ΓΕΡΩΝ ΕΦΡΑΙΜ ΚΑΤΟΥΝΑΚΙΩΤΗΣ. " “είδα έναν άγγελο να φοράει ένα χρυσό στεφάνι στο κεφάλι του γέροντά σου. Κάτι πρέπει να έγινε”».

Ο πατήρ Μάξιμος έκανε μια παύση - θυμόταν και κάτι άλλο. «Ξέρετε, αυτή η ιστορία δεν τελείωσε εκεί. Τη Δευτέρα επισκέφθηκα το γέροντα Εφραίμ στα Κατουνάκια. Η σκήτη του απείχε ώρες από το μοναστήρι μας. Μόλις με είδε, άρχισε τις ερωτήσεις. "Τι έγινε στη μονή σας το Σάββατο το βράδυ;” με ρώτησε. "Τι εννοείτε;” είπα, κάνοντας ότι δεν έχω ιδέα. “Καθώς προσευχόμουν”, μου εξήγησε, “είδα έναν άγγελο να φοράει ένα χρυσό στεφάνι στο κεφάλι του γέροντά σου. Κάτι πρέπει να έγινε”».

«Πώς ήταν δυνατόν να το ξέρει, πάτερ Μάξιμε;» ρώτησε έκπληκτη η Ελένη. «Του το είπε κανείς «Όχι, δεν του το είπε κανείς. Ο πατήρ Εφραίμ ήταν άγιος. Είδε αυτές τις σκηνές με ιδιαίτερο τρόπο, μέσα από τη χάρη του Αγίου Πνεύματος.

 Τώρα μπορεί να αναρωτιέστε πού θέλω να καταλήξω. Ο θυμός απαιτεί μετωπική αντιμετώπιση. Μην τον αφήνετε να μεγεθύνεται μέσα σας. Και το κυριότερο, ποτέ μη δικαιολογείτε τον εαυτό σας όταν θυμώνετε. Οι δικαιολογίες είναι αδυναμία, και είναι ανασταλτικές της πνευματικής μας ανάπτυξης. Να το θυμάστε πάντα αυτό».

«Αλίμονο μας, πάτερ Μάξιμε. Αυτό που συμβουλεύεις είναι πολύ δύσκολο. 

Όλοι μας θυμώνουμε με την παραμικρή πρόκληση». μουρμούρισε ο Αντώνης και αναστέναξε.

«Φυσικά και θυμώνουμε. Είμαστε όλοι άνθρωποι. Αλλά πρέπει σιγά σιγά να μάθουμε να στρέφουμε το θυμό μας όχι στους άλλους, αλλά στα εγωιστικά μας πάθη».

«Οι ψυχολόγοι θα έλεγαν ότι μια τέτοια στάση μπορεί να προκαλέσει σοβαρή νεύρωση», αστειεύτηκα.

«Μπορείς να το κάνεις αυτό χωρίς νεύρωση, άγχος ή κατάθλιψη», απάντησε ο πατήρ Μάξιμος. «Πρέπει να γίνουμε ανελέητοι κριτές του εαυτού μας κάθε φορά που βλέπουμε να υπάρχει θυμός στην καρδιά μας. Πρέπει να ταπεινώνουμε τον εαυτό μας μαθαίνοντας να ζητάμε συγνώμη. Ξέρετε πόσο καλύτερη Οα γίνει η ζωή μας αν συνηθίσουμε να λέμε αυτή τη λέξη:

»0 άγιος Αντώνιος μετά από ένα όραμα είπε: "Είδα τις παγίδες του διαβόλου τυλιγμένες γύρω από τη γη”. Αναστέναξε με φρίκη και ρώτησε απελπισμένος: “Πώς μπορεί να ξεφύγει κανείς από αυτές τις παγίδες;”. Και ο Θεός του απάντησε: "Η ταπεινοφροσύνη είναι εκείνη που νικά τον Σατανά”. Προσέξτε, ο Θεός δεν είπε στον άγιο Αντώνιο ότι ο διάβολος μπορεί να νικηθεί με τη νηστεία ή τις ολονυχτίες, ή ακόμα και την προσευχή. Όχι! 

Τίποτε από αυτά. Μόνο με την ταπεινοφροσύνη.

«Και πιστέψτε με, αυτό είναι αλήθεια. Μόνο η ταπεινοφροσύνη μπορεί να καταστρέφει τις παγίδες του Σατανά. Γιατί; Γιατί ο διάβολος είναι γεμάτος περηφάνια και εγωισμό, και τα πρακτικά τους συμπτώματα και αποτελέσματα είναι ο θυμός.

 Επομένως, εκείνο που καταστρέφει το θυμό είναι η ταπεινοφροσύνη. Βλέπετε, το σοβαρό πνευματικό έργο προϋποθέτει να αναπτύξουμε

τη συνήθεια να ταπεινωνόμαστε σκόπιμα, να αποκόπτουμε τις επιθυμίες μας, και να απορρίπτουμε τις ίδιες μας τις γνώμες τις οποίες εκφράζουμε μετά: "Νομίζω αυτό”• ή: “Πιστεύω εκείνο”• ή: “Θεωρώ ότι αυτό είναι καλό”. Προχωρήστε πέρα από αυτές τις προσωπικές αντιλήψεις. Ξεπεράστε τον εαυτό σας και αδειάστε τον, όπως άδειασε ο Χριστός τον εαυτό Του για μας. 

Έτσι μαθαίνουμε το μυστήριο του Χριστού. Αυτή η κένωσις, η απόρριψη της θέλησης και των επιθυμιών μας θα μας οδηγήσει πίσω στον Θεό.

»Υπάρχει μια εικόνα που λέγεται Άκρα Ταπείνωσις», συνέχισε ο πατήρ Μάξιμος. «Δείχνει τον Χριστό στον τάφο, νεκρό και γυμνό. Αυτό είναι το υπόδειγμα της τέλειας ταπεινοφροσύνης. Είμαστε ικανοί να φθάσουμε σε μια τέτοια κατάσταση όσο είμαστε στον κόσμο; Αν ναι, τότε το μυστήριο της ανάστασης θα αρχίσει να ενεργοποιείται μέσα μας. Ένας άνθρωπος που βρίσκεται σε αυτή την κατάσταση αισθάνεται γαλήνη, χαρά, ελευθερία. Δεν θα ξεχάσω ποτέ εκείνους τους άγιους πατέρες στο Αγιον Όρος που ζούσαν σε κοινοβιακά μοναστήρια πόσο ευτυχισμένοι και υποχωρητικοί ήταν! Αν τους ρωτούσες τι προτιμούν για οτιδήποτε, η τυπική απάντησή τους ήταν: “Ότι θέλεις εσύ”. 

Ήταν υποχωρητικοί, και αποδέχονταν όποια λύση έβρισκαν οι άλλοι σε ένα πρόβλημα. Ήταν πάντα χαρούμενοι, και ότι κι αν γινόταν η μόνιμη αντίδρασή τους ήταν: “Να είναι ευλογημένο”./

«Φαντάζεστε να φέρονταν έτσι οι σύζυγοι ο ένας στον άλλον;» αστειεύτηκα. «Να λένε “ευλόγησον” ο ένας στον άλλον, κάθε φορά που έχουν μια διαφωνία, και να ενδίδουν στις επιθυμίες του άλλου;»

«Τότε θα είχαμε ευτυχισμένους γάμους», απάντησε ο πατήρ Μάξιμος. «Οι σύζυγοι θα προσπαθούσαν να ευχαριστήσουν ο ένας τον άλλον αντί του εαυτού τους, και θα υπήρχε γαλήνη και αγάπη στο γάμο».

«Θες να πεις ότι πρέπει να υποχωρεί κανείς σε κάθε καπρίτσιο και επιθυμία της γυναίκας του;» είπε ο Αντώνης υψώνοντας τα φρύδια.

«Μια τέτοια στάση πρέπει να εφαρμόζεται με διάκριση, φυσικά», έσπευσε να προσθέσει ο πατήρ Μάξιμος.

 «Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι όσο δεν μαθαίνουμε την τέχνη του να ξεπερνάμε τον εαυτό μας δεν θα είμαστε ποτέ πραγματικά ευτυχισμένοι. Δεν θα είμαστε ποτέ ικανοποιημένοι, ότι κι αν κάνουν οι άλλοι για μας. Ξέρετε, παλιότερα πίστευα ότι αυτά που αναγράφονται στο Γεροντικό για τη ζωή των αγίων πατέρων είναι χρήσιμα και έγκυρα κυρίως για τους μοναχούς. Τώρα όμως που ζω στον κόσμο και ακούω κάθε είδους δυσκολίες και τραγωδίες που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι στην οικογένειά τους και στην καθημερινή τους ζωή, έχω πεισθεί ότι όλοι μπορούν να ωφεληθούν πνευματικά μελετώντας το Γεροντικό και μαθαίνοντας πώς αντιμετώπιζαν τη ζωή οι άγιοι πατέρες.

 Μια τέτοια στάση μπορεί να μας βοηθήσει να χειριστούμε τα κοσμικά μας προβλήματα καλύτερα και να μας οδηγήσει προς την τελείωσή μας. Μπορούμε να τελειοποιηθούμε ενώ ζούμε στον κόσμο, είτε παντρεμένοι είτε ανύπαντροι - όπως μπορούμε να τελειοποιηθούμε και ζώντας σε μοναστήρι».

Πριν πάμε για ύπνο εκείνο το βράδυ, ο πατήρ Μάξιμος επανέλαβε τα κύρια σημεία της συζήτησής μας. «Ο θυμός είναι μια φυσική τάση της ψυχής που μπορεί να μας βοηθήσει να αντισταθούμε στο κακό και την αμαρτία. Πρέπει να στρέφουμε το θυμό μας μόνο στην αμαρτία, ποτέ σε άλλους ανθρώπους. Αυτό είναι αξίωμα. Μπορούμε να θυμώσουμε με την αδικία, ποτέ με τον άδικο άνθρωπο. Μας ζητείται ακόμα να μη μισούμε ούτε τους δαίμονες. Οι άγιοι δεν μισούσαν τους δαίμονες. Μισούσαν όμως τις δαιμονικές πράξεις. Όσο απίστευτο κι αν φαίνεται, οι άγιοι αγαπούσαν ακόμα και τους δαίμονες. 

Η καρδιά τους καιγόταν από αγάπη για όλο τον κόσμο. Ο αβάς Ισαάκ ο Σύρος έγραψε ότι η καρδιά των αγίων φλέγεται από αγάπη για όλη τη δημιουργία, ακόμα και για τους δαίμονες. Οι άγιοι δεν μπορούσαν να αντέξουν στη σκέψη ότι τελικά κάποιοι θα αποκοπούν τελείως από τον Θεό, και γί αυτό με πύρινη αγάπη προσευχόταν ώστε όλοι να σωθούν και να απολαύσουν την αγάπη του Θεού. Όταν φθάσουμε σε μια τέτοια κατάσταση, τότε, όπως λέει ο Δαβίδ, μπορούμε να εξοργιζόμαστε χωρίς να αμαρτάνουμε».

Ο πατήρ Μάξιμος σηκώθηκε. «Είναι περασμένα μεσάνυχτα και αύριο έχουμε πολλά να κάνουμε», είπε και τεντώθηκε.

 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ. ΔΩΡΑ ΤΗΣ ΕΡΗΜΟΥ. ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΜΑΡΚΙΔΗΣ.

ΜΕ ΣΥΓΧΩΡΕΙΣ ΑΔΕΛΦΕ ΜΟΥ. ΜΙΑ ΑΓΝΩΣΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ.

 Ο πατήρ Μάξιμος, με τον συνηθισμένο ήρεμο τρόπο του, μας αφηγήθηκε άλλη μια ιστορία. «Τον πρώτο χρόνο που ήμουν μοναχός στο Αγιον Όρος, δημιουργήθηκε κάποια παρεξήγηση ανάμεσα σε έναν νεαρό ιερομόναχο και το γέροντά του. Ο ιερομόναχος είχε αναστατωθεί επειδή άκουσε μια φήμη ότι ο γέροντας σκοπεύει να αλλάξει το πρόγραμμα της δουλειάς του. Και καθώς ήταν νέος και άπειρος, άρχισε να κακολογεί το γέροντα. 

Εμείς οι υπόλοιποι, αφελείς, και ακόμα πιο νέοι από αυτόν, δεν χάσαμε στιγμή πήγαμε κατευθείαν στο γέροντα και του το είπαμε. Η αντίδραση του γέροντα ήταν: "Θα τον κανονίσω στον εσπερινό. Θα τον κάνω να μην ξέρει πού να πάει να κρυφτεί”. Πιστέψαμε ότι θα τον επιπλήξει αυστηρά.

»Θυμάμαι ότι ήταν Σάββατο, πριν από τον εσπερινό. Ο γέροντας κατέβηκε από το κελί του, που ήταν στον δεύτερο όροφο, και είπε στον ιερομόναχο με σοβαρό ύφος: "Έλα στο ιερό. Θέλω να σου μιλήσω”. “Παναγία μου!”, μουρμουρίσαμε εμείς μεταξύ μας. "Αλίμονο του”. Ο γέροντας θα τον "πειθαρχούσε” μέσα στο ιερό. Όλοι περιμέναμε την εξέλιξη γεμάτοι αγωνία. 

Ήμασταν σίγουροι ότι θα ακούσουμε έντονες φωνές και επιπλήξεις, αφού θα τον μάλωνε, ο γέροντας. Εγώ έτυχε να είμαι μέσα στο ιερό - μόλις είχα γίνει διάκονος και βοηθούσα στη λειτουργία. Και τι νομίζετε ότι είδα; Μόλις μπήκαν στο ιερό, ο εξηνταπεντάχρονος γέροντας έπεσε στα γόνατα μπροστά στον εικοσιπεντάχρονο μοναχό, του φίλησε τα πόδια και ζήτησε συγχώρηση. "Με συγχωρείς, αδελφέ μου”, είπε στον ιερομόναχο. “Κάτι πρέπει να έκανα και σε στενοχώρησα. Σε παρακαλώ, συγχώρησή με”. Ο άλλος, φυσικά, αισθάνθηκε συντριβή, και άρχισε να κλαίει και να ζητά συγχώρηση από το γέροντα. Με τη χάρη του Θεού, αποκαταστάθηκε η γαλήνη στο μοναστήρι και πήραμε όλοι μας ένα πολύτιμο μάθημα».

 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ. ΔΩΡΑ ΤΗΣ ΕΡΗΜΟΥ. ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΜΑΡΚΙΔΗΣ.

ΕΝΑ ΑΓΝΩΣΤΟ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΖΩΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΑΙΣΙΟΥ. "«Ο γερό-Παΐσιος δεν φοβόταν τους δαίμονες. Δεν φοβόταν τον Σατανά. Ήταν αρχι-εξορκιστής."

Είπε ο πατήρ Μάξιμος. «Δεν θα ξεχάσω ποτέ πώς αντιμετώπιζε τέτοιες περιπτώσεις ο γέροντας Παΐσιος, αν και ήταν αδύναμος και εξασθενημένος από τη συνεχή νηστεία και τις αγρυπνίες. Πραγματικά, υπήρχαν φορές που σχεδόν δεν μπορούσε να σταθεί όρθιος. Όταν όμως ήταν θέμα συνείδησης ή αντιμετώπισης του κακού, μεταμορφωνόταν σε πολεμιστή. Ο γερό-Παΐσιος, έστω και εξασθενημένος, δεν φοβόταν να παλέψει με το κακό».

«Τον είχες δει ποτέ σε δράση κάτω από τέτοιες συνθήκες, πάτερ Μάξιμε;» ρώτησα.

«Πολλές φορές. Μια μέρα τον παρακολουθούσα καθώς αντιμετώπιζε κάποιον από την Κρήτη ο οποίος προφανώς ήταν υπό την επιρροή δαιμονικών ενεργειών. Ήταν ψηλός και δυνατός, και ζήτησε από το γερό-Παίσιο να του μιλήσει ιδιαιτέρως. Μετά άρχισε να λέει ανοησίες. Σε κάποιο σημείο απαίτησε από το γέροντα να γονατίσει και να τον λατρέψει, γιατί, όπως ισχυριζόταν, ήταν ο ων. Ο μακαρίτης ο Παΐσιος σηκώθηκε και τον έσπρωξε μακριά του. “Δεν είσαι ο Θεός. Είσαι όνος”, του είπε. Τότε ο Κρητικός πέταξε το γέροντα κάτω. Ο γερό-Παΐσιος σηκώθηκε πάλι, έδειξε με το δάχτυλο τον αγριεμένο Κρητικό και τον προειδοποίησε: “Απόψε θα σε κανονίσω”».

«Σοβαρά, τον απείλησε έτσι;» ρώτησα γελώντας.

«Α, ναι! Φυσικά, απειλούσε το διάβολο, και όχι το καημένο το θύμα του. Ο γέροντας εννοούσε ότι το βράδυ θα προσευχόταν για να ελευθερωθεί ο Κρητικός από το δαίμονα που τον είχε κυριέψει. Ο νεαρός όμως δεν ήξερε ούτε τι έκανε ούτε τι έλεγε. Έτσι, όταν άκουσε το γέροντα να του λέει ότι θα τον κανονίσει.

Άρχισαν να βγαίνουν αφροί από το στόμα του και όρμησε στο Άγιο Παΐσιο για να τον ξεσκίσει».

Και τι έγινε, τον σώσατε;» ρώτησα μισοαστεία, μισοσοβαρά. Δεν χρειαζόταν βοήθεια. Ήμουν μαζί με έναν άλλο νεαρό μοναχό εκείνη τη μέρα, και νόμισα ότι θα πεθάνουμε όλοι. Έγιναν όλα τόσο γρήγορα, που δεν υπήρχε χρόνος να αντιδράσεις. -Δεν φοβήθηκε ότι θα τον σκοτώσει ο Κρητικός;»

Ο πατήρ Μάξιμος παραμέρισε την ερώτηση με μια κίνηση του χεριού του . «Ο γερό-Παΐσιος δεν φοβόταν τους δαίμονες. Δεν φοβόταν τον Σατανά. Ήταν αρχι-εξορκιστής. Η πάλη που έκανε  κείνη τη μέρα δεν ήταν με τον Κρητικό, αλλά με το δαίμονα που ήταν μέσα του και τον βασάνιζε». Ο γέροντας Παΐσιος, πέρασε όλη τη νύχτα προσευχόμενος για

τον  Κρητικό, ο οποίος τελικά ξαναβρήκε την ψυχική του υγεία.

 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ. ΔΩΡΑ ΤΗΣ ΕΡΗΜΟΥ. ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΜΑΡΚΙΔΗΣ.

ΔΩΡΑ ΤΗΣ ΕΡΗΜΟΥ ΤΟ ΙΑΚΩΒΑΚΙ

Ο πατήρ Μάξιμος ήταν γεμάτος ζωντάνια - ήταν φανερό  ότι απολάμβανε τη συζήτηση. Στο μεταξύ, πλησίασαν δύο μοναχές Αθανασία και η Ιωάννα. Ο πατήρ Μάξιμος τους έκανε νόημα να καθίσουν στην παρέα μας, που είχε αρχίσει να διευρύνεται. Μετά συνέχισε λέγοντας μια άλλη ιστορία, ενώ οι καλόγριες, μι ενθουσιασμό που έκανε τα πρόσωπά τους να λάμπουν, πήραν 2 δύο καθίσματα και κάθισαν ντροπαλά μαζί μας. «Συγκρίνετε τώρα τη συμπεριφορά αυτού του μοναχού με τη συμπεριφορά ενός. Αγιορείτη γέροντα που γνώριζα, και που τον θεωρούσαν “σαλό” . Τον φωνάζαμε “το Ιακωβάκι”. 

Το πραγματικό του όνομα ήταν Ιάκωβος. “Το Ιακωβάκι” τριγύριζε ξυπόλυτος σε όλο το Αγιον Όρος, καλοκαίρι και χειμώνα. Δεν είχε μόνιμη σκήτη ούτε κατάλυμα- ήταν σχεδόν γυμνός. Έμενε για μια μόνο νύχια όπου του πρόσφεραν φαγητό και φιλοξενία και έφευγε. Το ράσο του είχε γίνει γκρίζο από τη φθορά των χρόνων και ήταν γεμάτο με τόσα μπαλώματα, που δεν έβλεπες το αρχικά ύφασμα. Μια μέρα, δύο αδελφοί αποφάσισαν να του φορέσουν καινούρια ράσο, αυτός όμως αρνήθηκε κατηγορηματικά να βγάλει το παλιό. Οι αδελφοί τον έπιασαν και του το φόρεσαν με το ζόρι. Όσο γινόταν αυτό, “το Ιακωβάκι” τους έλεγε: “Τώρα θα θυμώσω μαζί σας. Τώρα θα θυμώσω πολύ”. Αλλά δεν μπορούσε να θυμώσει, όσο κι αν προσπαθούσε, και όσο κι αν τον προκαλούσαν.

«Βλέπετε τι γίνεται εδώ. Κάποιος σαν “το Ιακωβάκι”, που είχε φτάσει σε τέτοια βάθη ταπεινοφροσύνης, δεν είχε χώρο στην καρδιά του για το θυμό, όσο κι αν προσπαθούσε».

 «Από την άλλη μεριά, εμείς που ζούμε στον κόσμο θυμώνουμε ακόμα και στον ύπνο μας!» είπε ο Αντώνης.

«Αυτό συμβαίνει επειδή δεν έχουμε γαλήνη μέσα μας. Έχουμε επιθυμίες και προσωπική θέληση, αλλά δεν έχουμε πραγματική γαλήνη», είπε ο πατήρ Μάξιμος. Σηκώθηκε για να ξεμουδιάσει και κοίταξε την αντανάκλαση του φεγγαριού στα ασυνήθιστα ήρεμα νερά.

«Για να επιστρέφω στο αρχικό μου ερώτημα», είπα, «πότε μπορεί κάποιος να θυμώσει χωρίς να αμαρτήσει;»

«Ο Θεός μας έχει δώσει τη δύναμη του θυμού», είπε ο πατήρ Μάξιμος γυρίζοντας στο κάθισμά του, «για να τη χρησιμοποιούμε με τρόπο που θα μας υποδείκνυε η πραγματική μας φύση».

«Πότε όμως; Γιατί; Με ποιον τρόπο πρέπει να χρησιμοποιούμε αυτή τη δύναμη;»

«Τη χρησιμοποιούμε με τρόπο επωφελή όταν θυμώνουμε με τα πάθη μας, όταν θυμώνουμε με τους δαίμονες που κάνουν ότι μπορούν για να μας κρατήσουν μακριά από τον Θεό, όταν θυμώνουμε ενάντια στην αμαρτία. Πολύ συχνά η πίεση των παθών μας είναι τόσο μεγάλη, ώστε πρέπει να επιστρατεύσουμε όλες τις δυνάμεις μας για να τους αντισταθούμε. Ο θυμός είναι η ενέργεια που μας επιτρέπει να αντιμετωπίσουμε τα πάθη μας, να αντισταθούμε στις περιστάσεις και τους πειρασμούς που ενδέχεται να μας παρουσιαστούν. Αν είμαστε υποχωρητικοί και αδύναμοι, μπορεί να παραδοθούμε σε κάθε είδους πειρασμούς».

ΒΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ. ΔΩΡΑ ΤΗΣ ΕΡΗΜΟΥ. ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΜΑΡΚΙΔΗΣ.