Πώς μπορεί κανείς να γνωρίζει με βεβαιότητα ότι ένα συγκεκριμένο πρόσωπο είναι αυτό που ο Θεός έχει προορίσει γι’ αυτόν;

 

Πώς μπορεί κανείς να γνωρίζει με βεβαιότητα ότι ένα συγκεκριμένο πρόσωπο είναι αυτό που ο Θεός έχει προορίσει γι’ αυτόν; Είναι άραγε δυνατόν να αστοχήσει κανείς ως προς το θέλημα του Θεού σε αυτό το ζήτημα;

Για έναν πιστό, το ζητούμενο δεν είναι να αναζητήσει ανάμεσα σε χιλιάδες ανθρώπους εκείνον που τυχαίνει να έχει μια ταμπέλα με την ένδειξη «Θέλημα Θεού» να κρέμεται πάνω από το κεφάλι του. Δεν πρόκειται για κάποια αναζήτηση ή για έναν γρίφο που πρέπει να λυθεί. Αν και ο Κύριος ασφαλώς γνωρίζει ποιος είναι ο καταλληλότερος για εμάς, το θέμα αυτό άπτεται του μυστηρίου της Θείας Πρόνοιας, η οποία συνυπάρχει με την ανθρώπινη ελευθερία.

Επομένως, στο ευρύτερο πλαίσιο των πραγμάτων, δεν υφίσταται έννοια «προορισμένου» συντρόφου;

Η ιδέα ενός «προορισμένου» συντρόφου αποτελεί μια σημαντική απλούστευση της χριστιανικής αντίληψης για τον γάμο. Αν εξετάσουμε το Μυστήριο του Γάμου, παρατηρούμε ότι ο ιερέας ζητά από τον Θεό να επικυρώσει την απόφαση που έχει ήδη λάβει το ζευγάρι — να την επικυρώσει, όχι να λάβει την απόφαση για λογαριασμό τους. Το Μυστήριο αγιάζει τον γάμο· δεν λειτουργεί ως μια εξωτερική έγκριση της επιλογής των ατόμων να εισέλθουν σε αυτόν.

Στο πλαίσιο αυτό, παρατηρείται μια ενδιαφέρουσα εξέλιξη στην ακολουθία του γάμου. Οι ερωτήσεις που θέτει ο ιερέας πριν από το μυστήριο —οι οποίες παραδοσιακά αποσκοπούν στο να διασφαλίσουν ότι κανένα από τα δύο μέρη δεν εξαναγκάζεται και ότι κανείς δεν έχει δεσμευτεί προηγουμένως απέναντι σε άλλον— διευρύνονται πλέον από ορισμένους ιερείς. Προτρέπουν το ζευγάρι να δώσει μια επίσημη υπόσχεση ο ένας στον άλλον: «Σε παίρνω, [όνομα], ως νόμιμη σύζυγό/νόμιμο σύζυγό μου και σου υπόσχομαι αγάπη, πίστη και σεβασμό, μέχρι να μας χωρίσει ο θάνατος. Και είθε ο Κύριος να με βοηθήσει σε αυτό». Αυτό είναι σημαντικό, διότι, προφέροντας αυτά τα λόγια ενώπιον του Θεού, το άτομο αναγνωρίζει πλήρως ότι πρόκειται για δική του προσωπική απόφαση και επιλογή — για την οποία φέρει και την απόλυτη ευθύνη. Κάποτε, ένας ιερέας μου διηγήθηκε το εξής: κατά την προετοιμασία των ζευγαριών για τον γάμο, τους ζητούσε να δώσουν αυτή την επίσημη υπόσχεση πίστης. Δεν ήταν λίγες οι φορές που άκουσα κάποιον γαμπρό, λίγο πριν από το μυστήριο, να λέει: «Ωχ, ίσως δεν θα έπρεπε... Τι θα γίνει αν δεν πετύχει;» Αυτή η έλλειψη βεβαιότητας ως προς την επιλογή κάποιου γίνεται πιο έκδηλη παρουσία του Θεού.

Υπάρχει μια πιθανή παγίδα στο να θεωρεί κανείς ένα πρόσωπο ως «προορισμένο από τον Θεό» για τον ίδιο. Είναι εύκολο να πει κανείς: «Ένας διορατικός Γέροντας έδωσε την ευλογία του γι’ αυτόν τον γάμο». Όμως, περίπου δεκαπέντε χρόνια αργότερα, όταν προκύψουν δυσκολίες, μπορεί να σηκώσει τα χέρια ψηλά και να πει: «Μα, δεν έκανα εγώ την επιλογή ή την απόφαση!». Η μετατόπιση της ευθύνης για τη δική μας επιλογή στον Θεό αποτελεί πραγματικό πρόβλημα — ένα πρόβλημα που μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές και επώδυνες συνέπειες.

Ιερέας Φιοντόρ Μποροντίν