ΚΥΡΙΑΚΗ Θ’ ΛΟΥΚΑ – ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΑΦΡΟΝΑ ΠΛΟΥΣΙΟΥ

ΚΥΡΙΑΚΗ Θ’ ΛΟΥΚΑ – ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΑΦΡΟΝΑ ΠΛΟΥΣΙΟΥ

Στη σημερινή ευαγγελική περικοπή ακούμε την παραβολή του άφρονα πλουσίου. Ο Χριστός μας παρουσιάζει έναν άνθρωπο, ο οποίος είδε τα χωράφια του να καρποφορούν υπερβολικά και άρχισε να σκέφτεται τρόπους να αποθηκεύσει τους θησαυρούς του για να περνά άνετα, λέγοντας μέσα του: «Ψυχή, έχεις πολλά αγαθά· φάε, πιες, ευφραίνου». Όμως ο Θεός του είπε: «Άμυαλε,  αυτή τη νύχτα ζητείται η ψυχή σου· και όσα ετοίμασες, τίνος θα είναι;» Έτσι ο Κύριος μας διδάσκει ότι κάθε πλούτος, όταν δεν μοιράζεται και δεν γίνεται προσφορά, γίνεται απώλεια , η οποία  οδηγεί τον άνθρωπο στην πλάνη και στη λήθη του Θεού.

Ο Ιερός Χρυσόστομος ορίζει τον πλούτο ως κάτι άψυχο και ουδέτερο.Από μόνος του δεν μπορεί να είναι κακό, παρά μόνον όταν χρησιμοποιείται άκριτα από τον άνθρωπο. Παρ’ όλα αυτά αναγνωρίζει ότι συχνά οι πλούσιοι γίνονται πιο αξιολύπητοι ζητιάνοι από τους φτωχούς, γιατί αναπτύσσουν μια νοσηρή εξάρτηση από τα υλικά αγαθά και από τη δίψα για περισσότερο πλούτο. Έτσι εξαχρειώνονται και γίνονται δούλοι της ύλης. Ο ίδιος ο Χριστός ονόμασε τον μαμωνά —τη χαλδαϊκή θεότητα του πλούτου— ως ανταγωνιστή του Θεού στην προτίμηση της λατρείας του ανθρώπου . Και τόνισε ότι κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να είναι ταυτόχρονα δούλος και στον Θεό και στον μαμωνά. Η προτίμηση προς την λατρεία αυτού του δαιμονίου αποκαλύπτει το βάθος και τον κίνδυνο του σκοτεινού αυτού πάθους.

Οι πατέρες λένε: «Ρίζα όλων των κακών είναι η φιλαργυρία». Στην πράξη, η απληστία υπέταξε και δυστύχησε ολόκληρα έθνη, ενώ οι πονηρές μεθοδεύσεις των οικονομολόγων εξαθλίωσαν συνειδήσεις, λαούς και πρόσωπα. Και πόσο ακριβά το πληρώνουμε όλοι στις μέρες μας, την εποχή της λεγόμενης οικονομικής κρίσης! Υποδουλωθήκαμε στο χρήμα και μαζί του υποδουλωθήκαμε σε πλήθος παθών, χάνοντας και την πνευματική και τη σωματική μας περιουσία και ελευθερία.

Ο άνθρωπος γίνεται αδηφάγος, καταστροφικός για τη φύση και τον συνάνθρωπο, εφευρίσκοντας τρόπους για να γεμίσει τα μάτια και την κοιλιά του με πρόσκαιρα αγαθά, εις βάρος κάθε ηθικής και κάθε αξίας, ενάντια στον Δικαιοκρίτη Θεό. Ξεχνά τον θάνατο, την αιφνίδια και αναπάντεχη πραγματικότητά του. Οι ευλογημένες ψυχές γνωρίζουν ότι «άπαξ δει  αποθανείν και μετά τούτο κρίσις» και προσεύχονται να τις βρει η ώρα της εξόδου έτοιμες. Όσοι όμως λάτρεψαν τη ματαιότητα του κόσμου όχι μόνο δεν σκέφτονται τον θάνατο, αλλά τον αποδιώχνουν εντελώς από τη ζωή τους. Κι ένας σύγχρονος διανοητής σημειώνει ότι όσοι πιστεύουν ότι μετά θάνατον υπάρχει το Μηδέν, ρίχνονται με πάθος στην ηδονή και την ικανοποίηση των αισθήσεων για να προλάβουν να απολαύσουν τα πάντα πριν πεθάνουν . Έτσι η έννοια του πλουσίου —του εγωιστή και άθεου ανθρώπου— επεκτείνεται σε κάθε κοινωνική τάξη, σε κάθε άνθρωπο της «διπλανής πόρτας», σε μια υπενθύμιση και προς εμάς τους ίδιους.

Η Εκκλησία, αυτήν την περίοδο, προβάλλει το εκκλησιαστικό αγαθό της νηστείας. Το ονομάζουμε αγαθό γιατί ωφελεί από πολλές πλευρές· και εκκλησιαστικό, γιατί δεν είναι μια ατομική επιλογή, αλλά μια κοινή έκφραση του σώματος της Εκκλησίας, μια προσφορά προς τον κόσμο που στερείται και πονά. Όταν νηστεύω, μαθαίνω την αξία της ολιγάρκειας, μαθαίνω να ξεχωρίζω το δίκαιο από το άδικο, γίνομαι σπλαχνικότερος προς τους λιγότερο ευνοημένους. Η στέρηση με διδάσκει ταπείνωση, μου θυμίζει το πρόσκαιρο της ζωής και με φέρνει στη θέση εκείνου που στερείται και αδικείται, εκείνου που μοιράζεται την ίδια φύση και πορεία με μένα.Η νηστεία φέρνει μνήμη θανάτου, εμπνέει το δέος ενώπιον της μέλλουσας Κρίσης, διότι μας οδηγεί στην αυτογνωσία, την εξέταση του πνευματικού μας κόσμου και αυτά στην ταπείνωση και την ελπίδα ότι ο Θεός θα μεριμνήσει και γι' αυτήν  και την άλλη ζωή. Ο θάνατος τρομάζει μόνον  όσους αγαπούν την καλοπέραση  και φροντίζουν τον εαυτό τους και αγνοούν την αλήθεια των ουσιαστικών πραγμάτων.  

Πάνω απ’ όλα, με τη νηστεία ξεριζώνω τη φαρμακερή φιλαργυρία. Δεν ζω για μένα· ο Χριστός  μορφώνεται μέσα μου και  ζει για τον άλλον, γίνεται ο άλλος. Μοιράζομαι το ψωμί μου —και ακόμη περισσότερο, το στερούμαι για να το δώσω. Η αφροσύνη της απληστίας και η τρέλα του εγωϊσμού θεραπεύονται με αυτό το μοίρασμα. Όταν ο άνθρωπος σκορπίζεται με αγάπη στους άλλους δεν έχει καιρό και διάθεση να κλειστεί στον εαυτό του. 

Ας βγούμε λοιπόν από τη φυλακή του εαυτού μας, μήπως και βρούμε την αληθινή ελευθερία. Η Εκκλησία μάς χαρίζει διαρκώς πνευματικές ευκαιρίες και περιόδους επιστροφής, όπως αυτή η σαρακοστή των Χριστουγέννων. Ας την αξιοποιήσουμε όσο μπορούμε!

π. Παντ. Κρούσκος