Η ΚΟΙΜΗΣΙΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ .Απομαγνητοφωνημένη ομιλία του μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα: «ΠΡΟΦΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΥΠΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ»

 

Η ΚΟΙΜΗΣΙΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

   Απομαγνητοφωνημένη ομιλία του μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

                                    με θέμα:

  «ΠΡΟΦΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΥΠΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ»

                                 [εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 15-8-1985]

                                                                                                               [Α19]                                             

      Σήμερα, αγαπητοί μου, η Εκκλησία μας εορτάζει τον θάνατον, την ταφήν, την μετάστασιν και ανάστασιν της Υπεραγίας Θεοτόκου. Τα γεγονότα που την χαρακτηρίζουν αποτελούν μίαν ηχώ του Κυριακού Πάσχα, της Αναστάσεως δηλαδή του Χριστού και ένα δεύτερον Πάσχα δια τους πιστούς, όπου άνθρωπος, μετά την διάνοιξιν της οδού που πραγμάτωσε ο Υιός του Θεού με την δική Του Ανάσταση και Ανάληψη εις τους Ουρανούς ανέρχεται εις τον ουρανόν. Και αυτός ο άνθρωπος είναι η Υπεραγία Θεοτόκος. Δηλαδή είναι 100% άνθρωπος, διότι ο Ιησούς είναι ο Ενανθρωπήσας Θεός. Εκείνος άνοιξε τον δρόμο· και η Υπεραγία Θεοτόκος, ο άνθρωπός μας, από το φύραμά μας, από την ζύμη μας, ανήλθε εις τον ουρανόν. Και εκάθισε εις τα δεξιά του Υιού της, Ιησού Χριστού.

    Αλλά όταν ανήλθε η Υπεραγία Θεοτόκος, αφού απέθανε, ετάφη, μετέστη, δηλαδή η ψυχή της επήγε στον Παράδεισον και την τρίτη ημέρα η ψυχή της επανήλθε εις το σώμα, ηνώθη με αυτό και ανεστήθη, ποιο είναι το σώμα της Υπεραγίας Θεοτόκου; Βεβαίως, είναι το σώμα του Αδάμ· είναι εκείνο που πήρε από τον Αδάμ και την Εύα, είναι το δικό μας το σώμα, αυτό που έχομε εμείς, το ίδιο, γιατί η Υπεραγία Θεοτόκος είναι από το δικό μας το φύραμα, την ανθρωπίνη ουσία. Αλλά αφότου, αγαπητοί, το Πνεύμα το Άγιον την επισκίασε, τότε που ο αρχάγγελος Γαβριήλ την επεσκέφθη κι εκείνη απήντησε «Γένοιτό μοι κατά το ρήμα σου», «ας μου γίνει όπως λέγεις κι εγώ δεν είμαι παρά η δούλη του Κυρίου», τότε το Πνεύμα το Άγιον ήλθε και εδημιούργησε μέσα στα σπλάχνα της αφού την επεσκίασε, την σύλληψιν, δηλαδή την σωμάτωσιν του δευτέρου προσώπου της Αγίας Τριάδος, του Θεού Λόγου, ευδοκήσαντος του Ουρανίου Πατρός. Δηλαδή και τα τρία πρόσωπα, του Θεού Πατρός ευδοκούντος, του Υιού συλλαμβανομένου και σωματουμένου και του Πνεύματος του Αγίου ενεργούντος. Από τότε το σώμα της Υπεραγίας Θεοτόκου έγινε θεοδόχον και ζωοδόχον. Δεν ήτο, λοιπόν, δυνατόν παρά να ακολουθήσει την πορεία του Υιού της, προ της κοινής αναστάσεως των νεκρών.

     Ερμηνεύοντες οι Πατέρες τον 131^ον  Ψαλμόν, στον στίχον 8, που λέγει: «Ἀνάστηθι, Κύριε, εἰς τὴν ἀνάπαυσίν σου, σὺ καὶ ἡ κιβωτὸς τοῦ ἁγιάσματός σου» σημειώνουν ότι «κιβωτός ἁγιάσματος» είναι η σάρκα του Χριστού, διότι λέγει ο Ψαλμωδός: «Ἀνάστηθι, Κύριε, σήκω και πήγαινε να αναπαυθείς, Εσύ και η κιβωτός του αγιάσματός Σου», δηλαδή «η αγία Σου κιβωτός, Συ και η αγία Σου κιβωτός». Βεβαίως ο Ψαλμωδός είχε μπροστά του πράγματι την Κιβωτόν η οποία περιείχε μέσα τις πλάκες του Νόμου. Αλλά σημειώνουν όμως οι ιεροί ερμηνευταί πλέον στον χώρο της Καινής Διαθήκης ότι «η κιβωτός αγιάσματος» είναι η σάρκα του Χριστού, η οποία μετά την Ανάσταση είναι άφθαρτος, αθάνατος και ανελήφθη εις τους ουρανούς.

   Γι'αυτό ακριβώς επήρε ο Μωυσής εντολήν από τον Θεόν –πόσα τέτοια σημεία ακατανόητα υπάρχουν στην Παλαιά Διαθήκη τα οποία κατανοούνται στην Καινή Διαθήκη – που του λέγει ο Θεός: «την κιβωτόν θα την κατασκευάσεις από ξύλον άσηπτον ακακίας -ξύλον που δεν σαπίζει- και θα την επιχρυσώσεις με φύλλα καθαρού χρυσού· πρόσεξε», λέει στον Μωυσέα, «ό,τι ακριβώς σου είπα, αυτό θα κάνεις». Δίνει δε και τις διαστάσεις της Κιβωτού οι οποίες δεν ήσαν μεγάλες, γύρω στο ένα μέτρο· ένα παραλληλόγραμμο ήταν. Αναρωτιέται ο αναγνώστης, γιατί ο Θεός επιμένει σε αυτές τις κατασκευαστικές, τεχνικές λεπτομέρειες; Απλούστατα, όπως λύει τη απορία μας η Καινή Διαθήκη πια, ο Απόστολος Παύλος, όταν λέγει ότι ο Θεός είπε ότι πρέπει να γίνουν μετ΄ ακριβείας αυτά, διότι ήσαν σύμβολα πραγματικοτήτων πρώτον πραγματικοτήτων ουρανού, και δεύτερον, πραγματικοτήτων μελλόντων γενέσθαι, εκείνων που επρόκειτο να γίνουν και εν προκειμένω η κιβωτός με το άσηπτον, που δεν σαπίζει, ξύλο, συμβόλιζε το άφθαρτον και αθάνατον μετά την Ανάστασιν Σώμα του Ιησού Χριστού. Σ΄ αυτό, λοιπόν, το σημείο έχομε αυτήν την ερμηνεία των Πατέρων, που μένουν κατάπληκτοι όταν μελετούν την Παλαιά Διαθήκη και βρίσκουν όλες αυτές τις θέσεις να πραγματούνται, όπως σας είπα, εις την Καινήν Διαθήκην.

     Αλλά «κιβωτός ἁγιάσματος» είναι και η Θεοτόκος, κατά τον άγιον Γρηγόριον τον Παλαμάν. Διότι το Σώμα του Χριστού ήτο το σώμα το δικό της, το οποίον βεβαίως δικό της σώμα, ήτο το σώμα του Αδάμ. Μάλιστα, γνωρίζομε, γι'αυτό ακριβώς και η Εκκλησία σε κάθε θεομητορικήν εορτήν, ως Απόστολο, χρησιμοποιεί αυτό το κομμάτι. Ποιο; Όταν κάνει περιγραφή των επιμέρους  αντικειμένων του παλαιού ναού του Σολομώντος, όπως για την επτάφωτο λυχνία, όπως δια τον λουτήρα, όπως και δια την κιβωτόν. Γιατί; Διότι εάν οι πλάκες του Νόμου είναι ο νομοθέτης Χριστός – σύμβολον οι πλάκες του Νόμου εκείνες οι πέτρινες, σύμβολον της παρουσίας του Νομοθέτου, του Ιησού Χριστού, που κατοπινά ενανθρωπίζει – τότε η Κιβωτός που περιέχει αυτές τις πλάκες, τι συμβολίζει; Προφανώς είναι τύπος της Υπεραγίας Θεοτόκου. Άρα, λοιπόν, η κιβωτός η άσηπτος και επιχρυσωμένη, δεν είναι μόνον σύμβολον της Θεανθρωπίνης φύσεως του Ιησού Χριστού, αλλά είναι και σύμβολον της Υπεραγίας Θεοτόκου. Διότι το Σώμα του Χριστού είναι το σώμα της Παναγίας. Από εκείνη επήρε το πρόσλημμα, το σώμα· το αφθάρτισε, το αθανάτισε και μας το προσφέρει, αφού βεβαίως πρώτα το πρόσφερε εις την Παναγία μητέρα Του, μας το προσφέρει προς αθανατισμόν και αφθαρτισμόν, και του δικού μας του σώματος.

     Έτσι φυσικόν ήτο εκείνο το ζωοδόχον και θεοδόχον σώμα της Υπεραγίας Θεοτόκου, να δεχθεί μεν τον θάνατον, όπως και ο Υιός της εδέχθη τον θάνατον, και πέθανε ο Χριστός, γιατί έφερε το παλαιό σώμα του Αδάμ· μετά την Ανάσταση όμως, το αφθαρτίζει και το αθανατίζει, έτσι και η Υπεραγία Θεοτόκος φέρει, βέβαια, το παλαιόν σώμα του Αδάμ, αλλά αφθαρτίζεται και αθανατίζεται από την κοινωνία της μετά του Υιού της και έτσι αποθνήσκει. Η ψυχή της πηγαίνει εις τον Παράδεισον, εκεί που πηγαίνουν οι άγιοι, δηλαδή εις τον χώρον εκείνον των ψυχών μόνο, που αναμένουν την ανάσταση των νεκρών.

    Αλλά έφυγε από τον Παράδεισον, όπως και ο Χριστός ως ψυχή μετά τον Σταυρόν, ηνωμένη, όμως, η ψυχή μετά της θεότητος, επανήλθε και επανηνώθη με το σώμα, έτσι τώρα και η Υπεραγία Θεοτόκος, επανενώνεται η ψυχή της με το σώμα της και ανασταίνεται, όπως ανεστήθη και ο Υιός της, ο Ιησούς Χριστός. Έτσι, λοιπόν, το σώμα της Υπεραγίας Θεοτόκου απέθανε, ετάφη, μετέστη η ψυχή στον Παράδεισον, ανέστη και ανήλθε εις τον ουρανόν. Γι’ αυτό σημειώνει ο Ψαλμωδός και προλαβαίνει να προφητεύσει ο ιερός Ψαλμωδός Δαβίδ στον 4^ο Ψαλμό του, στον στίχο 10: «Παρέστη ἡ βασίλισσα ἐκ δεξιῶν σου». «Στάθηκε», λέει, «παρέστη», δεν λέει «συνεκάθισε», αλλά «στάθηκε». Ο Υιός κάθεται στα δεξιά του Θεού Πατρός. Η Υπεραγία Θεοτόκος παρίσταται, στέκεται εις τα δεξιά του Υιού της. Πράγματι η θέση που κατέχει η Υπεραγία Θεοτόκος είναι πλάι στον Χριστό, ανάλογη με εκείνη που έχει ο Χριστός, ο Υιός της, πλάι, στα δεξιά, δηλαδή, του Θεού Πατρός.

    Ώστε, λοιπόν, η Υπεραγία Θεοτόκος ανελήφθη και κάθισε στα δεξιά του Υιού της, κατά το «Παρέστη ἡ βασίλισσα ἐκ δεξιῶν σου», «στάθηκε η βασίλισσα δεξιά Σου». Άρα η θέση της είναι άκρως τιμητική. Είναι μετά την Αγία Τριάδα! Συλλάβατέ το παρακαλώ αυτό. Αντιπρόσωπος του ανθρωπίνου γένους, η Υπεραγία Θεοτόκος είναι στη θέση εκείνη μετά την Αγία Τριάδα, μετά την θεότητα! Είναι ασύλληπτο, είναι ασύλληπτο! Δεν υπάρχουν λόγια να περιγράψουν αυτές τις πραγματικότητες. Γι'αυτό ο άγιος Ανδρέας Κρήτης, σημειώνει σε ένα ωραιότατο και θεολογικότατο τροπάριό του: «Χαίροις, μετὰ Θεὸν ἡ Θεός, τὰ δευτερεῖα τῆς Τριάδος ἔχουσα (:Να έχεις χαρά, εσύ που είσαι η Θεός μετά τον Θεόν, που κατέχεις τα δευτερεία της Αγίας Τριάδος) ἀμέσως ἡ δεχομένη τῶν ἐκ Θεοῦ δωρεῶν τὸ πλήρωμα ὅλον καὶ εἰς ἅπαντας ἀνθρώπους, ἀγγέλους τε τοῦτο διαπορθμεύουσα (:και δέχεσαι άμεσα όλες τις δωρεές του Θεού, και τις διαπορθμεύεις, τις διοχετεύεις και εις τους αγγέλους και εις τους ανθρώπους)». Θα λέγαμε, από το χέρι της Υπεραγίας Θεοτόκου, δέχεται όλος ο ουράνιος αγγελικός κόσμος, κι όλος ο επίγειος ανθρώπινος κόσμος, τις δωρεές του Θεού. Από το χέρι της Υπεραγίας Θεοτόκου.

     Ο άγιος Κοσμάς ο Μελωδός, στον Κανόνα που ακούσατε και ψάλλαμε προηγουμένως, δηλαδή στους ειρμούς, λέει: «Διὸ ἄχραντε σὺν τῷ Υἱῷ ἐγείρῃ διαιωνίζουσα (: γι΄ αυτό, Άχραντε, συ, Υπεραγία Θεοτόκε, που είσαι άχραντος, είσαι τόσο καθαρή, συ αναστήνεσαι μαζί με τον Υιόν, και μένεις εις τους αιώνας των αιώνων)». Διότι, όπως λέγει ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός: «Οὐδὲν μέσον μητρὸς καὶ Υἱοῦ»· «δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ του Υιού και της μητρός Του»! Δηλαδή, είναι πολύ κοντά. Γιατί; Διότι το σώμα του Υιού είναι το σώμα της μητρός.

      Ακόμη, σημειώνει ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός ότι η Υπεραγία Θεοτόκος δεν φθάνει, όπως ο προφήτης Ηλίας «ὡς εἰς οὐρανόν», «κάπου στον ουρανόν», ούτε όπως ο Απόστολος Παύλος που ανέβηκε «ἕως τρίτου οὐρανοῦ», που είναι ο Παράδεισος, είναι ο χώρος των ψυχών, ο χώρος των δικαίων και των αγίων· όχι. Η Υπεραγία Θεοτόκος ανέβηκε έως αυτόν τον θρόνον τον βασιλικόν, τον θρόνον της θεότητος. Έτσι το σώμα της Θεοτόκου, αγαπητοί μου, υπερέβη την επωνυμία του. Τι θα πει σώμα; Θα πει σώμα υλικόν, ψυχικόν, ζωικόν. Ψυχικό θα πει ζωικό, όπως λέγει ο Απόστολος Παύλος. Υπερέβη όμως την επωνυμία του. Δηλαδή αυτό που είναι. Σώμα. Και τι έγινε; Σώμα πνευματικόν. Όταν όμως λέμε «σώμα πνευματικόν» δεν εννοούμε ότι απέβαλε αυτήν την βιολογικότητα, δεν ξέρω πώς να το πω, βέβαια αποβάλλεται η βιολογικότης, αλλά δεν απέβαλε αυτήν την ουσία του το σώμα, αυτό που ακριβώς λέμε «σώμα». Αλλά απλώς διέπεται όχι πια από τους φυσικούς ή βιολογικούς νόμους, αλλά από το Πνεύμα του Θεού. Θα είναι το ίδιο σώμα, εκείνο που θα πάρομε κι εμείς με την ανάσταση των νεκρών.

      Ναι, αγαπητοί μου, όλα τούτα είναι θαυμαστά πράγματα, δεν είναι αλλότρια, απομεμακρυσμένα, δεν είναι απλώς μία γιορτή που κάνομε για να δείξουμε κάποια θαυμαστά, αλλά μακρινά πράγματα για μας. Είναι δικά μας πράγματα. Είμαστε μέσα σε αυτά τα πράγματα εμείς οι ίδιοι, ο καθένας. Άπαξ και πήρε την ύπαρξη σε τούτον τον κόσμο, θα βρεθεί σε αυτήν την πορεία. Διότι η πορεία του Χριστού είναι η πορεία η δική μας. Μόνο που επικεφαλής της δικής μας της πορείας είναι η Υπεραγία Θεοτόκος, μετά τον Ιησούν Χριστόν. Και η Υπεραγία Θεοτόκος εδέχθη την νέκρωσιν μόνο τρεις ημέρες. Εμείς όλοι περιμένομε την κοινήν των πάντων ανάστασιν. Όταν θα ξανάρθει ο Χριστός και τότε θα αναστηθούν οι νεκροί και τότε θα ζήσομε, οι δίκαιοι και ευσεβείς, μαζί με τον Χριστό και την Υπεραγία Θεοτόκον εις τους αιώνες των αιώνων. Η ουσία της αναστάσεως και της σαρκός είναι κοινή στον Χριστό, στην Παναγία, σε μας. Είναι κοινή. Η δόξα διαφέρει. Γι'αυτό λέγει ο Απόστολος Παύλος: «Ἀστὴρ ἀστέρος ἐν δόξῃ διαφέρει».

      Δηλαδή για να το καταλάβετε, εδώ μέσα είμαστε 500 άνθρωποι. Όλοι είμαστε άνθρωποι. Έχομε την ίδια ουσία. Όλοι έχομε τα ίδια ανθρώπινα κύτταρα. Ο καθένας, όμως, έχει μία διαφορετική από θέσεως αξία. Ο ένας είναι πρωθυπουργός, ο άλλος είναι υπουργός, άλλος επαγγελματίας κ.λπ. Διαφέρει μόνο η κατάστασις, το αξίωμα. Η ουσία, όμως, είναι κοινή. Θα το πω άλλη μία φορά, γιατί αυτά πρέπει να γίνονται μαθήματά μας. Η ουσία του σώματος του αναστημένου του Χριστού, η ουσία του αναστημένου σώματος της Υπεραγίας Θεοτόκου και η ουσία του δικού μας σώματος όταν θα αναστηθεί, είναι κοινή, είναι η ίδια. Δεν μπορούσε να είναι διαφορετική. Γιατί ακριβώς πήρε ο Χριστός το δικό μας το σώμα, από την Παναγία μας, για να το κάνει αυτό που θα το έκανε, άφθαρτο και αθάνατο. Δεν πήρε κάτι άλλο. Πήρε το δικό μας το σώμα. Και συνεπώς το δικό μας το σώμα θα μοιάζει με το σώμα του Χριστού και της Υπεραγίας Θεοτόκου.

    Γι'αυτό ακόμη αν θέλετε, εκείνο που έχει σημασία… γιατί είτε το θέλομε, είτε δεν το θέλομε, θα αναστηθούμε· είναι μία πράξις που ενεργείται από τον Θεό και όχι από μας. Είτε μας αρέσει, είτε δεν μας αρέσει, είτε το πιστεύομε, είτε δεν το πιστεύομε· εκείνο που εξαρτάται από μας είναι αν θα αναστηθούμε «εἰς ἀνάστασιν ζωῆς» ή «εἰς ἀνάστασιν κρίσεως». Αυτό είναι δικό μας. Αν δηλαδή θα κριθώ από τον Θεό και θα καταδικαστώ ή θα μπω στην Βασιλεία Του. Ανάλογα με το τι διαθέτω, τι πίστη διαθέτω και τι πνευματική ζωή.

    Συνεπώς, θα λέγαμε, εκείνο που έχει σημασία για μας ακόμη είναι ότι η Υπεραγία Θεοτόκος μεσιτεύει για μας. Προσέξατε· η Εκκλησία βέβαια λέγει «πρεσβεύει». Λέει και «μεσιτεύει». Η Υπεραγία Θεοτόκος υπερέβη την πρεσβείαν και εισήλθε εις την μεσιτείαν. Κι αυτό είναι πάρα πολύ μεγάλο και σημαντικό. Υπερέβη, λοιπόν, την πρεσβείαν. Και μεσιτεύει η Υπεραγία Θεοτόκος. Όπως και η ανθρωπίνη φύσις του Χριστού μεσιτεύει προς τον Άγιον Τριαδικόν Θεόν, τον Πατέρα, τον Λόγο και το Πνεύμα του Θεού. Αυτή η μεσιτεία, όμως, είναι σπουδαία, διότι επειδή υπήρξε ο άνθρωπός μας η Υπεραγία Θεοτόκος, αυτή που έφαγε και ήπιε μαζί μας, αυτή που γεννήθηκε, αυτή που μπήκε μέσα στα ανθρώπινα πράγματα, αυτή που είναι εκατό τοις εκατό άνθρωπος, μας καταλαβαίνει, ξέρει, είναι η μητέρα του Χριστού και η μητέρα η δική μας, και μεσιτεύει για μας. Γι'αυτό λέγει και το τροπάριό της, το απολυτίκιό της: «Ἐν τῇ γεννήσει τὴν παρθενίαν ἐφύλαξας, ἐν τῇ κοιμήσει τὸν κόσμον οὐ κατέλιπες, Θεοτόκε». «Ναι, όταν έφυγες από τον παρόντα κόσμον, δεν άφησες τον κόσμον, αλλά μεσιτεύεις για τον κόσμον». Γι'αυτό ακριβώς και προς Εκείνην προσφέρονται τιμές και ικεσίες και λιτανείες.

     Πάντως εκείνο που γεμίζει χαρά την καρδιά της Εκκλησίας και της δίδει ελπίδα, θα το πω άλλη μία φορά, είναι ότι κατάφερε η Εκκλησία δια της δυνάμεως και χάριτος του Θεού, να στείλει άνθρωπο αντιπρόσωπό της εις τον ουρανό. Σήμερα μιλάμε για κατάκτηση, αγαπητοί μου, του σύμπαντος. Όμως ούτε ο θάνατος ενικήθη, ούτε η φθορά. Ούτε είναι δυνατόν να απεγκλωβιστούμε από το σύμπαν. Δισεκατομμύρια δισεκατομμυρίων χιλιόμετρα και αν βαδίσομε. Δισεκατομμύρια έτη φωτός και αν ταξιδέψομε, όπου και να πάμε, ακούσατέ το, το λέγει η Επιστήμη, πάντα στο κέντρο του σύμπαντος θα βρισκόμαστε, γιατί κάθε σημείο του σύμπαντος είναι το κέντρον του σύμπαντος. Ο άνθρωπος συνεπώς είναι εγκλωβισμένος μέσα στο σύμπαν. Δεν μπορεί να νικήσει την έξοδό του. Είναι αδιανόητη η έξοδος. Είναι τελείως αδιανόητη και στην λογική. Δεν μπορεί να νικήσει ακόμη ούτε τον θάνατον. Και όμως, αγαπητοί μου, η αληθής απελευθέρωσίς μας η πραγματική, απ’ αυτό το εγκλωβίζον σύμπαν και από αυτόν τον υπάρχοντα θάνατον, είναι ο Ιησούς Χριστός. Και αδιάσειστον δείγμα για ό,τι μας υπεσχέθη ο Χριστός, είναι η Θεοτόκος, η Υπεραγία μητέρα Του.

     Ας δοξάσομε, λοιπόν, τον Άγιον Τριαδικόν Θεόν για ό,τι εργάστηκε για μας. Ας τιμήσομε και την Υπεραγίαν Θεοτόκον, που ετίμησε όσο δεν μπορούσαμε να φανταστούμε, το ανθρώπινο γένος, κατακτώντας την Βασιλεία των Ουρανών.

              ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ

     και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή

                 μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,

ψηφιακή μεταγραφή και ηλεκτρονική επιμέλεια της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας:

                              Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

 

ΠΗΓΕΣ:

·        Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

·        https://www.arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/ueotokos/ueotokos_036.mp3

   

 

 

Σαμουήλ.... Σαμουήλ..... Σαμουήλ....

Ένα απόσπασμα από την Αγία Γραφή μας μιλά για τον Σαμουήλ(+ 20 Αυγούστου) την  στιγμή που άκουσε στον ύπνο του για πρώτη φορά τη φωνή του Θεού να τον καλεί :” Σαμουήλ, Σαμουήλ!”. Ο Σαμουήλ τρέχει προς τον Ηλί, που ήταν αρχιερέας, και του λέει:” Εδώ είμαι, με κάλεσες;”. ” Όχι, δεν σε κάλεσα. Πήγαινε και ξανακοιμησου “.

 Μια δεύτερη φορά, άκουσε τη φωνή του Θεού να τον καλεί:” Σαμουήλ, Σαμουήλ!”. Και πάλι τρέχει προς τον Ηλι και του λέει:” Εδώ είμαι, με κάλεσες;”.

 ” Όχι, δεν σε κάλεσα. Πήγαινε και ξανακοιμησου “. Ακούει για τρίτη φορά ο Σαμουήλ την ίδια φωνή, και τότε ο Ηλι του λέει:” Αν ακούσεις τη φωνή που σε καλεί, στάσου και πες στον Κύριο:” Λαλει, Κύριε, ο δούλος Σου ακούει!”. 

Η Αγία Γραφή λέει ότι στην αρχή ο Σαμουήλ δεν γνώριζε ότι ήταν η φωνή του Θεού που του μιλούσε. Είχε εκλεγεί προφήτης από τον Θεό, αλλά δεν γνώριζε αυτή τη φωνή. Το ίδιο αφορά επίσης και τον Ίδιο τον Χριστό. Πράγματι, η Αγία Γραφή λέει ότι Αυτός ” προέκοπτε σοφία και ηλικία και χάριτι παρά Θεω και ανθρώποις “.

 

Με έναν παρόμοιο τρόπο αρχίζει κανείς στην μοναχική ζωή. Κόβει τη σχέση του με τον κόσμο, με την έννοια ότι αφιερώνει όλη του τη ζωή για να μάθει τη γλώσσα του Θεού και τον τρόπο που πρέπει να ενεργεί. Ο σκοπός μας είναι να γνωρίσουμε το θέλημα του Θεού. Η είσοδος μας στο αιώνιο ρεύμα του Θείου θελήματος είναι ήδη μετοχή στην αιώνια ζωή του Θεού…

 

Όσο μου ήταν δυνατόν, μελέτησα άλλες οδούς, με την βοήθεια του Θεού οδηγήθηκα στο να μην αναγνωρίζω ως σωστή παρά την οδό που μας έμαθε ο Χριστός, και μάλιστα με το Πνεύμα το Άγιο. Δεν θέλουμε να ανακατευθουμε στις ιδέες, στις εντολές οποιουδήποτε άλλου δόγματος ή ιδέας σχετικά με το Είναι. Είμαστε Χριστιανοί, με την έννοια ότι δεν υπάρχει για μας άλλος Πατέρας από τον Πατέρα του Ίδιου του Χριστού και δεν υπάρχει άλλος κύριος από τον Ίδιο τον Χριστό. 

Με άλλα λόγια, προσπαθούμε να ζήσουμε τον Χριστό όπως Αυτός ο Ίδιος μας το ζήτησε: Μας είπε ότι Αυτός είναι ο Κύριος και οι άλλοι δεν είναι. (Ιωαν. 10,8). Τα λέω αυτά, διότι σχεδόν από την παιδική μου ηλικία ή μάλλον από την νεότητά μου ήρθα αντιμέτωπος με την τάση να έχω μια ” ευρεία θεωρία “, συμπαντική. Έβαζα στο ίδιο ” σακί ” τον Χριστιανισμό, τον Βουδισμό, το ισλάμ, τον Ινδουισμό… Αλλά δεν πρέπει να το κάνουμε αυτό. 

Μόνο ο Χριστός είναι ο Δημιουργός αυτού του κόσμου, μόνο Αυτός είναι ο Δημιουργός μας, ο Πατέρας μας, ο Αδελφός, ο Κύριος μας, τα πάντα. 

Δεν υπάρχει άλλος.

(Aγίου Σωφρονίου Σαχάρωφ, Οικοδομώντας το ναό του Θεού, τόμος Α, Ομιλία 40: (27 Αυγούστου 1990), σελ. 440-441, 442)

Πατέρας Παντελεήμων Κρουσκος.

Η ΙΕΡΑ ΗΣΥΧΙΑ.

 

Όλα τα μεγάλα γεγονότα της συμπεριφοράς του Θεού με τον άνθρωπο, τα οποία καταγράφονται στην ιερή ιστορία, ήταν συνέπειες της ιερής και παρατεταμένης ησυχίας του λαού του Θεού στην παρουσία Του. Από την αρχή της δημιουργίας, το Άγιο Πνεύμα αιωρούνταν σιωπηλά πάνω από το κενό του μηδενός και ξαφνικά «εκκόλαψε» ολόκληρη την κτίση. Ο Ιακώβ πάλεψε όλη τη νύχτα προσευχόμενος για να αρπάξει την ευλογία του Θεού πριν αντιμετωπίσει τον θηριώδη αδελφό του Ησαύ. Στην έρημο, ο Μωυσής και οι Ισραηλίτες σιώπησαν για σαράντα ημέρες, και μόνο τότε ο προφήτης εισήλθε στο σύννεφο της θεϊκής δόξας. Ο Ιησούς του Ναυή, ο γιος του Ναυή, παρέμεινε σε ησυχία με τον λαό του, προσευχόμενος για επτά ημέρες γύρω από τα τείχη της Ιεριχώ, και την έβδομη ημέρα, με τον ήχο της σάλπιγγας, τα τείχη έπεσαν. Ο Προφήτης Ηλίας ταξίδεψε για σαράντα ημέρες από τη Γαλιλαία στο Όρος Χωρήβ, έχοντας μόνο μία σκέψη, την επιθυμία να εισέλθει στην παρουσία του Θεού, και η προσευχή του έφερε από τον ουρανό έναν άνεμο, έναν σεισμό, φωτιά και τελικά το ελαφρύ αεράκι στο οποίο ήταν παρών ο Θεός. Ο Ιώβ παρέμεινε σιωπηλός μπροστά στους φίλους του για επτά ημέρες, ερευνώντας τα βάθη των κρίσεων του Θεού, και όταν άνοιξε το στόμα του, ο λόγος του ήταν σαν βροντή.

Στην Καινή Διαθήκη, η Παναγία έλαβε το υπερφυσικό μήνυμα του Ευαγγελισμού μετά από χρόνια ησυχαστικής ζωής στα Άγια των Αγίων. Ο ίδιος ο Λόγος του Θεού γεννήθηκε από τη σιωπή του Πατέρα. Ο Κύριος παρέμεινε σε ησυχία με τους μαθητές Του για μία εβδομάδα, πριν αρχίσει να ανέρχεται σε προσευχητική σιωπή στο άγιο Όρος Θαβώρ, όπου ο Κύριος φανέρωσε τη δόξα Του. Η Ανάσταση έγινε αφού «κάθε ανθρώπινη σάρκα» παρέμεινε σιωπηλή για τρεις ημέρες. Το Άγιο Πνεύμα ήρθε στον κόσμο ενώ οι μαθητές ήταν συγκεντρωμένοι και προσεύχονταν μαζί σε ησυχία.

Το πνεύμα αυτής της θαυμαστής και ιδιόμορφης ησυχίας είναι πολύ σημαντικό, γιατί το ήθος της Εκκλησίας είναι ησυχαστικό. [..].

Ο ησυχασμός είναι η πεμπτουσία της ορθόδοξης ασκητικής παράδοσης και όσοι τον ασπάζονται είναι ένα ζωντανό θαύμα….

Αρχιμανδρίτης Ζαχαρίας, Αναστάς εκ Νεκρών. Β4 Η Ένταση της Ησυχίας (Ακινησίας), Μονή Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή, Έσσεξ, Ηνωμένο Βασίλειο. σελ. 153

ΓΙΑΤΙ.....

 «Ἂς ἀκούσουν τό Σολομῶντα πῶς τούς ἐλέγχει καί τούς λέει, να φοβοῦνται τό Θεό, καί νά φυλάττουν τίς ἐντολές Του. Γιατί; Ἐπειδή μ' αὐτό τό σκοπό δημιουργήθηκε κάθε ἄνθρωπος στον κόσμο, διά να φυλάττῃ τίς ἐντολές τοῦ Δημιουργού του· “τέλος λόγου· τό πᾶν ἄκουε, τόν Θεόν φοβοῦ, καί τάς ἐντολάς Αὐτοῦ φύλασσε ὅτι τοῦτο πᾶς ἄνθρωπος"(Εκκλ 12, 13)»

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ. ΦΑΡΟΣ ΦΩΤΕΙΝΟΣ 

ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΩΣΤΩΦ

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΓΙΟΥ ΙΩΝΝΗ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΥ .

ΩΡΩΠΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ 2026

ΔΙΑΒΑΖΟΥΜΕ...

 

 «Ἀπό τή βασιλεία τοῦ Σεπτιμίου Σεβήρου και πέρα, ἡ Ἀπάμεια τῆς Φρυγίας τοποθετεί πάνω στα νομίσματά της ἕνα ἔμβλημα βιβλικό, την κιβωτό του Νῶν, ὑπονοώντας τήν ὀνομασία της "Κιβωτός"» 

"Ὁ ἄνθρωπος διαβαίνει σαν σκιά, καί γι' αὐτό ἀνώφελα πασχίζει"(Ψ 38,7).

 

 «Ὁ πλοῦτος περνᾶ καί ἡ δόξα χάνεται· ἡ ὀμορφιά μαραίνεται καί ὅλα ἀλλάζουν καί χάνονται σαν καπνός, καί περνοῦν σάν σκιά, καί σβήνουν σάν ἕνα ὄνειρο. Γι᾿ αὐτό ἔλεγε ὁ Σολομῶν "ματαιότης ματαιοτήτων, ὅλα εἶναι ματαιότης"(Εκκλ 1, 2). Γι' αὐτό καί ὁ Δαυΐδ ψάλλοντας ἔλεγε· "Ὁ ἄνθρωπος διαβαίνει σαν σκιά, καί γι' αὐτό ἀνώφελα πασχίζει"(Ψ 38,7).

Διότι πραγματικά ανώφελα πασχίζουν ὅσοι ἀγαποῦν τά πράγματα αὐτῆς τῆς ζωῆς... Ανώφελα πασχίζουν, ανώφελα ἀναστατώνονται, ανώφελα ταλαιπωροῦνται μαζεύοντας καί θησαυρίζοντας αὐτά πού μετά από λίγο θά φθαροῦν, καί πού δέν μποροῦν νά τα πάρουν μαζί τους».

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ. ΦΑΡΟΣ ΦΩΤΕΙΝΟΣ 

ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΩΣΤΩΦ

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΥ .

ΩΡΩΠΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ 2026

ΜΝΗΜΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΕΠΤΑ ΜΑΚΚΑΒΑΙΩΝ.Απόσπασμα απομαγνητοφωνημένης ομιλίας μακ. αρχιμανδρίτου Αθανασίου Μυτιληναίου από τη σειρά «Η ΑΝΑΣΤΑΣΙΣ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ» με θέμα:«Η ΑΝΑΣΤΑΣΙΣ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ. ΜΑΡΤΥΡΙΑΙ ΕΚ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ»

 

ΜΝΗΜΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΕΠΤΑ ΜΑΚΚΑΒΑΙΩΝ

Απόσπασμα απομαγνητοφωνημένης ομιλίας μακ. αρχιμανδρίτου Αθανασίου Μυτιληναίου

             από τη σειρά «Η ΑΝΑΣΤΑΣΙΣ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ»

                                  με θέμα:

  

  «Η ΑΝΑΣΤΑΣΙΣ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ. ΜΑΡΤΥΡΙΑΙ ΕΚ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ»

                              [εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 20-4-1980]

                                                                                                                     [Θέμα 2ον]

    

  Η αλήθεια ότι θα έχομε την ανάσταση των νεκρών, είναι ένα δόγμα πίστεως αποκλειστικά χριστιανικό και ουδέποτε το συνέλαβε φιλοσοφική σκέψις. Ανήκει, δηλαδή, αποκλειστικά εις τον χώρον της σοφίας, της δυνάμεως και της αγάπης του Θεού. Ωστόσο, όπως ο Θεός δεν άφησε αμάρτυρον τον εαυτόν Του, από της εποχής του Αδάμ έως της εποχής του Αβραάμ, έτσι ακριβώς δεν άφησε και αμάρτυρον την αλήθειαν της καθολικής αναστάσεως των ανθρώπων.

      Τοιουτοτρόπως παρατηρούμε εις τα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης μιαν προοδευτικήν και, επί το σαφέστερον, αποκάλυψιν αυτής της παμμεγίστης αληθείας. Αξίζει να ασχοληθούμε με αυτές τις μαρτυρίες που δίδει ο Χριστός μέσα εις τον δικό Του λόγο. Και πώς η αλήθεια αυτή, ο λόγος αυτός, πηγαίνει, όπως σας είπα, διαρκώς επί το προοδευτικότερον εις την σαφήνειαν του θέματος.

      Είναι γνωστή η ιστορία του Ιώβ. Μέσα εις την φρίκην της λέπρας του, αλλά και την πικρίαν των λόγων των τριών φίλων του, που ήρθαν να τον παρηγορήσουν, μεταξύ των άλλων, είπε ο Ιώβ και σ’ αυτούς και τα εξής αξιοσημείωτα, τα οποία αποτελούν το κεντρικότατον σημείον όλου εκείνου του θαυμασίου διαλόγου, που υπάρχει ανάμεσα στους τρεις φίλους βασιλείς, παρηγόρους της δυστυχίας του τέως άρχοντος Ιώβ, αλλά και εις το επίλογον, που θα είναι ο Θεός που θα ομιλεί, χωρίς να ανοίγει πλέον διάλογον. Είναι τα εξής λόγια: «Οἶδα (:Γνωρίζω) - λέει ο Ιώβ-  ὅτι ἀέναός ἐστιν ὁ ἐκλύειν με μέλλων ἐπὶ γῆς. Ἀναστήσει δὲ τὸ δέρμα μου τὸ ἀναντλοῦν ταῦτα· παρὰ γὰρ Κυρίου ταῦτά μοι συνετελέσθη, ἃ ἐγὼ ἐμαυτῷ συνεπίσταμαι, ἃ ὁ ὀφθαλμός μου ἑώρακε καὶ οὐκ ἄλλος, πάντα δέ μοι συντετέλεσται ἐν κόλπῳ». Δηλαδή: «Αιώνιος είναι Εκείνος που μέλλει να με ελευθερώσει από τα δεινά της επιγείου μου, αυτής, ζωής. Θα αναστήσει το σώμα μου, που γεύεται εξαντλητικά όλα αυτά τα δεινά· διότι από τον Κύριον και παντοδύναμον Θεόν θα συντελεσθεί αυτή η ανάστασις. Αυτά τα οποία εγώ μέσα μου γνωρίζω πολύ καλά, τα γνωρίζω με το μάτι της ψυχής· τα βλέπει το μάτι της πίστεως,  ο οφθαλμός της πίστεως και κανείς άλλος. Όλα αυτά δε, τα θεωρώ ήδη πραγματοποιηθέντα, με την ελπίδα που μου δίνει η πίστις μου, η οποία αναπαύεται ‘’ἐν κόλπῳ’’, μέσα στην καρδιά μου».

      Ώστε, λοιπόν, ξεπερνά την αρρώστιά του ο πολύαθλος Ιώβ, ξεπερνά και τον εαυτόν του. Και βλέπει, ω… εκείνο που λέγει: «κανείς δεν βλέπει,  παρά μόνο εγώ βλέπω, βλέπω με το μάτι της ψυχής μου, το μεγαλείο αυτό ότι ο Θεός θα με αναστήσει. Θα μου δώσει καινούριο δέρμα, θα μου δώσει καινούριο σώμα». Μην πει κάποιος ότι θα του έδινε την ίασιν. Μην ξεχνούμε ότι πίσω από τις ιστορικές διαστάσεις ενός γεγονότος πάντοτε υπάρχει εκείνο το μακρινό, που πραγματοποιείται εις το πρόσωπον του Μεσσίου και εις τα έργα Του. Αν δεν ήταν έτσι, δεν θα τα διέσωζε αυτά όλα η Αγία Γραφή. Αν θέλομε πραγματικά να καταλαβαίνομε τον λόγο του Θεού και να μπούμε στο αληθές πνεύμα, όπως το Πνεύμα του Θεού κατέγραψε τις μεγάλες αυτές αλήθειες, έτσι πρέπει να τα βλέπομε.

     Γράφει ο Ωσηέ, στο 13^ο κεφάλαιο, στίχος 14: «Ἐκ χειρὸς ᾅδου ῥύσομαι καὶ ἐκ θανάτου λυτρώσομαι αὐτούς (:Θα τους γλυτώσω - λέει ο Θεός - από το χέρι του Άδου και θα τους λυτρώσω από τον θάνατον). Ποῦ ἡ δίκη σου, θάνατε; Ποῦ τὸ κέντρον σου, ᾅδη; (:Πού η καταδίκη που επέφερες εις όλους τους ανθρώπους να αποθάνουν –προσωποποιώντας τον θάνατον- ω θάνατε; Πού είναι το κεντρί σου το δηλητηριασμένο σαν άλλη σφήκα, ω άδη, που τους μάζευες όλους;)». Ο λόγος δε αυτός μας θυμίζει εκείνο που θα πει αργότερα ο Απόστολος Παύλος εις το 15^ον του κεφάλαιο, το θαυμάσιο αυτό, εις την Α΄ προς Κορινθίους επιστολή του, που θα επανέλθομε και θα επανέλθομε εις το κεφάλαιον αυτό, που λέγει τα ίδια ακριβώς λόγια.

     Ο προφήτης Ησαΐας εις το 26^ον κεφάλαιον, στίχος 19, γράφει ακόμα σαφέστερα. Βλέπετε ότι πάμε προοδευτικά επί το σαφέστερον και σαφέστερον: «Ἀναστήσονται οἱ νεκροί, καὶ ἐγερθήσονται οἱ ἐν τοῖς μνημείοις (:Θα αναστηθούν οι νεκροί και θα σηκωθούν αυτοί που είναι μέσα στα μνήματα)». Δηλαδή παρατηρούμε να υπάρχει ένας ρεαλισμός. Αλλά αυτός ο ρεαλισμός είναι τόσο έντονος εις τις παρακάτω προφητείες, ώστε, αγαπητοί μου, μας καταπλήσσει, ώστε να αποκλειστεί κάθε περίπτωση αλληγορίας ή μεταφοράς.

     Περίφημοι είναι οι τελευταίοι λόγοι των επτά μαρτυρησάντων Μακκαβαίων, μαζί με την μητέρα τους την Σολομονή και τον διδάσκαλό τους τον Ελεάζαρο, επί Αντιόχου του Επιφανούς, εκ των επιγόνων του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Είναι γνωστό ότι ο Αντίοχος ο Επιφανής, πραγματικά εβασάνισε τους Εβραίους τότε· τους ευσεβείς Εβραίους. Όχι όλους τους Εβραίους. Τους ευσεβείς Εβραίους. Διότι επεθύμει να τους εξελληνίσει. Εξάλλου γι'αυτό τον λόγο γράφτηκε η Σοφία Σειράχ, για να θέσει ένα πρόχωμα εξελληνισμού των Εβραίων.

     Και όταν λέμε «ελληνισμός», προσέξτε παρακαλώ αυτό το σημείο, γιατί ίσως θα πείτε από μέσα σας: «Δεν θα ήταν καλά οι Εβραίοι να είχαν γίνει Έλληνες; Γιατί να μην είχαν γίνει Έλληνες;». Όταν λέμε «Ελλάς», «ελληνισμός», «ελληνικό πνεύμα» δεν είναι πλέον ένα γεωγραφικό σημείον. Αλλά είναι μία νοοτροπία, ένας τρόπος του σκέπτεσθαι. Διότι, αν υποτεθεί ότι η Ελλάς απλώθηκε τότε στα πέρατα της Οικουμένης και χάσαμε όλες εκείνες τις κατακτήσεις που έγιναν από το χέρι του Μεγάλου Αλεξάνδρου, δεν σημαίνει ότι η Ελλάς έσβησε. Καταρχάς, βέβαια, γεωγραφικά υπάρχει, η Ελλάς, η γνωστή μας ηπειρωτική Ελλάς. Αλλά δεν είναι αυτό. Όταν λέμε «Ελλάς», εννοούμε τον τρόπον του σκέπτεσθαι, την νοοτροπία. Δεν είναι, λοιπόν, η Ελλάς ένα γεωγραφικό σημείο. Αλλά είναι αυτό που σας ανέφερα. Εξάλλου «Ελλάς» δύναται, εν ευρεία εννοία, να χαρακτηρισθεί ολόκληρη η Δύσις. Η Ευρώπη και η Αμερική δύναται να χαρακτηρισθούν «Ελλάς». Γιατί; Διότι η Δύσις σκέπτεται ελληνικά. Όταν λέμε «ελληνικά», εννοούμε ότι η σκέψις και η θεμελίωσις του πολιτισμού του δυτικού είναι ελληνική.

     Αυτό ήθελε, λοιπόν, να επιβάλει ο Αντίοχος ο Επιφανής στην Παλαιστίνη, στους Εβραίους. Όχι απλώς να κατακτήσει. Γιατί ήταν κατεκτημένη η Παλαιστίνη. Την είχε κατακτήσει ο Μέγας Αλέξανδρος. Ετίθετο θέμα; Ούτε ακόμη διότι ως συνήθως οι Εβραίοι έκαναν πάντα επαναστάσεις και ήθελαν να ελευθερωθούν και ότι θα ήθελε να τους κρατά πάντα δεσμίους. Όχι. Αλλά ήθελε να επιβάλλει την αλλαγή της νοοτροπίας των Εβραίων. Την αλλαγή του σκέπτεσθαι των Εβραίων. Γι'αυτό δια πρώτη φορά στην ιστορία των Εβραίων ιδρύθηκαν γυμναστήρια ελληνικού τύπο εις τα Ιεροσόλυμα. Δια πρώτην φοράν. Και ήθελε να κάνει τους Εβραίους να σκέπτονται ελληνικά.

      Όπως σήμερα, ναι μεν η Δύσις σκέπτεται ελληνικά, αλλά, παρά ταύτα, παρά ταύτα, τα φρούτα της δεν είναι ελληνικά πια. Τα θεμέλιά της είναι ελληνικά. Γι΄αυτό, γυρίζοντας πίσω, αυτό που πάρθηκε απ΄ τη Δύση, το ελληνικό πνεύμα, και ξαναγυρίζει πίσω στην Ελλάδα, δεν είναι εκείνο που έφυγε από την Ελλάδα. Είναι κάτι διαφορετικό. Βέβαια, όπως λέμε Γιάννης για την Ελλάδα, έφυγε από την Ελλάδα, Τζώνης γυρίζει στην Ελλάδα. Βέβαια, ο Τζώνης είναι ο Γιάννης, αλλά δεν είναι ο Γιάννης ακριβώς. Είναι ο Τζώνης, ο John. Ε, λοιπόν, αυτά που έρχονται πίσω τελικά έρχονται να καταστρέψουν την Ελλάδα. Κι όπως εμείς σήμερα σκεφτόμαστε ότι εισορμά το δυτικό πνεύμα, που είναι ήδη ξεφτισμένο, χάνομε την ελληνική μας ταυτότητα και προσπαθούμε να φέρομε μίαν αντίσταση σ’ αυτό που επιτελείται, το ανοσιούργημα, αυτό ακριβώς, ελπίζω τώρα να με καταλαβαίνετε, προσπαθούσαν να κάνουν τότε, τον 2^ον αιώνα προ Χριστού οι Εβραίοι για να αντιμετωπίσουν το ρεύμα της ελληνικής σκέψεως που έμπαινε μέσα εις την πατρίδα των και ήθελε να τους αλλάξει εκείνο το οποίο είχαν. Τι; Την πίστη στον αληθινό Θεό, με όλες τις προφητικές προσδοκίες περί του Μεσσίου ως Λυτρωτού της ανθρωπότητος. Είναι συνεπώς πελώριο θέμα, πραγματικά. Θα μπορούσα ώρα πολλή να σας μιλώ επάνω σε αυτό, αλλά βγαίνω από το θέμα μου, όμως.

     Στις ημέρες εκείνες έτσι, μαρτύρησαν οι επτά Μακκαβαίοι. Αυτό το θαυμάσιο μαρτύριο των επτά Μακκαβαίων, που είναι υπόδειγμα χριστιανικού μαρτυρίου και μοναδικό μαρτύριο μέσα στην Παλαιά Διαθήκη, τέτοιου τύπου. Οι Εβραίοι υπέφεραν πολλά από τις πολεμικές τους επιχειρήσεις, ήττες τους κ.λπ. από εχθρούς, αλλά μαρτύριο δια την πίστιν ουδέποτε επεβλήθη εις τους Εβραίους, παρά μόνο εις τους επτά Μακκαβαίους, και αποτελούν, όπως σας είπα, υπόδειγμα, καλούπι, πρότυπον μαρτυρίου χριστιανικού. Είναι ιδεώδες μαρτύριον! Ιδεώδες.

      Ε, λοιπόν, ο τρόπος με τον οποίον ομιλούν, αυτά τα επτά παλικάρια… Ήτανε μια μητέρα, χήρα ήταν, είχε πεθάνει ο σύζυγός της, και είχε αποκτήσει με αυτόν επτά αγόρια. Επτά παλικάρια, το ένα ωραιότερο και καλύτερο του άλλου. Και επειδή επέβαλε τότε ο Αντίοχος ο Επιφανής να τρώγουν χοιρινό κρέας, ήταν ένας τρόπος να καταργήσει τα βαθέα του νόμου. Όπως σήμερα λέμε: «να καταργήσομε την νηστεία», «να καταργήσομε πότε θα γιορτάζομε το Πάσχα», «να κάνομε την εβδομάδα όχι επτά ημέρες, αλλά δέκα μέρες»…, κάτι τέτοια που μοιάζουν… απέξω, απέξω, απέξω, στην πραγματικότητα, όμως, δεν είναι τίποτε άλλο παρά το δόλωμα για να πετάξομε και την ουσία. Μην σας κάνει εντύπωση αυτό. Έτσι, λοιπόν, να μη φανεί στενοκεφαλιά ότι τα παιδιά αυτά επέμεναν να μη φάνε χοιρινό κρέας. Μη φανεί στενοκεφαλιά. Αυτός ήτο ο λόγος. Έτσι, όταν προκλήθηκαν να φάνε χοιρινό κρέας, τότε είπαν το «όχι».

      Και να, ο Αντίοχος ο Επιφανής τούς απειλεί ότι θα τους βασανίσει. Και τότε, σταχυολογώ, γιατί αξίζει να διαβάσετε, παρακαλώ, εις το Β΄ Μακκαβαίων, στο έβδομο κεφάλαιο, ολόκληρο το κεφάλαιο αναφέρεται εις το μαρτύριό τους, θα παρακαλέσω πολύ, σπίτι σας διαβάσατέ το, σταχυολογώ απαντήσεις από τα επτά αυτά αγόρια. Όχι απ΄όλα, από ορισμένα.

        Λέγει ο δεύτερος… αφού εμαρτύρησε ο πρώτος και απέθανε, έρχεται η σειρά του δευτέρου. Ενώ αποθνήσκει ο δεύτερος, λέγει: Και είναι το βιβλίο αυτό πρωτοτύπως γραμμένο Ελληνικά. Έχει μια ωραιοτάτη γλώσσα. Όχι της μεταφράσεως:

     «Σὺ μὲν, ἀλάστωρ (: Συ μεν, αλητήριε)», λέγει εις τον Αντίοχον τον Επιφανή, «ἐκ τοῦ παρόντος ἡμᾶς ζῆν ἀπολύεις - είναι δε το βιβλίο αυτό γραμμένο πρωτοτύπως ελληνικά. Έχει μία ωραιοτάτη γλώσσα. Όχι εκ μεταφράσεως. Είναι μια ωραιοτάτη γλώσσα-(: έτσι κάνεις έτσι ώστε να μας βγάλεις από τη ζωή, προώρως να πεθάνομε).  Ὁ δὲ τοῦ κόσμου βασιλεὺς ἀποθανόντας ἡμᾶς ὑπὲρ τῶν αὐτοῦ νόμων εἰς αἰώνιον ἀναβίωσιν ζωῆς ἡμᾶς ἀναστήσει (:Εσύ μεν βιάζεσαι να μας πεθάνεις, αλλά εμείς που τηρούμε τις εντολές του αιωνίου Θεού, Αυτός, θα μας δώσει αναβίωσιν της ζωής και θα μας αναστήσει!)».

    Ο τρίτος, πεθαίνοντας και αυτός είπε τα εξής: Παρακαλώ, 2^ος αιών προ Χριστού! Είναι καταπληκτικό. Πώς βλέπει κανείς το Πνεύμα του Θεού να καταγράφει αυτά μέσα στο βιβλίο της Αγίας Γραφής. Λέγει ο τρίτος, εις τον Αντίοχον: «Ἐξ οὐρανοῦ ταῦτα κέκτημαι (:Αυτά τα μέλη μου, τα χέρια, τα πόδια, αυτά τα μέλη του σώματός μου, τα έχω αποκτήσει από τον ουρανό, δηλαδή από τον Θεό· ο Θεός μού τα έδωσε. Κάθε άνθρωπος που γεννιέται, ο Θεός τού δίνει την ζωή και την ύπαρξη) καὶ διὰ τοὺς αὐτοῦ νόμους ὑπερορῶ ταῦτα (: και χάριν του νόμου Του, τα ξεπερνώ και τα παραβλέπω τα μέλη αυτά που μου τα έδωσε ο Θεός) καὶ παρ᾿ αὐτοῦ ταῦτα πάλιν ἐλπίζω κομίσασθαι (: και από τον Θεόν έχω την ελπίδα ότι θα τα ξαναπάρω πάλι πίσω)». Σας κάνει εντύπωση; Ότι δεν λέγει για την ψυχή τίποτα. Δεν ομιλεί για την ψυχήν. Ομιλεί δια τα μέλη του σώματος. Διότι, αν το θέλετε, στο μαρτύριο δεν μπορεί να μπει η ψυχή. Στους τροχούς; Στα τηγάνια; Στα βραστά λάδια; Στα ξέστρα; Πού; Τι; Το σώμα υφίσταται αυτά. Τα μέλη δεινοπαθούν. Εξάλλου το είπε: Ότι «αυτά τα μέλη τώρα δεινοπαθούν και αυτά χάνω· που μου τα έδωσε ο Θεός. Αυτά θα επανακτήσω. Θα επανακτήσω τα χέρια μου και τα πόδια μου και τα μάτια μου και τα αυτιά μου, όλα». Σας κάνει εντύπωση αυτό, ότι ομιλεί περί αναβιώσεως των μελών του ανθρωπίνου σώματος; Τι ρεαλισμός!    

      Ο τέταρτος είπε: «Αἱρετὸν μεταλλάσσοντα ὑπ᾿ ἀνθρώπων τὰς ὑπὸ τοῦ Θεοῦ προσδοκᾶν ἐλπίδας πάλιν ἀναστήσεσθαι ὑπ᾿ αὐτοῦ· σοὶ μὲν γὰρ ἀνάστασις εἰς ζωὴν οὐκ ἔσται».  Δηλαδή: «Είναι προτιμότερο να πεθαίνει κανείς από τα χέρια των ανθρώπων, με την ελπίδα που έχει στον Θεό ότι και πάλι θα αναστηθεί από Εκείνον· για σένα όμως, βασιλεύ, η ανάστασίς σου δεν θα είναι προς την ζωήν. Ώστε, λοιπόν, κι εσύ, βασιλεύ, θα αναστηθείς. Κι εγώ θα αναστηθώ, αλλά και εσύ θα αναστηθείς. Αλλά εγώ θα αναστηθώ εις ανάστασιν ζωής· συ, όμως, θα αναστηθείς εις ανάστασιν κρίσεως!». Καταπληκτικό!

     Τέλος η μητέρα, η Σολομονή -θαυμάσατέ την, παρακαλώ. Όταν βλέπει ο Αντίοχος να νικάται από τα παιδιά αυτά τα νεαρά, να μένουν στην άποψή τους, με το φρικτό μαρτύριο που υφίστανται, ελπίζει ότι θα ικανοποιήσει πλέον τον εγωισμό του, κερδίζοντας τον τελευταίον, τον έβδομον· τότε, νομίζοντας ότι η μάνα πονά τώρα - ήταν παρούσα η μητέρα, ήταν παρούσα στο μαρτύριο των παιδιών της!- και ελπίζοντας ότι θα επηρεάσει το μικρό της παιδί να θυσιάσει στα είδωλα, να φάγει χοιρινό κρέας, στέλνει τον μικρόν εις την μητέρα του να του πει ό,τι είχε να του πει. Ελπίζοντας και ποντάροντας πάντοτε ότι μια μητέρα τι μπορεί να πει στο παιδί; «Παιδί μου, σε παρακαλώ, λυπήσου με. Έξι αδέλφια σου έχασα, έξι παιδιά μου έχασα, μη χάσω κι εσένα». Εκεί ποντάριζε ο Αντίοχος.

     Ακούστε τι είπε, παρακαλώ, αυτή η ένδοξη μακαρία μητέρα· που τους γιορτάζουμε όλους αυτούς την 1^η Αυγούστου, όπως ξέρετε. «Υἱέ, ἐλέησόν με τὴν ἐν γαστρὶ περιενέγκασάν σε μῆνας ἐννέα καὶ θηλάσασάν σε ἔτη τρία καὶ ἐκθρέψασάν σε καὶ ἀγαγοῦσαν εἰς τὴν ἡλικίαν ταύτην καὶ τροφοφορήσασαν (:Παιδί μου, λυπήσου με, λυπήσου με, εμένα που σε κράτησα εννέα μήνες στα σπλάχνα μου, και που σε θήλαζα τρία χρόνια - τόσος ήτο ο θηλασμός στους Εβραίους- και σε έθρεψα και σε μεγάλωσα και σε έφερα στην ηλικία που βρίσκεσαι τώρα· παιδί μου, λυπήσου με) ἀξιῶ σε, τέκνον –όχι ‘’σε παρακαλώ’’, ‘’απαιτώ’’- ἀναβλέψαντα εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ τὰ ἐν αὐτοῖς πάντα ἰδόντα, γνῶναι ὅτι ἐξ οὐκ ὄντων ἐποίησεν αὐτὰ ὁ Θεὸς καὶ τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος οὕτως γεγένηται (:ρίξε μια ματιά, παιδί μου, στον ουρανό. Δες τα αναρίθμητα τ’ αστέρια, και δες ότι όλα αυτά τα εδημιούργησε ο Θεός. Ρίξε μια ματιά στους ανθρώπους. Όλους ο Θεός τούς έκανε. Όλα αυτά, και τους ανθρώπους και τα αστέρια, τα εδημιούργησε ἐξ οὐκ ὄντων. Από το μηδέν –είναι δε εδώ αυτή η έκφρασις, μοναδική εις την Αγίαν Γραφήν, ως έκφραση, την οποία θα ζήλευαν όλα τα φιλοσοφικά συστήματα, αλλά είναι έξω από κάθε λογική, και μόνο είναι θέμα αποκαλύψεως· ότι εκ του μηδενός εδημιουργήθη το παν! Την φράση αυτή την έχει πάρει ο Μέγας Βασίλειος και την έχει βάλει μέσα στη λειτουργία του. Διότι ο Αριστοτέλης έλεγε ότι «ἐκ τοῦ μηδενὸς μηδέν». Ενώ η αποκάλυψις του Θεού λέγει ότι εκ του μηδενός τα πάντα. Εκ του μηδενός τα πάντα. Ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι τὰ πάντα. Αυτό είπε μία γυναίκα εις το παιδί της, στο μικρό παιδί- Λυπήσου με, λοιπόν, πρόσεξε, ἀξιῶ …) μὴ φοβηθῇς τὸν δήμιον τοῦτον(: μη φοβηθείς τον δήμιον αυτόν), ἀλλὰ τῶν ἀδελφῶν ἄξιος γενόμενος (:αλλά να γίνεις άξιος με τα αδέλφια σου· όπως εκείνα δείχτηκαν άξια, να γίνεις και εσύ άξιος των αδελφών σου), ἐπίδεξαι τὸν θάνατον (: δέξου τον θάνατον τον μαρτυρικόν. Προσέξτε:) ἵνα ἐν τῷ ἐλέει σὺν τοῖς ἀδελφοῖς σου κομίσωμαί σε». Ποιο είναι αυτό το «έλεος του Θεού»; Δηλαδή «να δεχθείς τον θάνατο, για να σε αποκτήσω πάλι, με τους αδελφούς σου, εις τον καιρόν του ελέους του Θεού. Δηλαδή, της αναστάσεως των νεκρών! Όταν θα δώσει ο Θεός το έλεός Του, να αναστηθούν οι άνθρωποι, τότε εσένα, μαζί με τα αδέλφια σου, να σας ξαναποκτήσω, τα παιδιά μου!».

     Είδατε, παρακαλώ, μέγεθος ομολογίας πίστεως στην καθολικήν ανάστασιν των νεκρών; Μας καταπλήσσει, αγαπητοί. Αλλά θα μείνω και πιο πέρα. Είδατε ηρωικήν ψυχήν μητέρας; Δεν ξέρω, αλήθεια,   εσείς θα βλέπατε τα παιδιά σας, για να σχολιάσω λίγο, την θαυμασία και μακαρία, αυτή, μητέρα, την ηρωίδα της πίστεως, αλλά και της πατρίδος της. Δεν ξέρω, αγαπητοί μου, τι θα συμβουλεύαμε στα παιδιά μας, όταν θα είχαμε παιδιά· που θα φοβόμασταν μην πάθουν τίποτα τα παιδιά μας, όταν θα βρεθούν σε έναν κίνδυνο, και δη πίστεως. Έτοιμοι είμαστε να τα απεμπολήσομε όλα, να τα κλωτσήσομε όλα. Αρκεί το παιδί μας να μη δεινοπαθήσει. Ποια μητέρα θα είχε την δύναμη να πει αυτά τα λόγια στο παιδί της, όπως τα είπε η Σολομονή; Και μη νομίσετε, εγράφησαν αυτά για τη Σολομονή ως υπόδειγμα.

      Μη νομίσετε, όμως, ότι ήταν μικροτέρα η αξία κάθε γυναικός, όταν θα ομιλήσει έτσι μέσα στην Ιστορία, για τα παιδιά της, ἐν ἡμέρᾳ Κρίσεως, ἐν ἡμέρᾳ λογαριασμών που θα ζητήσει ο Θεός, και δεν θα δοξασθεί πλάι στη Σολομονή, με τα ένδοξα, εκείνα, παιδιά της. Ναι. Ένα μόνο σας παρακαλώ: Να τρέφομε τα παιδιά μας με ηρωικόν πνεύμα. Με ηρωικόν πνεύμα να τρέφομε τα παιδιά μας. Αυτό μόνο σας λέγω. Κι όχι με πνεύμα μαλθακό, με το πνεύμα του καλοπεράσματος, με το πνεύμα εκείνο του βολέματος. Με το πνεύμα εκείνο… «το παιδί μας να μη δεινοπαθήσει και δεν βαριέσαι παρακάτω». Όχι, αγαπητοί μου, όχι! Ηρωικό πνεύμα να δώσομε στα παιδιά μας. Αλλά εφόσον θα δουν τα παιδιά μας και σε μας, φυσικά, το ηρωικό πνεύμα. Δημιουργήστε ήρωες. Και της πίστεως και της πατρίδος μας ήρωες. Γιατί μην το ξεχνάμε· αν μας χτυπήσουν εχθροί, δεν θα μας πολεμήσουν οι όποιοι όποιοι Έλληνες. Θα πολεμήσουν μόνο εκείνοι που πιστεύουν στον Θεό. Αν το θέλετε, έτσι είναι τα πράγματα. Και πιστεύω θα πείθεσθε.  Την πατρίδα τους την αγαπούν μόνο όσοι αγαπούν τον Θεό. Και όσοι πιστεύουν εις τον Θεόν. Αλλιώτικα, θα που εκείνο το ιστορικό «pourquoi?»· «γιατί να πολεμήσομε; Για ποιον λόγο;». Και όχι, βεβαίως, γιατί θα ήθελε κανείς να πολεμά. Αλλά απλούστατα, όταν απειλούνται όσια και ιερά, δεν θα πολεμήσω; Θα πολεμήσω. Λοιπόν, θα πολεμήσουν μόνο εκείνοι οι ήρωες, που είναι ήρωες της πίστεως.

       Πάντως, τα λόγια αυτά της γυναικός αυτής, της Σολομονής, είναι ένα μνημείον αληθούς παιδαγωγικής, ορθής αντιλήψεως σχέσεων γονέων και παιδιών και ορθής πίστεως εις τον Θεόν. Αλλά και προφητικής δυνάμεως. Για την μέλλουσαν, όπως είδατε, καθολικήν πίστιν εις την ανάστασιν των νεκρών.

           ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ

   και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή

             μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,

                         ψηφιοποίηση και επιμέλεια κειμένου:

                            Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

 

ΠΗΓΕΣ:

·        Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

·        Απόσπασμα από την ομιλία 2: (από την αρχή της ομιλίας έως το 27.26΄): https://www.arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/anastash_nekrvn/anastash_nekrvn_002.mp3.