Ο π. Βλαντ-Σεργίου Σάντου αναφέρει.

π. Βλαντ-Σεργίου Σάντου

Γιατί πεθαίνουν παιδιά; Γιατί διαλύονται οικογένειες; Γιατί οι καλοί άνθρωποι μερικές φορές καταλήγουν να υποφέρουν περισσότερο από τους κακούς; Γιατί δεν μπορώ να βρω έναν άνθρωπο να ζήσω μαζί του; Γιατί υπάρχουν πόλεμοι; Και, αναπόφευκτα, όταν ο πόνος εισβάλλει στη δική μου ζωή, το ερώτημα γίνεται προσωπικό, σπαρακτικά προσωπικό: "Τι έκανα λάθος; Γιατί υποφέρω;"

Πόσος πόνος, αβεβαιότητα και άγχος εγκαθίστανται στις καρδιές λόγω τέτοιων σκέψεων. Πόσο χρειαζόμαστε εξηγήσεις. Σχεδόν εμμονικά. Και είναι φυσιολογικό... Δεν μπορούμε να ζούμε με ερωτήματα που αιωρούνται. Το μυαλό μας αναζητά πάντα το λογικό νήμα, την αιτία, τον ένοχο.

Είναι πολύ δύσκολο για εμάς, σχεδόν αδύνατο, να αντέξουμε την ιδέα ότι κάποια πράγματα δεν μπορούν να εξηγηθούν πλήρως. Έχουμε αφηγηματικό μυαλό. Θέλουμε όλα να έχουν νόημα. Αιτία και αποτέλεσμα. Αν υπάρχει πόνος, πρέπει να υπάρχει ένας ένοχος. Αν υπάρχει σκοτάδι, κάποιος πρέπει να το έχει δημιουργήσει.

Και εδώ ακριβώς χτυπάει το Ευαγγέλιο της έκτης Κυριακής μετά το Πάσχα, αύριο, σαν φως που σπάει το σκοτάδι της απλοϊκής μας λογικής. Μπροστά στον εκ γενετής τυφλό άνθρωπο, οι μαθητές ρωτούν τον Χριστό: «Ποιος αμάρτησε; Αυτός ή οι γονείς του;» Δεν σας φαίνεται απίστευτα επίκαιρη η ερώτηση; Είναι η ίδια ερώτηση που θέτουμε σήμερα, μόνο με διαφορετικές μορφές: «Ποια αμαρτία διέπραξα που μου συνέβη αυτό;» «Ποια κρυφή αμαρτία πληρώνω;» «Γιατί εγώ;»

Αλλά ο Χριστός αρνείται αυτό το παιχνίδι εύρεσης του ενόχου. Δεν μπαίνει στην ψυχρή λογική της αιτιότητας. Δεν λέει: «ναι, οι γονείς». Δεν λέει: «ναι, αυτός». Αντίθετα, απαντά ανησυχητικά: «Ούτε αυτός αμάρτησε ούτε οι γονείς του, αλλά για να φανούν τα έργα του Θεού σε αυτόν».

Πόσο δύσκολο είναι να το δεχτούμε αυτό... Γιατί θέλουμε εξηγήσεις, και ο Θεός προσφέρει μόνο παρουσία. Θέλουμε ορισμούς, και Εκείνος προσφέρει φως. Θέλουμε μαθηματικές απαντήσεις, και Εκείνος έρχεται και πλησιάζει τον άνθρωπο που υποφέρει.

Έχω συμπεράνει, με τα χρόνια, ότι δεν μπορεί να εξηγηθεί κάθε πόνος, αλλά κάθε πόνος μπορεί να κατοικηθεί από τον Θεό. Και όταν κατοικείται από Αυτόν, γίνεται «γλυκό πόνο».

Πιστεύω ότι ένα από τα μεγαλύτερα λάθη μας είναι ότι προσπαθούμε να μετατρέψουμε τον πόνο σε δικαστήριο. Αναζητούμε αυτούς που είναι ένοχοι ενώ, στην πραγματικότητα, εμείς χρειαζόμαστε θεραπεία. Αναλύουμε τη ζωή μας με τρομερή σκληρότητα: «σίγουρα ο Θεός με τιμωρεί...» Αλλά ο Χριστός δεν προσεγγίζει τον τυφλό σαν εισαγγελέα. Αλλά σαν φως.

Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέει ότι ο Χριστός δεν εξηγεί την προέλευση του πόνου, αλλά αλλάζει το νόημά του. Και αυτό μου φαίνεται εξαιρετικό. Γιατί άλλο είναι να υποφέρεις χωρίς νόημα και άλλο να ανακαλύπτεις ότι, μερικές φορές, ακόμη και μέσα από τις ρωγμές του πόνου, το φως του Θεού μπορεί να εισέλθει.

Νομίζω ότι ίσως οι πιο σημαντικές στιγμές στη ζωή μου δεν ήταν αυτές που καταλάβαινα τέλεια, αλλά αυτές που πέρασα μαζί με τον Θεό, ακόμη και χωρίς να καταλαβαίνω. Παρατηρώντας, με την πάροδο του χρόνου, ότι ο πόνος ήταν, στην πραγματικότητα, ο δρόμος προς τη χαρά της ευλογίας. Όπως λέω συχνά, ένα «Ναι» αναβλήθηκε.

Και υπάρχει και κάτι άλλο. Αυτή η τύφλωση στο Ευαγγέλιο δεν ήταν μόνο του ανθρώπου στην άκρη του δρόμου. Ήταν και εκείνων που πίστευαν ότι μπορούσαν να εξηγήσουν τα πάντα. Και νομίζω ότι αυτό είναι το πιο δραματικό. Η αληθινή τύφλωση είναι να υποβιβάζεις τον πόνο ενός ατόμου σε μια θεολογική ή ηθική φόρμουλα.

Πόσο κακό κάνουμε όταν λέμε σε έναν άνθρωπο που πονάει: «σίγουρα έκανες κάτι λάθος...», «πληρώνεις...» ή..., «Ο Θεός δεν ψαχουλεύει»... Πόση έλλειψη Ευαγγελίου υπάρχει σε αυτές τις γραμμές...

Ο Χριστός δεν αναζητά το παρελθόν του τυφλού. Αλλά το μέλλον του.

Και ίσως αυτό να είναι το πιο ευαίσθητο ερώτημα του Ευαγγελίου: όχι «ποιος το έκανε λάθος;» αλλά «πώς μπορεί ο Θεός να μεταμορφώσει αυτόν τον πόνο σε φως;»

Γιατί, τελικά, το θαύμα δεν είναι μόνο ότι βλέπει ο άνθρωπος. Το θαύμα είναι ότι, μετά από τόσο σκοτάδι, δεν σταμάτησε να πιστεύει ότι το φως υπάρχει, παρόλο που δεν το είχε δει ποτέ.