Περί των αφωρισμένων της Λαύρας ολίγα.

Το τοπωνύμιο όμως είναι σε πληθυντικό «Αφωρισμένοι». Σήκωσα αυθόρμητα και τούτη τη φορά τα μάτια μου προ τις δύο σπηλιές εκεί, στα ψηλά και καταμεσίς περίπου τού κάθετου γκρεμού, και παρατηρούσα τα στόμιά τους. Να ήταν μεγάλο, και πόσο άραγε, το βάθος και το εύρος τους; Και να πάλι στο νου μου ή τοπογραφική θεώρησις και διάστασις των πολλών εκδόσεων και πλειόνων παραποιήσεων της διηγήσεως, πού αναφέρεται στην επέλαση των οργάνων τού πάση θυσία την ένωση των Εκκλησιών έπιδιώξαντος αυτοκράτορας Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου (1259-Έ2) και των εμπίστων κληρικών τού λατινόφρονος Πατριάρχου Ιωάννου ΙΑ' τού Βέκκου (1275-Έ2), πού και στους αγιορείτες θέλησαν να την επιβάλουν έστω και με την βία.

Δέχθηκαν, λέει, στην Λαύρα με τιμές τούς έξαρχους τού Βέκκου και την αυτοκρατορική κουστωδία. Μια έκδοσις υποστηρίζει ότι ή αποστολή ήταν πολυπληθής και προΐσταντο αυτοπροσώπως ό Αυτοκράτωρ με αξιωματούχους και ό Πατριάρχης πλαισιούμενος από αρχιερείς και από άλλους κληρικούς. Και πώς οι Λαυριώτες διαιρέθηκαν στα δύο, αφού οι μεν υπέκυψαν και δέχθηκαν την ένωση, οι δε εναντιώθηκαν και εγκατέλειψαν το Μοναστήρι. Και ότι έγινε συλλείτουργο στο Καθολικό. Όταν όμως ήρθε ή ώρα τους και πέθαναν εκείνοι οι προϊστάμενοι ιερομόναχοι, πού συμπροσευχήθηκαν με τούς παπόφρονας και ιερούργησαν μαζί τους, και ακολούθησε, μετά απ' τον καθιερωμένο χρόνο, ή εκταφή τους για την μεταφορά των οστών τους στο κοινό οστεοφυλάκιο, βρέθηκαν άλιωτοι, κατάμαυροι και τυμπανιαίοι. Τούς ξανάθαπταν, τούς ξέθαπταν, τούς ξανάθαπταν, τούς ξέθαπταν, πάντοτε σε διαφορετικά και πάντοτε σε κρύφια μέρη, μη και μαθευτεί ή θεοσημία και γίνη ρεζίλι ή Λαύρα, και πάλι και πάλι, και τα ίδια. Τότε αποφάσισαν την μεταφορά τους έως έδώ, τούς πέταξαν μέσα και έκτισαν τα στόμια των σπηλαίων, για να μη τούς βλέπει κανένας.

Ή άφιξις της ορδής εκείνης στο Άγιονόρος είναι αναμφισβητήτως με- μαρτυρημένη και με παλαιά γραπτά. Τα θύματά της στο Πρωτάτο, στην Ιβήρων, στο Βατοπαίδι και στους Ζωγράφου τιμώνται έορταστικώς και πανηγυρικώς ως οσιομάρτυρες στις αντίστοιχες Ιερές Μονές. Ό δε άγιος Νικόδημος ό Αγιορείτης είναι σαφέστατος στην ακολουθία πού συνέταξε προς τιμήν των. [Κυριακή επομένη τής των Αγίων Πάντων «επειδή ήλεγξαν κατά πρόσωπον ως αιρετικούς, τόσον τον Λατινόφρονα βασιλέα Μιχαήλ τον Παλαιολόγον, όσον και τον Λατινόφρονα Βέκκον τον Πατριάρχην»].

Μώμος προσάπτεται και στους Ξηροποταμινούς, πού δέχθηκαν τούς παπόφρονας και λόγος γίνεται για το θαύμα πού ήκολούθησε την Τεσσαράκοντα αγίων Μαρτύρων, πού μ' εκείνο τον τρόπο φανέρωσαν την άπαρέσκειά των.

Πουθενά όμως σε παλαιό Κώδικα και σε μεταγενεστέρων χρόνων σοβαρό κείμενο δεν μπόρεσα να βρω έπαληθευόμενα τα μεταθανάτια δεινοπαθήματα των σωμάτων των «άφωρισμένων» προϊσταμένων της Λαύρας την παράταξί τους κυρίως επί αιώνες (και μέχρι τα τέλη του 19ου κατά τούς ζηλωτάς !!!) στον νάρθηκα του κοιμητηρίου προς θέα παραδειγματική, και την κατάχωση τους, επί τέλους, στις σπηλαιότρυπες αυτές, πού έβλεπα για πολλοστή φορά και τώρα κατέναντί μου.

Πρόσφορο ήταν το υλικό στα στόματα και στην φαντασία των ακραίων ζηλωτών, όταν το παλαιοημερολογίτικο κίνημα ολοένα και περισσότερο φούντωνε από του 1923 και εντεύθεν. Πήραν την ιστορική καταβολή του, την μυθόπλασαν, την εξάμβλωσαν και την προσωποποίησαν σε δύο ή τρεις (άλλοι τούς ανεβάζουν σε επτά και κάποιοι σε ένδεκα) «άφωρισμένους» (από ποιούς αρχιερείς ή σύνοδο άραγε;), τούς οποίους ως μορμολύκεια ή και ως μορμοδαιμόνια έκφοβιστικά επέσειαν προ και εναντίον των αγιορειτών εκείνων πού εξακολουθούσαν να έχουν σχέσι και εκκλησιολογική κοινωνία με εκείνες τις επί μέρους Εκκλησίες πού άποδέχθηκαν το νέο ημερολόγιο.

Και τί δεν έχω ακούσει ανά την οσονούπω συμπληρωμένη πεντηκονταετία μου στο Όρος για τούς δυστυχείς, αν όντως είναι υπαρκτά πρόσωπα και επομένως στην κρίσι του Θεού παραδεδομένα. Ότι και στην φωτιά τούς έριχναν αλλά δεν καίγονταν, σε μαρτυρία της βέβηλου πράξεώς των. Ότι τα μάτια τους ορθάνοιχτα και γουρλωμένα παραμένουν ότι τα γένια τους άσχημοφόρμισαν και επέτειναν το θέαμα της φρίκης•

ότι τα μαλλιά τους εύθυτέντωσαν σαν των σκαντζόχοιρων- ότι τα νύχια τους με το γάμψωμά τους τρύπησαν τις παλάμες τους αρκετές φορές έως τώρα, και ποιός ξέρει πόσες είναι οι συστροφές και πόσο μεγάλες οι νυχοκουλούρες, αφού εξακολουθούν... να μεγαλώνουν ακόμα ότι και χαλκέντεροι κατάντησαν αφού, όταν κάποιος αποφάσισαν το χάσκον στόμα τους πετάξει λιθαράκι, ακούει ύστερα το θόρυβο και τα κουδουνίσματα του, έως ότου κάπου σκαλώσει ή κατακαθίσει. Και σχετικά βιβλιαράκια «εκπόνησαν» και κυκλοφόρησαν οι φανατικότεροι των ζηλωτών με ανάλογο υλικό, και με σκιτσοζωγραφιές μάλιστα των «αφωρισμένων» τέτοιες, πού οι αναγνώστες να τις εκλαμβάνουν ως φωτογραφίες - ντοκουμέντα.

(Και δη ό Ρουμανικής καταγωγής μοναχός Αρσένιος Κοτέας. Ό αγιογράφος παπά Διονύσιος (Αλκιβιάδης Αγαθοκλής του Αλκιβιάδου εκταφή Λόφου Λεμεσού Κύπρου, γεν.1886, προσελ. 1951, κουρ. 1953, κοιμ. 1965) Άγιαννανίτης, τής καλύβης του Αγίου Σεραφείμ, καθ` ύπόδειξι και περιγραφές του πρώτου, κατασκεύασε τα φρικιαστικά πορτραίτα. Αλλά ό καημένος, μετά την κυκλοφορία των, έδειχνε πολύ προβληματισμένος, και, περί το τέλος του βίου του, εξομολογείτο τούς λογισμούς τής μεταμελείας του.

Φόβος και τρόμος έπιανε και τα δικά μας άγια και ευκολόπιστα γεροντάκια, οσάκις εμείς, καλογέρια ακόμη, από περιέργεια περισσή για το θέμα, προκαλούσαμε και ανοίγαμε συζήτησι. Και να ή ντροπή για τούς προκατόχους τους προϊσταμένους, πού τούς αζυμίτας και αιρετικούς παπικούς έμπασαν στο Καθολικό, και λειτούργησαν και μαγάρισαν τα ιερά μας και να και ή λύπη τους για τον αφορισμό, το τυμπάνισμα και τον κολασμό τους. Το κάναμε ιδίως τότε πού μας ερέθιζε και ή έπικαιρότης. Ήταν τότε πού, εξ αιτίας των προσπαθειών του Πατριάρχου Αθηναγόρου για επαφές και διάλογο με την Δυτική Εκκλησία, και δη των ιστορικών συναντήσεων και συμπροσευχών του και με τον ίδιο τον πάπα, δεν έμεινε ασκανδάλιστος κανένας αγιορείτης.

Με πολλή προσοχή και διακριτικότητα με κράτησε ό Γέρο Θεόφιλος στο Καθολικό μετά την απόλυση ενός εσπερινού, του όποιου είχε προηγήθη σχετική συζήτησις μαζί του, και κατέληξε με την απειλητική αναφορά του στους «αφωρισμένους». Και στρέφοντας την σεβάσμια κεφαλή του δεξιά και αριστερά, μη και τον ακούσει άλλος, με δέος άπλωσε το χέρι του και μου έδειχνε προς τούς τοίχους, τις αψίδες και τούς τρούλους, επεξηγώντας κατηχητικά:

- Βλέπεις το σκοτείνιασμα και το μαύρισμα των αγίων; Αυτό έγινε στο συλλείτουργο εκείνο με τους παπικούς. Έδειξε ό Θεός, πέρα απ' τα άλλα πού συζητήσαμε, και τούτο το σημείο αμέσως, για να παραδειγματίση τούς παραβάτες και να συνέτιση τούς μετέπειτα, να μη ξανακάνουν τα ίδια. Προσοχή, παιδί μου, γιατί δεν τα θέλει ό Θεός τα συλλείτουργα, τις συμπροσευχές και τα συνμνημόσυνα με τούς αιρετικούς.

- Γέροντα, όλοι γνωρίζουμε ότι δεν τα θέλει όλα αυτά ό Θεός και ότι οι Ιεροί κανόνες ούτε την απλή συμπροσευχή επιτρέπουν με αιρετικό στον κληρικό ή και στον απλό πιστό. Αλλά τί είναι αυτά πού μου λες για το μαύρισμα των τοιχογραφιών; Δεν βλέπεις τί γίνεται στις μεγάλες γιορτές, πού όλοι οι πολυέλεοι, τα πολυκάνδηλα, τα μανάλια, τα δρακόντια είναι αναμμένα, και τυχαίνουν και φορές -όπως στα μνημόσυνα, στην Μεγαλοβδομάδα και το Πάσχα- πού δεν μένει κανείς πού να μη κρατεί λαμπάδα στο χέρι, και λαμπαδιάζουν όλες και πιάνεται ό λαιμός μας απ' την καύτρα και σαν αρχίσουν οι εκκλησιαστικοί το σβήσιμο, σχεδόν δεν μπορούμε να δούμε ό ένας τον άλλο απ' την κάπνα;

- Όχι, όχι, παιδί μου, μη λες τέτοια πράγματα ορθολογιστικά, γιατί αμαρτάνεις. Τότε μαύρισαν οι τοιχογραφίες.

Δεν άντεξα περισσότερο την αφέλεια τού Γέροντα και είπα:

- Γέροντα, με όλο τον σεβασμό πού τρέφω στο πρόσωπο σου, θα τολμήσω να 'πω ότι σύ αμαρτάνεις υποστηρίζοντας τέτοια πράγματα, πού τα απεχθάνεται ή αλήθεια.

Λυπήθηκα, βέβαια, πού αλλοιώθηκε ή μορφή του προσώπου του αμέσως, αλλά συνέχισα:

- Ξέρεις, Γέροντα, πότε ήρθαν στο Όρος και στην Λαύρα μας του Παλαιολόγου και του Βέκκου οι απεσταλμένοι και πότε έγιναν απ' τον Θεοφάνη μας τούτες οι τοιχογραφίες; Γύρω στα 1275 οι πρώτοι, γύρω στα 1540 τούτες. Δηλαδή διαφορά και απόστασης κάτι παραπάνω από διακόσια εξήντα χρόνια έτσι για να τα υπολογίσουμε πολύ πρόχειρα και χονδρικά χονδρικά.

Τα έχασε ό παππούλης και έδειξε πολύ στενοχωρημένος. Βημάτισε προς τα στασίδια του χορού και κάθισε σε ένα.

- Να με συγχώρεσης, Γέροντα, πού σε στενοχώρησα, αλλά είναι ανάξιο της πολυχρονίου θητείας σου στην Λαύρα έτσι αβασάνιστα να υποστηρίζεις, και με επιμονή μάλιστα, ανακρίβειες και παραλογισμούς, νομίζοντας, καλοπροαίρετα οπωσδήποτε, πώς προσφέρεις υπηρεσία στην Εκκλησία και στην πίστη μας, αναμένοντας μάλιστα, αφελώς και μακαρίως, και μισθό απ' το Θεό γι' αυτό σου το φρόνημα και το έργο.

- Εσύ να με συγχώρεσης, παιδί μου αλλά πονώ τώρα, γιατί δεν ξέρω πώς μπορούν να με συγχωρέσουν οι χιλιάδες ίσως προσκυνητών πού πέρασαν απόλυση 'δώ και πού θα έτυχε εγώ να τούς ξεναγήσω, κατά τα τόσα μου χρόνια στην Λαύρα.

Εξακολουθούσα να κοιτάζω προς τα σπήλαια και προσπαθούσα να

διακρίνω τρύπες και σημεία πού θα ήταν δυνατόν να χώσω τα πόδια μου, και σχισμάδες ή έξοχές απ' τις όποιες θα μπορούσα να κρατηθώ σε προσπάθεια ν' ανέβω έως εκεί επάνω. Δεν τόλμησα καν να αποπειραθώ, γιατί ήταν μεγάλα, λεία και γλιστερά τα μεσοδιαστήματα, και τόσο τρελός δεν ήμουν. Με σκανδάλιζε ωστόσο και με προβλημάτιζε ένα είδος ξερολιθιάς στο αριστερό μέρος του ανοίγματος του ενός, πού σαν να έμοιαζε πώς ανθρώπινα χέρια το είχαν κτίσει.

Γνώρισε πάντως και φοβερούς σεισμούς ανά τούς αιώνες ή χερσόνησος του Άθω και άπειρες κατολισθήσεις των βουνών και των απότομων ακτών της. Αν κάποιο ευκολοδιάβαστο φρύδι οδηγούσε κάποτε πλάι πλάι προς τα εκεί, τούτες οι σπηλιές θα ήταν ιδανικές κατσικομάνδρες χειμώνα-καλοκαίρι για τα κοπάδια της Λαύρας μας, πού πάντοτε και μέχρι και στις μέρες μας διατηρούσε- και γιατί όχι και κατοικίες των πάντοτε ορεσίβιων και σπηλαιοδίαιτων τραγάρηδών μας;

Μεγάλο πάντως, πολύ μεγάλο το εύρος του χάσματος μεταξύ των παραμυθιασμάτων των αυτοχθόνων προσφιλών μας συναγιορειτών και των εκτός Αγίου Όρους θεωριών και απόψεων, και καθηγητών Πανεπιστημίου ακόμη, όπως του Παναγιώτη Χρήστου, ό όποιος λίγο-πολύ αμφισβήτησε και αυτή την άφιξη των παποφρόνων ισχυρών στο Όρος, πού ήρθαν τότε να επιβάλουν την ένωση των Εκκλησιών ή με την πειθώ ή με την βία, με τα γνωστά οικτρά αποτελέσματα, πού αποτελούν ντροπή και στίγμα στα της καθ` ημάς Ανατολής.

Αποφεύγοντας τα άκρα, κάπου προς το κέντρο πρέπει να αναζητούμε την ουσία και την αλήθεια, πού απόλυση σκοπιμότητα και υστεροβουλία φθάνουν κάποιοι να την αμφισβητήσουν ( Χρήστου ήταν απ' το Βασιλικό-Τσαραπλανά της Ηπείρου, ήτοι συγχωριανός του Πατριάρχου Άθηναγόρου και κατά μαρτυρίες και συγγενής του), οι δε του άντίποδος απόλυση προκατάληψι και ήθελημένο σχεδιασμό, γιατί έτσι τούς συμφέρει, την παραποιούν και την παραμορφώνουν τόσο, πού λες και τούς εμπνέει ό Φρανκεστάϊν ή ότι ό Χίτσκοκ συνθέτει το σενάριο και στήνει τα σκηνικά τους.

Τι στο καλό έπαθες αυτού και, όσο εγώ προσπαθούσα πέρα, σύ δεν σάλεψες απόλυση τον τόπο σου;

- Τα σπήλαια των «άφωρισμένων» παρατηρώ, πάτερ Αρτέμιε μήπως και διακρίνω τρύπες και σκαλώματα για ν' ανεβούμε και τούς δούμε απόλυση κοντά.

- Να έλθουν ν' άνεβούνε οι ζηλωταί, αναμφισβητήτως μπορούν, και 'γώ ύστερα θα τούς βάλω και μετάνοια είπε.

- Ξέρεις πόσες φορές είπα σε φίλους μου ζηλωτές και στον πατέρα Αθανάσιο τον Παναγιώτου, πού βγάζει την «Πλατυτέρα», σε οξύ για το θέμα διάλογο μαζί του κάποτε; Χρόνια καταγίνεσαι με την φωτογραφία και ποτέ δεν έλειψε ή μηχανή απ' τα χέρια σου. Αν ήμουν εγώ ζηλωτής και είχα τις ικανότητες και τον κατ' εναντίων ζήλο το δικό σου, ελικόπτερο θα ναύλωνα ή επαγγελματίες αναρριχητές και ορειβάτες θα μίσθωνα, για να διαπιστωθούν και επαληθευτούν τα πάντα ή και με σχοινιά γερά και σίγουρα θα έβαζα να με άμολήσουν απόλυση πάνω προς τα κάτω και θα τρύπωνα στο άντρο τους, για να τούς φωτογραφίσω σε όλες τους τις φάσεις και απ' όλες τις μεριές τους και με τέτοια ντοκουμέντα πλέον στην τσέπη και στα χέρια, θα κατατρόπωνα και θα κατήσχυνα τούς πάντας όχι με παραμύθια και με ισχυρισμούς κάποιων πώς τάχα ανέβηκαν και τούς είδαν, και με υποθέσεις και με ψευτοζωγραφιές. «Πω πω»! φώναξε τότε. «Πώς και δεν το έκανα, τόσα χρόνια τώρα! Τώρα πάει γέρασα, τρέμουν τα πόδια μου, δεν μπορώ». Να βάλης άλλους να το κάνουν αντείπα. Και έως ότου δεν το κάνετε, εγώ θα λέω ότι είτε ένωση γνώσει, ηθελημένος και σκόπιμος το αποφεύγετε, οπότε αμαρτάνετε βαρέως, είτε έξαρχους άγνοιας και αφελείας σας ψέματα λέτε.

- Αμαρτάνεις δε θα το κάνουν. Πάντως τώρα, όπως μού τα είπες, το ίδιο θα τούς λέω και εγώ. Αναμφισβητήτως όμως κάποτε το κάνουν και άποδειχθή ότι όλα είναι αλήθεια;

- Τότε θα ταπεινωθούμε εμείς, πάτερ Αρτέμιε, θα τούς βάλουμε μετάνοια, θα ζητήσουμε δημοσίως συγγνώμη και θα διάγουμε ένωση φόβο Θεού, τοποθετούμενοι προσεκτικότερα έναντι αυτών των όντως φοβερών αληθειών και πραγμάτων.

ΒΙΒΛΙΟΓ ΠΟΘΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΙΣ ΣΤΟΝ ΑΘΩΝΑ .

ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΡΟΔΟΣΤΟΛΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ

ΣΥΝΕΡΓΑΤΡΙΕΣ ΤΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΠΑΥΛΟΥ. 14

Η ΑΓΙΑ ΑΔΕΛΦΗ ΤΟΥ ΝΗΡΕΑ

«Άσπάσασθε... Νηρέα και την άδελφήν αυτού» (Ρωμ. ιστ, 15)
Ή Εκκλησία της Ρώμης, παράλληλα με τούς πολλούς εκλεκτούς συνεργάτες τού απ. Παύλου, είχε και ικανό αριθμό συνεργατριών. Έτσι ανάμεσα σ' αυτές τις καλές, σεμνές και χαριτωμένες συνεργάτριες, περίοπτη θέση κατέχει και ή πιστή και αφοσιωμένη αδελφή του Νηρέα.
Ό μεγάλος Απόστολος τού Χριστού με πολλή χαρά θυμάται όλες τις πιστές και αφοσιωμένες ψυχές, πού συνεργούσαν με αποφασιστικότητα στο έργο της Εκκλησίας, στην ιερή και υψηλή διακονία τής ιεραποστολής. Έτσι, την ώρα πού υπαγόρευε στον Τέρτιο την «προς Ρωμαίους» επιστολή του, στέλνει ασπασμός και στην αδελφή τού Νηρέα. Και μόνον αυτός ό ασπασμός ήταν για την αδελφή τού Νηρέα ένας έπαινος, μια επιβράβευση για την διακονία της στο Ευαγγέλιο, μια ευλογία του Θεού. Μπορούμε να φαντασθούμε την χαρά και την συγκίνηση πού δοκίμασε ή εξαίρετη αυτή αδελφή τού Νηρέα, όταν άκουσε από τον αναγνώστη τής επιστολής τον όνομά της.
Ό Θεός ομιλούσε με τον στόμα του απ. Παύλου. Έτσι, όπως είπαν: «Στόμα Χριστού Παύλος, στόμα Παύλου Χρυσόστομος». Έτσι δέχθηκε αυτόν τον ασπασμός τού μεγάλου Αποστόλου ή αδελφή του Νηρέα. Κι αυτό της έδωσε φτερά στα πόδια, να διακονεί με περισσότερο ζήλο στην διακονία της, ώστε ό υμνογράφος να γράψει γι' αυτή την σεμνή ψυχή- «όθεν και συνόμιλος, Αποστόλων φανείσα...».
«Συνόμιλος Αποστόλων». Μεγάλος λόγος, αλλά αληθινός. Αχώριστη συνοδοιπόρος όλων εκείνων των καλών ψυχών, πού σαν έργο είχαν την αποστολή να ευαγγελίζονται τον λόγο τού Θεού. Και βασικά τού αδελφού της Νηρέα, ό όποιος διακρινόταν για την ιεραποστολική του δράση όχι μόνο μέσα στην αιώνια πόλη τής Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, αλλά και έξω απ' αυτήν. Ή αδελφή τού Νηρέα, δέχτηκε κι αυτή τον νοητό φώς από τον Απ. Παύλο και καταλαμπρύνθηκε από αυτό, έτσι ώστε να ακτινοβολεί και στους γύρω της κατά την άσκηση τής ιεραποστολής με την αγία βιωτή της. Έτσι σημειώνει ό ιερός υμνογράφος. «Σεμνή αδελφή, Νηρέως χρηματίζουσα, φωτί νοητώ, τού Παύλου κατηγλάϊσαι».
Και κάτι άλλο, πού είναι διδακτικό για όλους μας. Δύο αδέλφια δοσμένα στο αποστολικό έργο τής Εκκλησίας! Δύο ιεραποστολικά πρόσωπα από την ίδια οικογένεια να συνεργάζονται με τον μεγάλο Απόστολο, με τέτοιο τρόπο, ώστε να προσελκύσουν και τον ασπασμός του και την ευλογία του, αλλά και την επικύρωση τής αγιότητας τους. Δύο αδέλφια, άδελφός και αδελφή, στην ίδια πορεία. Στην ωραία και δημιουργική πορεία. Πορεία με τον Χριστό και για τον Χριστό. Ποιά μεγαλύτερη προσδοκία θα μπορούσε να έχει μια οικογένεια; Ας δώσει ό Θεός κάθε οικογένεια να αναδεικνύει και ένα ή δύο παιδιά, έναν αδελφό και μια αδελφή, στο ιεραποστολικό έργο της Εκκλησίας και στις δικές μας ημέρες. Σαν εκείνη την οικογένεια της Ρώμης, πού ανέδειξε ένα Νηρέα και την αδελφή του πιστούς και αφοσιωμένους εργάτες της Εκκλησίας και συνεργάτες του απ. Παύλου.
Νέες,
Φιλοδοξήστε να γίνετε και σεις καλές ψυχές, σαν την αδελφή του Νηρέα. Συνεργάτριες συγχρόνων κηρύκων του Ευαγγελίου. Συνεργάτριες με την αγία ζωή σας και με την αγία αποστολή σας.

Απολυτίκιο της Αγίας Ήχος δ Ό υψωθείς εν τω σταυρώ.

Διακονήσασα τω Παύλω ένθέως, ή του Νηρέως αδελφή ή αγία, την ευλογία παρ' αυτού έδέξαιο' όθεν και συνόμιλος, Αποστόλων φανείσα, δόξης κατηξίωται, ουρανίου άξίως, υπέρ ημών πρεσβεύουσα Χριστώ, ως αν πταισμάτων, συγχώρησιν λάβωμεν.
Κοντάκιον Ήχος β Τα άνω ζητών.
Σεμνή αδελφή, Νηρέως χρηματίζουσα, φωτί νοητω, του Παύλου κατηγλάϊσαι, και των άγγέλων σύσκηνος, μετά τέλος τον αγιον γέγονας διό δυσώπει άπαύστως Χριστόν, διδόναι ημίν πταισμάτων άφεσιν.
Μεγαλυνάριο
Παύλου έκομίσω τον άσπασμόν, αδελφή Νηρέως, ως της χάριτος θησαυρόν όθεν ουρανίου, χαράς άξιωθείσα, υπέροχη ημών δυσώπει, των εύφημούντων σε.

ΑΡΧΙΜ. ΓΕΡΒΑΣΙΟΥ ΡΑΠΤΟΠΟΥΛΟΥ ΙΕΡΟΚΗΡΥΚΟΣ

ΣΥΝΕΡΓΑΤΡΙΕΣ ΤΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΠΑΥΛΟΥ. 13

Η ΑΓΙΑ ΙΟΥΛΙΑ

«Ασπάσασθε... Ίουλίαν...» (Ρωμ. ιστ, 15)

Στον κύκλο των συνεργατριών τού απ. Παύλου περίοπτη θέση κατέχει και ή Ιουλία.

Χριστιανή Ρωμαία ή Ιουλία. Και διακόνισσα της αγάπη . Μιας αγάπης, την οποία εμπνεύστηκε από τον μεγάλο και θείο Διάκονο, τον Χριστό, αλλά και από τον άλλο διάκονο, τον «πρώτο μετά τον ένα», τον Απόστολο Παύλο.

Ευγενής ψυχή ή Ιουλία. Ευγενής και λεπτή. Και ευαίσθητη στον πόνο και στις ποικίλες ανάγκες των ανθρώπων. Έτσι ή ζωή της όλη ήταν μια διαρκής πορεία ανάμεσα στους ανθρώπους, εκείνος στην κραταιά πόλη της Ρώμης. Μια πορεία, στην οποία κοπίαζε διαρκώς. Και την ημέρα. Και την νύχτα. Κι έκανε, πολλές φορές, και την νύχτα ημέρα, για να προλάβει. Αν μπορούσε να προλάβει. Όσο μπορούσε να προλάβει.

Αλλά να προλάβει τί;

Να βρίσκεται πλάι στον άρρωστο και πονεμένο συνάνθρωπο. Και ήταν πολλοί οι πονεμένοι συνάνθρωποι της και τότε, όπως είναι και σήμερα. Και θα είναι πάντα. Πάντα θα υπάρχουν άρρωστοι και πονεμένοι άνθρωποι πάνω στην γη, πού αναζητούν άλλοτε τον καλό Σαμαρείτη και άλλοτε τον Σίμωνα Κυρηναίο τους. Και ή καλή Ιουλία, ή συνεργάτρια αυτή του μεγάλου Αποστόλου, ήταν και καλός Σαμαρείτης και Σίμων Κυρηναίος. Συμπονούσε με τις πονεμένες ψυχές και μοιραζόταν μαζί τους τον πόνο και την φτώχεια τους. Γιατί ήταν μια ψυχή πού, πέρα από την ηθική συμπαράσταση στους πονεμένους, έδινε και από τα υπάρχοντα της. Αυτές είναι οι διακόνισσες της αγάπης. Δεν προσφέρουν μόνο τον εαυτό τους, αλλά προσφέρουν και από τα υπάρχοντα τους. Όπως εκείνες οι σεμνές διακόνισσες τού Χριστού, οι όποιες «διακόνουν αυτώ από των υπαρχόντων αυταίς» (Λουκ. η, 3). Όλη ή ζωή της χριστιανής Ιουλίας ήταν μια προσφορά, πάνω στην οποία έλιωσε σαν τον κερί πάνω στο κηροπήγι·

Να διαδίδει τον Ευαγγέλιο τού Χριστού. Αυτή ή δεύτερη προσφορά της πιστής Ιουλίας ξεπερνούσε κάθε άλλη προσφορά της. Στην διακονία τού θείου λόγου δεν κοπίαζαν μόνον άνδρες, αλλά και γυναίκες. Και μια απ' αυτές τις γυναίκες ήταν ή φλογερή Ιουλία. Ή άγια μορφή της Πρίσκιλλας, ή όποια διακρίθηκε στην διακονία τού Ευαγγελίου συνεπήρε την ψυχή της. Και διακονούσε κι αυτή μέσα στην Ρώμη. Κάθε φορά πού βρισκόταν πλάι σε κάθε πονεμένη ψυχή, δεν ξεχνούσε, μαζί με κάθε άλλη προσφορά, να της προσφέρει και τον μήνυμα τού Ευαγγελίου τού Χριστού. Τον μήνυμα της σωτηρίας. Χάρη στην ιεραποστολική διακονία της Ιουλίας, γνώρισαν πολλές ψυχές τον Σωτήρα Χριστό. Όλες αυτές οι ψυχές απαρνιόνταν την πλάνη, μες στην οποία ζούσαν, και γίνονταν χριστιανές. Απαρνούνταν κάθε αμαρτία και στο έξης ζούσαν με την ψυχική καθαρότητα πού μάς ζητά ό Κύριος. Μια καθαρότητα, μέσα στην οποία καθρεπτίζεται ό ουρανός. Μια καθαρότητα, πού έκανε τις ψυχές να προσεγγίζουν τον Θεό και να τον βλέπουν με τα μάτια της ψυχής τους. Έτσι έζησε και έκοιμήθη ή καλή Ιουλία.

Νέες,

Ή σεμνή Ιουλία, με την διαρκή προσφορά στο συνάνθρωπο της, σας καλεί να ακλουθήσατε την δική της ωραία πορεία. Την πορεία πλάι στον άνθρωπο πού πονά και ζει στην άγνοια και στην πλάνη. Να γίνετε και σεις ότι έγινε και εκείνη. Ένας καλός Σαμαρείτης. Ένας Σίμων Κυρηναίος. Μια Πρίσκιλλα. Για να προσφέρετε και σεις ότι πρόσφερε κι εκείνη. Την παρηγοριά στον πόνο. Την αλήθεια στην άγνοια. Και την αρετή στην πλάνη. Να οδηγείτε ψυχές στο Χριστό και στην Βασιλεία του.

ΑΡΧΙΜ. ΓΕΡΒΑΣΙΟΥ ΡΑΠΤΟΠΟΥΛΟΥ ΙΕΡΟΚΗΡΥΚΟΣ

ΣΥΝΕΡΓΑΤΡΙΕΣ ΤΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΠΑΥΛΟΥ. 12

Η ΑΓΙΑ ΜΗΤΕΡΑ ΤΟΥ ΡΟΥΦΟΥ

«Άσπάσασθε Ρούφον τον εκλεκτόν εν Κυρίω και την μητέρα αυτού και εμού» (Ρωμ. ιστ, 13)

Συνεργάτρια του απ. Παύλου είναι και ή μητέρα του Ρούφου. Συνεργάτρια εκλεκτή, όσο εκλεκτός συνεργάτης ήταν και ό γιός της, ό Ρούφος, πλάι στο μεγάλο Απόστολο. Μητέρα, λοιπόν, και γιός, συνεργάτες του οικουμενικού Αποστόλου. Πόσο μεγάλη τιμή επιφύλαξε ό Θεός στην καλή αυτή ψυχή, ώστε να μπορεί να προσφέρει με τον γιό της ότι μπορούσαν περισσότερο στο φλογερό κήρυκα του Ευαγγελίου! Και πρόσφερε πολλά. Γιατί έτσι μόνο δικαιολογείται ό μεγάλος έπαινος τού Αποστόλου στην υπέροχη αυτή ψυχή. Ποιός ό έπαινος; Αυτός πού προτάξαμε. «Ασπάσασθε... και την μητέρα... εμού» (Ρωμ. ιστ, 13). Σύντομος ό ασπασμός, σύντομος ό έπαινος, αλλά μεγάλος. Μεγάλος και τιμητικός. Έτσι πέρασε στην ιστορία ή Αγία Μητέρα του Ρούφου. Σαν Μητέρα και τού Παύλου.

Κι έγινε Μητέρα του απ. Παύλου:

Με την αγάπη. Γιατί Μητέρα θα πει αγάπη. Θα πει στοργή. Και έδειξε αγάπη και στοργή ή Μητέρα του Ρούφου στον απ. Παύλο και στα Ιεροσόλυμα, όταν διέμεινε στα Ιεροσόλυμα, και στην Ρώμη, όταν εγκαταστάθηκε στην Ρώμη, μετά την Ανάσταση και Ανάληψη του Χριστού. Στα Ιεροσόλυμα συμπαραστάθηκε μητρικά τον αφοσιωμένο Έβραιόπουλο, τον Σαύλο, όταν φοιτούσε στην Σχολή πού δίδασκε ό διακεκριμένος διδάσκαλος τού Νόμου και της Εβραϊκής σοφίας, ό Γαμαλιήλ. Ξενιτεμένος τότε, ό σπουδαστής Σαύλος, από την Ταρσό της Κιλικίας στην πόλη τής Σιών, έγινε δέκτης όλων των μητρικών περιποιήσεων της Μητέρας τού Ρούφου. Δεν ξέχασε ποτέ ό απ. Παύλος εκείνη την αγάπη πού τού έδειξε ή καλή αυτή σύζυγος τού Σίμωνα τού Κυρηναίου και Μητέρα του Ρούφου. Κι αυτή την ίδια αγάπη δέχθηκε αργότερα και στην Ρώμη, όταν οδηγήθηκε εκεί δέσμιος για τον ευαγγέλιο τού Χριστού. Εδώ πια ή ανώνυμη Μητέρα τού Ρού¬φου, σαν χριστιανή πλέον, δείχνει όλο τον πλούτο τής αγάπης της στο «σκεύος εκλογής» (Πράξ. θ, 15) τού Ιησού.

Με την αφοσίωση. Μητέρα θα πει και αφοσίωση. Και ή Μητέρα τού Ρούφου δεν έπαυσε ποτέ να δείχνει την μητρική της αφοσίωση στον απ. Παύλο. Από τότε πού τον είχε πρωτογνωρίσει σαν σπουδαστή στα Ιεροσόλυμα. Ιδιαίτερα μάλιστα μετά, όταν έγινε χριστιανή. Μετά από την ευλογία εκείνη, πού τής επιφύλαξε ό Θεός, να πάρει στον ώμο του ό σύζυγος της ό Σίμων τον σταυρό του Χριστού, στον ανηφορικό δρόμο προς τον Γολγοθά. Μετά την Ανάσταση τού Κυρίου. Μετά την κλήση κι αυτού τού Σαύλου από τον Ιησού, στο δρόμο προς την Δαμασκό, στην αλήθεια, για να αναδεχθεί ό διαπρεπέστερος και φλογερότερος κήρυκας του Ευαγγελίου σε όλα τα έθνη. Για τον απ. Παύλο, ή Μητέρα του Ρούφου ήταν και δική του Μητέρα. Μητέρα με όλη της την αγάπη και με όλη της την αφοσίωση.

Με την αυτοθυσία. Μητέρα θα πει κι αυτό. Θα πει και αυτοθυσία. Αν μια φορά ή αγία αυτή Μητέρα ήταν έτοιμη να θυσιαστεί για τα δύο παιδιά της, τον Αλέξανδρο και τον Ρούφο (Μάρκ. ιε, 21), χίλιες φορές ήταν έτοιμη να θυσιαστεί για τον απ. Παύλο. Κι αυτό τον έδειξε επανειλημμένα στην περιπετειώδη πορεία του μεγάλου αυτού Αποστόλου των Εθνών. Γι' αυτό και εκείνος δεν την ξεχνά ποτέ. Κι όταν επικοινώνησε γραπτά με την Εκκλησία της Ρώμης, με την περίφημη «προς Ρωμαίους» επιστολή του, δεν παραλείπει να στείλει τον χριστιανικό του ασπασμός και στην αγία αυτή ψυχή. Έναν ασπασμός, ένα χαιρετισμό, πού εκφράζει τον μεγάλο του ευχαριστώ. Την βαθιά του ευγνωμοσύνη. Τον πρέποντα έπαινο. «Ασπάσασθε... και την μητέρα... εμού».

Νέες,

Και σαν Μητέρες μπορείτε να συμπαραστέκεστε τούς εργάτες τού Ευαγγελίου. Με την άδολη μητρική σας αγάπη. Με την μητρική αφοσίωση, με την όποια σάς προίκισε ό Θεός. Και με την αυτοθυσία. Σαν την Μητέρα του Ρούφου και Μητέρα του απ. Παύλου.

Απολυτίκιο τής Αγίας Ήχος δ Ταχύ προκατάλαβε.

Του Ρούφου τιμήσωμεν, μητέρα την ευσεβή, ην Παύλος έκάλεσε μητέρα και εαυτού, ως θείαν θεράπαιναν, αυτή γάρ Αποστόλων, όμοδίαιτος ώφθη, όθεν και ήξιώθη, και υπέρτατης ευκλείας και νύν συν τοις Αγγέλους, αεί επαγγέλλεται.

Κοντάκιο Ήχος β Τοις των αιμάτων σου.

Ό μέγας Παύλος μητέρα σε κέκληκε, την έκβλαστήσασαν Ρούφον τον ένθεων αυτού γάρ ταις χρείαις έκάστοτε, διακονούσα πολλής δόξης έτυχες, γυναίων όσίων υπό¬δειγμα

Μεγαλυνάριο

Τήξασα τον Ρούφον τον ιερόν, μήτηρ κατά πνεύμα, ανεδείχθης ως αληθώς, και του θείου Παύλου, ως ούτος μαρτυρεί σοι' διό σε ως όσια, γυναίκα μέλπομεν.

ΑΡΧΙΜ. ΓΕΡΒΑΣΙΟΥ ΡΑΠΤΟΠΟΥΛΟΥ ΙΕΡΟΚΗΡΥΚΟΣ

Πορεία στό Όρος.

Πολύ καιρό επιθυμούσαμε νά επισκεφθούμε τό Άγιον Όρος, όμως φαίνεται ότι ενώ οι συγκοινωνίες καί επικοινωνίες προοδεύουν καί οι αποστάσεις μικραίνουν, ο χρόνος δέν περισσεύει. Τά καταφέραμε, λοιπόν, μόλις τόν περασμένο Οκτώβριο, μιά ομάδα φοιτητών, δέκα άτομα, τά νεαρά στελέχη τής Κατασκήνωσης τής Ιεράς Μητροπόλεώς μας, καί ένας Ιερέας. Τόπος συνάντησης, τών διεσκορπισμένων στίς Σχολές τής επικράτειας φοιτητών, καί αναχώρησης γιά τό προσκύνημά μας στό Όρος η Θεσσαλονίκη. Από εκεί ξεκίνησαν, πρίν φανή τό φώς τής ημέρας, δύο αυτοκινητάκια φορτωμένα πρόσωπα καί αποσκευές, γιά τήν Ουρανούπολη.

Κάθε προσκύνημα χρειάζεται μιά προετοιμασία, μιά κάθαρση, γιά νά φανερωθούν οι θησαυροί του καί νά δοθούν οι καρποί του στούς κοπιάσαντες προσκυνητές χρειάζεται η ανηφοριά γιά τήν επιτέλεση τής θυσίας στό ψηλό βουνό. Χωρίς νά τό πολυκαταλάβουμε, χωρίς νά τό επιδιώξουμε, μόνον αναλογιζόμενοι τά πράγματα εκ τών υστέρων, βλέπουμε ότι τό ίδιο συνέβη καί μέ τό προσκύνημά μας.

Η προετοιμασία αυτή, η ανηφοριά, περιελάμβανε: τό πρωϊνό ξύπνημα καί τό εωθινό ταξίδι, τά αναγνώσματα καί τίς ακροάσεις στό αυτοκίνητο πνευματικών ομιλιών συγχρόνων Πατέρων καί Γεροντάδων, τήν πεζοπορία στό Όρος, τήν κούραση, τίς πρωϊνές ακολουθίες, τήν νηστεία, τήν προσμονή...

Πρώτη μέρα καί ολιγόλεπτη προσκύνηση στό Πρωτάτο στήν Παναγία «Άξιον εστι» καί μετά στό Μοναστήρι τών Ιβήρων στήν Παναγία τήν Πορταΐτισσα. Καί στίς δύο θαυματουργές εικόνες ψάλαμε τόν αγγελοπαράδοτο ύμνο. Συναντήσαμε τόν π.Θ. καί τόν ηγούμενο π. Ναθαναήλ. Δύο σεβαστές καί αγαπητές μορφές πού μάς καλωσόρισαν στό Όρος. Ο π.Π. φρόντισε γιά τό «καύσιμο» τής ημέρας: ψωμί, τυρί, αγγουράκι, μήλο. Στόν ώμο καί δρόμο. Δυόμιση ώρες πεζοπορία, μέ μιά στάση στήν επιβλητική, όπως όλες, καί ζεστή στό εσωτερικό της, Ι. Μονή Καρακάλου. Ολιγόλεπτη γνωριμία μέ τήν ιστορία τής Μονής, τήν κατ' εξοχήν ιστορία, πού είναι οι άγιοι καί οι γεροντάδες. Νερό τρεχούμενο καί ξανά μέσα στό δασοσκέπαστο παλιό μονοπάτι-γκαλντερίμι. Εκφώνηση τής ευχής, ψαλμωδία, θαυμασμός τής σοφίας καί τής αγάπης τού Θεού διά τών κτισμάτων Του, αναλογισμός τού κόπου καί τής εμπνεύσεως τών μοναχών διά τών έργων τών χειρών τους. Ι. Μονή Φιλοθέου, η πνευματική μήτρα πολλών αγίων, καί τού πατριώτη μας Αιτωλού αγίου Κοσμά, τού Φωτιστού τού Γένους. Δίωρη στάση στά στασίδια τού καθολικού γιά τήν εσπερινή ακολουθία. Μοναστική τράπεζα μέ όλα τά τυπικά καί αναγνώσματα. Τράπεζα αγιορείτικη. Δέν μπορούμε να θυμηθούμε τί ήταν πιό πεινασμένο: ο σωματικός οργανισμός γιά τήν τροφή ή τά αυτιά γιά τήν ακρόαση; Καί τά δύο, λόγο καί τροφή, τά απορροφούσε μέ μεγάλη δύναμη ο ψυχοσωματικός οργανισμός. Καί τό αγιολογικό ανάγνωσμα –από τόν βίο τής οσίας Πελαγίας– πού πρόφερε αργά καί καθαρά ο διαβαστής, καί τήν τροφή, πού θαρρείς δέν έφθανε καθόλου στό πεπτικό σύστημα, αλλά μάλλον γινόταν κατ' ευθείαν αίμα καί συστατικά στίς φλέβες, τούς μυώνες καί τά όργανα πού είχαν καταπονηθή από τήν ασυνήθιστη γιά τόν σύγχρονο άνθρωπο οδοιπορία.

Μετά τήν τράπεζα μάς ανοίχθηκε τό θησαυροφυλάκιο τού Μοναστηριού: τά τίμια λείψανα, τεμάχιο τού τιμίου σταυρού, τό δεξιό χέρι τού αγίου Ιωάννου τού Χρυσοστόμου... Έπειτα ο π.Σ. μάς ξενάγησε στό μουσείο, οργανωμένο, μέ παλαιές εικόνες, χειρόγραφα, άμφια, σκεύη, τά οποία μάς περιέγραψε μέ γνώση καί κάθε λεπτομέρεια.Καί η προετοιμασία, η ανάβαση στό Όρος, συνεχίζεται: Μία μέ δύο ώρες ομιλία από τόν Ιερομόναχο πού είχε τήν υπευθυνότητα νά συζητά μέ τούς προσκυνητές καί ιδιαιτέρως τούς νέους, καί νά τούς τροφοδοτή μέ ρητά τής αγιορείτικης πείρας καί σοφίας. Όσοι δέν άντεχαν από τήν κούραση τής ημέρας, παραδόθηκαν ήδη σέ έναν βαθύ ύπνο.

Εγερτήριο στίς δύο τό πρωΐ. Στίς δυόμιση συμμετοχή στήν ορθρινή ακολουθία καί τήν θεία Λειτουργία. Οι μοναχοί ήταν ήδη ξυπνητοί από τά μεσάνυκτα, γιά τόν κανόνα τους. «Ψαλμοί καί ύμνοι καί ωδές πνευματικές». Μνήμη τών αγίων Ιακώβου τού Αλφαίου, Ανδρονίκου καί Αθανασίας. Επτά τό πρωΐ στρώνεται η τράπεζα τής ημέρας, αμέσως μετά τήν θεία Λειτουργία. Τίς νηστήσιμες ημέρες, όπως ήταν εκείνη η Παρασκευή, δέν έχει τράπεζα, αλλά γιά τήν αδυναμία τών προσκυνητών προσφέρεται τσάϊ, ελιές, ταχίνι μέ μέλι, ψωμί...

Ο καιρός συννεφιασμένος, μέ ψυχρό βοριαδάκι, χωρίς κίνδυνο βροχής.

Άμαθοι από τήν μετακίνηση μέ τά πόδια, μάς φαινόταν ...βουνό, η ανάβαση στό βουνό, δίπλα ακριβώς από τόν Αντιάθωνα, σέ υψόμετρο περίπου 850 μέτρων. Οι πληροφορίες μας, επί τού χάρτου, μάς προειδοποιούσαν γιά διαδρομή τεσσεράμιση μέ πέντε ώρες. Καί πάλι όχι μέχρι τόν προορισμό μας, αλλά μέχρι ένα γειτονικό Μοναστήρι. Στόν προορισμό μας, τήν Ι. Μονή Διονυσίου, θά φθάναμε αφού προσθέταμε άλλη μία μέ μιάμιση ώρα περπάτημα. Τό δίλημμα, λοιπόν, ήταν: περπάτημα σέ έναν άγνωστο δρόμο μέ κρύο καί νηστεία ή πίσω καί κυκλικά μέ τήν συγκοινωνία –λεωφορειάκι, λεωφορείο, καραβάκι;

Δημοκρατικές διαδικασίες: –Τί λέτε, λοιπόν, παιδία; –Πάτερ, πολλές ώρες είναι... –Είναι καί νηστεία... –Νά πάμε όπως είχαμε υπολογίσει από τήν αρχή, μέ τά πόδια. –Πόσο θά μάς κοστίση η συγκοινωνία; –Τόσο. –Μέ τά πόδια, μέ τά πόδια! (αποτελέσματα τής κρίσης).

Καί μοναχικές διαδικασίες: –Γέροντα, τί λές, νά πάμε στήν Αγίου Παύλου μέ τά πόδια; Θά τά βγάλουμε πέρα; –Πώς, βέβαια! Δέν είναι τίποτε. Μέχρι δύο ώρες ανηφορίτσα, καί μετά ομαλή κατηφόρα. Είναι πολύ ωραία! –Θά αντέξουμε; –Τί ανάγκη έχουν; Παιδιά είναι. Όταν ήμουν εγώ νέος... –Μήπως κάνει κρύο εκεί πάνω, μέ τόσο δυνατό βοριά; –Τό δάσος κόβει τόν αέρα...

Αφού, λοιπόν, ακούσαμε τόν λαό, ακούσαμε καί τούς γεροντάδες, ξεκινήσαμε. Πορεία: συνομιλίες, ευχή, ψαλμωδία, ανησυχία γιά τόν δρόμο, ψύχος, χαρά, κούραση, ενθουσιασμός, παλιμβουλία, αποφασιστικότητα, ανεμελιά, αγωνία, όλα μαζί εναλλάσσονταν, ανάλογα καί μέ τήν ιδιοσυγκρασία τού καθενός, μέσα στήν θαυμάσια διαδρομή, πού άλλοτε έμοιαζε μέ επίσκεψη στό σπίτι τού Πατέρα καί άλλοτε πορεία στό άγνωστο. Μετά από δυόμιση ώρες πορεία ήλθε η ανακούφιση, αφού φάνηκε η άλλη πλευρά τού Όρους, η νοτιοδυτική, κλιματικά ήπια, πιό ηλιόλουστη, πιό ξερική. Ανακουφισμένοι από τήν αγωνία τού δρόμου καί τού κρύου, είχαμε περισσότερο άνεση γιά συζήτηση καί φιλοσόφηση τών πραγμάτων. Προσευχή, εξομολόγηση, δοξολογία. Σάν από αεροπλάνο κατεβαίναμε, βλέποντας κάτω χαμηλά τό Μοναστήρι τού Αγίου Παύλου, όμορφο, περιποιημένο, καστροτριγυρισμένο.

Δυστυχώς, δέν βρέθηκε, τήν ώρα πού φθάσαμε, μεσημέρι, κάποιος παπάς νά μάς ανοίξη τό Καθολικό νά προσκυνήσουμε. Ένα ποτήρι νερό, ένα ρακί καί ένα λουκούμι καί τίς ευχές τους. Καί φύγαμε. Μόλις είχε περάσει τό πλοίο τής γραμμής καί, βεβαίως, κατανοήσαμε ότι έπρεπε νά περπατήσουμε καί τήν υπόλοιπη διαδρομή, άλλη μιάμιση ώρα, μέ τά πόδια, τά οποία μόλις προλάβαμε νά βρέξουμε στήν ακροθαλασσιά γιά ανακούφιση. Δοκιμάστηκε αρκετά η αντοχή μας καί η ψυχραιμία μας.

Στό Μοναστήρι τού Διονυσίου, ο π. Π. μάς καλοδέχθηκε, μάς έδωσε τά δωμάτιά μας καί μάς πληροφόρησε γιά τό πρόγραμμα: Σέ λίγο εσπερινός, μετά πρόχειρη τράπεζα, προσκύνηση τών τιμίων λειψάνων, ξεκούραση, τό πρωΐ τρείς η ώρα όρθρος καί στήν συνέχεια θεία Λειτουργία, μετά πρωϊνό, ξεκούραση, γεύμα.

Προτάθηκε, επειδή ήμασταν κουρασμένοι, κατάκοποι, νά πηγαίναμε μετά τήν προσκύνηση τών λειψάνων γιά ύπνο, γιά νά μπορέσουμε νά παρακολουθήσουμε τήν θεία Λατρεία τό άλλο πρωΐ. Όλοι όμως θέλαμε νά σταθούμε λίγο, νά συζητήσουμε, νά χαρούμε τό δειλινό στό Όρος.

Εκείνη τήν ώρα, στήν πύλη τής Μονής, μάς περίμενε μιά απρόσμενη έκπληξη-ευλογία, από παλαιά καί από ψηλά. Μάς συνάντησε «τυχαία» ένας γέροντας Ιερομόναχος, γιά τόν οποίον μόνον στίς διηγήσεις τών Πατέρων μας είχαμε ακούσει. Δέν γνωριζόμασταν, φυσικά. Απλώς κάτι τόν προέτρεψε νά πή δυό λόγια στούς νέους πού συνάντησε στήν πύλη τής Μονής. Τούς πήρε πατρικά από τό χέρι, μέχρι τό κοιμητήριο, όπου μάς έβαλε νά προσκυνήσουμε τόν τάφο τού οσίου Νήφωνος. –Γέροντα, μήπως είσθε ο π. Σ.; –Εγώ είμαι. –Έχετε χαιρετισμούς από τόν Μητροπολίτη μας, τό πνευματικό παιδί τού Επισκόπου Καλλινίκου! Επρόκειτο, λοιπόν, γιά τόν π. Σ., τόν μοναχό εκείνον πού είχε χειροτονήσει μέσα σέ θαυμαστές συγκυρίες ο πνευματικός παππούς μας, αείμνηστος Μητροπολίτης Εδέσσης Καλλίνικος. Αυτό ήταν. Ήδη ο γέροντας, πού γιά δύο χρόνια δέν είχε βγή από τό κελλί του, ήθελε νά πή δυό λόγια στά παιδιά. Μέ τήν γνωριμία αυτή, μέ τό πού άκουσε γιά τόν «Δεσπότη του», άνοιξαν οι καρδιές όλων μας, καί άφησαν νά περάσουν οι αγιασμένες αναμνήσεις του μέ τίς ορθόδοξες συμβουλές του από τήν δική του καρδιά στήν δική μας. Έλεγε σοφά καί σοβαρά πράγματα, αλλά μέ μιά απίστευτη αμεσότητα, μέ μιά απλότητα μικρού παιδιού. –«Ξέρετε, παιδιά, έχω μιά αδυναμία. Θέλω νά μιλάω σέ νέους ανθρώπους, ενώ δέν μού βγαίνει κουβέντα μέ τούς μεγάλους. Ξέρετε γιατί; Γιατί ό,τι νά πής στούς νέους, σέ ακούνε τούς μένει. Αυτά τά "γηροκομεία" (ήταν καί δύο ηλικιωμένοι πού είχαν παρεισφρήσει στόν κύκλο τών ακροατών του), ό,τι νά τούς πής, χάνεις τά λόγια σου!».

Επί δυόμιση ώρες μάς έλεγε, λοιπόν, ό,τι τόν φώτιζε ο Θεός: ιστορίες από τό παλαιό Άγιον Όρος, από τούς Γεροντάδες του, συμβουλές, περιστατικά... Όρθιος αυτός, όρθιοι καί εμείς, δέν τό κουνήσαμε ρούπι κανείς δέν κουράσθηκε, κανείς δέν κρύωσε, κανείς δέν ζήτησε νά φύγη.

«Λέω τήν ευχή καλά κάνω; Παιδιά, νά λέτε τήν ευχή. Τό δυσκολότερο πράγμα στήν ζωή είναι η προσευχή. Ένας Γέροντας έκανε ένα πείραμα. Έβαλε έναν εργάτη νά κάνη τό μεροκάματό του λέγοντας τήν ευχή μέ τό κομποσχοίνι σέ ένα σκαμνί. Σέ μισή ώρα ο εργάτης παράτησε καί τό κοσμοσχοίνι καί τό μερακάματο. Προτιμούσε νά σκάβη, παρά νά λέη τήν ευχή!». «Ό,τι χαρίσματα έχουμε καί ό,τι καλό πετυχαίνουμε είναι τού Θεού. Οι αμαρτίες είναι μόνον ανθρώπινες». «Βάλτε φούλ τίς μηχανές γιά τόν Παράδεισο». Καί άλλα πολλά παρόμοια από τήν αγιορειτική σοφία.

Μάς φώτισε καί εμάς ο Θεός καί τόν επιμείναμε νά λειτουργηθούμε στό παρεκκλήσι τής Μονής στό οποίο θά λειτουργούσε ο ίδιος τήν άλλη μέρα τό πρωΐ. Σύμφωνα μέ τό παλαιό τυπικό τής Μονής, τίς καθημερινές ο όρθρος γίνεται στό Καθολικό, καί έπειτα οι παπάδες καί οι μοναχοί τής Μονής σκορπίζουν στά παρεκκλήσια της καί τελείται σέ όλα σχεδόν η θεία Λειτουργία. Αλλά γιά τούς προσκυνητές καθιερώθηκε νά γίνεται καί θεία Λειτουργία στό Καθολικό καί τίς καθημερινές. Μέ πολλά –διακριτικά– παρακάλια τόν πείσαμε. –Άλλαξα τό θέλημά μου μάτωσε η καρδιά μου! Όταν ο μοναχός χαλάη τό θέλημά του –άχ, αυτό τό θέλημα– η καρδιά ματώνει! Έτσι, ο γέρων Σ. άλλαξε παρεκκλήσι καί διάλεξε ένα μέ περισσότερα στασίδια γιά νά χωρέσουμε όλοι, καί ειδοποίησε τόν ψάλτη πού τόν ξελειτουργούσε ότι δέν θά τόν χρειασθή εκείνη τήν ημέρα, γιατί βρήκε άλλους ψάλτες. Ήταν Σάββατο, Ευλαμπίου καί Ευλαμπίας, μέ τό παλαιό.

Αλλά ακόμη δέν πήγαμε νά κοιμηθούμε. Μάς ξενάγησε μέ πατρική αγάπη σέ όλα τά παρεκκλήσια τής Μονής, μέχρι πού μάς έδειξε καί τό παρεκκλήσι τού αγίου Νεκταρίου, όπου θά λειτουργούσε τήν άλλη μέρα. Μάς κατένυξε. Κάποιοι, πλέον, δέν είχαν όρεξη ούτε καί νά κοιμηθούν. Αλλά είμαστε άνθρωποι καί μάλιστα ασθενικοί.

Μόλις τελείωσε ο όρθρος, ενώ ψαλλόταν η δοξολογία στό καθολικό, αποχωρήσαμε καί πήγαμε στό παρεκκλήσι τού αγίου Νεκταρίου, όπου μόλις είχε πάρει καιρό ο π. Σ. Θεία Λειτουργία. Η γλυκιά, ώριμη, ζυμωμένη μέ τήν Λειτουργία φωνούλα του, μαζί μέ τίς νεανικές φωνές τών «λαμπριάτικων» ιεροψαλτών, στό παρεκκλήσι τού συγχρόνου Αγίου, πού τό ποτίζουν καθημερινώς οι προσευχές τών καλογήρων, μαλάκωναν τίς ψυχές μας, γιά νά δεχθούν τόν λόγο καί τήν χάρη τού μυστηρίου. Θεία Ευχαριστία ευχαριστία γιά όλα, «κατά πάντα καί διά πάντα».

Θεία Λειτουργία, ευχαριστία μετά τήν θεία μετάληψη, παράκληση, χαιρετισμοί στούς αγίους Αναργύρους, συνομιλία καί συζήτηση πάει καί τό πρωϊνό, πάει καί τό πρόγραμμα, λίγο έλειψε νά χάσουμε καί τό γεύμα. Πήραμε τήν ευχή του, τού φιλήσαμε τό χέρι –εγώ είχα τό θράσος νά τού ασπαστώ καί τό μέτωπο ψηλά, εκεί πού είχε ακουμβήσει ο αείμνηστος Καλλίνικος, ο «Δεσπότης του», τό χέρι του κατά τήν χειροτονία. –Ευχαριστούμε πολύ, γέροντα, γιά όλα. –Γιατί βρέ δέ μού 'δωκες γνωριμία μόλις ήλθες; Καί 'γώ, ένας Θεός μέ φώτισε καί βγήκα έξω θά πήγαινα στό κελλί μου καί δέν έβγαινα μετά μέ τίποτε! Κανόνια νά βαράγανε! –Μήπως σέ ήξερα, γέροντα; Ήταν ευλογία άνωθεν, από τόν ουρανό!

Μόλις δέκα λεπτά καθίσαμε στήν τράπεζα, πήραμε τήν ευχή τού ηγουμένου π. Πέτρου καί φύγαμε ευχαριστώντας τούς πάντες.

Φύγαμε οι περισσότεροι μέ τό πλοίο. Όμως μερικοί διάλεξαν καί πάλι τήν πεζοπορία αυτοί πού είχαν ταλαιπωρηθή πιό πολύ τήν προηγούμενη μέρα μέ τό περπάτημα!

Τελευταία στάση στό Όρος: Η Ιερά Μονή Γρηγορίου. Τό γνωστό μοναχικό πρόγραμμα. Μερικοί κοιμήθηκαν. Άλλοι βοήθησαν στό καθάρισμα τών φασολιών. Μέχρι τήν ακολουθία. Μετά τό δείπνο καί τήν βοήθεια στήν τράπεζα, μετά τήν προσκύνηση τών λειψάνων, τό Μοναστήρι προσέφερε λόγο γιά τούς προσκυνητές. Στήν προθάλαμο, όμως, τού Αρχονταρικιού συναντήσαμε έτερη ζωντανή ενθύμιση τού αειμνήστου Επισκόπου Εδέσσης: τόν μοναχό Κ. Από μιά άλλη άποψη πλησίασε αυτός τά παιδιά καί δέν μάς έφθασε η ώρα μέχρι τό κλείσιμο τής πύλης τής Μονής. Έπρεπε νά ετοιμασθούμε καί γιά τήν πρωϊνή κυριακάτικη θεία Λειτουργία τό συλλείτουργο.

Τήν Κυριακή μάς περίμενε άλλη μιά ευλογία, αφού είχαμε μαζί μας τόν ηγούμενο π. Γεώργιο, σεβαστό καί ορθόδοξο κατά πάντα, πού συμμετείχε προσευχόμενος στήν θεία Λειτουργία, μάς ευλόγησε κατόπιν τήν τράπεζα καί μίλησε σέ όλους τούς προσκυνητές μέ αφορμή τό ευαγγέλιο τής ημέρας, τήν παραβολή τού Σπορέως, γιά τήν δύναμη τού λόγου τού Θεού. Αλλά καί μετά τήν τράπεζα, είχε τήν καλωσύνη καί τήν υπομονή νά μάς δεχθή ιδιαιτέρως, τήν ομάδα μας, καί νά μάς μιλήση γιά τρία τέταρτα, νά μάς μεταδώση από τήν σοφία τών αγιορειτών καί τήν πείρα τής Εκκλησίας, τήν οποία ο ίδιος τόσο αγαπά. Κυρίως διηγήθηκε ιστορίες αγιασμένων ανθρώπων, κοσμικών καί καλογήρων. «Όταν σάς βασανίζη ένας λογισμός καί επιμένη, τότε νά τού λέτε: "φύγε, γιατί θά τό πώ στόν Πνευματικό μου", γιατί οι κρυφοί λογισμοί δέν αντέχουν τήν φανέρωση». «Ευχαριστώ τόν Θεό, γιατί γνώρισα στήν ζωή μου αγίους Αρχιερείς, αγίους Ιερείς, αγίους Μοναχούς, αγίους λαϊκούς, άνδρες καί γυναίκες, γέροντες καί νέους, καί είμαι σίγουρος ότι υπάρχει καί σήμερα αγιότητα στόν κόσμο. Καί έχω πόθο νά τούς συναντήσω, γιατί τούς αγίους τούς αγάπησα από μικρό παιδί».

Σέ ερώτηση πώς μπορούν οι νέοι νά προσεύχωνται, ζώντας μέσα σέ συνθήκες «αντιπροσευχητικές», είπε τήν εξής ιστορία:

Μετά τήν Μικρασιατική Καταστροφή, ένας νέος δεκαπέντε χρονών ονόματι Συμεών ξεμπάρκαρε, μόνος, χωρίς γονείς καί συγγενείς, στόν Πειραιά. Γιά νά ζήση αναγκάσθηκε νά κάνη τόν χαμάλη. Έπαιρνε κάθε μέρα τό καροτσάκι του καί πήγαινε γιά δουλειά. Πρωΐ-πρωΐ, πρίν αρχίσει τήν εργασία του, πήγαινε στήν Εκκλησία τού Αγίου Σπυρίδωνος. Άφηνε τό καροτσάκι του απ' έξω. Έμπαινε μέσα, άναβε τό κερί του, προσκυνούσε τίς εικόνες μία-μία, καί μετά στεκόταν μπροστά στήν εικόνα τού Χριστού καί έλεγε τήν εξής "προσευχή": "Χριστέ μου, καλημέρα. Είμαι ο Συμεών. Πάω γιά δουλειά. Σέ παρακαλώ νά είσαι μαζί μου". Καί πήγαινε γιά νά βγάλη τό μεροκάματο. Όταν έδυε ο ήλιος καί τελείωνε τήν εργασία του, περνούσε πάλι από τήν Εκκλησία τού Αγίου Σπυρίδωνος. Άφηνε τό καροτσάκι του έξω, έμπαινε μέσα, άναβε κερί, προσκυνούσε τίς εικόνες μία-μία καί μετά στεκόταν στήν εικόνα τού Χριστού καί έλεγε τήν δειλινή "προσευχή": "Χριστέ μου, καλησπέρα. Είμαι ο Συμεών. Γύρισα από τήν δουλειά. Σέ ευχαριστώ πού ήσουν μαζί μου". Αυτό τό έκανε κάθε μέρα, όλα τά χρόνια τής ζωής του. Μεγάλωσε, νυμφεύθηκε, έκανε τρία κορίτσια. Αργότερα –θέριζε τότε η φυματίωση– αρρώστησαν τά κορίτσια του καί η γυναίκα του καί πέθαναν. Έμεινε ο Συμεών μόνος. Γέρασε, αρρώστησε καί τόν πήγαν στό Νοσοκομείο. Εκεί η νοσοκόμα παρατήρησε ότι δέν είχε κανέναν δίπλα του καί τόν ρώτησε: "Κύριε Συμεών, δέν έχετε κανέναν στόν κόσμο;". "Γιατί μέ ρωτάς;". "Γιατί δέν βλέπω κανέναν νά 'λθη νά σέ επισκεφθή". "Πώς δέν έρχεται. Έρχεται. Έρχεται ο Χριστός". "Ο Χριστός;" "Ναί, έρχεται κάθε μέρα ο Χριστός". "Καί τί σού λέει". "Συμεών, καλημέρα, είμαι ο Χριστός κάνε σήμερα υπομονή". Η νοσοκόμα, ευλαβής, ενημέρωσε τόν πνευματικό της, καί τόν παρακάλεσε νά δή τόν κ. Συμεών, μήπως έχει καμμιά βλάβη τού μυαλού του ή κάποια πλάνη. Τόν είδε ο Πνευματικός, τού μίλησε. "Ο παππούς τά 'χει τετρακόσια!". Μιά μέρα ο Συμεών ζήτησε τήν νοσοκόμα γιά νά τήν ευχαριστήση γιά ό,τι έκανε γι' αυτόν. Στήν απορία της, τής απάντησε ότι εκείνη τήν ημέρα ο Χριστός τού είπε ότι σέ τρείς ημέρες θά φύγη από τόν κόσμο. Σέ τρείς ημέρες ο Συμεών ξεψύχησε ήρεμα στό κρεββάτι τού νοσοκομείου, ολομόναχος από ανθρώπους, μαζί όμως μέ τόν Χριστό, δηλαδή μαζί μέ όλη τήν Εκκλησία.

Αυτά καί άλλα πολλά σοφά καί καλά ακούσαμε από τόν σεβαστό Γέροντα. Μετά από μιά σύντομη επίσκεψη στό κελλί τού π. Κ., πήραμε τό πλοίο γιά τόν κόσμο. Η πορεία μας γιά τήν θυσία στό όρος τό υψηλό είχε συντελεσθή μέ τόν πλέον διδακτικό καί ελπίζουμε καρποφόρο τρόπο.

Σύντομη η περιγραφή, ατέλειωτη η πορεία.

Πολλές φορές μπορεί κανείς νά επισκεφθή τό Άγιον Όρος καί κάθε φορά κάτι διαφορετικό έχει νά λάβη. Εξαρτάται τί είναι διατεθειμένος νά δώση, νά αφήση, νά ξεφορτωθή. Καί εξαρτάται από τό άν ανοίξουν οι κρουνοί τών ευλογιών τών παλαιοτέρων, πού χαίρονται βλέποντας τούς νεωτέρους νά βαδίζουν τά ίδια μονοπάτια τών αναζητήσεων, έστω καί μόνον τοπικά, υπολειπόμενοι κατά πολύ στόν τρόπο καί τίς θυσίες.

Όλα γίναν κατ' ευχήν κατ' ευχήν τού Μητροπολίτου μας, τού πνευματικού μας Παππού, τών Γερόντων. Τούς ευχαριστούμε.

Α.Κ.

http://www.parembasis.gr/

ΓΙΑΤΙ ΖΩ ;

ΚΑΤΑ ΠΟΣΟ ΒΙΩΝΟΥΜΕ ΤΗΝ ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΤΗ Β' ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ ΜΗΝΟΣ - Η Υπαπαντή τού Κυρίου, καί Θεού καί Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού.

Ο τοίς Χερουβίμ εποχούμενος, καί υμνούμενος υπό τών Σεραφίμ, σήμερον τώ θείω Ιερώ κατά νόμον προσφερόμενος, πρεσβυτικαίς ενθρονίζεται αγκάλαις, καί υπό Ιωσήφ εισδέχεται δώρα θεοπρεπώς, ως ζεύγος τρυγόνων τήν αμίαντον Εκκλησίαν, καί τών εθνών τόν νεόλεκτον λαόν, περιστερών δέ δύο νεοσσούς, ως αρχηγός Παλαιάς τε καί Καινής. Τού πρός αυτόν χρησμού δέ Συμεών, τό πέρας δεξάμενος, ευλογών τήν Παρθένον, Θεοτόκον Μαρίαν, τά τού πάθους σύμβολα τού εξ αυτής προηγόρευσε, καί παρ' αυτού εξαιτείται τήν απόλυσιν βοών. Νύν απολύεις με Δέσποτα, καθώς προεπηγγείλω μοι, ότι είδόν σε τό προαιώνιον φώς, καί Σωτήρα Κύριον τού Χριστωνύμου λαού.

Ανοιγέσθω η πύλη τού ουρανού σήμερον, ο γάρ άναρχος Λόγος τού Πατρός, αρχήν λαβών χρονικήν, μή εκστάς τής αυτού θεότητος, υπό Παρθένου ως βρέφος τεσσαρακονθήμερον, Μητρός εκών προσφέρεται εν ναώ τώ νομικώ, καί τούτον αγκάλαις εισδέχεται ο Πρέσβυς. Απόλυσον κράζων, ο δούλος τώ Δεσπότη, οι γάρ οφθαλμοί μου είδον τό σωτήριόν σου, ο ελθών εις τόν κόσμον, σώσαι γένος ανθρώπων, Κύριε, δόξα σοι.

Σήμερον Συμεων ο πρεσβύτης, εν τώ Ναώ εισέρχεται, χαίρων τώ πνεύματι τόν Νομοδότην Μωσέως, καί πληρωτήν τού νόμου, αγκάλαις εισδέξασθαι, εκείνος μέν, διά γνόφου καί φωνής αμυδράς, θεόπτης ηξίωτο, καί κεκαλυμμένω προσώπω τών Εβραίων τάς απίστους καρδίας διήλεγξεν, ούτος δέ, τόν προαιώνιον Λόγον τού Πατρός, σωματωθέντα εβάστασε, καί τών Εθνών απεκάλυψε τό φώς, τόν Σταυρόν καί τήν Ανάστασιν. Καί Άννα Προφήτις αναδείκνυται, τόν Σωτήρα λυτρωτήν τού Ισραήλ κηρύττουσα. Αυτώ βοήσωμεν. Χριστέ ο Θεός ημών, διά τής Θεοτόκου ελέησον ημάς.

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΚΑΝΕΙ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ.

Ιώβ Τάλατς «Στο Διάστημα βλέπεις τη χάρη του Θεού »

Ο εξομολογητής των κοσμοναυτών στο Κέντρο Εκπαίδευσης «Γιούρι Γκαγκάριν», κοντά στη Μόσχα, μιλάει για τον Θεό και τη Δημιουργία με το ποίμνιό του ακόμη κι όταν αυτό βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τη Γη

«ΣΥΝΑΝΤΗΣΑΤΕ τον Θεό εκεί που φθάσατε;». Το ερώτημα, ειρωνικά πολλές φορές, κάποτε με ειλικρίνεια και για κάποιους βασανιστικά, τέθηκε επανειλημμένα σε μέλη διαστημικών αποστολών, μετά την επιστροφή τους στη

Γη.

Αμερικανοί αστροναύτες απάντησαν κάποτε, και τα λόγια τους έμειναν στην ιστορία, ότι... αντίκρισαν τα ίχνη Του. Οι σοβιετικοί κοσμοναύτες αντίθετα δεν σήκωναν ούτε έκαναν αστεία με τέτοια θέματα. Στην άθεη Σοβιετική Ενωση, όπου η θρησκεία ήταν «το όπιο των λαών», Θεός δεν υπήρχε.

Ως

τη δεκαετία του ΄80. Σήμερα, στη Ρωσία του Βλαντίμιρ Πούτιν οι συνθήκες έχουν αλλάξει. Οι ρώσοι κοσμοναύτες ομολογούν ότι έχουν τον δικό τους εξομολόγο, με τον οποίο επικοινωνούν ανά πάσα στιγμή, ακόμη και ενώ βρίσκονται στο Διάστημα, λίγο προτού βγουν για τον διαστημικό τους περίπατο.

Οι ατρόμητοι κοσμοναύτες, μαθητές της μεγάλης σχολής που δημιούργησε ο μύθος του Διαστήματος Γιούρι Γκαγκάριν, για τον ηγούμενο Ιώβ Τάλατς, είναι άνθρωποι με τoυς δικούς τους φόβους και τα δικά τους ερωτήματα. Και αυτοί απορούν «πώς δημιούργησε ο Θεός το Σύμπαν».

Εφημέριος του Ναού της Μεταμόρφωσης, στο Κέντρο Εκπαίδευσης Κοσμοναυτών «Γιούρι Γκαγκάριν» της Πόλης των Αστεριών, κοντά στη Μόσχα, επισκέπτεται συχνά το κοσμοδρόμιο του Μπαϊκονούρ, το ρωσικό Κανάβεραλ, στο γειτονικό Καζακστάν, απ΄ όπου ξεκινούν οι αποστολές για το Διάστημα. Εκεί προετοιμάζει πνευματικά τους κοσμοναύτες λίγο πριν από το μεγάλο τους ταξίδι και τους περιμένει πάντα κατά την επιστροφή τους για να ευχαριστήσουν, όπως λέει, όλοι μαζί τον Θεό. «Οταν ένας άνθρωπος είναι στο Διάστημα μπορεί να δει την αληθινή μεγαλοσύνη του Σύμπαντος και έτσι έρχεται κοντύτερα στον Δημιουργό» δηλώνει μιλώντας στο «Βήμα» από το Μπαϊκονούρ, όπου λίγη ώρα νωρίτερα είχε τελέσει τον αγιασμό των υδάτων, αφού το Πατριαρχείο Ρωσίας εορτάζει τα Θεοφάνια σύμφωνα με το παλαιό ημερολόγιο.

«Είδα ίχνη του Θεού»

Ο ηγούμενος επικαλείται τον αμερικανό αστροναύτη Φρανκ Μπόρμαν, τον πρώτο άνθρωπο που είδε το φεγγάρι από κοντά, ο οποίος εκείνη την ώρα, έπειτα από μακρά σιωπή μέσα στο διαστημόπλοιο, είπε: «Εν αρχή εποίησεν ο Θεός τον ουρανόν και την γην. Η δε γη ην αόρατος και ακατασκεύαστος...». Ηταν «ο πρώτος στίχος από τη Γένεση,το πρώτο βιβλίο της Αγίας Γραφής. Πολλά μέλη του πληρώματος δεν μπορούσαν παρά να κλάψουν εκείνη τη στιγμή. Και όταν ο Μπόρμαν επέστρεψε στη γη,τον ρώτησε κάποιος:“... είδες τον Θεό όταν ήσουν στο Διάστημα;”. Και αυτός απάντησε:“Οχι, δεν είδα τον Θεό. Είδα όμως τα ίχνη της παρουσίας Του”» λέει ο κ. Τάλατς.

Αυτά τα ίχνη που είδε ο Φρανκ Μπόρμαν στο ξεκίνημα της «οδύσσειας» για τη γνωριμία του Σύμπαντος φαίνεται πλέον να ομολογούν και οι ρώσοι συνάδελφοί του τονίζει ο ιερέας. «Οι κοσμοναύτες με καλούν πριν βγουν να περπατήσουν στο Διάστημα ζητώντας μου προσευχές και ευλογίες. Ο Υuri Lonchakov, διοικητής διαστημόπλοιου, διάβασε ολόκληρη τη Βίβλο στη διάρκεια της πτήσης του. Στις τελευταίες ώρες της πτήσης ήμασταν τακτικά σε επαφή, συζητώντας θεολογικά θέματα:πώς δημιούργησε ο Θεός τον κόσμο,γιατί τον δημιούργησε μ΄ αυτό τον τρόπο,πώς κατανοούσαν οι άγιοί μας τη φύση του Σύμπαντος. Ο Οleg Skripinchko, ενώ βρισκόταν σε τροχιά,τηλεφώνησε να μας συγχαρεί για την επίσκεψη του Πατριάρχη Κύριλλου στον Ναό της διαστημικής βάσης. Και ο ελληνικής καταγωγής Fyodor Υurchikhin που επέστρεψε πρόσφατα κατά τη διάρκεια της 6μηνης περιστροφής του γύρω από τη Γη είχε μαζί του τα λείψανα του Αγίου Θεοδώρου του Στρατηλάτη και του Θεοδώρου του Τύρωνος».

Αγιασμός πριν από την πτήση

Ο πατέρας Ιώβ επισκεπτόταν τους κοσμοναύτες με τους οποίους είχε πνευματικές συζητήσεις και ευλογούσε κάθε λογής τεχνικό εξοπλισμό πολύ προτού ιδρυθεί εκκλησιά μέσα στον σταθμό. Μετά, « με τη βοήθεια του Θεού,αποκτήσαμε την εκκλησία μας» λέει και συνεχίζει: «Τα τελευταία λίγα χρόνια έχει αναδυθεί μια ολόκληρη παράδοση. Ολα τα πληρώματα διαστημόπλοιων επισκέπτονται την Αγία Τριάδα πριν από την εκτόξευση για να προσκυνήσουν τα λείψανα του Αγίου Σεργίου και να συμμετάσχουν σε μια σύντομη δέηση στην εκκλησία του Αγίου Νίκωνος. Κατόπιν τους ευλογώ με αγιασμό και δίνω στον καθένα τους μικρά Ευαγγέλια τσέπης και εικόνες του Χριστού και της Θεοτόκου που τα παίρνουν μαζί τους στην πτήση. Τέσσερις μέρες πριν από την εκτόξευση πηγαίνω στο Μπαϊκονούρ για να τους εξομολογήσω και να τους μεταλάβω. Συζητούμε πνευματικά θέματα, διαβάζουμε μαζί το Ευαγγέλιο και μιλάμε για διάφορα σημαντικά ζήτημα. Οταν οι άνδρες επιστρέφουν στη Γη είμαι εκεί για να τους υποδεχτώ με μια ευχαριστήρια δέηση στον Θεό ».

Φόβος και γενναιότητα

«Και βέβαια αισθάνονται φόβο, όπως κάθε φυσιολογικός και ζωντανός άνθρωπος ενώπιον του κινδύνου που μπορεί να απειλήσει τη ζωή του» λέει ο ηγούμενος Ιώβ περιγράφοντας τα αισθήματα των κοσμοναυτών.

Όσο γι΄ αυτά που σκέφτονται όταν βρίσκονται έξω, στο Σύμπαν; «Το Διάστημα είναι ακόμη εχθρικό για τον άνθρωπο. Φανταστείτε ότι στον ήλιο η θερμοκρασία είναι +180 βαθμούς Κελσίου, ενώ στη σκιά-150. Αν ο άνθρωπος βρεθεί ξαφνικά χωρίς το σκάφανδρό του τον περιμένει βέβαιος θάνατος. Η γενναιότητά τους συνίσταται στο γεγονός ότι αισθανόμενοι τον φόβο μπορούν να τον ξεπερνούν. Η πλειονότητα με τη βοήθεια του Θεού ξεπερνάει τον φόβο και βλέποντας το έλεός Του προσεύχονται και κάνουν αυτό που πρέπει να κάνουν. Οταν βρίσκονται εκεί εργάζονται και ίσως δεν σκέφτονται και πολύ το εάν φοβούνται ή δεν φοβούνται. Προετοιμάζονται επί χρόνια για εκείνη τη στιγμή. Για να γίνει κάποιος κοσμοναύτης προετοιμάζεται επί δέκα χρόνια και γνωρίζουν τι τους περιμένει. Η προετοιμασία είναι πολύ καλή».

Φθάνει αυτό; «Εμείς στη Ρωσία έχουμε και μια παροιμία:“Να ελπίζεις στον Θεό,αλλά κάνε και ΄σύ κάτι”.Οταν ο άνθρωπος επιτελεί το έργο του σωστά και με πίστη στον Θεό τότε όλες οι δυσκολίες, εσωτερικές και εξωτερικές, ξεπερνιούνται,διότι μόνον ο Θεός μπορεί να στηρίξει, να δώσει ελπίδα, να νουθετήσει τον άνθρωπο ώστε να κάνει το σωστό σε δύσκολες καταστάσεις » λέει ο κ. Τάλατς.

Αμαρτίες στο Διάστημα

Μπορούν οι άνθρωποι να σωθούν από τις αμαρτίες στο Διάστημα ή θα υποπέσουν σε αυτές και εκεί; Ο πατέρας Ιώβ δεν δυσκολεύεται να απαντήσει. «Από τον εαυτό σου δεν μπορείς να ξεφύγεις. Η συσσώρευση των μειονεκτημάτων και των αδυναμιών- η οποία σε οδηγεί στην ανάπτυξη των παθών- συμβαίνει ανεξάρτητα από το πού βρίσκεται ο άνθρωπος. Οι Πατέρες της Εκκλησίας λένε ότι αν δεν απελευθερωνόμαστε από την αμαρτωλότητα και το πάθος τότε όλα αυτά θα τα πάρουμε στην αιώνια ζωή. Ο φθονερός και στην ουράνια ζωή θα παραμείνει φθονερός, αλλά εκεί η ζωή του θα είναι ανυπόφορη. Ετσι οι ανθρώπινες αδυναμίες υπάρχουν τόσο εδώ στη Γη όσο και στο Διάστημα. Στους κοσμοναύτες, όπως και σε κάθε άνθρωπο, εμφανίζονται και κακές σκέψεις και υπάρχουν και παράπονα και θυμός, όπως σε όλους τους ζωντανούς ανθρώπους. Δεν είναι ρομπότ. Είναι έξυπνοι, ταλαντούχοι και πολύπλευροι, αλλά και άνθρωποι, γι΄ αυτό και ζητούν τη βοήθεια του Θεού».

«Θεέ μου, γιατί γύρισα;»

Κάθε κοσμοναύτης κατά τον πατέρα Ιώβ αποκομίζει και μεταφέρει κατά την επιστροφή του τις δικές του εμπειρίες. «Δεν μπορείς να το εξηγήσεις. Δεν μπορείς να εξηγήσεις ποιος αισθάνεται τι, διότι οι άνθρωποι αποκομίζουν πολλές και διαφορετικές εμπειρίες.Ενας κοσμοναύτης,ο Βάλερι Ολιαγκόφ, έχει παραμείνει στο Διάστημα, εάν δεν κάνω λάθος,επί έναν χρόνο και τρεις μήνες,δηλαδή είναι κάτι σαν πρωταθλητής.Στη διάρκεια της παραμονής του στο Διάστημα γιόρτασε το Πάσχα.Εφτιαξε ο ίδιος ένα πασχαλιάτικο γλυκό και έψαλε το “Χριστός Ανέστη”, αλλά μετά όταν επέστρεψε εδώ σε μας υπήρχαν όλα τα καθημερινά προβλήματα.

Και όταν άρχισε να τα ξαναζεί και να τα βλέπει είπε μισοαστεία-μισοσοβαρά:“Θεέ μου,γιατί γύρισα;”».

Άρθρο της Μαρίας Αντωνιάδου στο ΒΗΜΑ

http://syndesmosklchi.blogspot.com

«Ας ζητήσουμε το θερμό χέρι του Θεού»

Του Αλεξάνδρου Σολζενίτσιν Νομπελίστα Ρώσου- συγγραφέα

«Η αξιοθρήνητα απελπιστική κατάσταση στην οποία βούλιαξε η σύγχρονη Δύση, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό σ' αυτό το μοιραίο λάθος: Πίστεψε ότι η αμυντική δύναμη του κόσμου βρίσκεται μόνο στα ατομικά όπλα, ενώ στην πραγματικότητα η υπεράσπιση της ειρήνης βρίσκεται κυρίως σε μεγάλες καρδιές και σταθερούς ανθρώπους. Κάθε απόπειρα να βρεθή μια διέξοδος από την κατάσταση πού δημιουργήθηκε στο σημερινό κόσμο, θα είναι στείρα, αν δεν υπάρξει επιστροφή μετανοίας της συνείδησης προς τον Δημιουργό των πάντων. Το νόημα της ζωής μας δεν έγκειται στην αναζήτηση της υλικής επιτυχίας αλλά στην τάση της ψυχής για μια άξια πνευματική ανάπτυξη. Αντί για βιοτικές και επιπόλαιες ελπίδες των δύο τελευταίων αιώνων, πού μας οδήγησαν στο μηδέν και στα πρόθυρα ενός θανάτου, πυρηνικού και μη, εμείς με αποφασιστικότητα, ας ζητήσουμε το θερμό χέρι του Θεού, που το απωθήσαμε με τόση επιπολαιότητα και οίηση... Τίποτε άλλο δεν μπορεί να μας συγκρατήσει στον κατήφορο πού γλιστράμε».

http://synodoiporia.blogspot.com

ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΘΕ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΣΑΡΚΑ ΣΩΠΑ.

ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ ΧΕΡΟΥΒΙΚΟΥ ΥΜΝΟΥ ΣΤΗΝ ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

ΣΠΑΝΙΑ ΡΩΣΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ

Οὐδείς ἄξιος τῶν συνδεδεμένων ταῖς σαρκικαῖς ἐπι-

θυμίαις καί ἡδοναῖς προσέρχεσθαι ἤ

προσεγγίζειν ἤ λειτουργεῖν σοι, βασιλεῦ τῆς δόξης.

Τό γάρ διακονεῖν σοι

μέγα καί φοβερόν, καί αὐταῖς ταῖς ἐπουρανίαις Δυνάμεσιν.

᾿Αλλ᾿ ὅμως, διά τήν ἄφατον καί ἀμέτρητόν σου

φιλανθρωπίαν, ἀτρέπτως καί ἀναλλοιώτως

γέγονας ἄνθρωπος καί ἀρχιευρεύς ἡμῶν

ἐχρημάτισας, καί τῆς λειτουργικῆς ταύτης

καί ἀναιμάκτου θυσίας τήν ἱερουργίαν

παρέδωκας ἡμῖν, ὡς δεσπότης τῶν ἁπάντων. Σύ γάρ

μόνος, Κύριε ὁ Θεός ἡμῶν, δεσπόζεις τῶν ἐπουρανίων

καί τῶν ἐπιγείων, ὁ ἐπί θρόνου χερουβικοῦ ἐποχούμε-

νος, ὁ τῶν Σεραφείμ Κύριος, καί βασιλεύς τοῦ ᾿Ισραήλ,

ὁ μόνος ἅγιος, καί ἐν ἁγίοις ἀναπαυόμενος. Σέ τοίνυν

δυσωπῶ τόν μόνον ἀγαθόν καί εὐήκοον· ἐπίβλεψον ἐπ᾿

ἐμέ τόν ἁμαρτωλόν καί ἀχρεῖον δοῦλόν σου, καί κα-

θάρισόν μου τήν ψυχήν καί τήν καρδίαν ἀπό συνειδήσε-

ως πονηρᾶς· καί ἱκάνωσόν με τῇ δυνάμει τοῦ ῾Αγίου

σου Πνεύματος, ἐνδεδυμένον τήν τῆς ἱερατείας χάριν,

παραστῆναι τῇ ἁγίᾳ σου ταύτῃ τραπέζῃ καί ἱερουργῆ-

σαι τό ἅγιον καί ἄχραντόν σου σῶμα καί τό τίμιον αἷμα.

Σοί γάρ προσέρχομαι, κλίνας τόν ἐμαυτοῦ αὐχένα, καί

δέομαί σου· Μή ἀποστρέψῃς τό πρόσωπόν σου ἀπ᾿ ἐ-

μοῦ, μηδέ ἀποδοκιμάσῃς με ἐκ παίδων σου,

ἀλλ᾿ ἀξίωσον προσενεχθῆναί σοι ὑπ᾿ ἐμοῦ

τοῦ ἁμαρτωλοῦ καί ἀ

ναξίου δούλου σου

τά δῶρα ταῦτα. Σύ γάρ εἶ ὁ προσφέ

ρων

καί προσφερόμενος, καί προσδεχόμενος,

καί δια

διδόμενος, Χριστέ ὁ Θεός ἡμῶν, καί σοί τήν δόξαν ἀνα

πέμπομεν, σύν τῷ ἀνάρχῳ σου Πατρί καί τῶ παναγίῳ

καί ἀγαθῷ καί ζωοποιῷ σου Πνεύματι, νῦν καί ἀεί καί

εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. ᾿Αμήν.

Καί ὁ ῾Ιερεύς ἀναγινώσκει τήν εὐχήν τῆς Προθέσεως·

Ὁ Θεός, ὁ Θεός ἡμῶν, ὁ τόν οὐράνιον ῎Αρτον, τήν

τροφήν τοῦ παντός κόσμου,

τόν Κύριον ἡμῶν καί Θεόν ᾿Ιησοῦν Χριστόν ἐξαποστείλας

Σωτῆρα καί Λυτρωτήν, καί

Εὐεργέτην, εὐλογοῦντα καί ἁγιάζοντα ἡμᾶς·

αὐτός εὐλόγησον τήν Πρόθεσιν ταύτην καί πρόσδεξαι

αὐτήν εἰς τό ἐπουράνιόν σου Θυσιαστήριον, μνημόνευσον

ὡς ἀγαθός καί φιλάνθρωπος, τῶν

προσενεγκάντων, καί δι᾿ οὕς προσήγαγον·

καί ἡμᾶς ἀκατακρίτους διαφύλαξον ἐν τῇ ῾Ιερουργίᾳ τῶν

θείων σου Μυστηρίων.

῞Οτι ἡγίασται καί δεδόξασται τό πάντιμον καί

μεγαλοπρεπές ὄνομά σου, τοῦ Πατρός, καί τοῦ Υἱοῦ, καί τοῦ ἁγίου

Πνεύματος, νῦν, καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων.

᾿Αμήν.

ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΚΑΙ ΕΝ ΠΑΣΙ ΧΡΙΣΤΟΣ .

ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΚΑΙ ΕΝ ΠΑΣΙ ΧΡΙΣΤΟΣ

ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΣ

ΣΩΤΗΡΙΟΣ. ΓΚΙΚΑΣ

10-1-2010

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΠΙΣΤΕΩΣ

ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ.

ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ

20-6-10

ΑΡΧΙΜ. Π. ΝΙΚΑΝΩΡ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΠΙΣΤΕΩΣ

ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΔΥΟ ΕΙΚΟΝΕΣ.

Εδώ είναι Ναταλία Malysheva ως στρατιώτης των εργαζομένων και των αγροτών του Κόκκινου Στρατού (RKKA) κατά τη διάρκεια του δεύτερου Μεγάλου Πατριωτικού Πόλεμου ενάντια στους Γερμανούς....

Εδώ είναι Μητέρα Adriana Malysheva σήμερα, ως μια καλόγρια, φορώντας τις διακοσμήσεις για την ανδρεία που κέρδισε στο RKKA κατά τη διάρκεια του πολέμου.

ΝΕΑΡΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΡΟΥΜΑΝΙΑ ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΝ ΑΦΘΑΡΤΑ ΛΕΙΨΑΝΑ.

St Dimitrie the New of Bucharest.

ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΦΘΑΡΤΑ ΛΕΙΨΑΝΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΣΤΟ ΒΟΥΚΟΥΡΕΣΤΙ.

Εορτάζει 27 Οκτωβρίου και η Εκκλησία πανηγυρίζει την μνήμην του Οσίου Δημητρίου του Νέου, προστάτου του Βουκουρεστίου.

Η ΖΩΗ ΤΟΥ

Ήταν πολύ φτωχός και για πολύ καιρό έβοσκε αγελάδια των χωρικών στο Μπασαραμποβ. Τις Κυριακές και στις μεγάλες γιορτές εκκλησιαζόνταν μαζί με τους άλλους χωρικούς στην εκκλησία του χωριού. Μετά αποφάσισε ν’ αφιερώσει τη ζωή του στο Χριστό, εγκατέλειψε τον κόσμο και ασκήτεψε σε μια σπηλιά την οποία έσκαψε σ’έναν βράχο κοντά στον ποταμό Λομ όπου βρισκόταν κοντά σε μια ανδρική σκήτη. Έγινε μοναχός και ασκήτευε με συνεχή νηστεία, προσευχή και μνήμη Θεού. Όταν προαισθάνθηκε το τέλος του κρύφτηκε ανάμεσα σε δύο μεγάλες πέτρινες πλάκες,σαν σε φέρετρο, στις όχθες του ποταμού Λομ όπου και εκοιμήθη. Αργότερα μετά από πλημμύρες αυτό το κομμάτι ξηράς αποκόπηκε και το Άγιο σώμα του έπεσε στον Ποταμό Λομ όπου έμεινε για εκατοντάδες χρόνια άφθαρτο. Κάποια φορά ο όσιος Δημήτριος εφανερώθη στο όνειρο μιας κοπελίτσας η οποία υπέφερε από επιληψία και της είπε: «Αν με βγάλουν οι γονείς σου από το νερό θα σε κάνω καλά». Η κοπελίτσα διηγήθηκε σ’ όλους τ’ όνειρό της και μαζί με τους iερείς και όλον το λαό πήγαν στις όχθες του ποταμού Λομ όπου βρήκαν έναν ανεκτίμητο θησαυρό δηλαδή το άφθαρτο σώμα του Αγίου Δημητρίου του Νέου. Εκείνη τη στιγμή η κοπελίτσα θεραπεύτηκε και μαζί της και πολλοί άλλοι άρρωστοι. Έπειτα πήγαν τ’Άγια λείψανα του στο χωριό Μπασαραμποβ όπου έμειναν για πολλά χρόνια κάνοντας πολλά θαύματα. Τα πολλά του θαύματα μαθεύτηκαν και στην Ρουμανία.Πολλοί πιστοί πέρναγαν τον Δούναβη για να πάνε να προσκυνήσουν τα θαυματουργά λείψανα του Αγίου.Η παράδοση λέει ότι ένας Ρουμάνος ηγεμόνας έχτισε έναν μεγαλοπρεπή ναό και εκεί τοποθετήθηκαν τα λείψανα του Αγ.Δημητρίου.

Μετά το ΡωσοΤουρκικό πόλεμο (1769-1774) ο ρωσικός στρατός πέρασε το Δούναβη και έφτασε στο χωριό Μπασαραμπωβ. Τότε ένας ρώσος στρατηγός, ό Πέτρος Σαλτίκωβ πήρε τα Άγια λείψανα με σκοπό να τα πάει στη Ρωσία,ίσως για να τα προστατεύσει από τους Τούρκους. Αλλά ένας ευλαβής Ρουμάνος ο Χατζη Δημήτριος ο οποίος εγνώριζε τον στρατηγό τον έπεισε να τ’ αφήσει στο Βουκουρέστι ως παρηγοριά για τα δεινά και τις καταστροφές όπου είχαν υποστεί από τους Τούρκους.
Ο στρατηγός δέχτηκε ενώ το χέρι του Αγίου μεταφέρθηκε στη Λaύρα Πετσέρσκαγια. Έτσι έφτασε το λείψανο του Αγίου Δημητρίου του Νέου στο Βουκουρέστι το 1774 όπου βρίσκονται μέχρι και σήμερα στον Πατριαρχικό Ναό του Βουκουρεστίου. Η μνήμη του εορτάζεται στις 27 Οκτωμβρίου