†Prayer of †Saint Ephraim the Syrian†

†Prayer of †Saint Ephraim the Syrian†

“O Lord and Master of my life, give me not a spirit of sloth, idle curiosity, love of power, and useless chatter. Rather, accord to me, Your servant, a spirit of chastity, humility, patience, and love. Yes, Lord and King, grant that I may see my own faults and not condemn my brother, for blessed are You forever and ever. Amen…”

†Saint Ephraim the Syrian†

“Prayer of Saint Ephraim the Syrian”,

“The Ancient Faith Prayer Book “,

Ancient Faith Press—Kindle Edition

†The Grace of the Lord Jesus Christ, and the Love of God, and the Communion of the Holy Spirit be with yo

Οι γονείς θέλουν τα παιδιά τους να είναι πάντα ευτυχισμένα Χαρούμενα και ευγνώμονες για τη δουλειά και τη θυσία  μας . Είναι δύσκολο για εμάς να δούμε πότε τα παιδιά είναι λυπηρά και αχάριστα. 
Και ο Επουράνιος Πατέρας, μας έχει δώσει τα πάντα, αλλά όλοι αμαρτάνουμε . Φανταστείτε μια μητέρα που κάνει τα πάντα για το παιδί της και είναι συνεχώς δυσαρεστημένος και γκρινιάζει σε αυτήν. 
Και ο Κύριος δεν είναι εύκολος μαζί μας. Η ευγνωμοσύνη μας εκφράζεται συχνά μόνο με λόγια και με την καρδιά - κενότητα. Η ευγνωμοσύνη είναι η μεγαλύτερη ευγνωμοσύνη προς τον Θεό, διότι είναι αυτός που μας διασώσει από την αμαρτία και τη θλίψη. 
Γέροντας Θαδδαίος της Βιτόβνιτσα 
Από το βιβλίο "Ειρήνη και χαρά στο Άγιο Πνεύμα"

Η αγάπη δεν είναι "δώστε",

Η αγάπη δεν είναι "δώστε", αλλά "πάρτε". Η αγάπη δεν είναι εγωισμός, όχι εγωισμός, όταν αγαπάμε ένα άτομο για κάτι. Για παράδειγμα: επειδή μας μεταχειρίζεται καλά, είναι όμορφος, έξυπνος, πλούσιος, κλπ. Μόλις βρέθηκα σε ένα βιβλιοπωλείο, είδα ένα φυλλάδιο μιας Αμερικανίδας συγγραφέας "Γιατί αγαπώ τον αγαπημένο μου". Και εκεί, σε αρκετές σελίδες, περιέγραψε γιατί αγαπάει τον άνδρα της: επειδή ήταν ευγενής, προσεκτικός, έφερνε καφέ στο κρεβάτι το πρωί και τα παρόμοια. Οι τελευταίες σελίδες του φυλλαδίου δεν συμπληρώθηκαν έτσι ώστε οι ίδιοι οι αναγνώστες να μπορέσουν να ολοκληρώσουν το γράψιμο: για αυτούς που αγαπούν τους συζύγους τους.

Σκέφτηκα: τι θα συμβεί αν ο σύζυγος αυτής της γυναίκας σταματήσει να κάνει κάτι από αυτόν τον κατάλογο αύριο, για παράδειγμα, δεν μεταφέρει καφέ στο κρεβάτι; Αυτή η αγάπη ονομάζεται εγωισμός. Μου αρέσει επειδή κάνουν κάτι ευχάριστο για μένα. Ο εραστής μου με χαροποιεί, αισθάνομαι άνετα μαζί του. Αποδεικνύεται ότι δεν τον αγαπώ, αλλά αυτά τα ευχάριστα συναισθήματα που μου φέρνει. Η αληθινή αγάπη, όπως λέει ο απόστολος Παύλος: "Δεν αναζητά το δικό του" (1 Κορ. 13: 5), επιδιώκει να μην λάβει, αλλά να δώσει. 
Priest Pavel Gumerov.

Η ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΜΕ ΤΙΣ ΧΗΝΕΣ

«Ο Θεός έγινε άνθρωπος, ώστε ο άνθρωπος έγινε Θεός» 

(Άγιος Ειρηναίος της Λυών, άγιος Αθανάσιος της Αλεξάνδρειας) 

Ζούσε ένας άνθρωπος στον κόσμο που δεν πίστευε στον Θεό και δεν δίσταζε να πει σε όλους για τη στάση του απέναντι στη θρησκεία και τις θρησκευτικές εορτές. Ωστόσο, η σύζυγός του πίστευε στο Θεό και μεγάλωσε τα παιδιά της με πίστη, παρά τις βιαιες επιθέσεις του συζύγου της. Ένα χειμωνιάτικο βράδυ, η σύζυγός του πήγε μαζί με παιδιά για να λειτουργηθει στην εκκλησία του χωριού. Θα έπρεπε να υπήρξε ένα κήρυγμα για τη Γέννηση του Χριστού. Η σύζυγος ζήτησε από τον σύζυγό της να πάει μαζί τους, αλλά αρνήθηκε. 

"Αυτή η όλη ιστορία είναι ανοησία! - είπε. - Γιατί ο Θεός πρέπει να ταπεινωθεί και να εμφανιστεί στη Γη σαν άνθρωπος; Αυτό είναι γελοίο! "

Και έτσι η γυναίκα και τα παιδιά της τον άφησαν, και έμεινε στο σπίτι. Λίγο αργότερα, ένας ισχυρός άνεμος αυξήθηκε και ξεκίνησε μια χιονοθύελλα. Ο άνθρωπος κοίταξε έξω από το παράθυρο, αλλά είδε  ολόκληρη τη χιονοθύελλα που τον κάλυπτε. Κάθισε σε μια καρέκλα δίπλα στο τζάκι και επρόκειτο να περάσει όλο το βράδυ έτσι. Ξαφνικά, άκουσε ένα δυνατό κτύπημα: κάτι χτύπησε στο παράθυρο. Πήγε στο παράθυρο, αλλά δεν μπορούσε να δει τίποτα. Όταν η χιονοθύελλα υποχώρησε λίγο, ο άνθρωπος πήγε έξω για να δει τι θα μπορούσε να τον χτυπήσει έτσι. 

Στην αυλή κοντά στο σπίτι, είδε ένα κοπάδι άγριες χήνες. Προφανώς, πέταξαν για να περάσουν το χειμώνα στα νότια, αλλά έπεσαν σε μια χιονοθύελλα και δεν μπορούσαν να πετάξουν περισσότερο. Έχασαν τον δρόμο και βρέθηκαν κοντά στο αγρόκτημα χωρίς φαγητό ή καταφύγιο. Με τα φτερά τους, πετούσαν  σε χαμηλό κύκλους πάνω στο χωράφι, τυφλωμένοι από το χιόνι. Προφανώς, αυτή είναι μία από τις χήνες που χτύπησαν στο παράθυρό του.

Ο άνθρωπος αισθανόταν λυπημένος γι 'αυτές τις φτωχές χήνες και ήθελε να τους βοηθήσει. Σκέφτηκε ότι ο αχυρώνας θα ήταν το σωστό μέρος για αυτές . Είναι ζεστά και ασφαλές εκεί, φυσικά, θα μπορούσαν να περάσουν τη νύχτα εκεί και να περιμένουν τη χιονοθύελλα. Περπάτησε στο υπόστεγο, άνοιξε την πόρτα πλατιά και περίμενε, ελπίζοντας ότι οι χήνες θα έμπαιναν εκεί. 

Αλλά οι χήνες απλώς περιπλέκονταν γύρω γυρω  άσκοπα και φαινόταν να μην παρατηρούν τις πόρτες του υπόστεγου ή δεν κατάλαβαν τι ήταν εκεί . Ο άνθρωπος προσπάθησε να πάρει την προσοχή τους, αλλά φοβόταν μήπως οι χήνες,  πετάξουν μακρύτερα. Τότε ο άνθρωπος πήγε στο σπίτι και επέστρεψε με ένα κομμάτι ψωμί. Το ετριψε το ψωμί στο μονοπάτι που οδηγεί στον αχυρώνα. Αλλά οι χήνες  δεν υπέκυψαν .

Ήταν στα πρόθυρα της απελπισίας. Πήγα πίσω και προσπάθησε να τα οδηγήση στον αχυρώνα, αλλά οι χήνες απλά φοβήθηκαν και άρχισαν να διασκορπίζονται στις πλευρές - σε διαφορετικές κατευθύνσεις, αλλά όχι στον αχυρώνα. Τίποτα δεν θα μπορούσε να τους κάνει να πάνε στον αχυρώνα, όπου θα ήταν ζεστά και ασφαλείς. 

"Γιατί δεν πηγαίνουν οι χήνες μετά από μένα; Έλεγε ο  άνθρωπος . "Δεν βλέπουν ότι μόνο εδώ μπορούν να επιβιώσουν σε μια τέτοια καταιγίδα;" 

Σκέφτηκε λίγο και συνειδητοποίησε ότι απλά δεν ήθελε να ακολουθήσουν τον άνθρωπο. «Τώρα, αν ήμουν χήνα, θα μπορούσα να τις σώσω », είπε δυνατά. Τότε μια ιδέα του συνέβη. Εισήλθε στον αχυρώνα, πήρε μια από τις χήνες του και τον έφερε στην αγκαλιά του στο χωράφι μακριά από τις στροβιλιές άγριες χήνες.

Τότε άφησε τη χήνα του. Η χήνα πέταξε μέσα  στο κοπάδι και επέστρεψε κατευθείαν στον αχυρώνα - και ένα προς ένα όλες οι χήνες την ακολούθησαν στο καταφύγιο της σωτηρίας. 

Ο άντρας στάθηκε ήσυχα για ένα λεπτό και ξαφνικά τα ίδια λόγια ακουγόταν στο κεφάλι του που είπε πριν από λίγα λεπτά: «Αν ήμουν χήνα, θα μπορούσα να τις έσωζα !» Και τότε θυμήθηκε τι είπε στη σύζυγό του λίγο νωρίτερα. «Γιατί ο Θεός θέλει να γίνει σαν εμάς; Αυτό είναι γελοίο! " 

Και ξαφνικά όλα έγιναν σαφή. Αυτό ακριβώς έκανε ο Θεός. Ήμασταν σαν αυτές τις χήνες - τυφλοί , χαμένοι , πεθαμένοι. Ο Θεός έστειλε τον Υιό Του για να γίνει σαν εμάς, για να μας δείξει τον δρόμο και να μας σώσει.

Όταν ο αέρας και το πολύ  χιόνι άρχισαν να υποχωρούν, η ψυχή του υποχώρησε και ειρηνευσε από αυτή την όμορφη σκέψη. Ξαφνικά κατάλαβα γιατί ήρθε ο Χριστός. Χρόνια αμφιβολίας και δυσπιστίας εξαφανίστηκαν μαζί με την τελευταία καταιγίδα. Έπεσε στα γόνατα στο χιόνι και είπε την πρώτη του προσευχή στη ζωή του: 

«Σας ευχαριστώ, Κύριε, που ήρθες με τη μορφή ενός ανθρώπου να με βγάλει από τη θύελλα!» 

Πατήρ Παύλος (Saliba)

Ο ΘΕΌΣ ΕΊΝΑΙ ΣΑΝ....

Ο αέρας είναι σαν τον Θεό. Είναι πάντα εκεί και δεν είναι ορατός . Πόσο τον χρειαζόμαστε και ξέρουμε αμέσως πότε  μας λείπει. 
Ο ήλιος είναι σαν τον Θεό. Μπορεί να θερμανθεί και να ζεσταθουμε . Ο δίσκος φωτιας του δεν μπορεί να  τον παρακολουθεις χωρίς πόνο. Όλα τα ζωντανά πράγματα στρέφονται προς αυτόν. Όλα τα ζωντανά ζουν από την εξουσία του. 
Η θάλασσα είναι σαν τον Θεό. Όταν είναι διαφανές και απαλη, μοιάζει με την τρυφερότητα του Μεγάλου προς το μικρό. Όταν μαίνεται και αφρίζει, κανείς δεν μπορεί να την αμφισβητήσει. 
Ο Θεός είναι σαν άνθρωπος. Όταν τροφοδοτεί την οικογένεια  του και είναι έτοιμος να αγωνιστεί γι 'αυτήν. Και όταν είναι κουρασμένος από τα λόγια  σπάνια χαμογελάει. 
Ο Θεός είναι σαν μια γυναίκα. Όταν θηλάζει σηκώνεται  από το κλάμα τη νύχτα. Όταν διαλύεται στα παιδιά και κάνει τα πάντα από το να σκέφτεται για τον εαυτό της. 
Τόσα πολλά πράγματα στον κόσμο είναι σαν τον Θεό! 
Πατήρ Αντρέι Τκατσέφ

Είναι δύσκολο να ζεις με ειλικρινείς ανθρώπους, αλλά ποτέ δεν θα π σε προδώσουν. Ο μοναχός Συμεών του Άθω

Είναι δύσκολο να ζεις με ειλικρινείς ανθρώπους, αλλά ποτέ δεν θα π σε προδώσουν. 

Ο μοναχός Συμεών  του Άθω

Serbian Tennis Player Novak Djokovic yesterday after winning the Australian Open

“My dear ... conscience has no teeth, but she will bite to death ... Do not lose your conscience! To lose conscience is the worst thing. ” Archimandrite Pavel (Gruzdev)

Το δεξί χέρι του Οσίου Εφραίμ του Σύρου στην Ιερά Γυναικεία Μονή Οσίου Εφραίμ του Σύρου στο χωριό Κονταριώτισσα στην Κατερίνη Πιερίας.

In thee my only refuge have I set my trust, let me not fall away from my good hope, but grant me thy protection, O pure Virgin and deliver me from every hurt inflicted by mine enemies. (Theotokion)

Η ΑΓΑΠΗ ΑΝΤΈΧΕΙ...

Όσιος Ιωάννης Αλεξέγιεφ, Πνευματικός Ι.Μονής Βάλαμο.

Η πνευματική ζωή είναι πολύπλοκη και απαιτεί βαθιά ταπείνωση και πολλή υπομονή!  Μόνο θεωρητικά, δεν μπορείς να την καταλάβεις, χρειάζεται πείρα για να γίνει αντιληπτή, δηλαδή αγώνα για να ζει κανείς σύμφωνα με τις οδηγίες των Αγίων Πατέρων.

Όσιος Ιωάννης Αλεξέγιεφ, Πνευματικός Ι.Μονής Βάλαμο.

ΟΙ ΠΑΝΤΌΦΛΕΣ.....

Μια άλλη Ορθόδοξη προοπτική.
+++++++++++++++++++++++++
…«Μα πάτερ μου, είναι απαράδεκτο ο παπα-Σιμωνας να κυκλοφορεί στο ναό με παντόφλες. Πώς εσείς και η αδελφότητα τού το επιτρέπετε;» ψιθύριζε ελαφρά πειραγμένος ένας κύριος, επισκέπτης στο μοναστήρι, σ’ έναν καλόγηρο μέσης ηλικίας.

Είχε αισθανθεί την ευσεβιστική του συνείδηση να εξεγείρεται μπροστά σε ένα γέρο καλόγηρο, ο οποίος «παρεκτράπει», διαπράττοντας το «ατόπημα» να εισέλθει στο ναό με παντόφλες.

«Βέβαια, καταλαβαίνω ότι είναι γέροντας, όμως θα’ πρέπε να του επιβάλλετε μια πιο κόσμια συμπεριφορά», συνέχισε στον ίδιο τόνο, βλέποντας αντίκρυ τον καλόγηρο να του χαμογελά μελαγχολικά.

«Γιατί εξεγείρεστε αγαπητέ μου;» του απάντησε ήρεμα, «δεν γνωρίζετε πως για το μοναχό, ο ναός είναι η αυλή του;»

Και με την ίδια ηρεμία απομακρύνθηκε, αφήνοντας το συνομιλητή στο κατώφλι μιας άλλης Ορθόδοξης προοπτικής…

(του Βασίλη Αργυριάδη)

ΕΊΠΕ ΓΈΡΩΝ. Εάν νιώθεις πολύ φοβισμένος..... O Θεός θα σε βοηθήσει.... Την προσευχή σου μην ξεχνάς...

Για μάς, που το πρώτο μέλημα είναι η ευημερία. Και τελευταίο;... Δυστυχώς και για πολλούς η σωτηρία

Κάνε και θα σου κάνουν...

Διότι αν διακόψεις αυτήν την καλή συνήθεια, θα στερηθείς και εσύ το ώφελός της όταν θα το έχεις ανάγκη...

 Αυτό (το «Κάνε, καὶ θὰ σοῦ κάνουν...»), ισχύει βέβαια και στους λαϊκούς, για τις υποχρεώσεις τους σαν χριστιανοί, προς τον πλησίον...

Ένας νεαρός άνδρας ήρθε σε έναν σοφό πρεσβύτερο και είπε: "Θέλω να ανοίξω τα πνευματικά μου μάτια ώστε να βλέπω τον κόσμο όπως είναι!"

Ένας νεαρός άνδρας ήρθε σε έναν σοφό πρεσβύτερο και είπε:
"Θέλω να ανοίξω τα πνευματικά μου μάτια ώστε να βλέπω τον κόσμο όπως είναι!"
- Και δεν φοβάσαι τι θα δεις; - ρώτησε ο γέροντας.
- Όχι, δεν φοβάμαι !

Ο γέροντας άγγιξε τα μάτια του και ρώτησε:
- Τι βλέπεις τώρα;

Ο νεαρός κοίταξε και είπε: "Βλέπω ζώα, όπως οι άνθρωποι!
- Και αυτό συμβαίνει επειδή τα ζώα με τις πράξεις τους συχνά ενεργούν σαν άνθρωποι!

Τότε ο Γέροντας άγγιξε ξανά τα μάτια του νεαρού και ρώτησε:
- Και τώρα, τι βλέπεις;
Κοίταξε γύρω και αναφώνησε:
- Βλέπω, ανθρωπους σαν τα ζώα!
"Και αυτό συμβαίνει γιατί οι άνθρωποι συχνά συμπεριφέρονται σαν ζώα και τους είδατε ως ανθρώπους μέχρι να καθαριστεί η όρασή σαε!"
- Αλλά είναι πολύ τρομακτικό να το δεις, πατέρα! Πες μου εσύ τι βλέπεις;
- Βλέπω όλους ως παιδιά μου, γιε μου! ο γέροντας απάντησε.
- Και ποια είναι αυτά τα μάτια, πρεσβύτερε ;
- Αυτά είναι τα μάτια της αγάπης, γιε μου αλλά πρέπει να τα πάρετε μόνοι σας!

Τα μάτια βλέπουν τα πάντα, η καρδιά καταλαβαίνει τα πάντα και μόνο η ΑΓΑΠΗ αντέχει τα πάντα.


του μοναχού Συμεών Άθω

Κάποιος γέρος ήρθε στο νοσοκομείο και ρώτησε τον γιατρό: - Έχετε μια θεραπεία για την αμαρτία;

Κάποιος γέρος ήρθε στο νοσοκομείο και ρώτησε τον γιατρό:
- Έχετε μια θεραπεία για την αμαρτία;
- Ναι, - απάντησε ο γιατρός, - εδώ είναι η συνταγή:
1. Σηκωστε τις ρίζες της υπακοής,
2. Συλλέξτε τα λουλούδια της πνευματικής καθαρότητας,
3. να συλλέξετε φύλλα υπομονής,
4. μην συλλέγετε τους καρπούς της υποκρισίας,
5. μην πιείτε τον οίνο μοιχείας,
6. Όλα αυτά αφήστε να στεγνώσουν με νηστεία,
7. Βάλτε καλές πράξεις στην κατσαρόλα,
8. Προσθέστε νερό, δάκρυα μετάνοιας,
9. αλάτι με αδελφική αγάπη,
10. προσθέστε τη γενναιοδωρία των ελεημοσύνης,
11. ναι, βάλτε όλη τη σκόνη της ταπεινότητας
12. και γονατιστή σε όλους.
13. Πάρτε τρία κουτάλια την ημέρα του φόβου του Θεού,
14. Βάλτε την ρόμπα της δικαιοσύνης.
15. και μην μπείτε σε φλυαρία, αλλιώς θα πάρετε ένα κρύο και θα αρρωστήσετε ξανά με αμαρτία.

Μια μοναχή του μοναστηριού Shamordinsky έκανε αυτό  τη δεκαετία του 1920
.

Parable of the monk Simeon Athos ARTIST EFOSHKIN SERGEY

A young man came to a wise Elder and said: 
“I want my spiritual eyes to open so that I could see the world as it is!” 
- And you are not afraid of what you will see? - asked the elder. 
- No, not scared! 

The elder touched his eyes and asked: 
- Well, what do you see now? 

The young man looked and said: “I see animals, like people! 
- And this is because animals by their actions often act like humans! 

Then the Elder touched the eyes of the young man again and asked: 
- And now, what do you see? 
He looked around and exclaimed: 
- I see,  people like animals!
“And this is because people often behave like animals, and you saw them as people until your eyesight cleared!” 
- But it’s really scary to see, Father! Tell me how do you see it? 
- I see everyone as my children, son! the elder replied. 
- And what are these eyes, elder? 
- This is the eyes of love, son, but you must get them yourself! 

The eyes see everything, the heart understands everything and only LOVE endures everything. 

Parable of the monk Simeon Athos 
ARTIST EFOSHKIN SERGEY

Κοίταξε με στα μάτια !!Πόσο σημαντικό είναι. Με τον γ, Γαβριήλ Κοβιλιάτη Ιερό Κάθισμα Δολών.

Η ΝΕΑΡΑ ΣΙΒΗΡΙΑΝΗ.ΤΡΕΜΠΕΛΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ

Η ΝΕΑΡΑ ΣΙΒΗΡΙΑΝΗ.ΤΡΕΜΠΕΛΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ.

Ἡ ἡρωίδα τοῦ διηγήματος ἀποφασίζει τό τολμηρό ταξίδι ἀπό τή Σιβηρία στήν Πετρούπολη, γία νά σώσει τούς γονεῖς της ἀπό τήν ἐξορία.Ἱστορικό γεγονός πού συνέβη στίς ἀρχές τοῦ 19ου αἰῶνος

ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ

Ηγούμενος Ι.Μ. Βατοπαιδίου Αγίου Όρους, Γέροντας Εφραίμ για τους πολύτεκνους Ροδοπης.

Μητροπολίτης Μαρωνείας & Κομοτηνής Παντελεήμων για τους πολύτεκνους Ροδοπης.

Η γιορτή των Ελληνικών Γραμμάτων στο Ντελαγουέρ

Η ΝΕΑΡΑ ΣΙΒΗΡΙΑΝΗ ΤΡΕΜΠΕΛΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ.Ἱστορικό γεγονός πού συνέβη στίς ἀρχές τοῦ 19ου αἰῶνος

ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗΣ ΙΩΑΝΝΙΚΙΟΣ ΚΟΤΣΩΝΗΣ.ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΠΟΡΦΥΡΙΟ

Ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας στην 4Ε - 27.1.2019

Λεπροκομείο Χίου - Chios Leper Colony

A short prayer before confession by St. Symeon the New Theologian:

O God and Lord of all! Who hath the power over every breath and soul, the only one able to heal me, hearken unto the prayer of me, the wretched one, and having put him to death, destroy the serpent nestling within me by the descent of the All-Holy and life-creating Spirit. And vouchsafe me, poor and naked of all virtue, to fall with tears at the feet of my spiritual father, and call his holy soul to mercy, to have mercy on me. And grant, O Lord, unto my heart humility and good thoughts, becoming a sinner, who hath consented to repent unto Thee, and do not abandon unto the end the one soul, which hath united itself unto Thee and hath confessed Thee, and instead of all the world hath chosen Thee and hath preferred Thee. For Thou knowest, O Lord, that I want to save myself and that my evil habit is an obstacle. But all things are possible unto Thee, O Master, which are impossible for man. Amen.

Η ΕΙΚΟΝΑ ΕΝΟΣ ΑΣΚΗΤΙΚΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ

Οι Γαλαξιδιώτες πήραν άδεια από τον Αλή Πασά για να χτίσουν ιερό ναό

Δεκα χρόνια σκάλιζε ο μπαρμπα Αναστάσης ο Μόσχος ένα αριστούργημα στον Αγ. Νικόλαο στο Γαλαξίδι…

Υπάρχουν στιγμές στην πορεία κάθε λαού που είναι δηλητηριώδεις για την επιβίωσή του. Η εποχή της Τουρκοκρατίας ήταν μια από αυτές τις θλιβερές στιγμές για την χώρα μας. Ωστόσο το ανθρώπινο μεγαλείο, όταν δένεται με τον ουρανό μπορεί να δώσει βασιλική όψη στην ιστορία. Η γενναιότητα δεν είναι αντίθετη με την ανάγκη για προσευχή, όπως ίσως νομίζουν σήμερα οι κοινωνίες. Έτσι σε μια μεγαλειώδη στιγμή, το 1805, οι Γαλαξιδιώτες ζήτησαν με θάρρος άδεια από τον Αλή Πασά, να χτίσουν έναν ναό στο όνομα του Αγίου Νικολάου και του έδωσαν γι’ αυτό 5.000 γρόσια. Η άδεια τους δόθηκε. Στα 1806 χτίστηκε λοιπόν μια εκκλησία που μέχρι σήμερα φιλοξενεί ανθρώπους, αγίους και αγγέλους σε κοινή προσευχή.

Ο πρόεδρος της χριστιανικής στέγης Άμφισσας Ηρακλής Κουτρούμπας μιλά για τον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου του 1806, το ολόγλυφο ξύλινο τέμπλο του και τον τεχνίτη του Αναστάσιο Μόσχο

Ο πρόεδρος της χριστιανικής στέγης Άμφισσας ο κ. Ηρακλής Κουτρούμπας, που ζει με την σύζυγό του Αικατερίνη στο Γαλαξίδι μάς ξεναγεί στον Ναό που είναι στολίδι της περιοχής:

«Το τέμπλο του Αγίου Νικολάου, προστάτη του Γαλαξιδίου, ξεκίνησε να γίνεται το 1835 και τελείωσε το 1846. Δέκα χρόνια το δούλευαν πέντε Μετσοβίτες τεχνίτες με ηγέτη τον Αναστάσιο Μόσχο. Είχε ειπωθεί ότι “Ο μπαρμπα-Αναστάσης ο Μόσχος έφυγε από το Μέτσοβο και πήγε στο Γαλαξίδι για να φτιάξει το τέμπλο του ναού του Αγίου Νικολάου”. Εδώ λοιπόν άρχισαν να δουλεύουν οι πέντε τεχνίτες από το πρωί μέχρι τo βράδυ, όσο φώτιζε ο Θεός την ημέρα, γιατί δεν υπήρχε ρεύμα και έφτιαξαν μέσα σε δέκα χρόνια αυτό το αριστούργημα από ξύλο καρυδιάς. Το ξύλο αυτό το έφεραν οι Γαλαξιδιώτες ναυτικοί, αφού εκείνη την εποχή είχε άνθιση η ναυτιλία στο Γαλαξίδι. Είχαν τότε 300 πλοία ιστιοφόρα και με αυτά κουβάλησαν όλον τον εξοπλισμό για να χτιστεί ο ναός.

Το τέμπλο έχει μια διαφορετικότητα, δεν είναι ανάγλυφο, είναι ολόγλυφο δηλαδή είναι σκαλισμένο μπροστά και πίσω. Μπορεί για παράδειγμα ο προσκυνητής να παρατηρήσει έναν βλαστό που ξεκινά από κάτω και φτάνει έως πάνω και καταλήγει σ’ έναν ένθρονο Απόστολο. Δεν είναι μερικά ξύλινα κουκλάκια που τοποθετήθηκαν ως έτυχε, αλλά είναι σκαλισμένος ο κάθε απόστολος, που στο φωτοστέφανό του είναι γραμμένα τα αρχικά του για ν’ αναγνωρίζουμε ποιος είναι».

Διαπιστώνουμε ότι υπάρχουν μοτίβα, τα οποία δεν κατανοούμε τι σημαίνουν, όπως δύο φρουτιέρες με ρόδια. Ο ξεναγός μας θα εξηγηθεί :

«Πράγματι, βλέπουμε σκαλισμένες δυο φρουτιέρες, η μία έχει πάνω της πέντε ρόδια και η άλλη τέσσερα, σύνολο εννιά, πράγμα που συμβολίζει τα εννιά τάγματα των αγγέλων. Ένα από τα ρόδια είναι ανοιχτό και δείχνει τα σποράκια του, που σημαίνει πως όλοι εμείς οι Ορθόδοξοι χριστιανοί έχουμε ενότητα μεταξύ μας όπως είναι κολλημένα τα σποράκια του ροδιού και το κέλυφος που μας προστατεύει είναι η Εκκλησία. Επίσης η παράσταση της φιλοξενίας του Αβραάμ, έχει συμβολισμούς: Το μόνο γήινο πρόσωπο που γονατίζει είναι ο Αβραάμ και από πάνω είναι η τράπεζα. Αυτό δείχνει πως εμείς οι γήινοι άνθρωποι όπως ο Αβραάμ μπορούμε μέσω της πνευματικής τράπεζας να φτάσουμε στο τρίτο επίπεδο, που βρίσκονται τα επουράνια, δηλαδή οι Άγγελοι».

Ρωτούμε τον κ. Κουτρούμπα ποιος είναι ο εικονογράφος των μεγάλων εικόνων που στολίζουν το τέμπλο.

«Οι Εικόνες του τέμπλου έχουν αγιογραφηθεί το 1834 στο Άγιο ‘Όρος από τους Αβραμαίους. Γράφεται κάτω η αφιέρωση και η ημερομηνία κατασκευής τους.

Εντωμεταξύ, το τέμπλο είναι χωρισμένο σε δυο κατηγορίες, δεξιά από την Ωραία Πύλη όπως βλέπουν οι πιστοί είναι παραστάσεις από την Καινή Διαθήκη και αριστερά από την Παλαιά. Έτσι, κάτω από τις εικόνες αριστερά θα δούμε σκαλισμένη ολόγλυφα την έξοδο των πρωτοπλάστων από τον παράδεισο. Να ο Αδάμ και η Εύα, ο άγγελος με την Ρομφαία, η Εύα προχωρά και ο Αδάμ κοιτάει πίσω τον άγγελο που τους διώχνει από τον παράδεισο.

Παραδίπλα είναι η θυσία του Αβραάμ, όπου φαίνεται ο Αβραάμ να κρατά το μαχαίρι για να θυσιάσει τον Ισαάκ και έρχεται ο Άγγελος και θυσιάζει στη θέση του το πρόβατο. Το γεγονός πως όλο τούτο το αριστούργημα είναι ολόγλυφο αποτελεί ένα θαύμα γιατί είναι απορίας άξιο, πώς μπόρεσε ο μάστορας να σκαλίσει και από πίσω τις φιγούρες! Δεν είναι πρόσθετα, κολλημένα ή καρφωμένα τα πρόσωπα. Σκεφτείτε πως όλο αυτό είναι κορμός δέντρου, ο οποίος σκαλίστηκε έτσι όπως ήταν.

Φτιάχνει τις πλάκες σαν βιβλίο!

Υπάρχει και μια παράσταση μοναδική με τη μεταφορά των δέκα εντολών στη γη. Ξέρουμε ότι οι δέκα εντολές ήταν σε δύο πλάκες, εδώ λοιπόν για να δώσει ο μπαρμπα-Αναστάσης ο Μόσχος, την συνέχεια της Καινής Διαθήκης μετά την Παλαιά, μας φτιάχνει τις πλάκες σε σχήμα βιβλίου. Οι άγγελοι παραδίδουν στη γη, στον Μωυσή το βιβλίο».

Θεολογικές προσεγγίσεις από απλούς ανθρώπους παλαιών εποχών διαμορφώνουν την τέχνη και παιδαγωγούν τον λαό στα τέλη του 18ου αιώνα. Πάντα ο Θεός βρίσκει ψαράδες στην κάθε εποχή για να γίνουν απόστολοι με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Ο Αναστάσης ο Μόσχος σκαλίζει το τέμπλο και θεολογεί.

Ο Μυστικός Δείπνος, ο Αποκεφαλισμός του Προδρόμου, οι διάκονοι που θυμιατίζουν και η Σταύρωση του Ιησού

Συνεχίζοντας την ξενάγηση, ο κ. Κουτρούμπας αναφέρει:

 «Στο δεξί μέρος του τέμπλου έχουμε την Καινή Διαθήκη. Στην αρχή του υπάρχει η ιστορία του αγίου Μανδηλίου, που η γιορτή του ορίστηκε στις 16 Αυγούστου. Ήταν ένας βασιλιάς στην Μεσοποταμία που ονομαζόταν Άβγαρος, ο οποίος είχε λέπρα και έμαθε ότι στην περιοχή κυκλοφορούσε κάποιος που τον έλεγαν Χριστό κι έκανε θαύματα, ανάσταινε ακόμη και νεκρούς. Έστειλε τον δούλο του, να πάει να βρει τον Χριστό στο όρος των Ελαιών που ήταν μαζεμένοι οι μαθητές. Στο τέμπλο φαίνεται το κεφαλάκι του δούλου. Το μηναίο λέει ότι ο βασιλιάς Άβγαρος της Οσροηνής, έστειλε μέσω του δούλου του μια επιστολή στον Χριστό. Και ο δούλος προσπαθούσε να ζωγραφίσει το πρόσωπο του Χριστού για να το δείξει στον βασιλιά, αλλά δεν κατόρθωνε να το αποτυπώσει γιατί το πρόσωπο του Χριστού συνεχώς άλλαζε, όπως καταγράφεται από την παράδοσή μας. Βλέπουμε στο τέμπλο το χαρτί του δούλου άγραφο, κενό. Τότε λένε σκουπίστηκε ο Χριστός με το μαντήλι και αποτυπώθηκε η μορφή Του επάνω στο ύφασμα. Έτσι έγινε και όχι όπως λέει η ιστορία που πρεσβεύουν οι καθολικοί. Όταν ο Άβγαρος λοιπόν είδε το μαντήλι, που του έφερε ο δούλος έγινε καλά».

Διακρίνουμε στο ξυλόγλυπτο τέμπλο κάποιες μπλε πινελιές για τις οποίες αναρωτιόμαστε:

 «O τεχνίτης σκάλισε τον μυστικό δείπνο και έβαλε τον Ιούδα να κρατά το πουγκί στο αριστερό χέρι και να είναι έτοιμος να φύγει. Πίσω βλέπετε το μπλε φόντο που είναι κι αυτό από ξύλο, το έβαψε ο μάστορας μπλε για να προβάλλει τον μυστικό δείπνο με μαεστρία. Το ίδιο έκανε και στον αποκεφαλισμό του Προδρόμου. Δεν είναι δυνατόν να μην θαυμάσουμε την παράσταση. Ο Πρόδρομος είναι δεμένος με σκοινί, το κεφάλι του κομμένο και οι σταγόνες από το αίμα στην αρχή τρέχουν κρουνηδόν και μετά κάτω παγώνει σε μια λίμνη αίματος. Επίσης σε όλους τους κίονες υπάρχει από ένας διάκονος. Όλοι οι διάκονοι στρέφονται προς την ωραία ύλη. Έχουν στο χέρι τους από ένα θυμιατό. Πώς μπορούσε ο καλλιτέχνης, με τι σκαρπέλο σκάλιζε αυτή την αλυσιδούλα του θυμιατού με τόση λεπτομέρεια... Όλοι οι διάκονοι που στο ένα χέρι έχουν το θυμιατό, στο άλλο χέρι κρατούν ένα εκκλησάκι με ένα μαντήλι. Αυτό συμβολίζει πως ένας διάκονος οφείλει να υπηρετεί την εκκλησία με όλη του την ύπαρξη, ει δυνατόν να κρατά στο χέρι του όλη την εκκλησία. Στο κέντρο απεικονίζεται η σταύρωση του Χριστού και η άμπελος πάνω σε κίονες τριών μέτρων. Σκεφτείτε να σκαλιστεί αυτό το ξύλινο μαδέρι από καρυδιά με τόσες λεπτομέρειες, να σκαλιστούν τα κοιλώματα και τα βυθώματα! 

Εκτός από τεχνίτης, ο Μόσχος είχε γνώσεις από την εκκλησιαστική ιστορία. Για να δείξει ότι υπήρχαν μεν γυναίκες στην αποκαθήλωση, αλλά δεν άγγιζαν το σώμα του Χριστού σκαλίζει τις τρεις Μαρίες δείχνοντας τα χέρια τους ν΄ακουμπούν στους ώμους τους και εμφανώς μακριά από το σώμα του Χριστού».

Ωστόσο τα μεγάλα έργα κρύβουν μυστικά, ίσως για να μην έχουν την έπαρση οι επόμενες γενιές ότι όλα μπορούν να εξηγηθούν. Δεν είμαστε παντογνώστες. Αυτό αποδεικνύεται στα τελευταία βήματα της ξενάγησής μας από τον κ. Κουτρούμπα:

«Υπάρχει και ένα μυστήριο σε αυτό το τέμπλο που δεν έχει λυθεί. Στο κάτω μέρος άγγελοι κρατούν κάτι που είναι τυφλό και στο σανίδωμα φαίνεται άδειο. Τεχνοκριτικοί, δεν μπορούν να το εξηγήσουν, όσο κι αν το ερεύνησαν και αναφέρουν πως κρύβεται κάποιος συμβολισμός που δεν αποκαλύφθηκε, άλλοι πάλι λένε πως οι άγγελοι κρατούν κάτι που δεν πρόλαβε να σκαλίσει ο Μόσχος γιατί σκοτώθηκε εδώ πριν ολοκληρώσει το τέμπλο».

Η τοπική παράδοση λέει επίσης πως «… Ώρες, μέρες, μήνες, χρόνια ολάκερα πελεκούσε το καρυδόξυλο για το τέμπλο από το πρωί ως το βράδυ, φτιάχνοντας σκηνές από την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη κι όταν μια μέρα βρέθηκε θανάσιμα τραυματισμένος στο πλακόστρωτο έλεγαν πως αφού ολοκλήρωσε το έργο του, έτσι καθώς το κοίταζε, απολησμονήθηκε, παραπάτησε και σωριάστηκε άξαφνα στο δάπεδο».

Απεβίωσε στο Μέτσοβο 90 ετών

Η ιστορία λέει ότι ο Αναστάσης Μόσχος μετά την κατασκευή του τέμπλου του Αγίου Νικολάου Γαλαξιδίου πήγε το 1857 στο Βουκουρέστι και το 1863 βρισκόταν στο Μέτσοβο όπου πέθανε πέντε χρόνια αργότερα. Ήταν περίπου 90 χρονών.

 Όπως είναι γνωστό, ο λαός μεγαλοποιεί τις λεπτομέρειες από τα έργα και τις ημέρες των θρυλικών καλλιτεχνών. Τα ίχνη τους όμως στην γη διαλέγει να τα έχει μόνιμα και ανεξίτηλα χαραγμένα ο Θεός. Σε Αυτόν ανήκει η απόφαση να μείνει ή όχι ο Αναστάσης ο Μόσχος στην ιστορία για να ψελλίζουν οι προσκυνητές μια σιωπηλή προσευχή θαυμάζοντας το τέμπλο του Αγίου Νικολάου στο Γαλαξίδι που εξιστόρησε κάποτε τα ωραία του Θεού και των ανθρώπων.

_____________

Σοφία Χατζή

δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα

ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΑΛΗΘΕΙΑ, 23.01.2019

Λεζάντες

1. Πανοραμική άποψη του τέμπλου του Ιερού ναού Αγ. Νικολάου Γαλαξιδίου

2. Φρουτιέρα με τους σπόρους του ροδιού να συμβολίζουν τους πιστούς, το κέλυφος την Εκκλησία, που μας κρατά ενωμένους

3. Φιλοξενία του Αβραάμ

4. Αποκεφαλισμός του Προδρόμου, το αίμα παγώνει σε λίμνη. Σε φόντο μπλε για να φωτίσει την παράσταση

5. Διάκονος με θυμιατό στο δεξί χέρι και στο αριστερό κρατά συμβολικά την Εκκλησία υπηρετώντας την

6. Εικόνα του Αγ. Νικολάου στο τέμπλο

7. Η έξοδος των πρωτοπλάστων από τον παράδεισο

8. Ο Πρόεδρος της χριστιανικής στέγης Άμφισσας Ηρακλής Κουτρούμπας μας ξεναγεί

9. Αγ. Νικόλαος Τέμπλο ολόγλυφο, σκαλισμένο σχεδόν τρισδιάστατα

10. Ο Αναστάσης Μόσχος σκάλισε την Παράδοση των εντολών στον Μωυσή σε μορφή βιβλίου και όχι σε πλάκες για να δείξει την συνέχεια της Καινής με την Παλαιά Διαθήκη

11. Η μυστηριώδης παράσταση του αγγέλου που φέρει ένα κενό μοτίβο. Οι τεχνοκριτικοί δεν το έχουν εξηγήσει. Ίσως όμως ο τεχνίτης πέθανε πριν το ολοκληρώσει

12. Αποκαθήλωση, η γυναίκα δεξιά έχει σταυρωμένα τα χέρια στους ώμους δείχνοντας ότι ο Χριστός δεν αγγίζεται