ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΥΡΟΦΥΛΛΟΥ

ΟΣΙΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΣΚΗΤΑΡΙΟ ΧΩΡΙΟ ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟI ΟΡΟΣ ΚΑΝΑΛΑ

ΣΤΑΡΕΤΣ ΙΩΣΗΦ ΤΗΣ ΟΠΤΙΝΑ

Επιτρέπεται οι ορθόδοξοι χριστιανοί
να προσεύχονται για ετεροδόξους;
Αν ναι, πώς πρέπει να προσεύχονται γι' αυτούς;


Απάντηση σε επιστολή πού έστειλε στον π. Ιωσήφ της Όπτινα από το εξωτερικό κάποια Ρωσίδα ορθόδοξη (πού είχε παντρευτεί προτεστάντη), την εποχή πού αφορίστηκε ό Λέων Τολστόι).
Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Εποικοδομητικά Αναγνώσματα», Μόσχα, τεύχος 3, 1901.

Όλοι εμείς, πού είμαστε τέκνα της Μιας, Αγίας, Καθολικής, Αποστολικής και Οικουμενικής Εκκλησίας, δεν πρέπει να οδηγούμαστε από τη λογική μας σε θέματα πού αφορούν στα δόγματα της πίστης μας. Ή λογική μας μπορεί να είναι λαθεμένη. Σ' αυτές τις περιπτώσεις είναι καλύτερα να συμβουλευόμαστε τους κανόνες, πού είναι οδηγοί μας. Πρόκειται για μια συλλογή κανόνων των αγίων αποστόλων, των αγίων οικουμενικών και τοπικών συνόδων και ορισμένων αγίων πατέρων.
Στο τέλος του βιβλίου αυτού υπάρχει το κεφάλαιο: «Αναφορικά με την Αποστασία της Ρώμης - πώς εξέπεσε από την ορθόδοξη πίστη κι από την Αγία Ανατολική Εκκλησία». Εκεί ό πάπας της Ρώμης κι όσοι τον ακολουθούν, ονομάζονται αιρετικοί. Για τις άλλες προτεσταντικές χριστιανικές ομολογίες δε χρειάζεται να πούμε τίποτα, γιατί αυτές έχουν απομακρυνθεί ακόμα περισσότερο από την Ορθοδοξία.
Στον έκτο κανόνα της εν Λαοδικεία Τοπικής Αγίας Συνόδου αναφέρεται γενικά για τους αιρετικούς: «Περί του μη συγχωρείν τοις αιρετικοίς είσειέναι εις τον οίκον του Θεού, επιμένοντας τη αίρεσει». Και στον τριακοστό τρίτο κανόνα της ίδιας Συνόδου αναφέρεται: «Ότι ου δει αιρετικοίς ή σχισματικούς συνεύχεσθαι», δεν επιτρέπεται δηλαδή να συνεύχεται κανείς με κείνους πού έχουν χωριστεί από την αγία Αποστολική και Καθολική Εκκλησία.
Εδώ όμως εγείρεται το ερώτημα: Ποια είναι ή άποψη των αγίων πατέρων της Ορθόδοξης Εκκλησίας μας για την αίρεση; Στο Πατερικό του επισκόπου Ιγνατίου Μπριαντσανίνωφ αναφέρεται το έξης για τον αββά Αγάθωνα: Τον επισκέφτηκαν κάποιοι αδελφοί σε μια περίπτωση κι ήθελαν να δοκιμάσουν την ταπείνωση και την υπομονή του. Άρχισαν λοιπόν να τον κατηγορούν πώς ήταν υπερήφανος, συκοφάντης και διεφθαρμένος. Ό αββάς αναγνώρισε όλα τα ελαττώματα πού του απέδωσαν και ζήτησε με δάκρυα από τους επισκέπτες του να προσεύχονται γι' αυτόν. Όταν όμως τον αποκάλεσαν αιρετικό, ό αββάς δεν το δέχτηκε, αρνήθηκε κατηγορηματικά. Οι αδελφοί τον ρώτησαν γιατί ή κατηγορία του αιρετικού τον έκανε ν' αντιδράσει κι εκείνος απάντησε: «Γιατί ή αίρεση είναι αποξένωση από το Θεό. Ό αιρετικός χωρίζεται από τον ζώντα κι αληθινό Θεό και κοινωνεί με το διάβολο και τους αγγέλους του. Εκείνος πού χωρίζεται από το Χριστό (όταν ομολογεί λαθεμένη διδασκαλία για Αυτόν) δεν έχει Θεό, για να μπορεί να τον παρακαλέσει για τις αμαρτίες του. Είναι οπωσδήποτε χαμένος»
Αν δεν ήταν έτσι τα πράγματα, αν δηλαδή οι αιρετικές διδασκαλίες, σαν αποτέλεσμα ελεύθερης σκέψης, δεν είχαν τέτοια ολέθρια σημασία για την Αγία Εκκλησία του Χριστού, τότε ό απόστολος Παύλος δε θα είχε γράψει τις ακόλουθες προειδοποιήσεις προς τους πρώτους χριστιανούς: «Αδελφοί, βλέπετε μη τις υμάς έσται ό συλαγωγών δια της φιλοσοφίας και κενής απάτης, κατά την παράδοσιν των ανθρώπων, κατά τα στοιχεία του κόσμου και ου κατά Χριστόν» (Κολασ. β' 8). Και σε άλλο σημείο: «Εισί τινες οι ταράσσοντες υμάς και θέλοντας μεταστρέψαι το ευαγγέλιον του Χριστού. Άλλα και εάν ημείς ή άγγελος εξ ουρανού ευαγγελίζεται υμίν παρ' ο ευηγγελισάμεθα υμίν, ανάθεμα έστω» (Γαλ. α' 7-8).
Ή Ορθόδοξη Εκκλησία μας επομένως, με την αγάπη της για τον άνθρωπο πού την χαρακτηρίζει, επιτρέπει την προσευχή για κείνους πού έχουν αποκοπεί από αυτήν, δηλαδή τους αιρετικούς, όπως φαίνεται στο Πηδάλιο, στον κανόνα 66 της Τοπικής Συνόδου της Καρθαγένης. Τί είδους προσευχή όμως; Προσευχή για να εγκαταλείψουν την αίρεση και να έλθουν εις επίγνωσιν της αληθείας.
Σ' ένα άλλο βιβλίο, την Ορθόδοξη Ομολογία της Καθολικής και Αποστολικής Ανατολικής Εκκλησίας, στο πρώτο μέρος του βιβλίου και στην απάντηση στην 92η ερώτηση, αναφέρεται πώς επιτρέπεται να προσεύχεται κανείς «για τους αιρετικούς και τους σχισματικούς, ώστε να επιστρέψουν στην ορθόδοξη πίστη πριν από το τέλος της ζωής τους».
Αύτη είναι ή πρακτική της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Για παράδειγμα, στις ευχές πού διαβάζονται όταν μνημονεύουμε ζώντας και τεθνεώτας, αναφέρεται: «φώτισον με το φως της γνώσεως Σου τους αποστάτας της ορθοδόξου πίστεως και όσους τυφλώθηκαν από τις ψυχοφθόρες αιρέσεις και ένωσε τους στην αγία Σου Αποστολική και Καθολική Εκκλησία».
Ας αναφέρουμε τώρα κάποιες σκέψεις μας. Από τις περικοπές πού αναφέρθηκαν παραπάνω είναι σαφές, πώς ή Ορθόδοξη Εκκλησία μας επιτρέπει τις προσευχές για τους αιρετικούς μόνο εφόσον ζουν, με σκοπό να επιστρέψουν στην ορθόδοξη πίστη, όχι για τους νεκρούς. Πρέπει να προσθέσουμε όμως πώς όταν, με τις προσευχές της Εκκλησίας, ό αιρετικός προσηλυτιστεί στην Ορθοδοξία, τότε προσευχόμαστε γι' αυτόν διαφορετικά, δηλαδή για τη σωτηρία της ψυχής του.
Πώς σώζεται ό άνθρωπος; Βασική προϋπόθεση για να βρει ό άνθρωπος τη σωτηρία του είναι ή μετάνοια. Παραδείγματα γι' αυτό βρίσκουμε στο Ευαγγέλιο. Ό τελώνης δικαιώθηκε με τη μετάνοια (βλ. Λουκ. ιη' 10-14). Ό άσωτος υιός επέστρεψε στον πατέρα του με τη μετάνοια (Λουκ. ιε' 11-32). Ό καλός ληστής, πού συσταυρώθηκε με το Χριστό, μπήκε στον Παράδεισο με τη μετάνοια επίσης (Λουκ. κγ' 40-43). Ό ίδιος ό Κύριος είπε πώς ήρθε στον κόσμο για να καλέσει αμαρτωλούς στη μετάνοια (Ματθ. θ' 13). Όλοι οι άνθρωποι έχουν ανάγκη από μετάνοια.Γιατί, όπως λέει ό απόστολος, «πάντες ήμαρτον και υστερούνταιτης δόξης του Θεού» (Ρωμ. γ' 23). Ακόμα όμως κι αν ένας μη ορθόδοξος ή αιρετικός επιθυμήσει να μετανοήσει μπροστά σ' έναν ορθόδοξο ιερέα, ή μετάνοιά του θα 'ταν αναποτελεσματική. Στην Ορθόδοξη Ομολογία, Μέρος Α' ερώτηση 113, διαβάζουμε: «Τί πρέπει να κάνουμε στο μυστήριο της μετάνοιας; Πρώτα από όλα να σκεφτούμε πώς αυτός που μετανοεί, είναι χριστιανός και ασπάζεται την ορθόδοξη πίστη. Μετάνοια χωρίς αληθινή πίστη δεν είναι αποδεκτή από το Θεό».
Όλα αυτά όμως αναφέρονται για χριστιανούς πού βρίσκονται στη ζωή και δε ζουν χριστιανικά ή για αιρετικούς. Τί γίνεται όμως με τις ψυχές που αναχώρησαν απ' αυτήν τη ζωή;
Στο ενδέκατο άρθρο της Χριστιανικής Κατήχησης της Ορθόδοξης Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας αναφέρεται πώς οι προσευχές που γίνονται για τις ψυχές των κεκοιμημένων, μπορούν να τους βοηθήσουν να συμμετάσχουν στην ανάσταση ζωής. Ιδιαίτερα όταν οι προσευχές αυτές συνδυάζονται με την τέλεση της αναίμακτης θυσίας, του Σώματος και του Αίματος του Χριστού. Αυτό όμως αφορά στους ορθόδοξους χριστιανούς και μάλιστα σε κείνους πού τέλειωσαν τη ζωή τους ως πιστοί. Πώς μπορεί να υπάρχει ελπίδα σωτηρίας για εκείνον πού, ενώ δεν είχε ορθή πίστη, πέθανε μέσα στην αμαρτία χωρίς να μετανοήσει ειλικρινά γι' αυτήν; Πώς και για ποιο λόγο να προσευχηθεί κανείς για μια τέτοια ψυχή; Το να προσευχηθείς για τη σωτηρία του (μετά των αγίων ανάπαυσαν...) είναι αδύνατο, γιατί ό αιρετικός όσο ζούσε δεν απαρνήθηκε το σφάλμα του και δε μετάνιωσε γι' αυτό μπροστά στο Χριστό. Είναι πολύ αργά να προσευχηθείς για την επιστροφή του. Μετά την αναχώρηση από το σώμα ή ψυχή δεν μπορεί να μετανοήσει. Ή μέλλουσα ζωή δεν είναι καιρός για μετάνοια αλλά για ανταπόδοση.
Μπορεί όμως να σκεφτεί κανείς: Γιατί ή Ορθόδοξη Εκκλησία θέσπισε ειδικές ευχές για την επιστροφή των καθολικών και των προτεσταντών στην ορθόδοξη πίστη, αφού και χωρίς αυτήν (την επιστροφή) μπορεί κανείς να προσεύχεται για τη σωτηρία της ψυχής τους; Ή Ορθόδοξη Εκκλησία μας απαιτεί οπωσδήποτε από κάθε ετερόδοξο πού θέλει να γίνει μέλος της ν' απαρνηθεί δημόσια, μπροστά σ' όλη την Εκκλησία, την αίρεση του και να δηλώσει πώς ασπάζεται το ορθόδοξο δόγμα, θα πρέπει να που με ακόμα πώς, αν επιτρεπόταν ν' έπονται ευχές στην εκκλησία για τη σωτηρία των ψυχών των ετεροδόξων πού έχουν αναπαυτεί ή, τουλάχιστο, για την ανακούφιση τους πέραν του τάφου, τότε σίγουρα ή Ορθόδοξη Εκκλησία θα είχε θεσπίσει ειδικές ευχές για αυτούς στη θεία λειτουργία.
Αντίθετα, την πρώτη Κυριακή των Νηστειών, πού γιορτάζουμε το Θρίαμβο της Ορθοδοξίας, ή αγία μας Εκκλησία αναθεματίζει, δηλαδή ξεχωρίζει από το σώμα της, όλους τους αιρετικούς και τους αποστάτες της ορθόδοξης πίστης. Και σ' αυτούς βέβαια συμπεριλαμβάνονται οι ρωμαιοκαθολικοί κι οι προτεστάντες. Πώς λοιπόν ή Εκκλησία τους αναθεματίζει και ταυτόχρονα προσεύχεται γι' αυτούς;
Για πίστωση και βεβαίωση όσων είπαμε ως εδώ, θ' αναφέρουμε τα λόγια του μακαριάς μνήμης μητροπολίτη Μόσχας Φιλάρετου: «Είναι άλλο πράγμα να εύχεσαι για τις μη ορθόδοξες εκκλησίες, ώστε να ενωθούν με την Ορθόδοξη Εκκλησία, και άλλο να μνημονεύεις μη ορθοδόξους στα δίπτυχα, κατά τη διάρκεια της θείας ευχαριστίας. Με την αίρεση τους οι ετερόδοξοι έχουν χωριστεί από την κοινωνία με τα μυστήρια της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Κατά συνέπεια δε μνημονεύονται στο μυστήριο της θείας ευχαριστίας, ούτε και καταχωρούνται στα δίπτυχα».
Σημειώνουμε εδώ πώς τα λόγια «δεν καταχωρούνται στα δίπτυχα» μας οδηγούν στο συμπέρασμα πώς τα ονόματα των μη ορθοδόξων δεν πρέπει να μνημονεύονται σε καμιά εκκλησιαστική ακολουθία. Αλήθεια, πώς θα μπορούσαν να μνημονεύονται, αφού δεν υπάρχουν στα δίπτυχα;
Θα μπορούσε ν' αντικρούσει κανείς: Ή άποψη αύτη είναι πολύ αυστηρή. Τί μπορούμε να κάνουμε όμως; Μπορούμε μήπως να εκβιάσουμε τον Κύριο με τις προσευχές μας να δώσει έλεος; Ό Θεός μας είναι «ζηλωτής» (Έξοδ. κ' 5). «Δίκαιος ό Κύριος και δικαιοσύνην ηγάπησεν» (Ψαλμ. ι' 7). Υπήρχαν περιπτώσεις πού ό ίδιος απαγόρεψε την προσευχή για κάποιους ανθρώπους. Στον Προφήτη Ιερεμία, για παράδειγμα, αναφερόμενος στο λαό Του, είπε: «Και συ μη προσεύχου περί του λαού τούτου και μη άξιου του ελεηθήναι αυτούς και μη εύχου και μη προσέλθεις μοι περί αυτών, ότι ουκ εισακούσομαι» (Ίερ. ζ' 16). Ή εντολή αυτή του Κυρίου αναφέρεται σε ανθρώπους ζωντανούς, πού έχουν τη δυνατότητα να μετανοήσουν. Κι ό προφήτης δεν τόλμησε να παρακούσει το λόγο του Κυρίου, ούτε να δικαιολογήσει την προσευχή πού έκανε γι' αυτούς σαν ένδειξη της αγάπης του για το ανθρώπινο γένος.
Όταν βέβαια μιλάμε για το θέμα αυτό, έχουμε κατά νου μόνο τις κοινές προσευχές πού γίνονται στην εκκλησία. Αν ή Ορθόδοξη Εκκλησία επέτρεπε τις προσευχές αυτές, σίγουρα θα προξενούσε πολύ μεγάλο κακό στην Ορθοδοξία. Ας σκεφτούμε για παράδειγμα: Υπάρχουν πολλοί ορθόδοξοι χριστιανοί πού είναι σταθεροί στην πίστη πού ομολογούν; Οι περισσότεροι απ' αυτούς δεν έχουν αδύνατη πίστη, κάτι σαν ένα πολύ μικρό σπινθήρα, πού μπορεί ανά πάσα στιγμή να εξαφανιστεί; Αν οι άνθρωποι αυτοί άκουγαν να μνημονεύονται στις ορθόδοξες εκκλησίες τα ονόματα ρωμαιοκαθολικών και προτεσταντών, υπέρ υγείας ή υπέρ αναπαύσεως, δε θα 'φταναν αβίαστα στο συμπέρασμα πώς, ότι και να πιστεύεις, είναι το ίδιο; Έτσι θα 'χαμε όλο και πιο συχνές αποστασίες από την Ορθόδοξη Εκκλησία, αν όχι επίσημα, σίγουρα από άποψη νοοτροπίας. Αύτη θα 'ταν ή μεγαλύτερη πλάνη. Ό άνθρωπος πού θ' απομακρυνόταν μ' αυτόν τον τρόπο από την Ορθόδοξη πίστη, δε θα μπορούσε να συνειδητοποιήσει πώς είναι μόνο κατά όνομα χριστιανός, ενώ στην πραγματικότητα δεν έχει ορθή πίστη ή δεν πιστεύει καθόλου.
Οι χριστιανοί των άλλων ομολογιών από την άλλη πλευρά, βλέποντας πώς ή Ορθόδοξη Εκκλησία προσεύχεται γι' αυτούς, θα 'φταναν οπωσδήποτε στο ίδιο συμπέρασμα σχετικά με την ορθότητα όλων των δογμάτων. Κι αυτό βέβαια θ' αποθάρρυνε τους ετερόδοξους πού ενδεχομένως θα 'θελαν να προσέλθουν στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Θα ισχυρίζονταν πώς «έτσι κι αλλιώς, έστω και χωρίς να γίνουμε ορθόδοξοι, οι ορθόδοξοι προσεύχονται για μας».
Υπάρχουν όμως και μερικοί πού δημιουργούν ταραχές με το θέμα αυτό. Λένε πώς όλοι οι άνθρωποι θα σωθούν ανεξάρτητα από την πίστη τους, πώς ό Κύριος δε μας καθόρισε την πίστη πού πρέπει να ομολογούμε.
Αυτοί είναι ρεμβασμοί ανθρώπων. Το ότι δε θα σωθούν όλοι, είναι ολοφάνερο από τα ευαγγέλια. Περιγράφοντας τη Φοβερή Κρίση, ό Κύριος χωρίζει αποφασιστικά όλους τους ανθρώπους σε δυο στρατόπεδα. Τοποθετεί μερικούς στα δεξιά Του και τους οδηγεί στη Βασιλεία των Ουρανών, κι άλλους στ' αριστερά Του και τους στέλνει στο «πυρ το αιώνιων, το ητοιμασμένον τω διαβόλω και τοις αγγέλοις αυτού» (Ματθ. κε' 41). Εκείνοι πού κληρονομούν τη Βασιλεία των Ουρανών θα 'νε οι λίγοι. Ακόμα κι από τους ορθοδόξους θα συμπεριληφθούν μόνο όσοι ζουν με πραγματικά ορθόδοξο τρόπο. Αυτό φαίνεται καθαρά από τα λόγια του ίδιου του Κυρίου: «Πολλοί είσιν οι κλητοί, ολίγοι δε εκλεκτοί» (Ματθ. κ' 16).
Για το δεύτερο επιχείρημα τώρα, πώς ό Κύριος δεν καθόρισε την πίστη πού πρέπει να ομολογούμε, πρέπει να πούμε πώς αυτό είναι συκοφαντία εναντίον του Θεού. Δεν είναι αυτός ό λόγος πού ό Υιός του Θεού κατέβηκε στη γη, για να διδάξει δηλαδή τους ανθρώπους πώς ακριβώς πρέπει να πιστέψουν και να συνταιριάξουν τη ζωή τους με την πίστη τους; Γι' αυτό και είπε: «Ουκ ήλθον καταλύσαι τον νόμον του Μωυσέως, άλλα πληρώσαι» (Ματθ. ε' 17). Αναφερόμενος δε στον εαυτό Του είπε: « Εγώ ειμί ή οδός και ή αλήθεια και ή ζωή» (Ίωάν. ιδ' 6). Οι διδαχές του κλήθηκαν «ρήματα ζωής αιωνίου» (Ίωάν. στ' 68). Τους κάλεσε όλους κοντά Του, λέγοντας «ό δίψων ερχέσθω προς με και πινέτω» (Ίωάν. ζ' 37). Και πάλι, «Δεύτε προς με πάντες οι κοπιώντες και πεφορτισμένοι» (Ματθ. ια' 28-29) κ.λ.π. Μετά την ανάσταση έστειλε τους μαθητές Του στο κήρυγμα και τους έδωσε εντολή να διδάξουν όλα τα έθνη να τηρήσουν τις εντολές πού τους παρέδωσε (πρβλ. Ματθ. κη' 20). Οι απόστολοι έγραψαν στα ευαγγέλια και στις επιστολές όλα όσα τους παρέδωσε ό Κύριος σχετικά με την αληθινή πίστη και τον τρόπο που πρέπει να ζήσει κανείς. Οι άγιοι πατέρες και οι διδάσκαλοι της Εκκλησίας που τους διαδέχτηκαν, εξήγησαν με λεπτομέρειες όλα τα δόγματα που αφορούν στην πίστη και τον τρόπο πού πρέπει να ζήσει κανείς. Όλα αυτά υπάρχουν στην Αγία Γραφή με πληρότητα, ανόθευτα, χωρίς καμιά ανθρώπινη επέμβαση, γνώμη ή λογική.
Στην αρχή ή Εκκλησία του Χριστού ήταν μία και αδιαίρετη σ' ολόκληρο τον κόσμο. Από τον ένατο αιώνα κι έπειτα άρχισαν οι πάπες της Ρώμης με τη θέληση τους ν' αλλοιώνουν την ορθή διδασκαλία με τη δική τους λαθεμένη λογική. Έτσι ή Εκκλησία της Ρώμης χωρίστηκε από την Ορθόδοξη Ανατολική Εκκλησία. Κι όσο περνούσε ό καιρός, τόσο και τα σφάλματα πού πρόσθετε ή Εκκλησία της Ρώμης πλήθαιναν, ώσπου τελικά κάποιοι δυσαρεστημένοι ρωμαιοκαθολικοί αποσχίστηκαν από αυτήν και σχημάτισαν τις προτεσταντικές ομολογίες, πού τους απομάκρυναν ακόμα περισσότερο από την Ορθοδοξία.
Για την αξία της υπακοής στην Εκκλησία του Χριστού λέει ό ίδιος ό Κύριος, πώς όποιος «και της εκκλησίας παράκουση, έστω σοι ώσπερ ό εθνικός και ό τελώνης» (Ματθ. ιη' 17).
Ας γυρίσουμε όμως στο κύριο θέμα μας. Αξίζει να σημειωθεί πώς οι ορθόδοξοι χριστιανοί δε ζητούν από τους καθολικούς και τους προτεστάντες να εύχονται για αυτούς και τους νεκρούς τους. Αντίθετα, οι τελευταίοι είναι πού ζητούν συχνά από τους ορθοδόξους να κάνουν τρισάγια για τους νεκρούς τους κ.λ.π. Γιατί γίνεται αυτό; Σίγουρα οφείλεται στο φτωχό πνευματικό περιεχόμενο των ετεροδόξων δυτικών εκκλησιών. Ή ψυχή του ρωμαιοκαθολικού και του προτεστάντη διψά για τη σωτηρία· δεν μπορεί να ικανοποιήσει τις ανώτερες πνευματικές ανάγκες του στην εκκλησία του. Για αυτό και απευθύνεται στην Ορθόδοξη Εκκλησία, στην οποία μόνο υπάρχει ή θεία δύναμη «προς ζωήν και ευσέβειαν» (Β' Πέτρ. α' 3).
Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται στην πράξη. Συχνά, ετερόδοξοι πού γύρισαν με ειλικρίνεια στην Ορθόδοξη Εκκλησία και κοινώνησαν το σώμα και το αίμα του Χριστού, αισθάνονται στην ψυχή τους μια ανέκφραστη πνευματική χαρά, πού δεν είχαν ξανανιώσει πριν προσέλθουν στην Ορθοδοξία. Κάτι πού αποδείχνει ακόμα περισσότερο τη φτώχεια των δυτικών εκκλησιών, είναι το γεγονός πώς οι υπερασπιστές τους υποστηρίζουν πάντα τη λαθεμένη λογική τους με πάθος και κακία εναντίον της Ορθόδοξης Εκκλησίας μας. Στην Αγία Γραφή όμως αναφέρεται για το Θεό πώς «εν ειρήνη ό τόπος αυτού» (Ψαλμ. οε' 3). Αυτό σημαίνει πώς οπού υπάρχει ειρήνη και αγάπη, εκεί μόνο υπάρχει ό Θεός. Όπου υπάρχει κακία και έλλειψη ειρήνης, εκεί ή χάρη του Θεού δεν έχει θέση. Ό Κύριος δεν αναπαύεται σε καρδιές ταραγμένες, οπού εμφωλεύει ή κακία.
Όταν βέβαια λέμε πώς ή Ορθόδοξη Εκκλησία μας είναι αυστηρή, σχετικά με την προσευχή για τους χριστιανούς πού δεν πιστεύουν ορθά, δε σημαίνει πώς απαγορεύει σε μας, τα παιδιά της, να προσευχόμαστε με οποιοδήποτε τρόπο για αυτούς. Μας απαγορεύει μόνο να προσευχόμαστε όπως νομίζουμε, όπως θέλουμε και μ' οποίο τρόπο επιθυμούμε. Ή αγία Εκκλησία μας διδάσκει πώς όλα, ακόμα κι ή προσευχή, «ευσχημόνως και κατά τάξιν γινέσθω» (Α' Κορ. ιδ' 40). Σ' όλες τις εκκλησιαστικές ακολουθίες προσευχόμαστε για όλα τα έθνη, τους λαούς και τον κόσμο ολόκληρο, έστω κι αν αυτό δεν το καταλαβαίνουμε. Προσευχόμαστε ακριβώς όπως ό Κύριος Ιησούς Χριστός δίδαξε τους αποστόλους να προσεύχονται: «Γενηθήτω το θέλημα Σου, ως εν ουρανώ και επί της γης». Το αίτημα αυτό συγκεντρώνει μέσα του όλες τις ανάγκες, τόσο τις δικές μας όσο και των αδελφών μας, έστω κι αν δεν είναι ορθόδοξοι. Μ' αυτό το αίτημα ικετεύουμε τον Πανάγαθο ακόμα και για τις ψυχές των μη ορθοδόξων κεκοιμημένων αδελφών μας, ώστε να κάνει και για αυτούς ότι ευδοκεί ή θεία Του θέληση. Ό Κύριος γνωρίζει ασύγκριτα καλύτερα από εμάς σε ποιόν πρέπει να δείξει το έλεος Του, καθώς και το είδος του ελέους. Για αυτό λοιπόν, ορθόδοξε χριστιανέ, όποιος κι αν είσαι, λαϊκός ή Ιερέας, αν την ώρα πού συμμετέχεις σε κάποια ακολουθία νιώσεις την ανάγκη να προσευχηθείς για κάποιον Κάρολο ή Εδουάρδο, πού είναι γνωστός σου, αναστέναξε στον Κύριο γι* αυτόν και λέγε: «Γενηθήτω το θέλημα Σου για αυτόν, Κύριε». Μείνε σ' αυτή την προσευχή. Μ' αυτό τον τρόπο διδάχτηκες από τον ίδιο τον Κύριο να προσεύχεσαι. Κα! να 'σαι σίγουρος, πώς ή προσευχή σου αυτή θα είναι χίλιες φορές πιο ευάρεστη στον Κύριο και πιο ωφέλιμη στην ψυχή σου, από κάθε μνημόσυνο πού θα κάνεις στην εκκλησία με το θέλημα σου. ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ
Από το βιβλίο Στάρετς Ιωσήφ της Όπτινα, μετάφραση-έπιμέλεια Πέτρου Μπότση, έκδ, Β', Αθήνα 2000, παράρτημα Β', σσ. 233-249. Ή «Σπίθα» διατηρεί την ορθογραφία του βιβλίου. Κάνει μόνο μερικές δικές της υπογραμμίσεις]

Ή γυναίκα του χθές και του σήμερα

Ή γυναίκα του χθές και του σήμερα
Π ΑΥΛΟΣ Κ. ΤΟΥΤΟΥΖΑΣ, Καθηγητής - Διευθυντής ΕΛ.Ι.ΚΑΡ.
Σήμερα ή γυναίκα είναι παράγων στην πρόοδο της οικονομίας και στο επίπεδο ζωής μιας χώρας. Ένα καλό νοσοκομείο προϋποθέτει καλή νοσηλεύτρια καί, βέβαια, καλούς γιατρούς πού σε ένα σημαντικό ποσοστό είναι θήλεις. Το ίδιο συμβαίνει στο εργοστάσιο, στο κατάστημα, στην τράπεζα, στο δικαστήριο, στο υπουργείο. Γενικά ή γυναίκα προσφέρει στην παραγωγή όσο και ό άνδρας.
Υπάρχει εξίσωση μισθών. Διευθυντής η διευθύντρια π.χ. νοσοκομείου έχουν τον ίδιο μισθό. Όμως παλιά, ακόμη και χθες, οί γυναίκες υστερούσαν, έπαιρναν μικρότερο μισθό από τους άνδρες. Εδώ φταίνε οί αρχαίοι Έλληνες και Ρωμαίοι. Στήν άκρη, στον γυναικωνίτη. Πράγμα τις έλεγαν οι του Ρωμαϊκού Δικαίου. Ή γυναίκα είναι ύλη καί ό άνδρας δίνει τη μορφή λέγει ό Αριστοτέλης. Τα ίδια ό Σωκράτης (Πλάτωνος Πολ. Α 1259), προξενήτρα κακών μυρίων κράζει ό Ευριπίδης (Μήδεια 400-409). Και ή γυναίκα έμενε σεβαστή στα πρόσωπα Θεών της κορυφής του Όλύμπου, της Ήρας, της Αθηνάς, της Αφροδίτης... Κατά τα αλλά ήταν συνεχώς στο σπίτι ενώ έξω κυκλοφορούσε μόνο ή Ασπασία, βόμβα του σεξ την οποία σε καράβι με άλλες όμοιες πολλές έφερε ή Θαλγηρία από τη Μίλητο στο νέο κέντρο του κόσμου, την Αθήνα. Βόμβες, ή Φρύνη, ή Λαίς, και ή ποιήτρια Σαπφώ πού κοίταγε γυναίκες από τη Λέσβο. Ήταν και ή Ελένη, και ή Βρησυίς, μπαλάκια στον πόλεμο της Τροίας, ήταν και ή Ολυμπιάδα ή πολύπλοκη, σύζυγος του βασιλιά Φιλίππου.
Ό Χριστιανισμός άλλαξε την ιστορία .Ουκ ένι αρσεν ή θήλυ... Στή Θεία Κοινωνία άνδρας και γυναίκα ισόποσα μεταλαμβάνουν από τον ίδιο ιερέα, το ίδιο Ποτήριον της Ζωής στο Ιερό Βήμα σε στιγμές της Λειτουργίας πού το εκκλησίασμα φθάνει τη μέγιστη πυκνότητα. Βέβαια μόλις βγαίνουν από το Ναό οί άνδρες διαφωνούν καί, όπως λέγει ό Αγιος Βασίλειος, είναι οί άνδρες πού φτιάχνουν τους νόμους. Όμως ό Βόσπορος τελικά το αποφάσισε, και ή Πολιτεία θέλει στην οικογένεια τον άνδρα και τη γυναίκα να έχουν ίσα δικαιώματα. Και για τους δυο ό δικαστής έχει τα ίδια χαρτιά στα χέρια του, την ίδια σκέψη σε μοιχεία, στο διαζύγιο, παντού. Από το Βόσπορο αυτοί οί νόμοι πήγαν στους Βαρβάρους της Ευρώπης, Γότθους, Βισιγότθους, Βανδάλους, Ουνους, Σάξωνες, Κέλτες, Βίκινγκς, Ίβηρες, Γαλάτες. Οι ίδιοι νόμοι πήγαν αργότερα στους Σλάβους και τους Ρώσους ώστε να φτάσουμε σήμερα στα ακατάληπτα για το Θεμιστοκλή, τον Περικλή, τον Καίσαρα, αλλά και τους Μουσουλμάνους: όταν ακούνε ότι ό πλανητάρχης Κλίντον δίνει εξηγήσεις σε δικαστή, ως παντρεμένος, επειδή χάιδεψε τα πόδια μιας γυναίκας. Σέ τεύχος του 2006 γαλλικού περιοδικού αναφέρεται οτι άρχοντας της Σαουδικής Αραβίας έχει είκοσι δυο συζύγους και επιπλέον διακόσιες παλλακίδες. Εκείνος εκπλήσσεται ότι μπορεί να υπάρχουν τέτοιοι νόμοι για τον Κλίντον και είναι έτοιμος να του στείλει όσες γυναίκες θέλει. Ή μουσουλμάνα οφείλει πίστη στον άνδρα Ως μοιχαλίς λιθοβολείται και στην πράξη της μοιχείας ή μοιχός τιμωρείται ενώ ό μοιχός απουσιάζει!
Αυτά βέβαια ίσχυαν σε όλο τον αρχαίο κόσμο. Ή γυναίκα κατά την εμμηνόρροια εθεωρείτο μιασματική κατά τους Ιουδαίους. Ό Ιουδαίσμός απαγόρευε στη γυναίκα το διαζύγιο εκτός αν ό άνδρας ήταν βυρσοδέψης. Ή γυναίκα στο δικαστήριο δεν ήταν αξιόπιστη ούτε είχε κληρονομικά δικαιώματα και όταν πέθαινε ό άνδρας της ή περιουσία περνούσε στον αδελφό, τον οποίο αν ήταν άγαμος έπρεπε να παντρευτεί για την απόκτηση παιδιών. Γενικότερα στο μεσογειακό χώρο και στη Μέση Ανατολή, εκτός από μητέρα, ή γυναίκα ήταν καλή μόνο ως ιερόδουλη νό υπηρετεί στους ναούς πού ήταν αφιερωμένοι στον πάνδημο έρωτα. Βέβαια όλη αυτή ή παράδοση ήταν πολύ δύσκολο να αλλάξει παρά την αλλαγή στην πολιτική Ιστορία με τη νομιμοποίηση των χριστιανικών θέσεων από τον Αγιο και Μέγα Κωνσταντίνο το 313μ.Χ. πού εισήγαγε την άνεξιθρησκεία. Ή εκκλησία του Βυζαντίου ήταν μονότονη στο κήρυγμα του Χριστού, οί νόμοι του Βοσπόρου ακατάλυτοι μέχρι σήμερα για αυτή τη σχέση άνδρα και γυναίκας, όμως φάνηκε πολύ δύσκολο ό άνδρας να μοιραστεί την εξουσία. Έτσι και ό Θωμάς ό Ακινάτης, φιλόσοφος και άγιος της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας, αμφισβητεί «την ύπαρξη ψυχής στη γυναίκα» (Ν. Νικολάου Κοινωνία, 2005, τεύχος 2: 142-147). Ό Νίτσε συνιστά να έχεις μαστίγιο
όταν πλησιάζεις γυναίκα άλλα και ό ιερός Αυγουστίνος δεν είναι σωστός όταν υποστηρίζει οτι ή γυναίκα ευχαριστείται μόνο όταν βλέπει τον εαυτό της στον καθρέπτη. Ακόμα και ό Ντοστογιέφσκι είναι παρασυρμένος από τους αρχαίους λέγοντας ότι «μόνο ό διάβολος ξέρει τί πράγμα είναι ή γυναίκα»(Ν.Νικολάου, 2005, Κοινωνία). Το ότι ή γυναίκα έχει λιγότερο βάρος από τον άνδρα με περισσότερο λίπος για καμπύλες είναι ηθελημένα μικρονοικό επιχείρημα και μάλιστα διανοητών για να υποστηρίζουν την κατωτερότητα της γυναίκας. Ούτε το μυαλό πάει με το ζύγι και επειδή ό εγκέφαλος στον άνδρα ζυγίζει 1.300 γρ. και στη γυναίκα 1.200 γρ. δεν υστερεί στο λέγειν ή γυναίκα.
Με του Χριστού την πίστη την αγία αποκτά σιγά-σιγά και ή γυνή ελευθερία. Αυτό άδεται και ψάλλεται και ιερουργείται εμπρός στον κόσμο σε κάθε σπιθαμή της Γης, σε κάθε ενορία, κάθε Κυριακή και κάθε εορτή, συνεχώς όλο το χρόνο, όλα τα έτη. Έτσι αντιλαμβάνονται και οί καθυστερημένοι ότι ή γυναίκα είναι κάτι περισσότερο από ορμόνες και καμπύλες. Είναι κάτι καλύτερο από χορούς-κινήσεις της κοιλιάς και χάδια- μάτια φλογερά για να εξάπτουν ορμές περαστικών ανδρών. Ούτε είναι μόνο ή καλή γη που καλλιεργείται για να δεχθεί τον σπόρο της αναπαραγωγής. Αυτά όλα υπάρχουν και επιτελούνται στο πλαίσιο του Μυστηρίου με τις ευχές του Θεού και των ανθρώπων. Ομως ή γυναίκα έχει όνομα και με αυτό μεταλαμβάνει «εις άφεσιν αμαρτιών και ζωήν την αιώνιον». Και ή ζωή θέλει ελευθερία εις αγαθόν, και μάλιστα σε βαθμό δουλείας εις το αγαθόν και ή γυναίκα ελεύθερη μεταλαμβάνει ως δούλη του Θεού. Έτσι εμφανίζονται οί πρώτες γυναίκες στην ιστορία πού δεν είναι ιερόδουλες των χαμαιτυπίων ή σεξοβόμβες, αυλητρίδες, ορχηστρίδες προνομιούχων συμποσιαζομένων, πάντοτε άνευ της μητέρας των παιδιών τους. Εμφανίζεται τώρα και προβάλλεται στην ιστορία ή Λυδία στους Φιλίππους, ή Πρίσκιλλα στην Κόρινθο, ή Αικατερίνα ή σοφή στην Αλεξάνδρεια, όλες αγίες. Τα λίγα ή πολλά γράμματα δεν είναι μόνο για τη Θαλγηρία, την Ασπασία, τη Φρύνη, τη Λαΐδα, να ξέρουν να μιλούν στους υψηλούς πελάτες. Πρέπει να μάθει γράμματα και ή φτωχή και πέρα από την προσευχή, να γίνει δασκάλα των παιδιών της όπως ή Θεοδότη, δασκάλα του Ψελλού. Ως μοναχή στο Μοναστήρι να εντρυφά στο Ευαγγέλιο, να φθάσει να γίνει Ηγουμένη και να πειθαρχεί στην προτροπή του Αγίου Βασιλείου μαθαίνοντας άπ' έξω τον Όμηρο - Ίλιάδα και Όδύσσεια, -αιώνια ποιήματα της αρετής. Ή γυναίκα να εργάζεται ως νοσηλεύτρια, ιατρίνα, αγιογράφος, γραμματεύς, ως ή Αγαθή γραμματέας του Αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Ζ'. Ή Εικασία να γράφει ποίημα για την «εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσαν ...» ψαλλόμενο εις τον αιώνα. Ως Αννα Κομνηνή να γίνεται συγγραφεύς πού καλύπτει την Ιστορία μεγάλης περιόδου καλύτερα από άλλους ιστορικούς. Σέ κρίσιμες καμπές της ιστορίας οι γυναίκες να πρωταγωνιστούν επιτυχώς για Ορθοδοξία, για Ελληνισμό, όπως ή αυτοκράτειρα Ειρήνη ή Αθηναία πού συγκροτεί την Ζ' Οικουμενική Σύνοδο (787 μ.Χ.) για να νικήσει τους εικονομάχους και αργότερα ή Θεοδώρα με τον υιόν της Μιχαήλ Γ' να αναστηλώσει σταθερά πλέον τις εικόνες και να εορτάσει πρώτη το 843 μ.Χ. την Κυριακή της Ορθοδοξίας. Ή νίκη ήταν μεγάλη, επειδή αν επικρατούσαν οί εικονομάχοι σήμερα θα κυκλοφορούσαμε με κελεμπία ως οί Άρειανοί, μετέπειτα Μουσουλμάνοι (Σαρδελής). Ήταν λοιπόν καταλυτική ή εμφάνιση εκείνων ιών δυο γυναικών, της Ειρήνης της Αθηναίας καϊ της Θεοδώρας, οί όποιες μετά αρκετούς αιώνες επανέφεραν τον Ελληνισμό στο μέτωπο της Ιστορίας και από θέσεως ισχύος έδωσαν κανόνες ζωής στην Ευρώπη και Χριστιανικό πολιτισμό στους Ρώσους και του Σλάβους. Με τέτοια δυναμική του Βυζαντίου, όπου συνεχώς υπενθυμίζεται σε κάθε εκκλησία το ισοδύναμο της γυναίκας με τον άνδρα, τί να σου κάνει ή εξουσία; Αναγκάζεται να αποσύρει ενα-ενα τα προνόμια-ταμπού πού είναι μόνο για άνδρες. Μαζί με τους 12 Μαθητάς ακούγονται πολύ ή Μάρθα και ή Μαρία, αδελφές του Λαζάρου. Και στη σκηνή της επισκέψεως Του ό Χριστός αποδίδει εύσημα στη Μαρία ή οποία συμπεριφέρεται θαρραλέα και αντίθετα προς τους Ιουδαίους πού απαγόρευαν στη γυναίκα ακόμη καϊ να διαβάζει τη Βίβλο. Ή Μαρία «την αγαθή μερίδα έξελέξατο» καϊ άκουγε το λόγο του Θεού από τον ίδιο το Χριστό. Ενώ ή αδελφή της ή Μάρθα πάλευε να περιποιηθεί τον Επισκέπτη. Πέρα από τις δυο αυτές αδελφές στο Ευαγγέλιο, είναι και ή Μαρία ή Μαγδαληνή, ή Μαρία του Κλωπά, ή Σαλώμη κ.ά. «Και διαγενομένου του Σαββάτου... ανατείλαντος του ηλίου...» οί Μυροφόρες θα μαρτυρήσουν πρώτες την Ανάσταση του Χριστού, μάλιστα ή Μαγδαληνή θα ακούσει και το «μη μου απτού...» όταν πήγε να ακουμπήσει το χέρι της στον Αναστάντα. Ή παγκόσμια ήμερα της Γυναίκας γιορτάζεται στην εκκλησία την Κυριακή των Μυροφόρων, δυο εβδομάδες μετά το Πάσχα.

ΕΥΘΑΛΗΣ ΒΛΑΣΤΟΣ - ΕΠIΦΑΝΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ 7

Κληρονομικότητα και Θεία Χάρη.
Ποίο πράγμα έχει μεγαλύτερη σημασία στην εξέλιξη και την πρόοδο του κάθε ανθρώπου, ή κληρονομικότητα ή ή αγωγή και ή εκπαίδευση;
- Σίγουρα παίζει μεγάλο ρόλο ή αγωγή. Σημαντικότατη ή προσφορά της εκπαιδεύσεως στον πολιτισμό μας. Κτίζει την πρόοδο του ανθρώπινου γένους.
- Πρέπει όμως να τονίσουμε ότι μεγάλο ρόλο παίζει και ή κληρονομικότητα για το κάθε άτομο, υπό τα ίδια δεδομένα αγωγής. Με την ίδια προσφορά εκπαιδεύσεως και αγωγής δύο άτομα με διαφορετική κληρονομικότητα θα παρουσιάσουν τεράστιες διαφορές. Θα έλεγα ότι κατά το ενενήντα τοις εκατόν παίζει ρόλο ή κληρονομικότητα και δέκα τοις εκατόν ή αγωγή. Το τονίζω, υπό τα ίδια δεδομένα περιβάλλοντος, οικογένειας, σχολείου, κοινωνίας, πλούτου, φτώχειας.
- Υπάρχουν περιπτώσεις οπού τα παιδιά και τα εγγόνια κάνουν τα
ίδια πράγματα πού έκαναν και οι γονείς, Υποπίπτουν στα ίδια αμαρτήματα χωρίς να γνωρίζουν την προϊστορία και τα λάθη των γονέων και
των παππούδων.
- Κάθε δένδρο κάνει το δικό του καρπό. Ή θεία Χάρη όταν έρχεται
στον άνθρωπο κάνει τα αδύνατα δυνατά Δεν δικαιολογείται κανείς να
λέγει για τα ελαττώματα του ότι έτσι είναι ό χαρακτήρας μου και δεν
αλλάζει. Αυτό είναι πρόφαση για να μη προσπαθεί κανείς, με τη βοήθεια του Θεού να βελτιώσει τον εαυτό του.
Ή σαρξ και ή πλαξ.
- Το πρόβλημα της γενετησίου ορμής λύεται μόνο με το θάνατο του
ανθρώπου. Το πρόβλημα σαρξ το λύνει μόνο ή πλαξ.
- Θα είσαι παντρεμένος και θα περπατάς έχοντας δίπλα τη σύντροφο σου. Όμως όταν συναντάς άλλη κοπέλα, το μυαλό σου θα πηγαίνει στην αμαρτία. Κι αυτό πού χρειάζεται είναι πνευματική εγρήγορση,
προσοχή και προσευχή.
Όταν συναντηθούν δύο ανδρόγυνα, συμβαίνει το έξης: ' Ο άνδρας κοιτάζει τη γυναίκα του αλλού. Αντίθετα ή μία γυναίκα κοιτάζει το ντύσιμο της άλλης. Είναι μία από τις διαφορές ανδρός και γυναικός.
Υπάρχει διαφοροποιημένη λειτουργικότητα αλλά εναρμονισμένη σε ένα σύνολο. Δεν υπάρχει διαφορά στην τιμή, το σεβασμό, την προσωπικότητα, την ελευθερία ανάμεσα στον άνδρα και τη γυναίκα Υπάρχουν όμως διαφορές στην αποστολή του κάθε φύλου. 'Ο Θεός δεν έκανε μόνο ένα φύλο. Ισχύει το ομότιμο ανάμεσα στον άνδρα και τη γυναίκα, όπως λέγει ό μέγας πατήρ της Εκκλησίας μας Ιωάννης ό Χρυσόστομος:
- Μέχρι τη γέννηση του Κυρίου μας, λέγει ό άγιος πατήρ, ό άνδρας
υπερείχε της γυναικός, διότι εκ του ανδρός γυνή άνευ γυναικός βλάστησε. Ή πρώτη γυναίκα προήλθε από το πλευρό του Αδάμ χωρίς να
παρεμβληθεί γυναίκα
- Με τη γέννηση του Κυρίου μας, βλάστησε εκ της γυναικός ανήρ
άνευ ανδρός. Εκ της Παναγίας μας εγεννήθη ό Κύριος, ό ανήρ ασπόρως, άνευ της συμμετοχής ανδρός.
Σε άλλη περίπτωση ό ίδιος πατήρ λέγει:
- Ό Θεός πήρε από την πλευρά του Αδάμ και έπλασε τη γυναίκα.
Δεν πήρε από το κεφάλι, για να μη τον κυβερνά. Δεν έλαβε από τα πόδια, για να μην την ποδοπατά. Πήρε από την πλευρά πού είναι κοντά
στην καρδιά, για να την αγαπά.
Ο Μέγας Βασίλειος στο εγκώμιο της αγίας μάρτυρος Ιουλίττας λέγει:
- Ό Θεός δεν πήρε από τον άνδρα μόνο σάρκα για να δημιουργήσει τη γυναίκα, για να μη γίνει μαλθακή και χαύνη. Έλαβε και οστού,
για να της δώσει σθένος και αντοχή. Να την κάνει να είναι τρυφερή και
δυνατή. Ευαίσθητη και καρτερική.
Παραδείσια κατάσταση και γενετήσια λειτουργία
Στην περίπτωση πού ό άνθρωπος δεν αμάρτανε στον Παράδεισο
πώς θα γινόταν ή διαιώνιση του είδους; Ρωτούσαμε τον Γέροντα
- Τότε θα γινόταν και πάλι ή λειτουργία της γεννήσεως νέων ανθρώπων αλλά απαθώς. Δεν θα υπήρχε ζήτημα αμαρτίας όπως στον πεπτωκότα άνθρωπο. Θα γινόταν, για παράδειγμα, όπως σήμερα φοράει
κανείς το σακάκι του και δεν νιώθει ότι πράττει κάτι το επιλήψιμο.
Οι Πατέρες λένε για την γενετήσια ορμή, ότι έχουμε την φυσική κίνηση των μελών πού δεν είναι εφάμαρτος. Έχουμε όμως και την πειρασμική και με δική μας ευθύνη εκτροπή αυτής της λειτουργίας έξω από τα φυσικά της όρια, πού είναι παρά φύσιν κατάσταση. Τότε γίνεται στιγμιαία ηδονή και μόνιμη κατάσταση πίκρας.

Νεανικοί δεσμοί
Ένας νέος πήγε να μιλήσει με το Γέροντα για το μεγάλο ζήτημα πού τον απασχολούσε. Αυτό δεν ήταν άλλο από το ζήτημα του δεσμού που θα μπορούσε να έχει κάποιος νέος η νέα Ό συγκεκριμένος νεαρός συμπαθούσε μια καλή κοπέλα και ρωτούσε:
- Είναι κακό και δεν πρέπει να συνδεθώ μαζί της; Τί λέγει ό Χριστός
για την βαθιά ειλικρινή αγάπη δύο νέων ανθρώπων;
Ό Γέροντας άρχισε μαζί του μια συζήτηση πού κράτησε περίπου δύο ώρες. Δεν είπε δογματικά και επιτακτικά αυτό πού λέγει ή Εκκλησία, αυτό πού λέγει ό Χριστός, αυτό πού συμφέρει στον άνθρωπο.
Με μεθοδικότητα και σύστημα έθετε ένα - ένα τα ερωτήματα του ζητήματος και με σοφία οδηγούσε τον νέο να εξαγάγει εκείνος τα σωστά και λογικά συμπεράσματα στο τέλος ό νέος έγινε διδάσκαλος του εαυτού του με τη χειραγωγία του σοφού πνευματικού του και ευέλικτου συζητητή.
Έφυγε σοφότερος και συνετισμένος με την απόφαση να αφήσει επί του παρόντος το ζήτημα του δεσμού και να κοιτάξει τις σπουδές του.
Τα επιχειρήματα του Γέροντος πάνω στο δύσκολο αυτό ζήτημα ήσαν τα εξής:
- Θα ήθελες ή νέα πού θα παντρευτείς να σε αγαπά;
- Ασφαλώς ό καθένας θα το ήθελε πολύ.
- Θα ήθελες και συ να την αγαπάς αληθινά;
- Μα και πάλι δεν θέλει ερώτημα, ό καθένας επιθυμεί να αγαπά και
να αγαπιέται ειλικρινά από το σύντροφο της ζωής του.
- Θα ήθελες ή νέα αυτή να έχει πάει, με άλλους άνδρες νωρίτερα από
σένα, και αυτοί να έρχονται και να σου λένε: «'Εμείς για τόσο διάστημα είχαμε σαρκική σχέση με τη γυναίκα σου. Την είχαμε φιλενάδα».
Μήπως θα προτιμούσες να είναι αγνή;
- Ναι, το άριστο και επιθυμητό αυτό είναι.
- Εκείνη δεν θέλει το ίδιο για σένα, δηλαδή να μην έχεις πάει με άλλες γυναίκες;
- Ναι, οπωσδήποτε.
- Όταν ξεκινάς κάποιο δεσμό, υπάρχει ό άμεσος κίνδυνος να αμαρτήσεις, να ερωτευθείς, χωρίς να βρεις την γνήσια ανταπόκριση στα αισθήματα σου και να χωρίσεις.
- Αυτό θα σε οδηγήσει στο γάμο σου όχι αγνό και καθαρό.
- Το ίδιο θα συμβεί και με την κοπέλα πού θα έχει το ίδιο πρόβλημα
-Άρα, αυτό πού θέλει ό Χριστός είναι το ίδιο με αυτό πού εύχεσαι
και επιθυμείς και συ. Ταυτίζεται το καλό, όπως μας το δίδει το στόμα του
Κυρίου, με το καλό όπως εσύ το θέλεις. Όπως και όλοι οι νέοι και νέες
το ίδιο επιθυμούν.
Δεν έχεις λοιπόν παρά με τη Χάρη του Θεού να προσπαθήσεις να
κάνεις πραγματικότητα τον αγνό γάμο. Να αποκτήσεις το ιδανικό της
αγάπης.
- Ποιο είναι αυτό;
- Το ιδανικό της αγάπης είναι ή αγνότητα.
- Ή ακρόπολη του κάλλους πάλι είναι ή αγνότητα
Οι σχέσεις γονιών και παιδιών.
Ό Γέροντας ήθελε ό χριστιανός να είναι τέλεια προσωπικότητα Να έχει και βούληση μαζί με τις άλλες αρετές. Να μη μετακινείται άβουλος και ασταθής όπως τα πλατανόφυλλα από άποψη σε άποψη. Να μην αλλάζει κατεύθυνση σαν τον Εύριπο, πού κάθε έξι ώρες αλλάζει ροή και κατεύθυνση.
Να έχει εξουσία στον εαυτό του, να μην κάνουν κουμάντο οι άλλοι γι' αυτόν. Να μην τον θεωρούν ανίκανο να αποφασίζει για την ζωή του και τα προβλήματα του. Να μην είναι θύμα των κοσμικών, ισχυρών συγγενών του.
- Είναι λάθος ή καλύτερα απαράδεκτο οι γονείς να μη μιλάνε, όταν
τα παιδιά τους τρέχουν στα κέντρα διαφθοράς και γυρίζουν πολύ αργά
στο σπίτι.
- Όταν όμως κάποιο από τα παιδιά είναι ευσεβές, τότε του κάνουν
το βίο αβίωτο με τη γκρίνια τους. Αν αυτό πάει σε καμιά αγρυπνία ή
σε κάποια πνευματική συνάντηση, του επιτίθενται γιατί άργησε. Ακόμη
και σε μεγάλες ηλικίες αυτή ή τακτική είναι συνηθισμένη.
- Πρέπει οι ευλαβείς νέοι να αγαπούν τους γονείς τους, να τους σέβονται και να τους υπακούουν. Να μην τους δίδουν όμως το δικαίωμα
να τους αντιμετωπίζουν σαν να είναι διανοητικώς καθυστερημένοι, σαν
να είναι νήπιου. Να απαιτούν και να επιβάλλουν το σεβασμό και να κάνουν αποδεκτό ότι έχουν τη δική τους βούληση, απόφαση και ελεύθερη ισχυρή προσωπικότητα

Άπιστοι, δεν είστε άπιστοι είστε εύπιστοι.
Συχνά μας ανέφερε περιστατικά οπού οι άθεοι, οι άπιστοι, οι εχθροί της πίστεως μνημονεύουν πράγματα πού είναι ανόητα, για να γελοιοποιήσουν την πίστη, για να πολεμήσουν την ευσέβεια στα περιστατικά αυτά διαφαινόταν καθαρά πώς οι ανόητοι άπιστοι προσπαθούσαν να απορρίψουν τη βέβαια πραγματικότητα της πατρικής παρουσίας του Θεού, της ακοίμητης μέριμνας για τα παιδιά του, της θείας Προνοίας για τα αγαπητά του δημιουργήματα
Μνημόνευε τη διαρκή δραστηριότητα της θείας Προνοίας και την απόρριψη της από τους άθεους με την επίκληση βλακωδών επιχείρημα-των. Με την παραδοχή της θεάς τύχης και του κισμέτ, του πεπρωμένου. Με απόψεις δηλαδή των υπανάπτυκτων πνευματικώς λαών και ανθρώπων.
Μας διηγείτο τέτοια ανόητα κατασκευάσματα της φαντασίας και κατόπιν σαν επισφράγισμα μας έλεγε τα χαρακτηριστικά λόγια του Πασκάλ:
-«Άπιστοι, δεν είστε άπιστοι. Είστε οι πιο εύπιστοι. Πιστεύετε τα πιο
απίθανα, τα πιο ανόητα, τα πιο αδύνατα πράγματα, για να απορρίψετε
ένα: το θαύμα».

Ή Ορθοδοξία δεν είναι θρησκεία
Ή Ορθοδοξία, έλεγε, δεν είναι θρησκεία αλλά μια σωστική λέμβος. Είναι ένα μεγάλο καράβι το όποιο ταξιδεύει προς στον ουρανό. Όποιος βρίσκεται μέσα σε αυτό το σκάφος θα φθάσει με μοναδική ασφάλεια στο λιμάνι του Παραδείσου.
Στο Ευαγγέλιο καταγράφονται τα λόγια του Κυρίου με την παραβολή του Ασώτου γιου, ή καλύτερα του Εύσπλαχνου Πατέρα Αποκαλύπτεται ή ευχάριστη πραγματικότητα της αγάπης του Πατέρα, ή θυσία του Υιού του.
Στην παραβολή αυτή αυτό πού θλίβει τον Πατέρα είναι ή φυγή του γιου του πού δεν θέλει να είναι πια γιος του. Δεν δίδει την ευκαιρία στον Πατέρα του να τον αγαπά αποτελεσματικά. Προσβάλλει τον Πατέρα στερώντας του την υιική παρουσία
Πώς θα μπορούσε να επανορθώσει αυτή την προσβολή παρά με την επιστροφή του; Χωρίς αυτή την επιστροφή δεν θα μπορούσε να κατανοηθεί ή άφεση. Ή μάλλον ό Πατέρας τον είχε συγχωρήσει από την αρχή, αλλά ή συγχώρεση δεν κατόρθωσε να κτυπήσει αποτελεσματικά την αμαρτία του γιου παρά με την επιστροφή και δια της επιστροφής του. Με αυτή την επιστροφή έχουμε τη σωτηρία και ευτυχία του γιου.

Ό Μωάμεθ και ή σχέση του με την αλήθεια
Οι μουσουλμάνοι πρέπει να πιστέψουν στο Χριστό η να πετάξουν και το Μωάμεθ στον κάλαθο των αχρήστων με βάση το Κοράνιο.
-Ένας προφήτης, δηλαδή αντιπρόσωπος του Θεού, δεν λέγει ψέματα, διαφορετικά είναι ψεύτης και απατεώνας και όχι προφήτης.
Σύμφωνα με τους μουσουλμάνους:
- Ό Μωάμεθ είναι προφήτης.
- Ό Μωάμεθ λέγει ότι ό Χριστός είναι προφήτης.
Ό Χριστός όμως λέγει ότι κανείς δεν μπορεί να σωθεί και να πάει
στον Πατέρα του παρά μέσω Εκείνου. Αυτά τα λόγια τα είπε ό Χριστός μας πού έζησε εξακόσια περίπου χρόνια πριν από το Μωάμεθ.
α) Αν ό Μωάμεθ λέγει την αλήθεια, σημαίνει ότι οι μουσουλμάνοι πρέπει να πιστέψουν το Χριστό σαν προφήτη, αφού τους το λέγει ό Μωάμεθ.
Πιστεύοντας όμως το Χριστό σαν προφήτη πρέπει να δεχθούν ότι αυτός λέγει την αλήθεια Πρέπει δηλαδή να πιστέψουν ότι σωτηρία έχουν μόνο με τον Χριστό. Άρα πρέπει να απορρίψουν τον Μωάμεθ σαν περιττό.
β) Αν ό Χριστός λέγει ψέματα στην συγκεκριμένη περίπτωση, μη γένοιτο, δεν είναι προφήτης, αρά ό Μωάμεθ λέγει ψέματα. Τότε όμως ό Μωάμεθ σαν ψεύτης δεν μπορεί να είναι προφήτης. Άρα πρέπει να απορριφθεί και πάλι.

ΕΥΘΑΛΗΣ ΒΛΑΣΤΟΣ - ΕΠΙΦΑΝΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ 6

Δεν πετροβολούν τον Όλυμπο.

Κάποτε μερικοί φοιτητές έστειλαν ένα γράμμα σε ένα Επί­σκοπο με ύφος όχι τόσο ευπρεπές. Το θέμα έφθασε στο Γέροντα για να διευθετήσει τη διαμάχη μεταξύ των δύο πλευρών.
- Παιδιά, έλεγε ό Γέροντας, μπορεί να έχετε και κάποιο δίκαιο στην περίπτωση σας αλλά δεν έπρεπε να μιλήσετε με αυτό το ύφος.
- Μα πάτερ Έπιφάνιε και σεις κάποτε μιλήσατε με ύφος πιο απόλυ­το σε κάποιον ιεράρχη λέγοντας ότι συμπεριφέρθηκε σαν άλλος πάπαςη σαν άλλος Λουδοβίκος ιδ'. Γιατί σε μας λέτε αυτά τα πράγματα;
- Ναι, είναι αλήθεια αλλά ήταν λάθος μου, όπως και το δικό σας.Πρέπει να είμεθα και σοφοί, ευγενικοί και καλοσυνάτοι, όχι μόνο ενθουσιώδεις και αποφασιστικοί. Πρέπει να έχομε όλες τις αρετές χωρίςνα καταργούμε μερικές για να αποκτήσουμε δήθεν κάποιες άλλες.
- Δεν μιλάμε έτσι σε ένα γέροντα Επίσκοπο πού λευκάνθηκε στηνδιακονία ίου Χριστού, πού είναι ξεχωριστό πρόσωπο μέσα στην ιεραρ­χία της Εκκλησίας μας.
- Δεν πετροβολούν τον Όλυμπο παιδιά μου. Να είστε προσεκτικοίκαι να γράψετε ένα γράμμα να επανορθώσετε το λάθος της αγένειαςσας.
Μου έσπασε το κεφάλι.
Κάποτε πήγε για εξομολόγηση στους Τρεις Ιεράρχες ένα νέο μέλος χριστιανικής νεολαίας. Εκεί άρχισε μια συζήτηση για διάφορα θέματα αλλά κυρίως για τα σαρκικά αμαρτήματα
- Γιατί πάτερ Έπιφάνιε να απαγορεύεται αυτό και εκείνο και το άλλοόταν γίνονται από αγάπη, ρωτούσε ό νέος για τα διάφορα σαρκικά παραπτώματα;
- Παιδί μου γιατί το είπε ό Χριστός και συγχρόνως δεν είναι , πραγματική αγάπη αυτά πού λες, αλλά σαρκικό φρόνημα
- Και που το λέγει το Ευαγγέλιο αυτό το πράγμα με σαφήνεια; έλεγεκαι επιχειρηματολογούσε ό νέος.

Ή συζήτηση ήταν μακρά και κοπιώδης, γιατί ό νέος δεν ήθελε να αντιληφθεί την πραγματικότητα ότι ό Χριστός θέλει καθαρότητα βίου σε κάθε τομέα προ πάντων δε στον σαρκικό.
- Άκουσε παιδί μου, του είπε στο τέλος, αφού δεν μπορούσε να τονπείσει. Είναι τίμιο να πεις ότι δεν έχω την δύναμη να απαλλαγώ από αυ­τό το πάθος. Να με ελεήσει ό Θεός. Είναι λάθος όμως να κάνεις δόγματα αμαρτήματα σου και μάλιστα να το κάνεις αυτό σημαία σου και ναπροσπαθείς να το διαδώσεις και σε άλλους.
Αργότερα μας έλεγε:
- Ήταν τόση ή επιμονή του, πού επί πολύ χρόνο μου έσπασε το κε­φάλι με την αμαρτωλή επιμονή του.

Γιατί δεν τηλεφώνησες;
Κάποιο από τα πνευματικά του τέκνα του είπε:
- Γέροντα είσθε ψυχρός άνθρωπος, δεν έχετε συναίσθημα
- Όχι παιδί μου, το αντίθετο συμβαίνει και πολλές φορές στεναχωρούμαι πολύ με τα ζητήματα σας. Πολύ αγαπώ τα παιδιά μου και μου λείπουν όταν για κάποιο λόγο βρίσκονται σε κάποια μακρινή εργασία.
Ένα πνευματικό του τέκνο έφυγε για το χωριό του για θερινές δια­κοπές. Έμεινε κάποιο διάστημα και όταν συνάντησε τον Γέροντα, αυ­τός του είπε:
- Παιδί μου, γιατί δεν έκανες ένα τηλεφώνημα; Δεν αισθάνθηκες τηνέλλειψη του Γέροντα σου; Δεν φαντάσθηκες ότι θα έχω αγωνία πώς ταπάς εκεί χωρίς την παρουσία του πνευματικού σου και την καθοδήγησητου;
- Γέροντα ξέρετε τα τηλέφωνα ήταν δύσκολα., προσπάθησε να βρεικάποια δικαιολογία για να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα
Ήταν φανερό ότι πολύ αγαπούσε τα πνευματικά του τέκνα και ήθελε να τα έχει κοντά του.

Τα μισά άσπρα μου γένεια
Στις αγωνίες και τα προβλήματα των πνευματικών του τέκνων συμ­μετείχε και προσπαθούσε να δώσει λύση για το κάθε ζήτημα Δεν ήταν καθόλου αδιάφορος αλλά τον έτρωγε ή θλίψη για ορισμένα προβλήμα­τα πού θα ήθελε να έχουν καλύτερη έκβαση.
- Δεν θέλω να ταλαιπωρούνται τα πνευματικά μου τέκνα με τις ατα­ξίες τους. Κάνουν μεγάλη ζημιά στον εαυτό τους κατά την σωκρατικήάποψη: «Τον εαυτόν μη παραβλάψαντα ουδείς δύναται παραβλάψαι».
Έπιανε τα ψαρά γένεια του και έλεγε:
- Τις βλέπετε αυτές τις άσπρες τρίχες; Τα δικά σας προβλήματα και οι στεναχώριες τις έκαναν έτσι πριν από την ώρα τους. Τα μισά άσπρα γένεια μου τα δημιούργησε το τάδε πρόβλημα και τα αλλά μισά τα υπόλοι­πα προβλήματα
Στο τελευταίο διάστημα της ασθενείας του, πού πονούσε συχνά και υπέφερε πολύ, μας έλεγε.
- Σας παρακαλώ να προσέχετε. Να μη με στεναχωρείτε, διότι βλέπε­τε πόσο υποφέρω. Όποιο παιδί μου δεν με ταλαιπωρεί θα το αγαπώ πολύ, διότι πλέον δεν έχω την αντοχή των προηγουμένων χρόνων.
Πράγματι πόσες ταλαιπωρίες είχε από τα συνεχή ζητήματα πού δεν απέλειπαν μέχρι τις τελευταίες ήμερες πού είχε κάποια δύναμη το ασθενικό σαρκίο του!
Δεν τον εκμεταλλεύομαι.
Πολλά από τα στενά πνευματικά του τέκνα τον βοηθούσαν ποικιλοτρόπως στην ιερατική του διακονία
Αλλά τον μετέφεραν οπού χρειαζόταν, αλλά τον βοηθούσαν στο σπίτι, αλλά σε εξωτερικές εργασίες, αλλά στις εκκλησιαστικές υποθέ­σεις, αλλά βοηθούσαν πρόσωπα για τα όποια ό Γέροντας είχε ιδιαιτέρα μέριμνα Αλλά στα ζητήματα της υγείας του, αλλά στα ζητήματα των συγγραφών του, αλλά στις ποικίλες δραστηριότητες πού είχε σαν αει­κίνητος και ανεπανάληπτος κληρικός.
Για κάποιο διάστημα ένα από τα στενά πνευματικά του τέκνα, ό Χ. τον βοηθούσε σε κάποιο τομέα Ή βοήθεια του ήτο πραγματικά μεγά­λη. Βλέποντας αυτό κάποιο άλλο παιδί, ό Ψ. σκέφθηκε ότι ό Γέροντας εκμεταλλεύεται τον νέο εκείνο. Φρόντισε να αποκαλύψει αμέσως τη σκέ­ψη του και τον κακό λογισμό του.
- Γέροντα, νομίζω ότι γίνεται μια εκμετάλλευση στον άνθρωπο αυτό από το άτομο σας, είπε ό Ψ.
- Παιδί μου, απάντησε εκείνος, κατ' αρχάς σε ευχαριστώ διότι αυτότο οποίο σκέφθηκες μου το αποκάλυψες για να λάβεις την απάντησηπού είναι απαραίτητη. Αυτό θα σε βοηθήσει και συ να μη εκμεταλλεύε­σαι κανένα, αλλά και να μη σκέφτεσαι άσχημα για τον Γέροντα σου.
- Κάθισε να μετρήσουμε τί διαθέτει αυτό το παιδί για μένα με κάθεείδος προσφοράς.
Έγινε μία λεπτομερής καταμέτρηση των προσφορών του νέου Χ προς τον Γέροντα.
- Τώρα κάθισε να καταγράψεις καλά στην καρδιά σου τί προσφέρωαπό την πλευρά μου στον νέο αυτό, όχι στον πνευματικό τομέα αλλάστον καθαρά υλικό.
Άρχισε ή αναφορά πραγμάτων πού δεν τα είχε καν υποψιασθεί ό Ψ. Όταν τελείωσε ή ανάλυση όλων αυτών των παροχών, ό Ψ είπε με ταπείνωση:
- Να με συγχωρείτε πού έβαλα τέτοιο κακό λογισμό. Έπρεπε ναγνωρίζω ότι πάντοτε δίδετε πολύ περισσότερα από όσα λαμβάνετε.
Θα λέγαμε ότι για εκείνον ίσχυαν τα λόγια της θείας Αλεξάνδρας πού έλεγε:
- Υπάρχουν άνθρωποι ευγενείς και λεπτοί στον χαρακτήρα πού αντους προσφέρεις ένα αυγό θα σου φέρουν μια κότα αν τους δωρίσειςμια κότα θα σου φέρουν ένα κοπάδι από αυτές.

Ή Άρτεμις και ή Αθηνά
Για το ζήτημα του σαρκικού πολέμου ό μακαριστός Γέροντας συχνά μνημόνευε το μύθο της Αφροδίτης, της Αρτέμιδος και της Αθήνας.
Ή Αφροδίτη, κατά το μύθο, ρωτά τον γιο της τον Έρωτα γιατί το­ξεύει όλους τους θεούς και τους θνητούς, εκτός από την Αθηνά και την Άρτεμη.
- Όλους τους πλησιάζω και τους τοξεύω με τα βέλη μου.-Όμως τηνΑθήνα, όταν προσπαθώ να την πλησιάσω, κουνά απειλητικά το κεφά­λι της με την περικεφαλαία και φοβάμαι να την πλησιάσω. Την Άρτεμηδα μπορώ να την βρω πουθενά με το κυνήγι της τρέχει από δασός σεδάσος.
Ό μύθος φανερώνει ότι για να μην πέσει κανείς στα δίκτυα των σαρκικών παθών πρέπει να κρατά απόσταση και να έχει αρκετές απασχολήσεις.

Καθυστερούσε ή αστυνομία
Ό Γέροντας συχνά μνημόνευε περιστατικά παρανόμων πράξεων καιανόμων μεθοδεύσεων πού έκαναν μερικοί για να κάνουν δήθεν το κα­λό. Μας τόνιζε ότι ό σκοπός δεν αγιάζει τα μέσα Δεν συμφωνούσε κα­θόλου με άνομες πράξεις, δηλαδή πού αντίκεινται στην ηθική, έστω καιαν δεν τις απαγορεύει ό νόμος.
Κάποτε ένας νεαρός δέχθηκε να συμμετάσχει σε μια πράξη παγιδεύσεως κάποιου με σκοπό να έλθει ή αστυνομία και να συλληφθεί εκείνος πού παρανομούσε συστηματικώς.
Όλα οργανώθηκαν κανονικώς και το σχέδιο μπήκε σε εφαρμογή. Όμως τη συγκεκριμένη ώρα πού έπρεπε να εμφανισθεί ή αστυνομία για κάποιο λόγο, η εμπόδιο, π πειρασμική πλεκτάνη ή αστυνομία καθυστε­ρούσε να παρουσιασθεί ο νεαρός θέλοντας και μη υποχρεώθηκε να συμμετάσχει στην παράνομη διαδικασία με απροσμέτρητες συνέπειες. Ένιωσε μέσα του τη δυστυχία της αμαρτίας και τη μόνιμη πικρία της πράξεως.
-Παιδιά μου, έλεγε, να μη δέχεσθε με καμιά αιτιολογία να συμμετάσχετε σε παράνομη πράξη η σε άνομη ενέργεια

Ούτε στα μικρότερα σαρκικά
Το ζήτημα της γενετησίου ορμής είναι κεντρικό στη ζωή του ανθρώ­που. Ό πονηρός χρησιμοποιεί αυτή τη λειτουργία ώστε να παγιδεύει τον άνθρωπο. Με μέσο και όργανο την μεγάλη δύναμη της σαρκός οδηγεί τον άνθρωπο στην αμαρτία, τη διαφθορά και την ανηθικότητα.
Επειδή ή γενετήσιος ορμή είναι το πιο ισχυρό ένστικτο μετά το ένστικτο της αυτοσυντηρήσεως, πολλοί ισχυρίζονται ότι δεν είναι δυνα­τόν ένας νέος η μια νέα να κρατηθούν αγνοί μέχρι το γάμο τους.
Ή αλήθεια, ή κραυγαλέα και φωτεινή πραγματικότητα είναι ότι πολ­λοί χριστιανοί ζουν αγνά, είτε ισοβίους είτε μέχρι το γάμο τους αναλό­γως με την απόφαση τους. Κάνουν το θέλημα του Θεού πού είναι μεγά­λο συμφέρον και για τους ιδίους.
- Παιδί μου, έλεγε ό Γέροντας συχνά, πολλοί νέοι μένουν αγνοίμέχρι το γάμο τους. Όμως πρέπει να πω υπάρχουν και νέοι πού δενέπεσαν μέχρι το γάμο τους ακόμη και στο πιο μικρό σαρκικό αμάρτημα.Είναι πράγματι ευλογημένα παιδιά
- Ή αγνότητα των νέων, καθώς και ή ισόβια αφιέρωση νέων ανθρώ­πων στο Θεό είναι ένα ζωντανό και μόνιμο θαύμα μέσα στον κόσμο.Μάλιστα δε μέσα στον σύγχρονο πολιτισμό με τις πανσεξουαλικέςθεωρίες και με την αύξηση της δυνατότητας για την αμαρτία
- Τρία είναι τα μεγαλύτερα θαύματα της πίστεως μας. Το πρώτο ήΑνάστασης του Κυρίου μας. Το δεύτερο ή δημιουργία και ή επέκτασητης Εκκλησίας παρά τους διωγμούς και τα αδύναμα ανθρώπινα μέσαπού χρησιμοποίησαν οι αγράμματοι αλιείς, πού έγιναν λέοντες πυρπνέοντες. Το τρίτο είναι ή αφιέρωση πολλών ανθρώπων στον Κύριο καιή νίκη και ή επιβολή τους στην ισχυρότατη γενετήσια ορμή.

Το Αίμα του Αμνού της Θείας Μεταλήψεως και το “βδέλυγμα της ερημώσεως”.

–«Το Αίμα του Αμνού της Θείας Μεταλήψεως[1] συντηρεί την ψυχή βαθύτατα και στηρίζει τον κόσμο να στέκεται στα πόδια του. […] Ιδού γιατί όλος ο κόσμος θα έπρεπε να είναι στη Θεία Λειτουργία, διότι η παράταση της ζωής του είναι δώρο της Θείας Λειτουργίας. […] Συνεπώς όσο καιρό θα υπάρχουν άνθρωποι που θα ζητούν τη μετάνοια και τη Θεία Κοινωνία, ο σατανάς δεν θα έχει δύναμη. Τον εμποδίζει η δύναμη του Θεού. Αλλά, αφ’ ότου σκοτεινιάσει υπερβολικά ο νους των ανθρώπων, ώστε να αρνούνται με τη θέλησή τους τη Θεία Λειτουργία, λόγω της απιστίας τους, τις ημέρες εκείνες θα καταπαύσει να τελείται η θυσία αυτή και θ’ αρχίσει το “βδέλυγμα της ερημώσεως”».

[1] Ο Χριστός ονομάζεται «αμνός» (=αρνί) από τον Ησαΐα και «Αρνίον εσφαγμένον» στην Αποκάλυψη του Ιωάννη, αφενός για την αγνότητα της ψυχής Του και αφετέρου διότι πρόσφερε τον εαυτό Του θυσία, όπως θυσίαζαν τα αρνιά, χωρίς να αντιδράσει καθόλου κατά το βασανισμό και τη θανάτωσή Του. Η θυσία του Χριστού επαναλαμβάνεται αναίμακτα (=χωρίς αίμα) κατά τη Θεία Μετάληψη, καταργώντας τις αιματηρές θυσίες της Παλαιάς Διαθήκης και όλων των «παλαιών θρησκειών».

Έγραφε: «Οι παλαιότεροι προσεύχονταν γι’ αυτούς που τους βασάνιζαν και τους κρατούσαν δεμένους στα πόδια και ευλογούσαν αυτούς που πήγαιναν για το θάνατο. […] Είναι αλήθεια ότι δεν είναι κατά φύσιν ν’ αγαπάς με όλη σου την καρδιά αυτόν που σε σκοτώνει με διάφορους τρόπους, αλλά είναι πάνω από τη φύση σου. Αυτή είναι η έννοια της αληθινής μετάνοιας: επανάκτηση της άνευ όρων αγάπης, επιστροφή απ’ όλες τις αμαρτίες προς τον ένα Θεό και όλους τους ανθρώπους. Όσες φορές γίνεται το θαύμα αυτού του μυστηρίου, τότε λέμε ότι η θεία χάρη εργάζεται την επιστροφή των ανθρώπων στην αθωότητα των νηπίων» – «Όποιος θέλει να νικήσει τον κόσμο, ας προσεύχεται στον Πατέρα ή μυστικά ή με το νου του για όποιον ζει στο σκοτάδι της άγνοιας και της αμαρτίας. Η υπομονή στην πίεση του κακού, η συγχώρηση των αδελφών μας και η μυστική προσευχή γι’ αυτούς ενώπιον του Θεού είναι οι πνευματικές δυνάμεις, με τις οποίες μεταστρέφουμε προς το καλύτερο τον κόσμο με τις κακίες του. Επιμένοντας σ’ αυτό το έργο μπορείς να γίνεις αιτία σωτηρίας και των εκ του κόσμου αδελφών σου» – «Αν εξετάσεις με ειλικρίνεια τον εαυτό σου, μπορεί να διαπιστώσεις ότι δεν ήσουν ελεήμων με τους πτωχούς, τους μικρότερους αδελφούς του Θεού, διότι δεν τους έδωσες να φάνε, δεν τους έντυσες, δεν τους υποδέχτηκες όταν ήλθαν κοντά σου σαν ξένοι, δεν τους επισκέφθηκες όταν ήσαν στη φυλακή, ενώ μόνο γι’ αυτό το έργο ήλθες σ’ αυτή την ολιγόχρονη ζωή» –

Βλ. Γέροντος Αρσενίου Μπόκα, Βίος, Λόγοι, Νουθεσίες (μτφρ. από τα ρουμανικά υπό μοναχού Δ.), εκδ. Ορθόδοξος Κυψέλη, Θεσσαλονίκη 2004.

ΕΥΘΑΛΗΣ ΒΛΑΣΤΟΣ - ΕΠΙΦΑΝΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ 5

Ό επιστρέψας αμαρτωλών καλύψει πλήθος αμαρτιών.

Η θεία Αλεξάνδρα είχε μέσα της το γνήσιο ιεραποστολικό ζή­λο πού της έδωσε τη δύναμη να αφιερώσει τον εαυτό της σε αυτό το έργο κοντά στον ανεψιό της τον Γέροντα και να δια­κονεί το έργο της εσωτερικής ιεραποστολής στη νεολαία
Πολλές φορές την ακούγαμε με περίσκεψη να ωθεί προς το έργο της φιλαδελφίας πολλούς από μας, πάντοτε με διά­κριση και προσοχή.
Τρέξτε, μας έλεγε, να σώσετε καμιά ψυχή. Τρέξτε, μη σταματάτε.Τότε θα καλύψετε πλήθος αμαρτιών σας. Μη φείδεσθε κόπων και μόχ­θων τώρα πού είσθε νέοι. Θα έρθει εποχή πού θα γεράσετε και δεν θα μπορείτε να κάνετε τίποτε,
Βλέπετε αυτά τα κουτσοπόδαρα (ήταν χωλή από το ένα της πόδι) αυτά πού μοιάζουν με καλώδια, όταν έπρεπε δεν σταματούσαν καθό­λου. Τώρα δεν λέω ότι έχασα τα νιάτα μου χωρίς να προσφέρω κάτι.Τρέξτε οπού μπορείτε να προσφέρετε βοήθεια Χριστού σ' αυτούς πού το έχουν ανάγκη.

Αποχή από τη Θεία κοινωνία
Στην πνευματική καθοδήγηση διέκρινε το Γεράνια ή σύνεση και ή επιείκεια Όταν όμως χρειαζόταν να πάρει πιο ριζικές και καταλυτικές αποφάσεις δεν δίσταζε, για το καλό των πνευματικών του τέκνων.
Μία κοπέλα εξομολογείτο σ' εκείνον και ελάμβανε εκτός από την ά­φεση των αμαρτιών και συμβουλές για την πορεία της ζωής της. Ανά­μεσα στα προβλήματα της ζωής της ήταν και το κάπνισμα Σε μια εξο­μολόγηση όμως τα πράγματα ήλθαν για εκείνη λίγο ανάποδα.
Παιδί μου, είπε ό Γέροντας, βλέπω ότι στο θέμα του καπνίσματος δεν λαμβάνεις καμιά μέριμνα και δεν κάνεις καμιά ουσιαστική προσπά­θεια
Ναι Γέροντα, απάντησε εκείνη, είναι δύσκολο και δεν μπορώ να το απαρνηθώ.
Ξέρεις, παιδί μου, ότι είναι φθορά της υγείας μας και δεν έχεις αυτό το δικαίωμα Τον εαυτό σου δεν τον έκανες εσύ για να τον φθείρεις χωρίς αιτία Έχεις την χρήση και όχι την κτήση του εαυτού σου. Όπως στο σπίτι του πατέρα σου έχεις την δυνατότητα να μένεις αλλά δεν έχεις δικαίωμα να το καταστρέψεις και να το κάψεις έτσι και με το σώμα σου. Δεν θα κοινωνήσεις για αυτό το λόγο για ένα συγκεκριμένο διάστημα και φυσικά θα κόψεις το τσιγάρο.
Ούτε φωτιά να έπεφτε επάνω της δεν θα ένιωθε τόσο άσχημα με τον βαρύ πράγματι κανόνα Τί να κάνει όμως, έκανε σοβαρή προσπάθεια και απαλλάχθηκε από το καταστρεπτικό πάθος της.

Θα σωθώ;
Συχνά προβάλλει στα χείλη πολλών ανθρώπων το ερώτημα
- Θα μπω στον παράδεισο; Θα κερδίσω τη βασιλεία των ουρανών καιθα ζήσω αιώνια στην αγκαλιά του Θεού;
Στο ερώτημα αυτό ή θεία Αλεξάνδρα απαντούσε:
-Ναι, θα σωθούμε και μάλιστα πρώτη εγώ κι ας είμαι βρωμόσκυλο.Θα σωθούμε, διότι ό παράδεισος δεν είναι για τα πουλιά και για τα ζώααλλά για μας, τα παιδιά του Θεού.
Το ερώτημα αυτό είχε κάνει και κάποιος γέρος, πάνω από ογδόντα ετών, πού είχε πάει να εξομολογηθεί στο Γέροντα για πρώτη φορά στους Τρεις Ιεράρχες,
Πάτερ, έζησα τόσα χρόνια μακριά από το Χριστό. Τώρα εξομολο­γήθηκα και θα κοινωνήσω. Αυτά μου εξασφαλίζουν τη σωτηρία; Ρώτη­σε με κάποια αμφιβολία
- Ναι, παππού, μην αμφιβάλλεις καθόλου, απάντησε με σταθερότητακαι σαφήνεια ό Γέροντας. Τώρα έχεις στο τσεπάκι το διαβατήριο για τονπαράδεισο. Μόνο πρόσεχε μη σου πέσει βγαίνοντας έξω, συνέχισε μενόημα, για να τονίσει ότι ό διάβολος ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις προσπαθεί να οδηγήσει τον άνθρωπο στα δίκτυα του και να τον γκρεμίσει στα βάθη της κολάσεως. Ποτέ δεν είμαστε εξασφαλισμένοι αν δεν προσέχουμε και δεν κρατάμε την πανοπλία της χάριτος του Θεού.

Να γίνει το δικό σας.
Σε μερικές περιπτώσεις ή επιλογή αποφάσεως γίνεται ανάμεσα σε δύο η και περισσότερα ενδεχόμενα. Στις περιπτώσεις πού το ένα ενδε­χόμενο ήταν το ηθικό και τα αλλά άνηκαν στην κατηγορία των εφαμάρτων καταστάσεων ό Γέροντας φυσικά ήταν ανυποχώρητος στην επι­λογή του αγαθού δρόμου.
Μερικές φορές όμως υπήρχαν θέματα δευτερεύοντα, πού ήταν όλες οι επιλογές καλές. 'Ωστόσο ό Γέροντας πρότεινε μία επιλογή από όλες- Παιδί μου, έλεγε, θα κάνεις αυτό, διότι έχει πολλά πλεονεκτήματα
και οφέλη για σένα
- Μα Γέροντα, απαντούσε το πνευματικό του τέκνο, θα επιθυμούσανα κάνω το άλλο πού μου φαίνεται πιο συμφέρον για μένα
Πολλές φορές ό Γέροντας πρότεινε να γίνει κλήρωση. Τονίζουμε Ι­διαιτέρως όχι σε θέματα βασικά, αλλά δευτερεύοντα, όπως π.χ. ποιο ό­νομα θα λάβει κάποιος υποψήφιος άγαμος κληρικός η μοναχός. Όταν γινόταν κλήρωση, πάντοτε συνέβαινε να βγει ή δική του επιλογή η ή δι­αφαινομένη επιθυμία Ή κλήρωση γινόταν με μικρούς κλήρους πού τοποθετούσε πάνω στο ιερό Ευαγγέλιο στο προσευχητάριο του, μπρο­στά στον Εσταυρωμένο. Ό Γέροντας ευλογούσε τους κλήρους και το πνευματικό του τέκνο επέλεγε έναν από αυτούς. Από ένα σημείο λοι­πόν και πέρα γινόταν ή έξης συζήτηση:
Παιδί μου, αυτό πρέπει να γίνει.
Γέροντα, θα προτιμούσα να αποφασίσουμε το άλλο.
Καλά, παιδί μου, τότε ας το κάνουμε θέμα θεοδικίας και να βάλου­με κλήρο.
Όχι» όχι Γέροντα, διότι τότε ξέρω ότι θα γίνει αυτό πού εσείς θέ­λετε, έλεγε ό συνομιλητής του. Καλύτερα εξ υπαρχής να γίνει το θέλη­μα σας.
Μπράβο, παιδί μου, ό Θεός να στηρίζει τον αγώνα σου και τις απο­φάσεις σου.
Να είναι ευλογημένο Γέροντα, με τις ευχές σας.

Μετά θάνατον υπενθύμιση
Ό Γέροντας, όταν βρισκόταν στις τελευταίες του στιγμές, θέλησε να αφήσει και κάποιο αντικείμενο ως ευλογία για τα στενά του πνευματικά τέκνα κάλεσε λοιπόν κάποιο από τους κληρικούς πού ήταν κοντά του και του είπε:
Παιδί μου, γράψε σε ένα χαρτί τα δώρα πού αφήνω στον καθένα σας. Άρχισε από τους κληρικούς και μοναχούς. Σε αυτούς έγραψε να δοθεί κάποιο ράσο η άμφιο η διακριτικό κτλ. Στη σαρκική του οικογέ­νεια άφησε επίσης μερικά από τα αντικείμενα του γραφείου του. Στα υ­πόλοιπα παιδιά του, επειδή ό Θεός του έδωσε πολλά, δεν είχε τη σωμα­τική αντοχή σε ένα - ένα να δίνει συγκεκριμένο αντικείμενο. Απλώς παρήγγειλε να γράψουν τα ονόματα όλων και κατόπιν υπέδειξε μια σει­ρά από εικόνες η άλλα ενθύμια από το γραφείο του, τα οποία θα δίνο­νταν σε όλους ως ευλογία Όταν πέρασαν αρκετές ήμερες από την κοίμηση του Γέροντα, έγινε ή αποστολή των ευλογιών του. Έλαβαν οι συγγενείς, οι κληρικοί, οι μοναχοί και κατόπιν με τη σειρά εστάλησαν τα μικροαντικείμενα στους λαϊκούς, τα οποία, σημειώνουμε, δεν είχαν ορισθεί συγκεκριμένα από το Γέροντα, αλλά ομαδικά
Σε ένα πνευματικό του τέκνο στάλθηκε ένα δώρο πού οι αδελφοί έ­κριναν ότι έπρεπε να σταλεί. Σε λίγες ήμερες ό αποδέκτης μας τηλεφώ­νησε:
Πατέρες, ρωτούσε ό αδελφός καταστενοχωρημένος, ό Γέρονταςόρισε να λάβω αυτό το συγκεκριμένο αντικείμενο;
"Όχι αδελφέ μου, έλαβε την απάντηση, αλλά ή επιλογή έγινε μεσειρά χωρίς κανένα λόγο από τους πατέρες και αδελφούς πού ανέλα­βαν αυτό το διακόνημα γιατί όμως αυτό το ερώτημα και αυτή ή μεγάλη λύπη;
Να, ξέρετε, αυτό το αντικείμενο, είπε εμπιστευτικά, είναι για μέναδυσάρεστο γιατί αυτό ακριβώς το πράγμα μου υπενθυμίζει ένα παλαιόμου λάθος, πού έκανα σε κάποια φάση της ζωής μου. Στεναχωρήθηκαπολύ διότι νόμισα ότι ό Γέροντας και από τον τάφο του ήθελε να μουφέρνει στη μνήμη μου εκείνο το συμβάν.
Ηρέμησε, αδελφέ μου. Ό Γέροντας ποτέ δεν θα σκεπτόταν κατ'αυτό τον τρόπο να ανοίγει παλαιές πληγές. Ή ευγένεια της ψυχής τουδεν θα δεχόταν ούτε να σκεφθεί κάτι τέτοιο, όχι για σένα αλλά για τονκαθένα μας με το κάθε του λάθος και την κάθε αβλεψία Για να μη νιώ­θεις έστω και έμμεσα αυτό το λογισμό, να ταχυδρομήσεις το αντικείμε­νο πού κρατάς και να λάβεις κάτι άλλο από τα υπάρχοντα δώρα
Σας ευχαριστώ πατέρες, απάντησε ευχαριστημένος ό αδελφός.Έτσι είναι καλύτερα, για να μη νιώθω ότι ό Γέροντας με ελέγχει και απότον τάφο του.

ΕΥΘΑΛΗΣ ΒΛΑΣΤΟΣ - ΕΠΙΦΑΝΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ 4

Και να θέλω ν' αμαρτήσω δεν μπορώ.
Ο Άγιος Ιωάννης ό Χρυσόστομος λέγει ότι εύκολα μπορείς να αποφύγεις μια οποιαδήποτε αμαρτία αν αποφύγεις το πλαίσιο της. Παράδειγμα, αν δεν πάς σε ημέρα νηστείας σε τραπέζι με πολλά αρτύσιμα φαγητά, δεν καταλύεις την νη­στεία Λέγεις απλώς δεν έρχομαι και τελείωσες με το πρό­βλημα Αν όμως πάς στο τραπέζι και παρατίθενται τα νόστι­μα και προκλητικά φαγητά, τότε θα είναι δύσκολο να κρατή­σεις την νηστεία, διότι έχεις να παλέψεις με πολλούς εχθρούς: Πρέπει να νικήσεις την πείνα σου, τη γαστριμαργία σου, τα ειρωνικά σχόλια των άλλων πού θα σε ωθούν να καταλύσεις την νηστεία και να μη παρι­στάνεις τον άγιο.
- Ή ζωή μου, έλεγε ό Γέροντας, είναι έτσι οργανωμένη, πού δεν υπάρχει το πλαίσιο για να μπορεί να αμαρτήσεις. Το πρόγραμμα της ημέρας είναι πλήρες με πνευματικές εργασίες. Το σπίτι μου είναι όλη μέρα ανοικτό και οι κινήσεις μου έξω από αυτό πάντοτε με συνοδό σεκάθε περίπτωση.
- Και στο σπίτι μου, όταν κλείνω την πόρτα δεν υπάρχει καμιά στε­γανότητα, διότι τα στενά πνευματικά μου παιδιά πού μένουν στην ίδια πολυκατοικία -Μακεδονίας 24·- έχουν κλειδί, για να μπορούν να μπουν ανά πάσα στιγμή, αν κάτι χρειαστούν ή εκείνα η εγώ, συνέχιζε. Και ναθέλω, δεν μπορώ να κάνω οποιαδήποτε αμαρτία

Αν δεν ερχόσαστε, θα είχα αμαρτήσει
Ό Γέροντας ήτο άνθρωπος του Θεού και έκανε πράγματα πού τον φώτιζε Εκείνος να κάνει. Ήταν φωτισμένος από το Άγιο Πνεύμα και καθοδηγείτο από τη Χάρη του Κυρίου. Μερικές φορές έκανε επισκέψεις εκεί οπού ή πνευματική του διακονία το απαιτούσε. Κάποτε έκανε μία επίσκεψη σε κάποιο φοιτητή. Όταν ό νέος είδε το Γέροντα, ιδιαίτερα χάρηκε και συγκινήθηκε.
- Γιατί, Γέροντα κάνατε αυτή την επίσκεψη, ρώτησε;
- Δεν είχα παιδάκι μου, κανένα ιδιαίτερο λόγο. Έτσι απλά σκαφθεί­κα να περάσω να δω τί κάνεις.
Ξέρετε, Γέροντα είπε εκείνος με ιδιαίτερη συγκίνηση, ό Θεός σας έστειλε. Αν δεν είχατε έλθει, είχα πάρει την απόφαση να αμαρτήσω... Σίγουρα δεν ητο τυχαία ή επίσκεψη αυτή.

Θ3. ΑΓΡΥΠΝΟΣ ΚΑΘΟΔΗΓΗΤΗΣ
Βλασφημία στο στρατό
Ή σύνεση τον διέκρινε στην επίλυση των προβλημάτων πού προέ­κυπταν στο στρατό. Γνώριζε να δίδει σωστές κατευθύνσεις στα θέματα πού έχουν ιδιαίτερες δυσκολίες. Πώς πρέπει να γίνεται ή νηστεία στο στρατόπεδο, πώς να αντιμετωπίζονται οι βλασφημίες, πώς να γίνεται ή συνεργασία των ευσεβών νέων με τους κοσμικούς συναδέλφους τους και τους ανωτέρους τους, δεδομένου ότι εκεί εφαρμόζεται ό άκαμπτος στρατιωτικός κώδικας.
- Γέροντα, κάποιος ανώτερος μου βλασφήμησε τα θεία έλεγε κάποιο από τα παιδιά του. Ετοίμασα αυτή τη μηνυτήρια αναφορά και σκέπτο­μαι να την υποβάλω αύριο
- Παιδί μου, καλά την έγραψες, αλλά να μη την καταθέσεις αύριο.Φρόντισε να μάθει αυτός ό κύριος ότι θα προχωρήσεις το θέμα και μετά βλέπουμε.
Το γεγονός έληξε, διότι ό παραβάτης έμαθε τον κίνδυνο της αναφο­ράς και εμφανίστηκε μετά από λίγες ημέρες και ζήτησε συγνώμη με τα­πείνωση. Έτσι δεν χρειάστηκε να δημιουργηθεί ένα διαρκές πρόβλημα και ένα μίσος ανάμεσα στον ευσεβή νέο και τον ανώτερο του με απρό­βλεπτες συνέπειες.

Μεσάνυκτα στο εξομολογητήριο
Μετά την εξομολόγηση ό Γέροντας πήγαινε στους προσφιλείς ασθενείς του, μετά τις 8 μ.μ. Μετά και την επίσκεψη στα νοσοκομεία αν υπήρχε λίγος χρόνος, έβγαινε κάποια μικρή βόλτα με το αυτοκίνητο πού τον μετέφερε και κατ' αυτόν τον τρόπο ξεκουραζόταν κάνοντας μια μικρή χαλάρωση, γιατί στο σπίτι τον περίμενε νέα εργασία Με το τηλέ­φωνο ανέπαυε ψυχές πού ήθελαν μια επικοινωνία και είχαν κάποιο πρό­βλημα Ένα βράδυ βρέθηκε στο δρόμο τους ένας σμηνίτης πού έκανε νόημα να τον πάρουν μαζί τους.
- Γιατί, παιδί μου, δεν πήρες τον σμηνίτη αφού σου έκανε νόημα, ρώτησε τον οδηγό, όταν πήρε είδηση τον νεαρό να περιμένει κάποιον να τον παραλάβει και να τον μεταφέρει στην Αθήνα
-Ξέρετε, Γέροντα δεν νομίζω ότι πρέπει να τον πάρουμε, διότι είναι επικίνδυνο, είπε ό οδηγός με απάθεια
- Όχι, παιδί μου, σταμάτησε και γύρισε πίσω, διότι αυτό το πράγμα είναι σκληρότητα από μέρους μας, και δεν μπορώ να το δεχθώ.

Σε λίγο το αυτοκίνητο επιστρέφει και παίρνει τον νεαρό. Κατά τη διαδρομή ό Γέροντας δεν άφησε την ευκαιρία να πάει χαμένη. Διαπί­στωσε ότι ό ξένος τους είχε πνευματικά ενδιαφέροντα και άρχισε να του μιλά με τον γνωστό απολογητικό του τρόπο. Με ατράνταχτα επιχειρή­ματα του υπεδείκνυε το δρόμο της μετανοίας και εξομολογήσεως.
- Καλά, πάτερ, δίκαιο έχετε, είπε, θα βρω κάποια ευκαιρία και θα πάω να τακτοποιήσω την συνείδηση μου με τον Θεό.
- Παιδί μου, αν σκεφθείς-ότι ή συνάντηση μας δεν ήταν τυχαία αλλά της πρόνοιας του Θεού για τη σωτηρία σου, τότε γιατί να αναβάλλεις αυτό πού μπορείς να κάνεις αυτή τη στιγμή;
Να σημειώσουμε ότι θα πρέπει ή ώρα να ήταν περίπου 11 το βράδυ και ό κόπος της ημέρας σημαντικός για τον Γέροντα Σε λίγο πείθει τον νεαρό και μέσα στην προχωρημένη αυτή ώρα πηγαίνει στους Τρεις Ιε­ράρχες, σε μια περιοχή πού είναι αρκετά δύσκολη τα βράδια
- Γιατί, Γέροντα, αργήσατε; τον ρωτήσαμε όταν ήλθε στο σπίτι.
- Παιδί μου, μπορούσα να αφήσω μια ψυχή πού ό Θεός μου έστειλε να μη τη βοηθήσω επειδή πέρασε ή ώρα ή ήμουν κουρασμένος; Όχι, γιατί αυτή τη στιγμή ό Θεός έστειλε την πρόσκληση για μια ψυχή για την οποία ό Χριστός μας σταυρώθηκε.

Θέμα πέντε λεπτών
Ή ποιμαντική του διακονία είχε συνεχώς επιτυχίες. Κάθε φορά πού έπρεπε να κάνει μια προσπάθεια να φέρει κάποιο αμαρτωλό πού του έστελνε ό Θεός στο δρόμο της μετάνοιας και εξομολογήσεως έκανε προσευχή και κατόπιν με τρόπους πού μόνο ή σοφία του ανακάλυπτε προσπαθούσε να οδηγήσει τον άνθρωπο στους μυστικούς δρόμους του θείου ελέους.
Την Ιερά Μονή Κεχαριτωμένης είχε επισκεφθεί κάποιος άνδρας πού ήταν βαριά άρρωστος. Έπασχε από ανίατη ασθένεια και σε σύντομο χρονικά διάστημα κατά τα ιατρικά δεδομένα θα έφευγε από τον κόσμο αυτό. Όμως δεν ήταν άνθρωπος πού είχε τακτοποιήσει τον εαυτό του από τα χρέη και τις εκκρεμότητες της κοσμικής ζωής.
Είναι γνωστό πόσο δύσκολο είναι να προτείνεις εξομολόγηση σε κάποιο κοσμικό άνθρωπο, όταν αυτός βρίσκεται στο κατώφλι του θανά­του.
Ό Γέροντας ένα απόγευμα πήγε στον ασθενή και του είπε:
- Παιδί μου, τί θα έλεγες να πηγαίναμε μια μικρή βόλτα;
- Σας ευχαριστώ, πάτερ, απάντησε εκείνος και δέχθηκε την αθώα πρόταση.
Ξεκίνησαν περπατώντας και συζητώντας διάφορα θέματα της καθη­μερινής πραγματικότητας. Ό Γέροντας μιλούσε με αγάπη και οικειότητα Μέσα του όμως προσευχόταν ό Κύριος να στείλει τη χάρη του σε αυτή την ψυχή. Σε μια στιγμή ή συζήτηση έφθασε στα θέματα της Μο­νής.
- Παιδί μου, είπε ό Γέροντας, αύριο θα γίνει θεία λειτουργία στο μο­ναστήρι μας. Νομίζω ότι θα ήταν καλό να κοινωνήσεις. Ή πρόταση ή­ταν εντελώς απλή και τυπική, χωρίς κανένα στοιχείο φόβου η συνδυα­σμένη με τη σοβαρότητα της υγείας του ανθρώπου. Μίλησε όπως θα μι­λούσε κανείς σε κάποιον πού κοινωνεί τακτικά και μετά από κατάλλη­λη προετοιμασία Απλή και εκ βάθους καρδίας υπήρξε ή απάντηση του συνομιλητού.
- Πάτερ Έπιφάνιε, πολύ θα το ήθελα να κοινωνήσω, αλλά δεν επιτρέπεται χωρίς να τακτοποιήσω τον εαυτό μου με εξομολόγηση να κάνω κάτι τέτοιο. Χρειάζεται προετοιμασία πού δεν έχω κάνει.
- Παιδί μου, αυτό είναι πολύ εύκολο και κρατά μόνο πέντε λεπτάΝα, σε αυτήν την πέτρα αν καθίσουμε, θα μου πεις αυτά πού ήδη ξέρω και το μυστήριο τελείωσε, αρκεί να το θέλεις. Ή θεία χάρις άνοιξε δρό­μο μετανοίας στον άνθρωπο εκείνο και σε λίγα λεπτά μέσα στο δρόμο δόθηκε το εισιτήριο για τον ουρανό σε μια ψυχή για την οποία ό Χρι­στός έχυσε το αίμα του πάνω στο Σταυρό.
Την άλλη μέρα ό εξομολογηθείς κοινώνησε πριν τελεστεί ή αναίμακτος θυσία από τον 'Αμνό πού φυλάσσεται στην Αγία Τράπεζα, διότι δεν μπορούσε να περιμένει μέχρι την στιγμή της θείας κοινωνίας λόγω του βεβαρημένου της υγείας του. Μετά από λίγο διάστημα έφυγε από τον κόσμο, αφού και άλλες φορές προσήλθε στο μυστήριο της ιεράς εξομολογήσεως και Θείας κοινωνίας.
Αρχιμανδρίτης ΙΕΡΟΘΕΟΣ ΑΡΓΥΡΗΣ

ΤΟ ΧΑΜΟΓΕΛΟ ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΥ ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΙΩΣΗΦ ΤΟΥ ΒΑΤΟΠΑΙΔΙΝΟΥ

ΤΑ ΑΠΛΑ ΚΑΙ ΑΛΗΘΙΝΑ ΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΑ ΑΜΒΡΟΣΙΟΥ

ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ

Αν και δεν τα πολυκαταφέρνω να γράφω -ποτέ δεν ήμουν καλός στο γράψιμο-, θα προσπαθήσω να το κάνω. θα προσπαθήσω να γράψω, γιατί, όπως ανέφερα και στο βιβλίο-αφιέρωμα για τον Γέροντα, σχε­δόν ότι έχει συμβεί μέχρι τώρα στη ζωή μου το χρωστάω πρώτα στον Άγιο Θεό και υστέρα σ' αυτόν τον άνθρωπο, τον Γέροντα Αμβρόσιο, αλλά και στη Γερόντισσα Παρθενία, την ηγουμένη της Ιεράς Μονής Δαδίου.
Υπήρξα ορφανό παιδί από μάνα, ορφανό και από οικογένεια. Φτωχό, ξυπόλητο, γυμνό, νηστικό, ταλαιπωρημένο, κατατρεγμένο, από πέντε χρονών εργάτης σε δουλειές των συγχωριανών. Πρώτη δουλειά, βοηθός στου κυρ-Κώστα το κουρείο. Με ανέβαζε σ' ένα σκαμνί για να ξεσκονίζω τους πελάτες πού μου 'διναν μιά-δυό δεκάρες ο καθένας, για να τις κάνω πολλές, ένα πενηνταράκι με μια δραχμή, και να πάω δίπλα, στου Ποντικά του συχωρεμένου την ταβέρνα, να μου δώσει μια φέτα ψωμί και μια φέτα σαλάμι, για να χορτάσω την πείνα μου.
Δούλεψα και στο καφενείο του Δεληγιάννη. και σε κάτι σοφατζήδες από τη Λειβαδιά. Πουλούσα και εφημερίδες. Ό κυρ-Παναγιώτης, πολύ καλός άνθρωπος, με φόρτωνε με ένα δέμα και γυρνούσα όλο το χωριό, για να πού­λησω. Στο τέλος, το κέρδος ήταν μιάμιση δεκάρα το κομμάτι. Τότε γνώρισα και τους συγχωριανούς με τ' όνομά τους και τι εφημερίδα διάβαζε ο καθέ­νας. Δούλεψα και στο κρεοπωλείο του μπάρμπα Θανάση. Πέρασα καλά μα­ζί του. Μου έδινε μεσημεριανό και κάθε Σάββατο κάμποσα ψάρια κοκκάλια.
και στου Μέρμηγκα δούλεψα, στην ταβέρνα «Ή Κληματαριά», απέναντι απ' του Θωμά. Μ' έβαζε να ψήνω με τις ώρες τα αρνιά στη σούβλα και να σερβίρω τους πελάτες. και εδώ πέρασα καλά, γιατί είχα εξασφαλίσει τον επι­ούσιο, αλλά ήταν πολύ κουραστικά, δεν άντεχα το ξενύχτι. και στην κυρά Μπάνιου που είχε αποθήκη με μπύρες και κρασιά και αναψυκτικά, και σ' αυτή δούλεψα. Με έζευε, σαν τα ζωντανά, με ένα κάρο φορτωμένο με κιβώτια και βαρέλια, και τα μοίραζα στις ταβέρνες του χωριού. Μια φορά με πήγε και στο δάσκαλο, γιατί νόμισε ότι της έκλεψα τα χρήματα, ενώ ή ίδια είχε κάνει λά­θος. Βέβαια ποτέ δεν ζήτησε συγνώμη, Θεός συγχωρέστηνα.
Τελευταία, από τα έντεκα χρόνια μέχρι τα δεκατέσσερα, τα πράγματα δυ­σκόλεψαν περισσότερο. Αναγκάστηκα να φορτώνω και να ξεφορτώνω φορτηγά αυτοκίνητα με τον Τάκη τον Καραβά (φίλος πολύτιμος). Τα υλικά ήτανε κυρίως κιβώτια με μπύρες, αναψυκτικά, κρασιά και τσουβάλια με τσι­μέντο, θυμάμαι χαρακτηριστικά, τα τσουβάλια ζύγιζαν πενήντα κιλά και εγώ πήγαινα τριάντα.
Σε ένα από τα ξεφορτώματα είχα τόσο πολύ κουραστεί, πού με λυπήθη­κε ή γυναίκα του αφεντικού (Ώρα της καλή!), ή κυρά Δούλα. Την άλλη μέ­ρα με κάλεσε και με ρώτησε αν θέλω να φύγω από το χωριό και από τη δυ­στυχία και να πάω να μάθω γράμματα. Πέταξα από τη χαρά μου και της είπα: «Ποιος τυφλός δεν θέλει το φως του;» "Από δουλειές ήξερα. Τα γράμματα όμως τα είχα φορτώσει στον κόκορα.
Μ' έστειλε σε φροντιστήριο με τη συνδρομή και άλλων κυριών του χωριού. Παρακάλεσε και τους καθηγητές να με βοηθήσουν να πάρω το απο­λυτήριο της τρίτης τάξης του Γυμνασίου. Έτσι ήταν τότε. Ή ίδια είχε συ­νεννοηθεί και με τον αείμνηστο Μητροπολίτη Φθιώτιδος, τον Δαμασκηνό, τον φιλάνθρωπο, να με βοηθήσει. Πόσοι ευεργέτες!...
Ό Μητροπολίτης έδωσε μια σπουδαία λύση. Είπε στην κ. Λουλά να με στείλει στην Παρθενία, την Ηγουμένη του Μοναστηριού. Φρόντιζε και αλλά ορφανά, θα φρόντιζε και μένα. Έτσι, στις 5 Αυγούστου 1966, παραμονή της γιορτής του Μοναστηριού, νηστικός, σχεδόν γυμνός και ξυπόλητος, πηγαί­νω στο Μοναστήρι με τα πόδια, μια απόσταση 5 χιλιομέτρων. Ή Ηγουμέ­νη με καλοδέχτηκε και χωρίς πολλές κουβέντες και χωρίς να το καλοκαταλάβω, βρέθηκα σαν τον άσωτο υιό με καινούργια ρούχα και παπούτσια στην τραπεζαρία της Μονής για φαγητό.
Από εκείνη τη μέρα ή Γερόντισσα έγινε ή ΜΗΤΕΡΑ και εγώ το παιδί της. Τότε γνώρισα και τον μεγάλο μου ευεργέτη, τον ΓΕΡΟΝΤΑ! Τον άνθρωπο, πού έγινε το πρότυπο του πατέρα, του ιερέα, του πνευματικού. Τότε γνώρι­σα για πρώτη φορά τον άνθρωπο τον άκακο, τον ταπεινό, τον απλό, τον ελε­ήμονα, τον φιλάνθρωπο.
Αλήθεια, δεν θυμάμαι καμία φορά να υψώσει τη φωνή του! Καμιά φορά να διεκδικήσει κάτι για τον εαυτό του. Λίγα, ελάχιστα ρούχα διέθετε, αυτά πού του έδιναν οι μοναχές. Ποτέ, μα ποτέ, δεν στολίστηκε εξεζητημένα, φα­νταχτερά. Τον ανάγκαζαν πολλές φορές να φορέσει κάτι καινούργιο. Έκα­νε απόλυτη υπακοή στην Ηγουμένη. Έλεγε: «Ή Ηγουμένη είναι ή μάνα της Μονής. Ή Ηγουμένη έχει την ευθύνη. Αυτή είναι ο αρχηγός. Αυτή θα δώσει λόγο στον Θεό για το Μοναστήρι».
Ήταν αεικίνητος. Εργαζόταν συνεχώς. Όσο άντεχε, φρόντιζε τους κή­πους, τα παρτέρια, φύτευε δένδρα, έχτιζε πεζούλια, δεν ησύχαζε καθόλου. Όταν κατέβαινε στην Αθήνα, πήγαινε στο Μοναστηράκι και αγόραζε πα­λιά εργαλεία, με τα οποία έκανε επισκευές στο Μοναστήρι. Θα έλεγα πώς εκείνος ήταν ο ανακαινιστής της Μονής.
Όταν σταματούσε τις δουλειές, αποσυρόταν στο κελί του, ένα δωμάτιο γεμάτο βιβλία, εικόνες και κομποσκοίνια, και εκεί όλο διάβαζε. Διάβαζε την Αγία Γραφή από τη μετάφραση του Βάμβα. Διάβαζε τον Ευεργετινό και αλλά. Έλεγε και σε μένα να διαβάζω, γιατί το διάβασμα φωτίζει το νου. Έκανε και κομποσκοίνι με τις ώρες, πού νόμιζες ότι είναι φευγάτος σε άλλον κόσμο.
Όταν τέλειωσα την Εκκλησιαστική Σχολή Λαμίας, με φιλοξένησε εκείνο το καλοκαίρι στην Αθήνα, στο Παγκράτι, για να κάνω φροντιστήριο και να προετοιμαστώ για τις Πανελλήνιες. Εκεί, στην Αθήνα, γνώρισα τον Γέροντα πραγματικά. Εκεί είδα το μεγαλείο της ψυχής και συνάμα την απλό­τητα. Τη δόξα και την ταπεινότητα. Έτρωγε σχεδόν καθημερινά κολοκύθια νερόβραστα και, όταν ήθελε κάτι να μου πει, με τάιζε και μένα κολοκύθια και μου έλεγε: «Όταν τρώμε, δεν σκύβουμε πάνω στο πιάτο. Κρατάμε ίσιο το κορμί και κοιτάζουμε τους συνδαιτυμόνες».
Τον καιρό των Πανελληνίων ήρθε μαζί μου στη Θεσσαλονίκη για συμπαράσταση. Ύστερα πήγαμε για 15 μέρες στο Αγιον Όρος. Γυρίσαμε με τα πόδια ‘όλα τα Μοναστήρια κάτω από άθλιες συνθήκες εκείνο τον καιρό. Σε ένα Μοναστήρι, για στρωσίδια στρώσαμε εφημερίδες και ακουμπήσαμε να κοιμηθούμε. Πιο πολύ μείναμε στο αγαπημένο του Κουτλουμούσι, εκεί πού μόνασε για είκοσι ολόκληρα χρόνια. Μου γνώρισε και τον από παλιά φίλο του Γέροντα Πορφύριο, ο όποιος μου είπε ότι θα γίνω Ιερέας.
Είναι τόσα πολλά πού έζησα κοντά του, για τα όποια χρειάζεται χρόνος και χώρος πολύς για να τα γράψω. Θα αναφέρω ένα τελευταίο γεγονός, πού συνέβη λίγο πριν την αναχώρηση του.
Κάποια στιγμή, του συνέβη ένα επεισόδιο αναχώρησης. Τότε με κάλεσε ή Ηγουμένη, ή Γερόντισσα Γαλήνη, να τη βοηθήσω να τον ντύσουμε. Κάτι όμως μου έλεγε ότι δεν πέθανε και θα πρέπει να τον κοινωνήσω. Πήρα τη Θεία Κοινωνία, ανέβηκα στο κελί του και μόλις μπήκα στο δωμάτιο του, άνοι­ξε τα μάτια, κατάλαβε τι επρόκειτο να γίνει, έκανε το σταυρό του, κοινώνη­σε όπως πάντα με λαχτάρα και αναστήθηκε. Στη συνέχεια με όλες τις αδελ­φές και άλλους χριστιανούς, πού είχαν έρθει για να δούνε το τέλος, τελέ­σαμε το μυστήριο του Ευχελαίου, με αποτέλεσμα ο Γέροντας να επανέλθει στη φυσιολογική του κατάσταση και να ζήσει πάνω από ένα χρόνο ακόμη.
Στο διάστημα αυτό τον επισκέφθηκα πολλές φορές. Την τελευταία φορά όμως, λίγο πριν αναχωρήσει, με ανάγκασε να καθίσω στην καρέκλα του, το κάθισμα πού χρησιμοποιούσε ο ίδιος να κάθεται τον καλό καιρό, και μου είπε επιτακτικά: «Κάτσε εκεί, αυτό είναι δικό σου».
Βέβαια, τι εννοούσε «είναι δικό σου» δεν το κατάλαβα ακόμη. Ή δική μου ερμηνεία είναι απάντηση στον πόθο και στην αγάπη πού είχα και έχω για το μοναστηράκι μας. Στην επιθυμία να αξιωθώ κάποια στιγμή να γυρίσω πίσω και να προσφέρω το αντίδωρο της αγάπης και της ζωής. Να διακονή­σω εκεί, ελεύθερος από άλλες φροντίδες, όπως είχα ονειρευτεί όταν πότιζα με ιόν Γέροντα τα περιβόλια, τους κήπους, τα λουλούδια. Όταν άρμεγα τις κατσίκες, όταν τάιζα τις κότες. Όταν ανέβαινα στα πανύψηλα έλατα και φώ­ναζε ή Ηγουμένη. Να γυρίσω σπίτι μου, στο Μοναστήρι της Παναγιάς. Να ξαναζήσω εκείνες τις ομορφιές. Να ξαναγίνει ή Μονή Δαδιού ένας ευλογη­μένος τόπος, οπού θα ξαποσταίνουν οι στρατοκόποι της ζωής και τα ορφα­νά του κόσμου.
τι άλλο να γράψω για το Γέροντα! Για την οσιότητά του και για τα κα­τορθώματα του ας γράψουν και ας μιλήσουν οι άλλοι. Ό ίδιος ας μείνω μό­νο στα απλά, στα ανθρώπινα, στον άνθρωπο πατέρα Αμβρόσιο και να τον ευχαριστήσω από τα βάθη της καρδιάς μου για όλα όσα μου πρόσφερε.
Τον ευγνωμονώ και τον παρακαλώ εκεί πού βρίσκεται τώρα να εύχεται και για τους αδελφούς πού είμαστε ακόμη στο δρόμο...
Την ευχή σου, πολυσέβαστε Γέροντα.

ΓΙΝΕ ΕΝΑ ΖΩΝΤΑΝΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ……ΓΕΡΩΝ ΑΜΒΡΟΣΙΟΣ

ΤΟΥ ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΟΥ ΔΑΝΙΗΛ ΣΑΠΙΚΑ, ΠΤΥΧΙΟΥΧΟΥ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

Ο Αρχιμανδρίτης Αμβρόσιος Λάζαρης, Γέρων της Ί. Μ. Δαδιού Αμφίκλειας και πνευματικός μου πατέρας, με τον βίο και την πολιτεία του, μας δίδαξε τα πιο κάτω πνευματικά θέματα:

Αυταπάρνηση. Κάνε αυτό που ο Χριστός είπε σε όλους μας να κά­νουμε: Σταμάτα να ψάχνεις για τη δική σου ευχαρίστηση και τη δική σου ταυτότητα.
Να προσεύχεσαι. Καθώς πετάς μακριά σου τους κοσμικούς περισπασμούς, γύρνα στην προσευχή και την αληθινή στήριξη. Άλλα κα­τάλαβε ότι, μέχρι να μάθεις να εγκαταλείπεις τον εαυτό σου ολοκληρωτικά, να απαρνείσαι τις επιθυμίες σου και να ακολουθείς τον κανόνα της νοερής προ­σευχής, οι απαντήσεις στις προσευχές το πιθανότερο θα είναι φαντασιώσεις εκπλήρωσης των επιθυμιών σου και όχι του θελήματος του Θεού.
Να μελετάς. Διάβαζε και μελέτα σαν να εξαρτάται ή ζωή σου άπ' αυτό, διότι πράγματι έτσι είναι.
Να κατανοείς. Κατάλαβε την αγάπη. Κατάλαβε ότι ο μυστικός χριστιανισμός δεν άφορα στη γνώση για τη γνώση. Δεν είναι θέμα με­γάλης νοητικής ικανότητας. Δεν είναι θέμα ανταλλαγής επιχειρημάτων στο διάλογο με τους άλλους. Δεν είναι θέμα του να εκδηλώσεις την αγιότητα σου, για να τη δουν οι άλλοι και να θαυμάσουν. Δεν είναι θέμα οράσεων και εκστάσεων. Είναι απλά θέμα κένωσης του εαυτού και αγνής αγάπης. Για ν' αγκαλιάσει μία ψυχή με την αγάπη Του, ο Θε­ός δεν κοιτά το μεγαλείο της, αλλά το μεγαλείο της ταπείνωσης της.
Δες λοιπόν τον εαυτό σου σαν ένα τίποτα. Βάλε τον εαυτό σου στην υπηρεσία όλων. Δώσε όλα όσα έχεις και γίνε ένα ζωντανό πα­ράδειγμα αυτής της Θείας Χάρης και Δόξας, πού με τόση λαχτάρα επι­θυμείς. Νιώσε τον πόνο και τη θλίψη όλης της αμαρτίας πού υπάρχει στον κόσμο γύρω σου, αλλά μην ασχολείσαι με ό,τι κάνουν οι άλλοι - αντί γι' αυτό, εστίασε στο δικό σου πόθο για ταπεινή αγνότητα της καρδιάς. Διότι όπως ή αμαρτία είναι ή τιμωρία για την αμαρτία, ή αγά­πη είναι ή ανταμοιβή για την αγάπη.
Πάνω από όλες τις Χάρες και όλα τα δώρα του Αγίου Πνεύματος που ο Χριστός δωρίζει στους φίλους του, είναι ή Χάρη της υπέρβασης του εαυτού και ή θεληματική αποδοχή για την Αγάπη του Χριστού όλης της οδύνης, των τραυμάτων, της ταλαιπωρίας και της περιφρόνη­σης, διότι σε όλα τα άλλα δώρα του Θεού δεν μπορούμε να δοξα­στούμε, βλέποντας ότι δεν προέρχονται από εμάς, αλλά από το Θεό.
Άλλα στο σταυρό των δοκιμασιών και των θλίψεων μπορούμε να δοξαστούμε, διότι, όπως λέει πάλι ο Απόστολος, «Δεν θα καυχηθώ παρά μόνο στο Σταυρό του Κυρίου Ιησού Χριστού».
Είναι τόσο απλό, αλλά και τόσο απαιτητικό. Να γιατί θα δεις τόσοπολλούς «Χριστιανούς» να σε χαιρετούν κουνώντας το χέρι ευτυχισμένα, ενώ οδηγούν τα ακριβά τους αυτοκίνητα

Ο ΠΛΟΥΣΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΝΑΡΕΤΗ ΧΗΡΑ

Το αληθινό γεγονός πού καταγράφουμε έγινε γύρω στο 1940, πριν από την έναρξη του πολέμου.
Ένας ιερεύς ο παπα- Θεόδωρος κλήθηκε για να κοινωνήσει δύο χριστιανούς ετοιμοθάνατους. Έναν πλούσιο, σκληρό και φιλάργυρο και μια ενάρετη χήρα, πού μεγάλωσε μόνη της, με τιμιότητα και σωφροσύνη, σκληρό αγώνα και φτώχεια πολλή, εκείνα τα χρόνια, οκτώ παιδιά!!!
Ό παπα-Θεόδωρος πήρε μαζί τον διάκονο του, τον πατέρα Λαυρέντιο. Μπροστά ο νεωκόρος, στο πλάι ο διάκονος και ο ιερεύς με το άγιο Ποτήριο, ασκεπής και με τον Αέρα στους ώμους, (όπως εσυνηθίζετο τότε), πήγαν πρώτα στο σπίτι του πλούσιου, αλλά αυτός ούτε καν ήθελε να ακούσει για Θεία Κοινωνία! Μόνο φώναζε:
-Δεν είμαι εγώ για θάνατο!
Έγινε ένας διάλογος, όσο ήταν δυνατόν, μεταξύ του ιερέως και του άρρωστου, αλλά αυτός ήταν ανένδοτος, δεν ήθελε να κοινωνήσει.
Λέγει τότε ο διάκονος, ο πατήρ Λαυρέντιος:
-Πάτερ Θεόδωρε, μου δίνετε, σας παρακαλώ το άγιο Ποτήριο, να πάω να κοινωνήσω την ετοιμοθάνατη κυρία Μαρία και εσείς να συζητήσετε με τον ασθενή μέχρι να γυρίσω! και, εάν έχει πεισθεί, να τον κοινωνήσομε μετά;
-Να πας παιδί μου, με τις ευχές μου.
' Ο νεωκόρος μπροστά με το λαδοφάναρο και πίσω ο διάκονος με την Θεία Κοινωνία έφθασαν σε ένα φτωχικό σπιτάκι. Μπήκαν μέσα και είδαν γύρω από το κρεβάτι της κυρα-Μαρίας να παρευρίσκονται τα παιδιά, τα εγγόνια, οι λοιποί συγγενείς της και όλοι να κλαίνε για την υπέροχη αυτή μητέρα, γιαγιά και συγγενή.
Μόλις προχώρησε λίγο ο διάκονος, έμεινε ακίνητος! Τι είδε; Ανείπωτο θέαμα! Περικυκλωμένη δεν ήταν μόνο από ανθρώπους ή αγιασμένη αυτή ψυχούλα, αλλά και από δεκάδες Αγγέλους και Αρχαγγέλους, πού συνωστίζονταν μέσα στο δωμάτιο ποιος θα πρώτο-χαϊδέψει και ποιος θα πρώτο-απαλύνει και θα πρώτο-σφουγγίσει τον ίδρωτα αυτής της υπερευλογημένης μάνας!
και δεν ήταν μόνο αυτό!!! Ακριβώς πάνω από το κεφαλάκι της, στο προσκεφάλι της δηλαδή, ήταν ή Υπεραγία Θεοτόκος, ή οποία με ένα θεούφαντο μαντήλι της σκούπιζε τον ίδρωτα του πυρετού από το μέτωπο της. Τα δε χείλη της ετοιμοθάνατης ψιθύριζαν: «Χαίρε, Νύμφη ανύμφευτε».
και-ω του θαύματος- όλοι οι Άγγελοι έπεσαν "μπρούμυτα" και προσκύνησαν το εισερχόμενο πανάγιο Ποτήριο πού είχε μέσα το τίμιο Σώμα και το Αίμα του Κυρίου! Όλες οι Αγγελικές Δυνάμεις!
και ή Ύπεραγία Θεοτόκος, κατά έναν ακατάληπτο τρόπο, ασπάσθηκε το άγιο Ποτήριο και οδήγησε τον διάκονο να κοινωνήσει την ετοιμοθάνατη.
Μετά τη Θεία Κοινωνία οι Άγγελοι πήραν, την ψυχή αυτής της ευλογημένης μάνας, την παρέδωσαν στα χέρια της Παναγίας και όλοι μαζί ανήλθαν στον Ουρανό.
Άστραψε ο τόπος, μοσχοβόλησε το δωμάτιο και ο διάκονος με φόβο και χαρά απερίγραπτη και αγαλλίαση έφυγε...και επέστρεψε στο σπίτι του πλουσίου... Μπήκε μέσα και τον κατέλαβε ρίγος! γιατί γύρω από το κρεβάτι, του φιλάργυρου αυτού ανθρώπου, βρίσκον­ταν εκατοντάδες δαίμονες, οι όποιοι με τρίαινες φοβερές κατατρυπούσαν το σώμα του σε διάφορα σημεία: στα γόνατα, στα πόδια, στα χέρια, στις παλάμες, στην κοιλιά, στο λάρυγγα, στα μάτια, στο κεφάλι...Με όσα μέλη αμάρτησε, πάνω σ' αυτά τρυπούσαν οι δαίμο­νες. Ούρλιαζε, φώναζε ο ταλαίπωρος πλούσιος.
Παρέδωσε το άγιο Ποτήριο τρέμοντας, στα χέρια του ιερέως, ο διάκονος, και από τον τρόμο του λιποθύμησε...
Ό ιερεύς εις μάτην προσπαθούσε να πείσει τον πλούσιο να "ετοιμαστεί" για το τέλος! Αυτός τίποτα! Πέθανε τελικά χωρίς Θεία Κοινωνία και χωρίς Εξομολόγηση.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ. ΓΝΩΣΙΣ ΚΑΙ ΒΙΩΜΑ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΠΙΣΤΕΩΣ. ΠΡ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ

Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΟΥ Π. ΣΥΜΕΩΝ ΑΓΙΟΡΕΙΤΗ

Υπάρχει μια συγκλονιστική μαρτυρία από έναν Αγιορείτη, τον πατέρα Συμεών, πού κατάγεται από το Περού.
Όταν ήταν μικρός, ή μητέρα του στο Περού του έλεγε:
-Εσύ, όταν θα μεγαλώσεις, θα φορέσεις μαύρα. Δεν ξέρω τι θα είναι αυτά τα μαύρα. Θα ζήσης σ' ένα μέρος, πού δεν θα είναι νησί, και μόνο με βάρκα θα πηγαίνεις εκεί.
Μεγάλωσε, σπούδασε και γύρισε όλον τον κόσμο. Πήγε και στο Παρίσι, εκεί γνώρισε έναν' Ορθόδοξο μοναχό, και ελκύστηκε στην Ορθοδοξία, γιατί ήταν παπικός.
Ταξίδεψε στο Άγιον Όρος κι εκεί ο Θεός έκαμε το θαύμα του! Βαπτίσθηκε, έγινε μοναχός με το όνομα Συμεών και αργότερα ιερεύς.
Ύστερα από αρκετά χρόνια, πήγε στην πατρίδα του, στο Πε­ρού, όπου κατήχησε και βάπτισε την μητέρα του σε μια λίμνη. Τρεις φορές την έπιασε, την βούτηξε μέσα στο νερό και την σή­κωσε. Μετά την τρίτη ανάδυση, σηκώθηκε ή μητέρα του ψηλά και φορούσε έναν ωραιότατο λευκό χιτώνα, έμεινε για μια στιγμή ακί­νητη... κι ύστερα έπεσε κάτω και λιποθύμησε.
Τα αδέλφια του, όρμισαν να τον λυντσάρουν γιατί νόμισαν ότι τη μάνα τους την έπνιξε ο αδελφός τους, ο καλόγερος. Μόλις όμως πλησίασαν κοντά, άρχισε να σηκώνεται ή γυναίκα και είπε τα έξης:
-Μετά την τρίτη κατάδυση και ανάδυση, όταν σηκώθηκα, άστρα­ψε όλος ο τόπος και γέμισε όλος από φως, μια υπέρλαμπρη φωτο­χυσία. Αυτό το φως με έντυσε με ενδύματα ολόχαρο, ολόφωτε ίνα, ολόλαμπρα. Αυτό το φως μπήκε και μέσα μου, με πλημμύρισε ολό­κληρη, με έπνιξε, με κατέφαγε, με εξαύλωσε, μέσα και έξω και με έκανε κυριολεκτικά φωτοφόρο.
Ήταν δε τόσο δυνατό το φως και τόσο δυνατή ή συγκίνησης πού την κυρίευσε από αυτήν την πλημμύρα της φωτοχυσίας, πού δεν άντεξε και λιποθύμησε. Αυτά τα διηγείτο ο ίδιος ο πατήρ Συ­μεών, σε ευλαβείς προσκυνητές.
Να τα θαύματα, πού γίνονται στο Μυστήριο του αγίου Βαπτί­σματος.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ. ΓΝΩΣΙΣ ΚΑΙ ΒΙΩΜΑ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΠΙΣΤΕΩΣ. ΠΡ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΟΣΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΓΟΥΜΕΝΙΣΣΑΣ

Ο ΑΓΙΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΤΟΥ OSTROG

Ο Άγιος Βασίλης του Ostrog (Serbian: Свети Василије Острошки, Sveti Vasilije Ostroški) είναι άγιος στην Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία Ήταν Επίσκοπος Zahumlje στο Ερζεγοβίνη. Γεννήθηκε στην Popovo Selo, Ερζεγοβίνη στις 12 Δεκεμβρίου 1610, και έγινε μοναχός στο μοναστήρι της Κοίμησης Tvrdoš κοντά στο Τρέμπινιε.
Τον διακατείχε μεγάλη ταπεινοφροσύνη με αποτέλεσμα να μην ζητά να καταλάβει μεγάλα εκκλησιαστικά αξιώματα. Λόγω τις ευλάβειας του και παρά την θέληση του εξελέγη Μητροπολίτης Zahumlje και Skenderia . Μετά το θάνατό του το 1671 ήταν θαμμένος στο Ostrog Μονή που είχε ιδρυθεί στο Μαυροβούνιο, καθώς και ο τάφος ήταν μέσα σε μια σπηλιά-εκκλησία .
Γρήγορα έγινε ένας τόπος προσκυνήματος για τους Χριστιανούς (και των Ορθόδοξων και ρωμαιοκαθολικών) και οι μουσουλμάνοι που από τις εκθέσεις των συμβαίνουν θαύματα με την μεσολάβηση του αγίου. Το Μοναστήρι της Ostrog είναι πλέον ένα από τα μεγαλύτερα προσκυνήματα στα Βαλκάνια, καθώς συγκεντρώνουν μεγάλο αριθμό προσκυνητών ιδιαίτερα την Πεντηκοστής. Ο Άγιος Βασίλειος του Ostrog εορτάζει στο σερβικό ημερολόγιο στις 29 του ΑΠΡΙΛΗ.

ΤΑ ΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ-ΤΟ ΙΕΡΟ ΒΗΜΑ

Μέχρις εδώ εξετάσαμε τα εις τον κυρίως Ναόν ευρισκόμενα. Και τώρα ας εισέλθωμεν εντός του Ιερού Βήματος εις τα Αγια των Αγίων.
Ότι βλέπομεν εδώ, αντικείμενα Και σκεύη, σχεδόν όλα, μας ενθυμί­ζουν την Γέννησιν, τήν Ζωήν, το Έργον, το Πάθος Και την Ανάστασιν του Κυρίου.
Αριστερά βλέπομεν μίαν μεγάλη αχιβάδα.
Και έτσι λέγεται· Αχι­βάδα . Ό χώρος αυτός συμβολίζει την Θεοτόκο. Αυτό μας λέγει εις τον «Ακάθιστον Υμνον» ο Ρωμανός ο Μελωδός: «Ευρύχωρον σκήνωμα του Λόγου χαίρε, Άχραντε κόχλος (Αχιβάδα) ή τον θείον Μαργαρίτην προαγάγουσα». Ήτοι, εσύ Παναγία Άχραντε, είσαι ή ευρύχωρος Και μεγάλη κατοικία του Λόγου του Θεού. Χαίρε εσύ οπού είσαι Κό­χλος , ή Αχιβάδα εκείνη ή οποία μας έφερε Και μας προσέφερε τον θείον Μαργαρίτην, δηλαδή τον Χριστόν.
Ακόμη το μέρος αυτό συμβολίζει το Σπήλαιον, στο οποίον εγεννήθη ο Χριστός. Εκεί υπάρχει το άγιον Δισκάριον (θα αναφερθώμεν κατωτέρω εις όλα τα ιερά σκεύη).
Το Δισκάριον εικονίζει την Φάτνην.
Υπάρχει ο Αστερίσκος.
Αυτός εικονίζει τον Αστέρα, ο όποιος οδή­γησε τους Μάγους.
Υπάρχει ή Λόγχη, ή οποία εικονίζει την λόγχην εκείνη με την οποίαν εξεκέντησαν την Παναγίαν Πλευράν του Κυρίου Και εξήλθε αίμα Και ύδωρ.
Υπάρχει ο Σπόγγος, ο όποιος δηλοί τον σπόγγον εκείνον με τον όποιον πότισαν χολήν Και όξος τον Κύριον επί του Σταυρού.
Υπάρχει ή αγία Λαβίδα.
Αυτή είναι ένα κουταλάκι, σχεδόν επίπεδο άνευ κοιλώματος διότι εάν έχει κοίλωμα δεν είναι εύκολο στην μετάδοσιν. Και αυτό πρέπει να το προσέχουν πολύ οι ιε­ρείς.
Εις το έκτον κεφάλαιο του Ησαίου αναφέρεται ένα σπουδαίων όράμα, το όποιον είδε ο Ησαΐας. Είδε τον Κύριον εις ένα μεγάλο Και υψηλό θρόνο καθήμενο Και γύρω του υπήρχε πλήθος αγγέλων.
Εις το βάθος υπήρχε μία μεγάλη πυρά, φωτιά.
Πλησιάζει, προς αυτήν, λέ­γει ένα Χερουβείμ, ένας Άγγελος Και λαμβάνει, πιάνει έναν άνθρακα, ένα κάρβουνο αναμμένο με μίαν λαβίδα Και εγγίζει με αυτό το αναμμένο κάρβουνο, τα χείλη του Ησαίου, Και κατ' αυτόν τον τρόπον εκαθαρίσθη από τάς αμαρτίας του ο προφήτης.
Ή λαβίς λοιπόν εκείνη προεικόνιζε την Παναγίαν ή οποία μας έφερε τον άνθρακα Χριστόν, τον όποιον δεχόμεθα Και περικαθαίρει τάς αμαρτίας ημών. Αυτό ανα­φέρεται εις ένα ύμνο τον όποιον ψάλλει ή Εκκλησία μας εις την εορτή της Υπαπαντής, 2 Φεβρουαρίου όπου λέγει: «Ή Λαβίς ή μυστική, ή τον Άνθρακα Χριστόν συλλαβούσα εν γαστρί συ υπάρχεις Μα­ριάμ».
Εις την κόγχην της Προθέσεως υπάρχει ακόμη το Άγιον Ποτήριον, το όποιον δήλοι το ποτήριον εκείνο της Μ. Πέμπτης με το όποιον κοινώνησε τους Μαθητάς του ο Κύριος.
Υπάρχει το Ειλητόν, ένα ύφασμα τετράγωνο το όποιον συμβολίζει την Σινδόνα.
Υπάρχει ο Αήρ.
Αυτό είναι ένα άλλο κομμάτι υφάσματος το όποιον εικονίζει την πέτρα, τον λίθο του Παναγίου Τάφου.
Εις το κέντρο του ιερού Βήματος ευρίσκεται ή Αγία Τράπεζα. Αύτη συμβολίζει:
α' την τράπεζα του ανωγείου εκείνου του Μυστικού Δείπνου,
β' τον φρικτό Γολγοθά και
γ' τον Πανάγιο Τάφο του Κυ­ρίου .
Επάνω εις την άγίαν τράπεζα ευρίσκεται μονίμως το Σώμα του Κυρίου εις θήκην εκ χρυσίου ονομαζόμενο Αρτοφόριο.
Το Σώμα αυτό προέρχεται από τον καθαγιασμό της Μ. Πέμπτης Και φυλάσσε­ται δια τάς εκτάκτους περιστάσεις, δηλαδή δια αιφνίδιους θανάτους των πιστών. Επάνω εις την Αγίαν τράπεζα υπάρχει το Αντιμήνσιον.
Το Αντιμήνσιον είναι ένα τεμάχιο υφάσματος, χρώματος βυσσινί, 80χ 50 πό­ντους περίπου, καλώς διασκευασμένων με κεντημένας παραστάσεις, την Σταύρωσιν, την Αποκαθήλωσιν Και αλλάς. Φέρει δε Και τεμάχιο Λειψάνου Αγίου τινός.
Το Αντιμήνσιον αυτό εγκαινιάζεται ομού κατά την ώραν των εγκαι­νίων του Ιερού Ναού.
Το Αντιμήνσιον υπάρχει μονίμως επάνω εις την Αγίαν τράπεζα Και οσάκις τελείται Θ. Λειτουργία εφαπλεί -απλώνει- τούτο ο Ιερεύς εις το κέντρο της Αγίας Τραπέζης Και επάνω εις αυτό τοποθετούνται τα Τίμια Δώρα, κατά την μεγάλη λεγόμενη είσοδον τούτων, δια της Ωραίας Πύλης. Άτινα Και μετουσιούνται, μετά ταύτα εις Σώμα Και Αίμα Χριστού.
Το Άντιμήνσιον χρησιμεύει εις το έξης:
Προκειμένου να τελεσθεί θεία Λειτουργία είναι απαραίτητο να πα­ρίσταται εις αυτήν Επίσκοπος άνευ του οποίου δεν τελείται Θεία Λει­τουργία ποτέ.
Επειδή όμως δεν είναι ποτέ δυνατόν να παρίσταται ο Μητροπολί­της εις όλους τους Ναούς, δια την τέλεσιν της Θ. Λειτουργίας, χρησι­μοποιούν το Άντιμήνσιον αυτό οι ιερείς, το όποιον εκπροσωπεί τον Επίσκοπο. Διό Και άνευ αυτού δεν τελεί ουδείς Ιερεύς ποτέ Θ. Λειτουργία.
Το Άντιμήνσιον χρησιμοποιείται ακόμη προκειμένου να τελεσθεί Θ. Λειτουργία εις την ύπαιθρο -εν ώρα ανάγκης- ή εις Στρατόπεδο, ή εις Νοσοκομείων, ή εις πλοία Και αλλαχού.
Το Άντιμήνσιον μετά το πέρας της θ. Λειτουργίας φυλάσσεται Και πάλιν επάνω εις την Αγίαν τράπεζα, καλυπτόμενον δια του Ιερού Ευαγγελίου.
Υπάρχει ακόμη ή επτάφωτος Λυχνία.
Ενθυμίζει εκείνη την οποίαν είχε παραγγείλει ο Θεός εις τον Μωυσήν να κατασκευάσει εις τον πρώτον εκείνον Ναόν.
Όπισθεν της Αγίας Τραπέζης υπάρχει μονίμως ο Τίμιος Σταυρός μετά του Εσταυρωμένου ύπενθυμίζων συνεχώς τον Γολγοθά.
Και επάνω εις την κόγχην του Ιερού δεσπόζει ή είκών της Παναγίας μας ή «Πλατυτέρα». Ή ελπίς πάντων των χριστιανών.
Εντός του ιερού υπάρχει ακόμη Και το θυμιατήριον.
Αυτό εικονί­ζει δογματικάς αληθείας της πίστεως μας.
Ήτοι αί τέσσαρις αλύσεις εικονίζουν τους τεσσάρας Ευαγγελιστάς.
Τα δώδεκα κουδουνάκια συμβολίζουν τους δώδεκα Αποστόλους οι όποιοι αφύπνισαν με το κή­ρυγμα των την ανθρωπότητα.
Το κάτω κοίλωμα εικονίζει την Θεοτόκο.
Ή φωτιά τον Χριστόν.
Το θυμίαμα το Άγιον Πνεύμα.
Το άνω κοίλωμα εικονίζει τον ουρανό Και τον Θεόν Πατέρα.
Και τέλος, έχει Και εις το επάνω μέρος τον Σταυρόν του Κυρίου.
Άλλο ιερόν αντικείμενο είναι τα λεγόμενα «Δίκηρα» Και «Τρίκηρα»-
Αυτά χρησιμοποιούνται όταν χοροστατεί εις τάς ακολουθίας Και δη εις την Θείαν Λειτουργία Επίσκοπος.
Από αυτά το μεν Δίκηρον συμβολίζει τάς δύο φύσεις του Χριστού, το δε τρίκηρον την Παναγία Τριάδα.
Αυτά λοιπόν τα ιερά σκεύη Και σύμβολα, καθώς Και αλλά μικρό­τερα, υπάρχουν εις το ιερόν Βήμα. Τίποτα δεν είναι περιττόν εις τον Ναόν Και τίποτα δεν έχει τοποθετηθή άνευ λόγου Και μελέτης εντός αυτού.

ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ ΤΟΥ ΤΑΥΓΕΤΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΟΡΤΗ ΤΟΥ ΠΡΟΦΗΤΗ ΗΛΙΑ

THE MONASTERY DECANI SERBIA

Η ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ DECANI βρίσκεται στο δυτικό τμήμα που διοικεί ο ΟΗΕ στη σερβική επαρχία του Κοσσυφοπεδίου και METOHIA,
Χτίστηκε μεταξύ 1327 και 1335 από τη σέρβο βασιλιά STEPHEN DECANI και ήταν αφιερωμένο στην Ανάληψη του Κυρίου. Το μοναστήρι είναι στη γραφική κοιλάδα του ποταμού BISTRICA και περιβάλλεται από τα βουνά και τα δάση της οροσειράς PROKLETIJE. Είναι το μεγαλύτερο και καλύτερα διατηρημένο μεσαιωνικό μοναστήρι στη Σερβία. Κατά την πολυτάραχη ιστορία της Μονής ήταν ένα σημαντικό πνευματικό κέντρο με καλλιτεχνική και πνευματική δραστηριότητα. Αν και το μοναστήρι υπέστη ζημιές από την τουρκική κατοχή, η εκκλησία έμεινε πλήρως διατηρημένα με όμορφες αγιογραφίες του 14ου αιώνα. Σήμερα, μια νεαρή αδελφότητα των 30 μοναχών ζει στη μονή συνεχίζοντας την παλιά παράδοση αιώνων του παρελθόντος. Η αδελφότητα έχει αναπτύξει διάφορες δραστηριότητες: Ξυλογλυπτική, Αγιογραφία, εκδόσεις βιβλίων και δραστηριοποιείται επίσης στην Ιεραποστολή. Η όμορφη μοναστική υπηρεσίες εξυπηρετούνται σύμφωνα με το τυπικό του Αγίου Όρους. Η Μονή έχει επιβιώσει μετά τον πόλεμο του Κοσσυφοπεδίου (1998-2000) και η Αδελφότητα σήμερα ως ένα απομονωμένο νησί μεταξύ Σερβικής Ορθοδοξίας και εχθρικό Αλβανών του Κοσσυφοπεδίου μουσουλμανικού πληθυσμού. Το μοναστήρι επιβιώνει μόνο χάρη στην προστασία των ιταλικών δυνάμεων που έχουν μπλοκάρει κάθε πρόσβαση προς το μοναστήρι. Εκτός από όλα αυτά η Μονή εξακολουθεί να προσελκύει πολλούς επισκέπτες από τη διεθνή αποστολής των Ηνωμένων Εθνών και την ΚFOR. Χάρη στην ΚFOR και με στρατιωτική συνοδεία περιστασιακά επισκέπτονται τη Μονή και προσκυνητές των Σέρβων από το Κοσσυφοπέδιο και την Κεντρική Σερβία.

MONT ATHOS LA REPUBLIQUE DES MOINES