλιο καί τήν
εικόνα κι έφυγε...
Οι ακολουθίες κρατούσαν πολλές ώρες κι εμείς
βγαίναμε έξω από τήν εκκλησία όταν ήδη παντού είχε απλώσει το πέπλο της ή ήρεμη
καλοκαιρινή νύχτα τής Λευκής θάλασσας. Όλοι πάνω τους είχαν ένα παράξενο φώς. Οι
σταυροί έλαμπαν στο φώς καί έδιναν τον ίσκιο τους. Πάνω στους σταυρούς ήταν
γραμμένα τά ονόματα τών μοναχών πού κοιμήθηκαν έδώ. Οι μοναχοί πού ζούσαν ακόμη
πρόσεχαν τούς τάφους, είτε παλαιούς είτε καινούργιους. Καί κάδε φορά έγραφαν στους
σταυρούς τά ονόματα τών κεκοιμημένων. Θα μπορούσε κανείς να κάνει τρισάγιο στον
τάφο ενός μοναχού π.χ. του 16ου αιώνα. Αυτή ή συνέχεια μάς φαινόταν ακατανίκητη,
μάς δημιουργούσε αισθήματα δέους καί μάς συγκινούσε πολύ, δημιουργούσε όμως καί
αισθήματα φόβου. Φόβου για το μέλλον τής πατρίδας μου, για το μέλλον τού λαού
μου, πού έχανε τήν πίστη τών πατέρων του, ξεχνούσε τις παραδόσεις, τά ήθη καί
τά έθιμα. Γι’ αυτό φοβόμαστε, μήπως κοπεί ή συνέχεια, ή παράδοση.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ. ΟΛΕΓΚ ΒΟΛΚΩΦ. ΜΙΑ ΧΟΥΦΤΑ ΣΤΑΧΤΗ.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)














