1196. Τι είναι η Ρωμαϊκή Ιντλντένσιον;
Το ερώτημα του Σέξτον: Τι είναι μια Ρωμαϊκή Ινδουλντία;
Η απάντηση του ιερέα : Η λέξη «επιείκεια » σημαίνει επιείκεια, χαλάρωση ή απελευθέρωση. Αυτός ο όρος κρύβει την ακόλουθη διδασκαλία της Ρωμαϊκής Εκκλησίας: αν και το μυστήριο της εξομολόγησης ή της μετάνοιας συγχωρεί τις αμαρτίες και τις αιώνιες τιμωρίες που αυτές επιφέρουν, οι χρονικές τιμωρίες που πρέπει απαραίτητα να υποστεί ένας Χριστιανός, είτε σε αυτή τη ζωή είτε μετά θάνατον (στο καθαρτήριο), ως ικανοποίηση, σαν να μην συγχωρούνται πάντα οι τιμωρίες για τη δικαιοσύνη του Θεού. Ωστόσο, ένας Χριστιανός μπορεί να απελευθερωθεί, να λυτρωθεί από αυτές τις τιμωρίες, αυτή την πληρωμή και να λάβει άφεση μέσω της χρήσης κάποιου θησαυρού της Εκκλησίας, που αποτελείται από τις αξίες του Χριστού και το απόθεμα, το πλεόνασμα των καλών πράξεων που συσσωρεύονται στην Εκκλησία από τους αγίους. Αυτός ο θησαυρός υποτίθεται ότι βρίσκεται στα χέρια του Πάπα, ο οποίος μπορεί να διανείμει στους ανθρώπους όσο και όποτε επιθυμεί να εξιλεώσει τις αμαρτίες τους, δηλαδή τις τιμωρίες για τις αμαρτίες τους. Έχοντας ο ίδιος το προνόμιο, μοναδικό μεταξύ όλων των επισκόπων, να χορηγεί άφεση αμαρτιών ή συγχωροχάρτια σε Χριστιανούς και χριστιανικά έθνη σε όλο τον κόσμο, ο Πάπας μπορεί, κατά την κρίση του, να επεκτείνει αυτό το δικαίωμα και σε άλλους. Πράγματι, από τη Ρώμη, αυτό το δικαίωμα παραχωρήθηκε σε επισκόπους και ιερείς σε διάφορες χώρες, χορηγήθηκε σε εκκλησίες και μοναστήρια και συνδέθηκε με ορισμένα βωμούς ναών, αγίους και γιορτές, οι οποίες επομένως ονομάζονταν ευχετήριες τελετές ή αργίες ευχετήριων τελετών. Καθιερώθηκε, για παράδειγμα, ότι όποιος πήγαινε σε προσκύνημα σε ένα μέρος, άκουγε τη λειτουργία σε μια εκκλησία, έκανε μια προσφορά σε ένα μοναστήρι, διάβαζε τις προσευχές, λάμβανε άφεση αμαρτιών για τόσες πολλές αμαρτίες, για ένα χρονικό διάστημα, και όχι μόνο για το παρελθόν αλλά κυρίως για το μέλλον. Κάποιος μπορούσε να λάβει άφεση αμαρτιών ή συγχωροχάρτια για τρεις, πέντε, έξι ημέρες, μια εβδομάδα, μήνες, ακόμη και χρόνια. Τέτοιες συγχωροχάρτες ήταν ιδιαίτερα γενναιόδωρες, ακόμη και για εκείνους που πήγαιναν στη Ρώμη, φυσικά με πλούσιες προσφορές, ή έστελναν χρήματα εκεί. Κάποτε, αφοσιωμένοι ιερείς στέλνονταν από τη Ρώμη σε διάφορες χριστιανικές χώρες για να πουλήσουν συγχωροχάρτια - όπως ευγενή έγγραφα ή απελευθερώσεις, τα οποία, αφού αγόραζε, κάποιος μπορούσε να θεωρήσει τον εαυτό του καλύτερο από τους άλλους και να μην φοβάται την τιμωρία για τις αμαρτίες του. Τέτοιες αμνηστίες χορηγούνταν επίσης για ορισμένες πράξεις που ευχαριστούσαν τη Ρώμη, για παράδειγμα, αν κάποιος ξεσηκωνόταν σε πόλεμο εναντίον των Ορθόδοξων Χριστιανών. Μεταξύ των Ρωμαίων ιερέων, οι Δομινικανοί ήταν οι πλουσιότεροι σε τέτοιες αμνηστίες, και οι Ιησουίτες οι πλουσιότεροι από όλους, οι οποίοι ήταν σε θέση να ενισχύσουν την επιρροή τους στους εύπιστους με τον πλούτο αυτών των επιχορηγήσεων φορολογικής καλλιέργειας. Τέτοιες αμνηστίες χορηγούνταν επίσης σε διάφορες θρησκευτικές εταιρείες ή αδελφότητες μεταξύ των Ρωμαιοκαθολικών, με στόχο την προσέλκυση περισσότερων ανθρώπων και την πιο σταθερή τους σύνδεση με τη Ρώμη και τον παπισμό. Οι απολύσεις ποίκιλαν σε διάρκεια, αλλά και σε βαθμό ή ένταση. Για παράδειγμα, υπήρχαν μερικές και πλήρεις απολύσεις. Η πληρέστερη απολύση προοριζόταν για το ιωβηλαίο, δηλαδή, μια ειδική, εξαιρετική γιορτή παρόμοια με μια παρατεταμένη νηστεία, που καθιερώθηκε από τους πάπες ελλείψει μιας αληθινής ή συνηθισμένης νηστείας στη Ρωμαϊκή Εκκλησία .
1197. Είναι σωστή η ρωμαϊκή διδασκαλία περί καθαρτηρίου;
Το ερώτημα του Σέξτον : Είναι σωστή η ρωμαϊκή διδασκαλία του καθαρτηρίου;
Η απάντηση του ιερέα : Άδικη. Διαστρεβλώνει την ορθόδοξη διδασκαλία για την κατάσταση των ψυχών μετά θάνατον. Πρώτον, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Ορθόδοξης Εκκλησίας, δεν υπάρχει ενδιάμεση κατάσταση μετά θάνατον μεταξύ της κατάστασης των σωσμένων, που πηγαίνουν στον παράδεισο, και των καταδικασμένων, που πηγαίνουν στην κόλαση. Διδάσκει μόνο ότι μέχρι την τελική κρίση, αυτή η διπλή κατάσταση των ψυχών δεν είναι τελική - δηλαδή, ούτε η ευδαιμονία των δικαίων ούτε το μαρτύριο των αμαρτωλών τελειοποιούνται, είναι τελική - μέχρι την τελική γενική κρίση. Και ο Λόγος του Θεού μας μιλάει συνεχώς μόνο για τον παράδεισο και την κόλαση, και πουθενά δεν αναφέρει το καθαρτήριο. Δεύτερον, αν οι αμαρτωλοί, αν και μετανόησαν πριν από τον θάνατο, παρόλα αυτά υπομένουν μαρτύρια μετά θάνατον, δεν είναι επειδή δεν υπέστησαν την προσωρινή τιμωρία για τις αμαρτίες τους στη ζωή για να ικανοποιήσουν τη δικαιοσύνη του Θεού και, ως εκ τούτου, πρέπει να υποστούν αυτήν την τιμωρία σε κάποιο πλασματικό καθαρτήριο: όχι! Η απουσία χρονικής τιμωρίας δεν θα μπορούσε ούτε στο ελάχιστο να μειώσει γι' αυτούς την πανταχού παρούσα, καθαρτική δύναμη που βρίσκεται στις αρετές του Σωτήρα, ο οποίος ανέλαβε τις αμαρτίες ολόκληρου του κόσμου και την τιμωρία για αυτές τις αμαρτίες για να ικανοποιήσει τη δικαιοσύνη του Θεού. Τρίτον, ανεξάρτητα από τα βάσανα που μπορεί να υποστεί ένας αμαρτωλός στο υποτιθέμενο καθαρτήριο, αυτά τα βάσανα από μόνα τους δεν θα πρόσθεταν τίποτα στην αγνότητά του ή στη δικαίωσή του ενώπιον του Θεού: μετά θάνατον, δεν υπάρχει μετάνοια, όπως διδάσκει ο Λόγος του Θεού και οι Άγιοι Πατέρες - δεν υπάρχει χώρος εκεί για αξιοσύνη, αυτοδιόρθωση ή αυτοκάθαρση. Και αν οι ίδιοι οι αμαρτωλοί δεν μπορούν να κάνουν τίποτα για τον δικό τους καθαρισμό μέσω της μετάνοιας, τότε, τέταρτον, η Εκκλησία δεν μπορεί να τους απελευθερώσει από τα μεταθανάτια δεσμά του υποτιθέμενου καθαρτηρίου. Της λέγεται: ό,τι λύσετε στη γη, θα λυθεί και στον ουρανό. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να απελευθερώσει τον μετανοούντα από τα δεσμά της αμαρτίας όσο βρίσκεται στη γη και το μυστήριο της μετάνοιας που έχει καθιερωθεί στην Εκκλησία είναι διαθέσιμο σε αυτούς 32 .
1198. Πότε ακριβώς εντάχθηκε ο λαός της Νότιας Ρωσίας στη Ρωσία;
Ερώτηση ενός ενορίτη : Πότε ακριβώς εντάχθηκε ο λαός της Νότιας Ρωσίας στη Ρωσία;
Η απάντηση του ιερέα . Στις 7 Σεπτεμβρίου 1654, ο ετμάνος Ζινόβι Μπογκντάν Χμελνίτσκι, έχοντας νικήσει τους Πολωνούς, συγκάλεσε συμβούλιο στο Περεγιάσλαβ και είπε: «Κύριοι, συνταγματάρχες, εσαούλοι, εκατόνταρχοι, ολόκληρος ο στρατός της Ζαπορόζιε και όλοι οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί! Δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς Τσάρο, γι' αυτό διαλέξτε έναν από τους τέσσερις: τον Σουλτάνο της Τουρκίας, τον Χαν της Κριμαίας, τον Βασιλιά της Πολωνίας και τον Ορθόδοξο Τσάρο της Ανατολικής Ρωσίας, τον οποίο παρακαλούμε εδώ και έξι χρόνια να είναι ο Τσάρος και Κύριός μας. Ο Σουλτάνος της Τουρκίας είναι άπιστος. Γνωρίζουμε τις δυστυχίες που υφίστανται οι Έλληνες αδελφοί μας από αυτόν. Ο Χαν της Κριμαίας είναι επίσης άπιστος - έχουμε υποφέρει αρκετά για να γίνουμε φίλοι του. Η καταπίεση των Πολωνών αρχόντων είναι περιττό να αναφερθεί, και ο Ορθόδοξος Ρώσος Τσάρος έχει την ίδια ευσέβεια με εμάς: δεν θα βρούμε καλύτερο καταφύγιο από το βασιλικό του χέρι». Τότε πολλές φωνές άρχισαν να φωνάζουν: «Θέλουμε να είμαστε υπό τον Τσάρο της Ανατολικής Ρωσίας. Είναι καλύτερο για εμάς να πεθάνουμε με ευσεβή πίστη παρά να πέσουμε στα χέρια ενός ειδωλολάτρη που μισεί τον Χριστό!» Έχοντας ορκιστεί πίστη στη Ρωσία μαζί με τον λαό, ο Αταμάνος έστειλε πρεσβευτές στη Μόσχα για να ζητήσουν από τον Τσάρο Αλεξέι Μιχαήλοβιτς να δεχτεί τον λαό της νότιας Ρωσίας υπό το ισχυρό του χέρι. Ο Τσάρος συμφώνησε με αυτό το αίτημα και από τότε και στο εξής, η Μικρή Ρωσία, ή Νότια Ρωσία, συγχωνεύτηκε σε ένα με το Ορθόδοξο Ρωσικό Βασίλειο . 33
1199. Μπορεί κάποιος να είναι περήφανος για οτιδήποτε στη ζωή του;
Ερώτηση ενός ενορίτη : Μπορεί κάποιος να είναι περήφανος για κάτι στη ζωή του;
Η απάντηση του ιερέα : Ο Άγιος Δημήτριος, Μητροπολίτης Ροστόφ, λέει τα εξής για το ότι δεν είναι κανείς υπερήφανος για τίποτα σε αυτή την εποχή:
«Από την αφροσύνη και την πνευματική τύφλωση προέρχεται η υπερηφάνεια· από τη λογική και τη γνώση – η ταπεινότητα. Διότι αν γνώριζες αληθινά τον εαυτό σου, δεν θα ήσουν υπερήφανος, και αν γνώριζες αληθινά τον εαυτό σου, δεν θα ήσουν υπερήφανος· αλλά επειδή δεν γνωρίζεις ακόμα καλά τον εαυτό σου, ούτε, όπως είναι σωστό, έχοντας κατανοήσει, επομένως, να είσαι υπερήφανος ούτε για ένα μικρό πράγμα, ή ιδιαίτερα για το τίποτα. Αλλά γνώριζε, λοιπόν, τον εαυτό σου ότι είσαι υπερήφανος και αλαζόνας· επειδή ο Κύριος αντιστέκεται στους υπερήφανους, αλλά δίνει χάρη στους ταπεινούς, λέει ο Σολομώντας ( Παροιμίες 3:34 ). Ο Κύριος δέχεται τους πραείς, αλλά ταπεινώνει τους υπερήφανους αμαρτωλούς μέχρι εδάφους· υψώνει τους ταπεινούς, αλλά ταπεινώνει τους υπερήφανους· δέχεται τους ταπεινούς και μικρούς, αλλά απορρίπτει τους υπερήφανους και μεγάλους. Ο ταπεινός τελώνης γίνεται δεκτός με έναν στεναγμό, αλλά τον υπερήφανο Φαρισαίο με πολλές αρετές τον απορρίπτει. Καλύτερος είναι ο αμαρτωλός ταπεινός ενώπιον του Θεού παρά ο δίκαιος που είναι υπερήφανος· επειδή, κάθε υπερήφανος άνθρωπος είναι βδέλυγμα ενώπιον του Θεού, λέει ο Σολομώντας ( Σοφία 16:5 ).
Γιατί, ω άνθρωπε, να υπερηφανεύεσαι μάταια για τη φθαρτή σου σάρκα; Γιατί τίποτα δεν είναι άξιο υπερηφάνειας και αλαζονείας στη δική σου συμπεριφορά: από τη γη ελήφθης, στη γη θα ξαναπάς· από το τίποτα δημιουργήθηκες, ούτε ξέρεις ξανά πού θα επιστρέψεις και ποιο μέρος θα λάβεις. Γι' αυτό, μην υπερηφανεύεσαι για τη δόξα, γιατί έρχεται· ούτε για τον πλούτο, γιατί εξαφανίζεται· ούτε για την σαρκική ευγένεια, γιατί όλοι είμαστε χώμα και στάχτη· ούτε για τη δύναμη, ούτε για τη σοφία, ούτε για την ομορφιά της σάρκας· τίποτα από αυτά δεν προέρχεται από εσένα, ούτε τίποτα λιγότερο από αυτά: γιατί δεν έχεις τίποτα δικό σου, αλλά όλα είναι του Θεού. Γιατί αν θέλεις να καυχηθείς για λογική και σοφία, ο Θεός την έδωσε· αν στη δύναμη και την ομορφιά της σάρκας, ο Θεός την κανόνισε· αν στην περιουσία ή τα πλούτη, ο Θεός τα έδωσε όλα· αν στην ευγένεια, είμαστε όλοι χώμα και στάχτη· αν η θέση οφείλεται στο μεγαλείο, ο Θεός είναι Αυτός που στηρίζει τα πάντα· αν με κάποια ενάρετη διόρθωση, ο Θεός θα βοηθήσει, θα κανονίσει και θα ενισχύσει: όλα είναι του Θεού και όχι δικά μας. Μη καυχιέσαι για τίποτα ούτε να υπερηφανεύεσαι για τους άλλους, αλλά, έχοντας θεωρήσει τον εαυτό σου πάνω από όλα, να θεωρείς όλα όσα είναι δικά σου για τον Θεό, ώστε να είσαι ενωμένος μαζί Του σε όλα· γιατί όλα θα είναι δικά σου μέσω του Θεού, αλλά χωρίς τον Θεό είσαι ξένος προς τα πάντα .
1200. Πρέπει ποτέ να πέσει η παποσύνη, δηλαδή η πνευματική και κοσμική εξουσία του πάπα και της Ρωμαϊκής Εκκλησίας τους;
Το ερώτημα του διακόνου: Πρέπει ποτέ να πέσει η παποσύνη, δηλαδή η πνευματική και κοσμική εξουσία του πάπα και της Ρωμαϊκής Εκκλησίας του;
Η απάντηση του ιερέα : Πρέπει να υπάρχουν σημάδια ότι αυτή η παρακμή έχει ξεκινήσει. Τώρα, η πνευματική και κοσμική δύναμη των πάπων απέχει πολύ από το να είναι τόσο ισχυρή όσο σε παλαιότερες εποχές. Όσο πιο έξυπνοι και φωτισμένοι γίνονταν οι λαοί, τόσο περισσότερο αυτή η δύναμη έφθινε. Μερικοί λαοί που ανήκαν στη Ρωμαϊκή Εκκλησία απέρριψαν προ πολλού την πνευματική εξουσία του πάπα πάνω τους (και, φυσικά, την κοσμική), αν και, δυστυχώς, οι ίδιοι περιέπεσαν σε ανυποληψία. Άλλοι, αν και διατήρησαν την πνευματική εξουσία των πάπων, έπαψαν να τους παρέχουν κοσμική εξουσία πάνω τους ή μείωσαν σημαντικά αυτήν την εξουσία. Ταυτόχρονα, η κοσμική εξουσία των επισκόπων, των ιερέων, ακόμη και των Ιησουιτών άρχισε να φθίνει. Αυτοί οι τελευταίοι, με τη συνήθειά τους να παρεμβαίνουν στις υποθέσεις του Κράτους και της γης, καταλαμβάνοντας τον έλεγχο των πάντων - και κάνοντάς το με κάθε είδους ανεντιμότητα - έχουν γίνει τόσο κουραστικοί και αποκρουστικοί σε όλους που έχουν εκδιωχθεί από όλες τις χριστιανικές χώρες. Αν και, με τη συνήθη πονηριά τους, έχουν ξαναζωντανέψει σε αυτές, συχνά με ψεύτικα ονόματα, όπως κάνουν συχνά ακόμη και τώρα. Γενικά, η Ρωμαϊκή Εκκλησία καταφεύγει πλέον σε ιδιαίτερα επιδέξιες συμφωνίες και τεχνάσματα για να στηρίξει την πνευματικά παρακμάζουσα κοσμική της εξουσία, όχι μέσω καταιγίδας και βίας, κάτι που κανείς δεν φοβάται. Ο πάπας και οι ιερείς εξακολουθούν να ασκούν πλήρη κοσμική εξουσία στο μικρό παπικό βασίλειο με πρωτεύουσά του, τη Ρώμη. Αλλά εδώ και πέντε χρόνια, ορισμένοι λαοί της ρωμαϊκής πίστης θέλουν να τους αποσπάσουν και εκεί την κοσμική εξουσία, ενώ άλλοι, για τους δικούς τους λόγους, αρνούνται να το επιτρέψουν, ειδικά οι Γάλλοι, οι οποίοι προς το παρόν φυλάνε εκεί τον πάπα και τον καρδινάλιο του. Φαίνεται ότι αυτή είναι ήδη η έσχατη λύση για το παπικό κράτος και οδεύει προς την κατάρρευση, αν και οι επίσκοποι και οι ιερείς προσπαθούν με όλες τους τις δυνάμεις να το στηρίξουν, δείχνοντας ότι το παλιό πνεύμα είναι ακόμα ζωντανό μέσα τους 35 .
Το τέλος του πέμπτου και τελευταίου μέρους.
Τῷ μόνον δὲ σοφὸν Θεὸν καὶ Σωτήρα ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστὸν τὸν Κύριόν ἡμῶν ἀνήκει δόξα καὶ μεγαλειότης, κυριότητα καὶ δύναμις πρὸ πάντων τῶν αἰώνων, νῦν καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας ( Ιούδας 25 ).
