ΑΝΑΦΕΡΕΙ Ο ΑΓΙΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ.

 Είπε γέρων:«Σὺ ἔπλασας με καί ἔθηκας ἐπ' ἐμέ τήν χεῖρά Σου» (138, 5). «Ὄχι μόνον Ἐσύ με ἔπλασας, Κύριε, ἀλλά καί ἀφ᾽ οὗ με ἔπλασας μέ διακρατεῖς καί μέ σκέπεις. Ὥστε τό μέν "ἔπλασας" είναι δηλωτικόν τῆς τοῦ Θεοῦ δημιουργίας, τό δέ "ἔθηκας ἐπ᾿ ἐμέ τήν χεῖρά Σου" εἶναι δηλωτικόν τῆς τοῦ Θεοῦ Προνοίας»

«Ὁ Θεός έκανε τόν ἄνθρωπο ἀπό τό χῶμα τῆς γῆς καί ὁ ἄνθρωπος κάνει θεούς ἀπό τό χῶμα τῆς γῆς!»

 «"Ἐγώ δέ εἶπα ἐν τῇ ἐκστάσει μου· πᾶς ἄνθρωπος ψεύστης"(Ψ 115, 2).

Εκστασιν ὀνομάζει ἐδῶ ὁ Δαυΐδ τήν ἔκπληξιν καί τόν θαυμασμόν, κατά τόν μέγαν Βασίλειον. Διότι ἐγώ, λέγει, ἐκπλαγείς καί θαυμάσας τήν θαυμαστήν ἐκείνην χώραν τῶν ζώντων, τήν ὁποίαν ἰδεάσθην διά τοῦ ἁγίου Πνεύματος, εἶπον φανερῶς ὅτι κάθε ἄνθρωπος, ὁπού εὑρίσκεται εἰς τόν κόσμον τοῦτον, εἶναι ψεύστης κατά τήν ἀνθρωπίνην μακαριότητα, τήν ὁποίαν καί ὁ Θεολόγος Γρηγόριος ψευδομένην εὐημερίαν ὀνόμασε καθό αὕτη δέν παραμένει, ἀλλά ὡσάν ἕνα ὄνειρον ψευδές καί ἀνυπόστατον ὀγλήγορα περνᾷ καί διαλύεται. Πάντα γάρ τά ἀνθρώπινα "ματαιότης ματαιοτήτων" εἶναι, κατά τόν Ἐκκλησιαστήν, διότι μεταβάλλονται ευκόλως καί διαφθείρονται· τά δέ ἀγαθά, ὁπού εὑρίσκονται εἰς ἐκεῖνον τόν τόπον τῶν ζώντων, εἶναι ὄντως ἀληθῆ, διατί εἶναι μόνιμα καί ἀμετάβλητα καί ἀθάνατα» 

«Τί εἶναι τό αἴτιο πού τόν παρακινεῖ νά ὑπερηφανεύεται τάχα γιά τό γένος του τό λαμπρό; Καί τάχα αὐτό τό γνωρίζει ποιό εἶναι; Βέβαια δέν εἶναι ἄλλο παρά ἡ γῆ, τό χῶμα, καί αὐτό τό γένος [: τήν καταγωγή] ἔχουν καί τά ἄλλα ζῶα» .

«"Έπτυσε", καί κατεσκεύασε τόν πηλό, γιά νά δείξη μέ τήν ὁμοιότητα τῶν πραγμάτων ὅτι αὐτός εἶναι ὁ δημιουργός καί τοῦ ἀνθρώπου καί τοῦ φωτός.

Μήπως, ὅμως, αὐτός ὁ ἐκ γενετῆς τυφλός δέν εἶχε καθόλου βολβούς; Ἔτσι, γιά νά μήν τούς πλάση ἐκ τοῦ μή ὄντος, τοποθέτησε τόν πηλό, καί, μέ τή δύναμι τοῦ πτύσματός Του, τόν μετέβαλε σέ βολβούς· ἐπίσης, δέ ἔπτυσε, γιά νά δείξη ὅτι τό σάλιο Του εἶχε θεραπευτική δύναμι, καθώς καί τά χέρια καί τά κράσπεδα τῶν ἱματίων Του»

«Ἄν ὁ Θεός ἔδωσε στήν ψυχή τήν ἐξουσία καί κυριότητα ὅλων ὅσων βρίσκονται πάνω στη γῆ, πολύ περισσότερο ἔδωσε σ᾿ αὐτήν τή δεσποτεία τοῦ σώματος, στό ὁποῖο κατοικεῖ. Ἔδωσε, ναί, σ᾿ αὐτήν καί τήν ἐξουσία τοῦ σώματος, καθιστώντας την μέν κυρία καί δέσποινα, τό δέ σῶμα δοῦλο καί ὑπηρέτη της, ἀλλά ἔδωσε σ᾿ αὐτήν καί τό ἐλεύθερο καί αὐτεξούσιο· “αὐτός ἐξ ἀρχῆς ἐποίησεν ἄνθρωπον καί ἀφῆκεν αὐτόν ἐν χειρί διαβουλίου αὐτοῦ" (ΣΣειρ15, 14)· 

Ἔτσι, ὅταν αὐτή, μένοντας στήν κυριότητά της, ἐξουσιάζη καί ὁδηγῆ καί διευθύνη τό σῶμα, τό δέ σῶμα ἐξουσιάζεται ἀπ᾿ αὐτήν καί δουλεύη καί τήν ὑπηρετῇ, τότε βλέπεις καί γνωρίζεις ποιό εἶναι τό ἔργο τῆς ψυχῆς· ἔργο θαυμάσιο, ἔργο τοῦ ὁποίου οὔτε ἴχνος δέν φαίνεται στά ἔργα τῶν ἀλόγων ζώων, ἔργο, τό ὁποῖο τή φέρνει σ' ἐκεῖνο τό μακάριο τέλος, γιά τό ὁποῖο πλάστηκε» 

«Ἐθαυμαστώθη ἡ γνῶσις Σου ἐξ ἐμοῦ· ἐκραταιώθη, οὐ μή δύνωμαι πρός Αὐτήν"(Ψ 138, 6).

Ἡ ἐδική Σου, λέγει, γνῶσις, Κύριε, ἤγουν το να Σε γνωρίσω ἐγώ, τοῦτο ἐμεγαλύνθη ὑπέρ ἐμέ, καθώς εἶπεν ἄλλος ἑρμηνεύς, ἤτοι τοῦτο ὑπερβαίνει τήν ἐδικήν μου γνῶσιν καί κατάληψιν. Τοῦτο δέ σαφέστερον δηλῶν λέγει· ἡ ἐδική Σου γνῶσις εἶναι δυνατοτέρα ἀπό τό νά καταληφθῇ ὑπό τοῦ ἐδικοῦ μου νοός καί λογισμοῦ. Καί δέν δύναμαι πρός τήν γνῶσιν Αὐτήν, ὥστε ὁπού νά περιλάβω Ταύτην εἰς τόν ἐδικόν μου νοῦν... Μέ τό ρητόν τοῦτο συμφωνεῖ καί ἐκεῖνο ὁπού λέγει ὁ Ἐκκλησιαστής περί τῆς σοφίας, ἥτις εἶναι ὁ Θεός· “εἶπα σοφισθήσομαι, καί αὐτή ἐμακρύνθη ἀπ᾿ ἐμοῦ, μακράν ὑπέρ ὅ ἦν, καί βάθος βαθύ, τίς εὑρήσει αὐτό;"(Εκκλ. 7, 23-24). Καί ὁ Παῦλος δέ λέγει· “ὤ βάθος πλούτου καί σοφίας καί γνώσεως Θεοῦ· ὡς ἀνεξερεύνητα τά κρίματα Αὐτοῦ καί ἀνεξι- χνίαστοι αἱ ὁδοί Αὐτοῦ"(Ρμ 11, 33).

Μερικοί δέ, ὡς ὁ θεῖος Χρυσόστομος, καί ἔτσι ἐννόησαν τό ρητόν· ἐθαυμαστώθη ἡ σοφία Σου ἐκ τῆς ἐμῆς διαπλάσεως, ἐκ τῆς Ἐμῆς κατασκευῆς ἐκραταιώθη· “οὐ μή δύνωμαι πρός Αὐτήν", ὥστε νά ὑμνήσω καί νά ἐπαινέσω Αὐτήν ἀξίως»

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ. ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΩΣΤΩΦ

ΦΑΡΟΣ ΦΩΤΕΙΝΟΣ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΥ ΩΡΩΠΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ 2026