Ο ΠΑΠΥΡΟΣ.

Τὴν ἐποχὴ τοῦ Χριστοῦ, 

καὶ μέχρι τὸν 8ο-9ο αἰώνα,

ἔγραφαν μόνο μὲ κεφαλαῖα γράμματα 

(μεγαλογράμματη γραφή), 

δὲν χρησιμοποιοῦσαν κενὰ 

ἀνάμεσα στὶς λέξεις (συνήθως), 

δὲν εἶχαν σημεῖα στίξης, 

δὲν ἔβαζαν τόνους καὶ πνεύματα καί, 

γιὰ νὰ ἐξοικονομήσουν χρόνο καὶ χῶρο, 

πολλὲς βασικὲς καὶ συνηθισμένες λέξεις 

τὶς συντομογραφοῦσαν.

Πολλὲς φορές, 

γιὰ νὰ μειώσουν τὸ κόστος 

ἔξυναν τὰ παλαιὰ χειρόγραφα 

καὶ ἔγραφαν ἐκ νέου 

ἐπάνω στὸ ὑλικό. 

Ἔτσι, δημιουργοῦνταν οἱ λεγόμενοι 

παλίμψηστοι κώδικες, 

οἱ ὁποῖοι εἶναι ἰδιαιτέρως 

πολύτιμοι καὶ σημαντικοί, 

καθὼς μὲ σύγχρονες τεχνικὲς 

διαβάζονται σήμερα

καὶ τὰ σβησμένα κείμενα, 

ποὺ σὲ κάποιες περιπτώσεις

εἶναι περισσότερα ἀπὸ ἕνα, 

καθὼς τὸ ὑλικὸ εἶχε ξυστεῖ

καὶ ξαναγραφεῖ πολλὲς φορές.

Ἀθανάσιου Γερ. Μουστάκη

Τὸ βιβλίο στὰ χρόνια τοῦ Χριστοῦ (ἀπόσπασμα)

Ἀφιέρωμα: "Τὸ βιβλίο"

Τεῦχος 391, Σεπτέμβριος 2026

Ὁ Πάπυρος 52 περιέχει 

τὸ χωρίο τοῦ Εὐαγγελίου

τοῦ Ἰωάννη 18:31-33 

καὶ στὴν πίσω πλευρὰ

τὸ Ἰωάννη 18:37-38, 

120-125 μ.Χ.

.