ΚΥΡΙΑΚΗ
Ζ΄ΛΟΥΚΑ [:Λουκά
8, 40-56]
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού
γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου
με θέμα:
«ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ Ο ΘΕΟΣ»
[εκφωνήθηκε στην
Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 27-10-1996]
Δύο θαύματα σημειώνονται στη σημερινή
ευαγγελική περικοπή, αγαπητοί μου. Η
ανάστασις της θυγατρός του Ιαείρου και η θεραπεία της αιμορροούσης γυναικός.
Θα μείνομε στο δεύτερο.
Ο Κύριος καλείται από τον αρχισυνάγωγο Ιάειρο
να θεραπεύσει τη θυγατέρα του, που ήταν κοριτσάκι δώδεκα ετών και ήταν
ετοιμοθάνατο. Και ο Κύριος απεδέχθη. Εν τω μεταξύ, όχλος πολύς συνόδευε τον
Κύριον, που κατηυθύνετο εις το σπίτι του Ιαείρου. Μέσα στον όχλο ευρίσκετο και
μία γυναίκα του λαού, που χρόνια είχε αιμορραγία και είχε καταξοδεύσει την
περιουσία της στους γιατρούς χωρίς αποτέλεσμα. Δώδεκα χρόνια έπασχε. Σκέφτηκε, όμως,
ότι όταν θα ήγγιζε το κράσπεδο του ιματίου του Κυρίου, ότι θα εγίνετο καλά. Και
το έκανε, το πραγματοποίησε. Και την
ίδια στιγμή αντελήφθη ότι επήλθε η ίασις, η θεραπεία.
Τότε ο Κύριος στάθηκε και είπε: «Τίς ὁ
ἁψάμενός μου;».
«Ποιος είναι εκείνος που με ήγγισε;».
Ήταν ένα ερώτημα, εκ πρώτης όψεως, παράλογο. Γι'αυτό και ο Απόστολος Πέτρος του
απαντά: «Ἐπιστάτα, οἱ ὄχλοι συνέχουσί σε καὶ ἀποθλίβουσι (:οι
όχλοι -λέει -σε λιώνουν, σε ζουλάνε
και λέγεις Τίς ὁ ἁψάμενός μου; Κι εσύ λες ποιος με ήγγισε;)». Εντούτοις
ο Κύριος επιμένει, ενώ πάντες αρνούνται. Είναι κάτι περίεργο εδώ, όταν όλοι
αρνούνται. Δεν έχω καιρό να μέναμε σε κάθε σημείο. Πραγματικά είναι κάτι το
καταπληκτικό. Και δικαιολογεί: «Ἥψατό
μου τις (:Κάποιος με ήγγισε)· ἐγὼ γὰρ ἔγνων δύναμιν ἐξελθοῦσαν ἀπ’ ἐμοῦ
(:γιατί Εγώ γνωρίζω
ότι δύναμις βγήκε από μένα)».
Πολλά θα είχε κανείς να σχολιάσει πάνω σε
αυτόν τον λόγον του Κυρίου. Όπως π.χ. όσοι εγγίζουν τον Κύριον, ακόμα και την
εικόνα της ανθρωπίνης φύσεώς Του, ωφελούνται; Όλοι; Προφανώς όχι. Αλλά ασφαλώς οι πιστεύοντες. Αλλά εκείνο που εντυπωσιάζει είναι η παγγνωσία
του Χριστού ως Θεού. Όλα τα ξέρει. Και γι’ αυτήν την παγγνωσία θα πούμε δύο
λόγια μένοντες, αγαπητοί μου, εις το σημερινό μας θέμα.
Πριν προχωρήσομε, πρέπει να σημειώσομε ότι ο Χριστός έχει δύο γνώσεις. Η μία γνώσις
Του ανήκει εις την θεία Του φύση. Η άλλη Του γνώσις ανήκει εις την ανθρωπίνη
Του φύση. Όπως έχει και δύο θελήσεις. Την θεία και την ανθρωπίνη. Όπως έχει και
δύο ενέργειες. Την θεία και την ανθρωπίνη. Προσέξτε, γιατί προέκυψαν θέματα
μέσα στην ιστορία της Εκκλησίας μας. Ο Μονοθελητισμός, που είναι αίρεσις,
δηλαδή ότι ο Χριστός έχει μία μόνο θέληση· ενώ έχει δύο. Δύο φύσεις, δύο
θελήσεις, δύο ενέργειες, δύο γνώσεις. Όπως και ο Μονοενεργητισμός είναι
αίρεσις. Όταν, φερειπείν, οι μαθηταί Τού είπαν: «Κύριε, πότε θα γίνουν αυτά;». Εννοούσε «Πότε θα ΄ρθεις ξανά;». Και ο Κύριος είπε ότι αγνοεί. Και ότι μόνον
ο Πατήρ γνωρίζει. Ούτε οι άγγελοι. Και σαφώς ούτε ο Υιός. Εδώ δεν μίλησε παρά με την γνώση την ανθρωπίνη.
Αλλά πρέπει να πούμε όμως ότι η
ένωσις θείας και ανθρωπίνης φύσεως, είναι κάτω από ένα και μόνο πρόσωπο. Δεν
έχομε δύο πρόσωπα. Και αυτό λέγεται «υποστατική
ένωσις». Ότι έχομε ένα πρόσωπο πάνω από την θεία και ανθρωπίνη φύση.
Γι'αυτό, ένεκα της υποστατικής ενώσεως,
και η γνώσις του Χριστού είναι όπως και η θεία γνώσις. Γνωρίζει τα πάντα.
Εξήγησα, όμως, και αυτό ας το έχομε υπόψιν μας.
Έτσι, μπορούσε να λέγει ο Κύριος, αφού είδε την πίστιν της αιμορροούσης
γυναικός ότι δύναμις εξήλθε από Αυτόν και ότι την εθεράπευσε την γυναίκα αυτή.
Και τώρα θέλει να δημοσιεύσει την πίστη της για να την επαινέσει. Ποιος εκ των
ανθρώπων μπορεί να πει ότι… «αν κάποιος
με αγγίξει εμένα ότι έφυγε δύναμις από μένα;». Κανείς. Είναι, λοιπόν, η ανθρωπίνη γνώσις, αλλά, σας είπα, ένεκα της υποστατικής ενώσεως, γνωρίζει ο
Κύριος ότι φεύγει δύναμις από Αυτόν.
Ταυτόχρονα, όταν είπε «Ποιος με άγγιξε;» …ω, πάνω σ’ αυτό,
αγαπητοί, πολλά θα’ χαμε να πούμε, αλλά ας είναι, θέλει να ενισχύσει και τον
Ιάειρον, που ήδη παίρνει την είδηση από έναν υπηρέτη του σπιτιού του, ότι η
θυγατέρα του απέθανε. Γι'αυτό και του λέγει ο Κύριος: «Μὴ
φοβοῦ· μόνον
πίστευε». Όπως προηγουμένως είπε εις την αιμορροούσα γυναίκα «Μὴ φοβοῦ», γιατί αυτή
έτρεμε ολόκληρη, σου λέει: «Θα με
τιμωρήσει τώρα, που άγγιξα και πήρα τη θεραπεία από Αυτόν»· «Μη φοβάσαι, η
πίστις σου σε έσωσε».
Έτσι, σαν τετελεσμένο γεγονός, ομιλεί περί πίστεως ο Κύριος εις την
αιμορροούσα. Και σαν επικείμενο γεγονός, ομιλεί περί πίστεως ο Κύριος εις τον
Ιάειρον. «Μη φοβάσαι», λέγει, «μόνον πίστευε». Γιατί ο Κύριος είχε μπροστά Του το θέμα της αναστάσεως της θυγατρός του
Ιαείρου.
Ήθελε, ακόμη, ο Κύριος να δείξει ότι όσοι Τον εγγίζουν, δεν παίρνουν πάντοτε την χάρη του
Θεού, παρά μόνον όσοι διαθέτουν πίστιν. Σας είπα, ακόμη και την εικόνα Του,
και την εικόνα του Χριστού. Διαθέτεις
πίστιν; Τότε θα πάρεις χάριν. Το θέμα δε της εικόνος είναι ένα τεράστιο θέμα εν προκειμένω.
Ολόκληρη Σύνοδος έγινε, η 7η Οικουμενική Σύνοδος. Αν μπορούμε να
εικονίσομε ή όχι το πρόσωπο του Χριστού. Από
την στιγμή, όμως, που έγινε άνθρωπος, μπορούμε. Βεβαίως μπορούμε. Και αν πλησιάσω την εικόνα και εγγίσω,
παίρνω χάρη, την ίδια χάρη που πήρε η αιμορροούσα, όταν ήγγισε τα κράσπεδα του
ιματίου του Κυρίου. Ύστερα τα κράσπεδα, δηλαδή τα κάτω κάτω, τα κρόσσια θα
λέγαμε, τα κάτω κάτω, τον ποδόγυρο θα λέγαμε, του ιματίου… διότι τα ρούχα Του ο Κύριος που φορούσε, είχαν επαφή με την ανθρωπίνη
Του φύση.
Η εικόνα, αν και δεν είναι θέμα μου να
πω αυτό, επήρε χάρη, εάν εκείνος που την
αγιογράφησε ήταν αγιασμένος άνθρωπος. Και είχε πίστιν. Κι εκείνος που θα προσεγγίσει την εικόνα, θα πάρει πάλι χάρη. Και
τότε θα μπορούσε, αν μιλούσε ο Κύριος δια της εικόνος, θα έλεγε: «Όχι· κάποιος με άγγιξε». «Μα, Κύριε, τόσοι προσκυνούν
την εικόνα Σου». «Όχι! Γιατί Εγώ κατάλαβα ότι δύναμις εξήλθε από μένα».
Αλλά ας γυρίσομε σε εκείνο που σας είπα ότι θα πούμε. Για την παγγνωσία
του Θεού. Ότι ο Θεός τα γνωρίζει όλα. Είναι
το παντεπίσκοπον μάτι του Θεού. Είναι το μάτι του Θεού, που πραγματικά τα
βλέπει όλα. Ερευνά τα πάντα. Βυθίζεται μέσα εις τα απύθμενα βάθη της καρδιάς,
αλλά και εις τα απύθμενα βάθη του πνευματικού αοράτου κόσμου -αγγέλων και
δαιμόνων- και του σύμπαντος ολόκληρου. Και ο Θεός βλέπει τα πάντα, γιατί μπροστά Του είναι όλα γυμνά και
τετραχηλισμένα. Και βλέπει τα πάντα όχι όπως εμείς βλέπομε κάτι που είναι
μακρύτερά μας. Έχω μπροστά μου ένα αντικείμενο και το βλέπω. Δεν βλέπει ο Θεός
κατά τον τρόπον που βλέπω εγώ. Αλλά βλέπει
με την έννοια ότι είναι πανταχού παρών και τα πάντα πληρών. Σε οποιοδήποτε σημείο είναι παρών ο Κύριος.
Και αφού είναι παρών, βλέπει τα πάντα. Και αφού βλέπει τα πάντα, γνωρίζει τα
πάντα. Δηλαδή με έναν πολύ διαφορετικό τρόπο γνωρίζει ο Θεός απ’ ό,τι
γνωρίζω εγώ, ο άνθρωπος. Έτσι, η γνώσις
του Θεού μάς είναι ασύλληπτος. Δεν μπορούμε να την συλλάβουμε την γνώση του
Θεού. Γνωρίζει στο βάθος την κάθε συνείδηση, την κάθε προαίρεση. Και δεν γνωρίζει μόνον ό,τι είναι εις το
παρόν, αλλά και εις το μέλλον, αλλά και εις το παρελθόν. Εκείνο που έγινε.
Κι εκείνο που θα γίνει.
Ένα πρόχειρο παράδειγμα. Ο βασιλεύς Εζεκίας -ήτο
ευσεβής βασιλιάς των Εβραίων- παίρνει το μήνυμα από τον προφήτη Ησαΐα ότι θα
πεθάνει. Κάπου είχε λιγάκι υπερηφανευθεί, γιατί ήταν πολύ πολύ καλός βασιλιάς.
Και το πήρε κάπου επάνω του. Ευσεβής, αλλά… έπαθε το ανθρώπινον. Και τότε
στέλνει ο Θεός στον Εζεκία τον Ησαΐα και του λέει: «Ετοιμάσου. Κάνε την διαθήκη σου. Θα πεθάνεις». Εκείνος λυπήθηκε
πολύ. Επήγε στο κρεβάτι του, αρρώστησε, γύρισε προς την πλευρά του τοίχου και
έκλαυσε. Και προσευχήθηκε. Ο προφήτης δεν είχε φύγει ακόμα. Ήταν εις την μέσην
αυλήν, λέγει, του ανακτόρου. Και του λέει ο Θεός του Ησαΐου: «Πορεύθητι
καὶ εἰπὼν Ἐζεκίᾳ (:Πήγαινε πίσω και πες στον Εζεκία) ·
τάδε λέγει Κύριος ὁ
Θεὸς Δαβὶδ τοῦ πατρός σου. Ἤκουσα τῆς προσευχῆς σου καὶ εἶδον τὰ δάκρυά σου (:Άκουσα την προσευχή σου. Είδα τα δάκρυά
σου). Ἰδού,
προστίθημι πρὸς
τὸν χρόνον σου
δέκα πέντε ἔτη (:Να, προσθέτω στη ζωή σου άλλα 15 χρόνια)». Είδατε; «Άκουσα την προσευχή σου! Είδα τα
δάκρυά σου!». Είναι κάτι καταπληκτικό!
Ακόμη, θυμηθείτε -είναι
αναρίθμητα εκείνα τα οποία θα μπορούσε κανείς να πει- τον Παύλο στην Δαμασκό.
Βλέπει βέβαια τον Κύριον, Τον βλέπει, προ των πυλών της Δαμασκού. Ετυφλώθη. Και
τότε ο Κύριος εμφανίζεται σε έναν Χριστιανόν της Δαμασκού, τον Ανανία. Ευσεβής
άνθρωπος. Και του λέγει ότι «αυτή την ώρα
ο Σαούλ προσεύχεται στο τάδε σπίτι, που είναι στον τάδε δρόμο. Πήγαινε και να
τους πεις: ‘’Με έστειλε ο Κύριος Ιησούς να σου ανοίξω τα μάτια. Και να σε
βαφτίσω’’». «Κύριε», λέει ο Ανανίας, «αυτός
είναι διώκτης. Έτσι άκουσα. Πού με στέλλεις;». «Πήγαινε», του λέει ο
Κύριος. «Γιατί αυτός θα σταθεί για μένα
σκεύος εκλογής».
Αγαπητοί μου, το θέμα είναι ότι τίποτα
δεν ξεφεύγει από την γνώση του Θεού, από την γνώση του Χριστού. Και αυτή η παγγνωσία
του Θεού, στηρίζει τον πιστό να μην αμαρτάνει. Θα μπορούσε να πει: «Αν ο Θεός τα πάντα βλέπει και γνωρίζει,
τότε πώς θα κάνω αυτήν ή εκείνη την αμαρτία; Με βλέπει ο Θεός». Αυτήν την
βαθειά συναίσθηση είχε και ο Ιωσήφ όταν πουλήθηκε, αγαπητοί μου, το παιδί του
Ιακώβ το προτελευταίο. Πουλήθηκε εις την Αίγυπτον και προεκλήθη να αμαρτήσει
από την σύζυγον του Πετεφρή. Στο σπίτι δεν ήταν κανείς. Όλοι ήσαν στους αγρούς.
Ήταν μόνον η σύζυγος του Πετεφρή. Και γύρισε πίσω για μια στιγμή από τις
δουλειές των χωραφιών ο Ιωσήφ για μια δουλειά και τότε του επετέθη η σύζυγος
του Πετεφρή. Και του εζήτησε να αμαρτήσουν. Κι εκείνος αρνήθηκε. Αρνήθηκε
έντονα. Και είπε ετούτα τα αθάνατα λόγια: «Πῶς
ποιήσω τὸ ῥῆμα τὸ πονηρὸν τοῦτο (:Πώς θα κάνω αυτήν την πράξη, την πονηρή
πράξη) καὶ
ἁμαρτήσομαι ἐναντίον τοῦ Θεοῦ; - «ἐναντίον» θα πει «μπροστά στα μάτια του Θεού»- (:και
να αμαρτήσω μπροστά στα μάτια του Θεού; Πώς θα το κάνω αυτό; Ο Θεός με βλέπει;
Ο Θεός με βλέπει)».
Ακόμη, πώς μπορεί να πει ο άνθρωπος εκείνα που μας περιγράφει η Σοφία
Σειράχ: «Τίς με ὁρᾷ; (:Ποιος με βλέπει;). Σκότος κύκλῳ
μου (:Σκοτάδι γύρω μου) καὶ
οἱ τοῖχοι με καλύπτουσιν (:τα ντουβάρια του σπιτιού με κρύπτουν) καὶ
οὐδεὶς με ὁρᾷ (:κανείς δεν με βλέπει). Τί εὐλαβοῦμαι; (:Γιατί να προσέχω;). Τῶν ἁμαρτιῶν μου οὐ μὴ μνησθήσεται ὁ Ὕψιστος (:Τις αμαρτίες μου; Δεν θα τις αντιληφθεί,
ούτε θα τις λάβει υπόψιν Του ο Κύριος. Ποιος με βλέπει;)». Όταν μάλιστα γνωρίζει ότι… ο πιστός, που ξέρει ότι ο Θεός
βλέπει, ότι «Ὀφθαλμοὶ Κυρίου μυριοπλασίως ἡλίου φωτεινότεροι (:τα μάτια του Θεού είναι μύριες φορές πιο
φωτεινά από τον ήλιο) ἐπιβλέποντες -οι οφθαλμοί
Κυρίου- πάσας ὁδοὺς ἀνθρώπων (:βλέπουν όλους τους τρόπους που ζουν οι
άνθρωποι, τα μάτια του Θεού) καὶ κατανοοῦντες εἰς ἀπόκρυφα μέρη (:βλέπουν και κρίνουν τα πάντα. Ό,τι γίνεται
σε κρυφά μέρη), πρὶν ἢ κτισθῆναι τὰ πάντα, ἔγνωσται αὐτῷ, οὕτως καὶ μετὰ τὸ συντελεσθῆναι (:πριν καν δημιουργηθούν τα βλέπει ο Θεός.
Και μετά από την δημιουργία τους τα πάντα βλέπει και τα πάντα γνωρίζει)».
Ο δε Ψαλμωδός ψάλλει: «Ποῦ
πορευθῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός σου καὶ ἀπὸ τοῦ προσώπου σου ποῦ φύγω; (:Πού να πάω; Πού να κρυφτώ; Πού να σταθώ
από το πρόσωπό Σου;). Σκότος
–συνεχίζει ο Ψαλμωδός- οὐ
σκοτισθήσεται ἀπὸ σοῦ καὶ νὺξ ὡς ἡμέρα φωτισθήσεται (:το σκοτάδι δεν υπάρχει για Σένα. Και η
νύχτα είναι μπροστά Σου σαν την ημέρα, που βλέπει κανείς)». Και όταν ο Θεός
αποκαλύπτει, αγαπητοί μου, τον ένοχο από μία αμαρτία, που κανείς δεν τον είδε
να αμαρτάνει, είναι κάτι το συγκλονιστικό. Ένα μικρό παράδειγμα θα σας
έλεγα. Όταν επρόκειτο να κυριεύσουν την Ιεριχώ, ο Κύριος είπε: «Προσέξτε, η πόλις θα πέσει στα χέρια σας.
Αλλά δεν θα πάρετε τίποτε ως λάφυρον για τον εαυτόν σας. Ό,τι βρείτε μέσα,
είναι δικά μου», λέει ο Θεός. Ακούστε: «Ό,τι
βρείτε μέσα, είναι δικά μου. Θα τα αφιερώσετε σε Εμένα». Εντούτοις,
κάποιος, Άχαρ ονόματι, βρήκε κάπου κάποια νομίσματα και τα έβαλε στην τσέπη
του. Όταν έδωσαν την προσεχή μάχη, σε μία άλλη πόλη, για να την κατακτήσουν,
διότι η γη Χαναάν κατεκτήθη με πολέμους.
Θα μου πείτε, «ήταν η γη της υποσχέσεως,
επαγγελίας». Μεγάλο κεφάλαιο αυτό. Ωστόσο, νικήθηκαν οι Εβραίοι.
Παραπονείται ο Ιησούς του Ναυή»: «Κύριε,
μας είπες ότι θα νικούμε. Γιατί τώρα μας εγκατέλειψες;». «Γιατί ανάμεσά σας
είναι ένας κλέφτης!». Δύο εκατομμύρια άνθρωποι! «Ποιος, Κύριε;». «Έβαλε στην τσέπη του νομίσματα». «Ποιος, Κύριε;». Και τότε, με μία
μέθοδον φυλή με φυλή, φυλή με φυλή, ο κλέφτης απεκαλύφθη. Είδατε την παγγνωσία του Θεού; Είναι κάτι καταπληκτικό.
Οι πρωτόπλαστοι αμάρτησαν. Νόμισαν ότι δεν θα
τους έβλεπε ο Θεός; Η Σάρρα, ένα λεπτό σημείο, όταν εδείχθη ο Αβραάμ, τους
τρεις άνδρας και τους φιλοξενεί, έστρωσε τραπέζι κάτω από μιαν δρυν, την δρυν
του Μαμβρή. Έτσι ελέγετο. Ήταν όνομα ανθρώπου και έγινε τοπωνύμιον. Κι εκεί
έστρωσε τραπέζι. Πιο πέρα ήταν η σκηνή του Αβραάμ. Και λέει ο Θεός: «Του χρόνου, όταν θα ξανάρθω, θα έχεις
παιδί». Εκατό χρονώ ο Αβραάμ, ενενήντα η Σάρρα. Η Σάρρα άκουσε από μέσα από
την σκηνή. Ξέρετε τότε οι γυναίκες δεν βγαίνανε έξω, μάλιστα όταν η φιλοξενία
ήταν ανδρών. Και χαμογέλασε δύσπιστα και
ειρωνικά. Δύσπιστα και ειρωνικά. «Χμ,
εγώ είμαι 90 χρονών, χμ, θα κάνω εγώ παιδί;». Λέει ο Θεός στον Αβραάμ: «Γιατί γέλασε η Σάρρα;». Εκείνη τρομοκρατήθηκε. Και είπε: «Δεν γέλασα!», φώναξε από μέσα. «Όχι, γέλασες!». Ποιος μπορεί να ξεφύγει από την παγγνωσία του Θεού, αγαπητοί μου; Είναι
κάτι το φοβερό, το συγκλονιστικό, πραγματικά.
Ώστε, ό,τι γίνεται, τιμωρούνται άνθρωποι
και στην εποχή μας, τιμωρούνται άνθρωποι. Και λέει κανείς… εγώ το λέω, σας
βεβαιώνω: «Κύριε, είμαι κι εγώ αμαρτωλός.
Σε φοβάμαι. Γιατί αν τιμώρησες εκείνον κι εκείνον, διότι είδες την αμαρτία
τους, είμαι κι εγώ αμαρτωλός. Και σε φοβάμαι, σε φοβάμαι». Πραγματικά τρέμω τον Θεόν, όταν σκέπτομαι
ότι τα ξέρει όλα και ότι μπροστά να με τιμωρήσει.
Υπάρχει,
όμως, και η θετική όψις στη γνώση του πιστού η παγγνωσία του Θεού. Αν δηλαδή ο
Θεός τα πάντα γνωρίζει, τότε, ό,τι και να μου συμβαίνει, είναι στη γνώση Του.
Είναι η θετική πια πλευρά. Ο Θεός βλέπει
την αδικία που μου κάνουν οι άλλοι άνθρωποι ο Θεός βλέπει τα πάντα, τους πόθους
της καρδιάς μου που μένουν ανεκπλήρωτοι, βλέπει την κούρασή μου που με
καταρρακώνει, την μοναξιά μου, την απογοήτευσή μου που με πλήττει. Τα
βλέπει αυτά. Κι αν όλα αυτά τα βλέπει ο
Θεός, τότε σε τι έχω να φοβηθώ, όταν είμαι στη δική Του την διακονία; Είναι
πολύ σημαντικό αυτό. Κάθε έργο που «ἐν
κρυπτῷ»
εργάζομαι για την δόξα του Χριστού, δεν
με βλέπει κανείς, για την δόξα του Χριστού, όχι για αμαρτία, για την δόξα του
Χριστού, το βλέπει ο Χριστός. Και
δεν έχω τίποτα να φοβηθώ, εάν οι άνθρωποι με περιθωριοποιούν, με βάζουν στην
άκρη. Ο Θεός βλέπει. Δεν έχω να
φοβηθώ ότι την καλή πράξη που έκανα την έχασα. Όχι. Κάτι που θα με έκανε,
να θέλω να δημοσιοποιήσω εκείνο που έκανα, κενοδοξών και υπερηφανευόμενος. Όχι.
Μην κενοδοξείς, μην υπερηφανεύεσαι. Είδε
την καλή σου πράξη ο Θεός, την κατέγραψε ο Θεός. Μη φοβάσαι. Την κατέγραψε εις
την γνώση Του και εις την μνήμη Του. Μάρτυς είναι ο Θεός σε όλα αυτά· που βλέπει και ακούει και γνωρίζει. Τι έχω να
φοβηθώ;
Αγαπητοί, είναι
μεγάλη παρηγορία για τον πιστό ότι ο Θεός είναι πανταχού παρών και τα πάντα
γνωρίζει, είναι Παντογνώστης. Αυτό,
εμένα, τον πιστό με προστατεύει από την διάπραξη της αμαρτίας. Δεν με ωθεί,
όπως σας είπα, στην κενοδοξία ή την
υπερηφάνεια να δημοσιεύσω τα καλά μου έργα ότι δήθεν δεν τα είδαν οι άνθρωποι
και θα πάνε χαμένα. Όταν λέγω εκείνη
την πολύ μικρή φρασούλα με τις δύο λέξεις που την λέει ο λαός μας: «Έχει ο Θεός!». Για οτιδήποτε. Έχει ο Θεός. Το
λέμε αυτό σε μία δυσκολία ανυπέρβλητη. Τότε αισθάνομαι εγώ, ο πιστός, όλο
το νόημα αυτής της προτάσεως. Έχει ο
Θεός! Το είδε ο Θεός; Το ξέρει ο Θεός; Το εγκρίνει ο Θεός; Τι έχω τώρα να
ταλαιπωρούμαι και να βασανίζομαι; Έχει ο Θεός. Εκείνος θα δώσει την
πρόσβαση, θα δώσει την λύση. Γι'αυτό έλεγε ο Ιερός Χρυσόστομος: «Δεν μπορώ να φοβηθώ τίποτε, παρά μόνον αν
με εξορίζατε σε έναν τόπο όπου ούτε θα υπήρχε, ούτε θα έβλεπε ο Θεός». Εκεί θα φοβόμουνα.
Αγαπητοί, αυτό το είχαν νιώσει και οι αρχαίοι Έλληνες, όταν έλεγαν: «Ἔστιν ὀφθαλμὸς ὃς τὰ πάνθ’ ὁρᾷ». «Υπάρχει μάτι που τα βλέπει όλα». Σε μας, όμως, τους Χριστιανούς έχει
αποκαλυφθεί η παγγνωσία του Θεού μέσα στην Αγία Γραφή. Την γνωρίζομε μέσα από την Αγία Γραφή. Και πρόσθετα, αν θέλετε,
έχομε και αυτήν την πείρα στη ζωή μας, ότι όλα τα βλέπει ο Θεός. Ο Θεός τα πάντα βλέπει, τα πάντα ακούει, τα
πάντα γνωρίζει. Και αν ζω με το θέλημά Του, τι έχω να φοβηθώ; «Ἐμοὶ Κύριος βοηθός».
ΠΡΟΣ
ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον
πνευματικό μας καθοδηγητή
μακαριστό γέροντα Αθανάσιο
Μυτιληναίο,
ψηφιοποίηση
και επιμέλεια της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας:
Ελένη Λιναρδάκη,
φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
·
Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.
·
https://www.arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/omiliai_kyriakvn/omiliai_kyriakvn_698.mp3
ΚΥΡΙΑΚΗ
Ζ΄ΛΟΥΚΑ [:Λουκά 8,41-56]
ΥΠΟΜΝΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΠΗΣ
ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΓΙΟ
ΚΥΡΙΛΛΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ
«Καὶ γυνὴ οὖσα ἐν ῥύσει αἵματος ἀπὸ ἐτῶν δώδεκα, ἥτις ἰατροῖς προσαναλώσασα ὅλον τὸν βίον οὐκ ἴσχυσεν ὑπ᾿ οὐδενὸς θεραπευθῆναι, προσελθοῦσα ὄπισθεν ἥψατο τοῦ κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ, καὶ παραχρῆμα ἔστη ἡ ῥύσις τοῦ αἵματος αὐτῆς.Καὶ εἶπεν ὁ Ἰησοῦς· τίς ὁ ἁψάμενός μου;(:
Τότε
λοιπόν κάποια γυναίκα που υπέφερε από αιμορραγία εδώ και δώδεκα χρόνια, η οποία
μαζί με τα άλλα βάσανα της αρρώστιας της είχε ξοδέψει και όλη την περιουσία της
σε γιατρούς και δεν μπόρεσε να θεραπευθεί από κανέναν, αφού πλησίασε τον Ιησού
από πίσω, ώστε να μην την αντιληφθεί κανείς, επειδή ντρεπόταν να γίνει φανερή η
αρρώστιά της, άγγιξε την άκρη του εξωτερικού ενδύματός του κι αμέσως σταμάτησε
η αιμορραγία της. Και είπε ο Ιησούς: “Ποιος είναι αυτός που με άγγιξε;”)»[Λουκ.8, 43-45].
Δεν αγνοήθηκε
όμως το παράδοξο, γιατί αν και ο Σωτήρας γνωρίζει τα πάντα, ερωτά σαν να μη
γνωρίζει και λέγει: «Ποιος με άγγιξε;».
Και ενώ οι άγιοι απόστολοι είπαν με πειστικότητα «Ἐπιστάτα,
οἱ ὄχλοι συνέχουσί σε καὶ ἀποθλίβουσι, καὶ λέγεις τίς ὁ ἁψάμενός μου;(:Διδάσκαλε, τα πλήθη του λαού σε
περικύκλωσαν και σε πιέζουν ασφυκτικά˙ κι εσύ λες, ποιος με άγγιξε; )»,
πράγμα που είναι μεγίστη απόδειξη ότι
Αυτός και αληθινή σάρκα φέρει, και καταπατεί κάθε υπερηφάνεια, γιατί δεν Τον
ακολουθούσαν από μακριά, αλλά Τον είχαν περικυκλωμένο από παντού, Αυτός
φέρει στη μέση και επικεντρώνει την προσοχή τους σε αυτό που έγινε και λέγει
επιμένοντας ότι «ἥψατό μού τις· ἐγὼ γὰρ ἔγνων δύναμιν ἐξελθοῦσαν ἀπ᾿ ἐμοῦ(:Κάποιος
με άγγιξε. Διότι εγώ κατάλαβα ότι βγήκε από πάνω μου δύναμη θαυματουργική)»[Λουκ.8,46].
Άραγε λοιπόν ο Κύριος από φιλοδοξία δεν άφησε
να διαφύγει η απόδειξη της θεοπρεπούς ενέργειάς Του, δηλαδή το παράδοξο που
συνέβη με τη γυναίκα; Δεν λέμε αυτό·
γιατί πώς θα το έκανε αυτό Αυτός που σε πολλές περιπτώσεις συνιστούσε να
σιωπούν; Αλλά μάλλον λέμε εκείνο: ότι
δηλαδή παντού αποβλέπει στην ωφέλεια αυτών
που καλούνται στη χάρη μέσω της πίστεως. Άρα πολλούς θα έβλαπτε το θαύμα
αυτό μένοντας άγνωστο, με το να γίνει όμως γνωστό ωφέλησε όχι και λίγο, εκτός από τους άλλους, και τον άρχοντα της
συναγωγής· γιατί του έκανε πιο
ασφαλή την ελπίδα για τον αναμενόμενο, και του έδινε ακλόνητο θάρρος ότι ο
Χριστός θα αρπάξει τη θυγατέρα του και από τις παγίδες του θανάτου -γιατί
δεν επιτρεπόταν στους μη καθαρούς να αγγίξουν κάποιον από τους αγίους ή να
πλησιάσουν άνδρα ιερό.
Έχουμε
λοιπόν πληροφορηθεί ότι ο Εμμανουήλ
είναι Θεός αληθινός, και από αυτό που έγινε με τρόπο θαυματουργικό, και από
αυτά που είπε με τρόπο θεοπρεπή· γιατί λέγει: «Εγώ αισθάνθηκα να έχει βγει κάποια
δύναμη θαυματουργική από εμένα». Είναι βέβαια πέρα από τα δικά μας
μέτρα, ή ίσως και τα αγγελικά, το να μπορούμε να εκπέμψουμε κάποια δύναμη, και
μάλιστα από τη δική μας φύση, δηλαδή από τον εαυτό μας. Το πράγμα αυτό
ταιριάζει μόνο στην πέρα και πάνω από όλα φύση. Γιατί κανένα από τα κτίσματα δεν έχει κάποια δύναμη ιατρική, ή κάποια άλλη
ξεχωριστή, αλλά αυτό που έχει είναι δοσμένο από τον Θεό.
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
«Ἔτι
αὐτοῦ λαλοῦντος ἔρχεταί τις παρὰ τοῦ ἀρχισυναγώγου λέγων αὐτῷ ὅτι τέθνηκεν ἡ θυγάτηρ σου· μὴ σκύλλε τὸν διδάσκαλον. ὁ δὲ Ἰησοῦς ἀκούσας ἀπεκρίθη αὐτῷ λέγων· μὴ φοβοῦ· μόνον πίστευε, καὶ σωθήσεται.
ἐλθὼν δὲ εἰς τὴν οἰκίαν οὐκ ἀφῆκεν εἰσελθεῖν οὐδένα εἰ μὴ Πέτρον καὶ Ἰωάννην καὶ Ἰάκωβον καὶ τὸν πατέρα τῆς παιδὸς καὶ τὴν μητέρα.
ἔκλαιον δὲ πάντες καὶ ἐκόπτοντο αὐτήν. ὁ δὲ εἶπε· μὴ κλαίετε· οὐκ ἀπέθανεν ἀλλὰ καθεύδει. καὶ κατεγέλων αὐτοῦ, εἰδότες ὅτι ἀπέθανεν. αὐτὸς δὲ ἐκβαλὼν ἔξω πάντας καὶ κρατήσας τῆς χειρὸς αὐτῆς ἐφώνησε λέγων· ἡ παῖς, ἐγείρου.καὶ ἐπέστρεψε τὸ πνεῦμα αὐτῆς, καὶ ἀνέστη παραχρῆμα (:Κι ενώ μιλούσε ακόμη ο Ιησούς, ήλθε
κάποιος από το σπίτι του αρχισυναγώγου και του είπε: “Πέθανε η κόρη σου˙ μην
κουράζεις άλλο και μην ενοχλείς πια τον διδάσκαλο”. Ο Ιησούς όμως, μόλις άκουσε
την είδηση αυτή, του είπε: “Μη φοβάσαι, μόνο συνέχισε να πιστεύεις, και θα
σωθεί η κόρη σου απ’ τον θάνατο”. Κατόπιν, όταν έφθασε στο σπίτι του Ιαείρου,
δεν άφησε να μπει κανείς άλλος στο δωμάτιο της νεκρής παρά μόνο ο Πέτρος, ο
Ιωάννης, ο Ιάκωβος και ο πατέρας του κοριτσιού και η μητέρα. Στο μεταξύ όλοι
έκλαιγαν και χτυπούσαν τα στήθη τους και τα κεφάλια τους για τη νεκρή. Ο Ιησούς
όμως τους είπε: “Μην κλαίτε˙ δεν πέθανε, αλλά κοιμάται”. Και εκείνοι τον
περιγελούσαν, διότι ήταν βέβαιοι ότι το κοριτσάκι είχε πεθάνει. Αυτός όμως,
αφού τους έβγαλε όλους έξω, έπιασε το χέρι της και της φώναξε δυνατά: “Κόρη,
σήκω επάνω”. Τότε η ψυχή της επέστρεψε στο σώμα και αναστήθηκε αμέσως. Και ο
Ιησούς διέταξε να της δώσουν φαγητό να φάει, για να πάρει δυνάμεις μετά από την
εξάντληση που της είχε φέρει η χρόνια και θανατηφόρα ασθένειά της)»[Λουκ.8,49-55].
Η εξιστόρηση βέβαια του θαύματος είχε ως
εξής· ίσως
όμως πρέπει να την εξετάσουμε λεπτομερέστερα
και πνευματικότερα. Οι απλοϊκότεροι λοιπόν ας θαυμάζουν τα μεγαλεία του Θεού
έτσι όπως τα βλέπουν (γιατί ωφελούν ακόμα και νοούμενα σωματικά), εκείνοι όμως
που μπορούν να προχωρήσουν περισσότερο, θα δουν και θα καταλάβουν ότι και αυτά συνέβαιναν σε εκείνους ως τύποι, αλλά γράφτηκαν για εμάς, αφού προσευχηθούμε
στον Θεό, ας ζητήσουμε να έρθει λόγος που να αποσαφηνίσει και αυτά[βλ.
Α΄Κορ.10,6:«Ταῦτα δὲ τύποι ἡμῶν ἐγενήθησαν(:Και όλα αυτά έγιναν προφητικές εικόνες που
προαναγγέλλουν τι θα συμβεί και σε εμάς, ώστε να προσέχουμε και να μην
επιθυμούμε κακά πράγματα, όπως και εκείνοι επιθύμησαν και τιμωρηθήκαν)»].
Θα μας αποσαφηνίσει πώς ενώ πήγαινε ο Κύριος προς τη θυγατέρα του αρχισυναγώγου
Ιαείρου, πρώτη η αιμορροούσα που Τον
συνάντησε στο δρόμο, θεραπεύεται. Διότι ο Υιός του Θεού είχε πάει προηγουμένως
στη συναγωγή των Ιουδαίων και έμαθε πως η μικρή κοπέλα νοσεί και πεθαίνει· γιατί
τα παραπτώματα του Ισραήλ την είχαν
κάνει να πεθάνει, ενώ η αιμορροούσα που τη συνάντησε στο δρόμο, η γεμάτη
ακαθαρσία, της οποίας το αίμα δεν έρρεε στην περίοδο την έμμηνο, αλλά αιμορροούσε
διαρκώς, αυτή πριν από εκείνη πιστεύει
στον Υιό του Θεού. Και Αυτός βέβαια κατευθύνεται προς το σπίτι του Ιαείρου,
αυτή όμως θέλει έστω και το άκρο του ενδύματός Του να αγγίξει.
Ο ευαγγελιστής Λουκάς στο σημείο αυτό, πράγμα
που δεν είπε ο ευαγγελιστής Ματθαίος,
πρόσθεσε ότι η θυγατέρα του
αρχισυνάγωγου ήταν δώδεκα ετών, αλλά και η αιμορροούσα έπασχε από αιμορραγία
δώδεκα χρόνια. Άρα λοιπόν συγχρόνως
με τη γέννηση εκείνης, άρχισε αυτή να υποφέρει από αιμορραγία· γιατί το
ίδιο το όριο του χρόνου γίνεται το τέλος της κόρης του αρχισυναγώγου και η αρχή
της σωτηρίας της αιμορροούσης γυναίκας. Εκείνη
πεθαίνει δώδεκα ετών, και αυτή, αφού πίστεψε, θεραπεύθηκε από το πάθος δώδεκα
ετών, κατά τη διάρκεια των οποίων δεν μπόρεσε να θεραπευθεί από κανένα γιατρό·
γιατί πολλοί γιατροί από τους εθνικούς υπόσχονταν ότι θα την θεραπεύσουν. Εάν
εξετάσεις εκείνους που φιλοσοφούσαν και υπόσχονταν την αλήθεια, θα δεις ότι
είναι γιατροί που προσπαθούσαν να θεραπεύσουν. Αυτή όμως, μολονότι δαπάνησε όλα
τα υπάρχοντά της, δεν μπόρεσε από κανένα γιατρό να θεραπευτεί. Έπιασε απλώς το
κάτω άκρο του ενδύματος του Ιησού με πίστη και θεραπεύτηκε.
Εάν εξετάσουμε την πίστη μας προς τον Ιησού Χριστό και κατανοήσουμε πόσο μεγάλος
είναι ο Υιός του Θεού, και Ποιον αγγίξαμε, θα δούμε ότι σε σύγκριση με το
κράσπεδο αυτό, δηλαδή το κάτω άκρο του ενδύματος του Ιησού, αγγίξαμε κράσπεδο,
αλλά όμως το κράσπεδο μάς θεραπεύει
και μας κάνει να ακούμε από τον Ιησού: «θάρσει, θύγατερ, ἡ πίστις σου σέσωκέ σε(:έχε
θάρρος, κόρη μου, η πίστη σου σε
έχει σώσει)». Και αν εμείς θεραπευθούμε, θα αναστηθεί
και η θυγατέρα του αρχισυνάγωγου· διότι λέγει ο απόστολος Παύλος: «Ἂχρις
οὗ τὸ πλήρωμα τῶν ἐθνῶν εἰσέλθῃ καὶ οὕτω πᾶς Ἰσραὴλ σωθήσεται καθὼς γέγραπται· ἥξει ἐκ Σιὼν ὁ ῥυόμενος καὶ ἀποστρέψει ἀσεβείας ἀπὸ Ἰακώβ (:Και η αλήθεια αυτή είναι ότι έχει
γίνει σκλήρυνση σε μέρος του ισραηλίτικου λαού έως ότου εισέλθει στη βασιλεία
του Χριστού ο πλήρης αριθμός των εθνικών που έχει ορίσει ο Θεός. Και έτσι, όταν
εκπληρωθεί ο όρος αυτός, ολόκληρος ο ισραηλιτικός λαός ως σύνολο θα σωθεί, όπως
έχει γραφεί στις προφητείες του Ησαΐα: “Θα έλθει από τη Σιών ο ελευθερωτής και
θα αποδιώξει τις ασέβειες από τους απογόνους του Ιακώβ”)» [Ρωμ.11,25 και Ησ.59,20].
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ
ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ,
επιμέλεια
κειμένου: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
·
Αγίου Κυρίλλου, αρχιεπισκόπου Αλεξανδρείας, Εξήγησις
υπομνηματική εις το κατά Λουκάν ευαγγέλιον, Πανεπιστήμιο Αιγαίου,
ερευνητικό έργο «Οι δρόμοι της πίστης: Ψηφιακή Πατρολογία»[σελίδες 57 και 58
του PDF].
(https://greekdownloads3.files.wordpress.com/2014/09/commentarii-in-lucam_.pdf)
·
Αγίου Κυρίλλου Αλεξανδρείας Άπαντα τα έργα, πατερικές
εκδόσεις «Γρηγόριος Παλαμάς», εκδ. οίκος
«Το Βυζάντιον», Θεσσαλονίκη 2005, «Υπόμνημα
εις το κατά Λουκάν Α΄», κεφάλαιο 8ο, σελ. 383-387.
·
Παν. Τρεμπέλα, Η Καινή Διαθήκη μετά συντόμου
ερμηνείας, εκδ. Ο Σωτήρ, Αθήνα 1997
·
http://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/tools/liddell-scott/index.html
·
http://users.sch.gr/aiasgr/Kainh_Diathikh/Biblia/Kainh_Diathikh.htm
·
http://users.sch.gr/aiasgr/Palaia_Diathikh/Biblia/Palaia_Diathikh.htm
