Πέτρος, Παύλος & ελληνικά ονόματα στα χρόνια της Κ. Διαθήκης .

 

Πέτρος, Παύλος & ελληνικά ονόματα στα χρόνια της Κ. Διαθήκης ~

~ ~ ~

ΦΙΛΙΠΠΟΣ, ΑΝΔΡΕΑΣ, ΠΕΤΡΟΣ: δεν θυμίζουν σε τίποτα εβραϊκά ονόματα. Την εποχή της Καινής Διαθήκης, αν και οι Εβραίοι στην Ιουδαία μιλούσαν Αραμαϊκά, ωστόσο η κοινώς ομιλούμενη γλώσσα του ευρύτερου κόσμου στον οποίο ζούσαν (και σίγουρα η γλώσσα με το μεγαλύτερο κύρος) ήταν η Ελληνική.

Γι' αυτό πολλοί Εβραίοι είτε (σπανιότερα) υιοθετούσαν ελληνικά ονόματα (πχ. Ανδρέας, Φίλιππος, οι μαθητές του Χριστού), είτε διατηρούσαν δύο εκδοχές του ονόματός τους, μία εβραϊκή και μία ελληνική. Η ελληνική μπορεί να ήταν είτε μεταφρασμένη στα Ελληνικά (π.χ. ο Cepha (Κηφάς) «βράχος» μεταφράστηκε σε Πέτρος) είτε εξελληνισμένη φωνολογικά (π.χ. ο šim‘ṓn λεγόταν και Σίμων, και ο Y(eh)okhanán ἐγινε Ιωάννης).

Eιδικότερα....

Ο ΚΗΦΑΣ που έγινε ΠΕΤΡΟΣ.

Το όνομα Πέτρος είναι η ελληνική μετάφραση του εβραϊκού Cepha (Κηφᾶς) «πέτρα – βράχος». Το όνομα "Κηφάς" φαίνεται να το έδωσε ο ίδιος ο Χριστός στον αλιέα μαθητή του, και μετέπειτα πρωτοκορυφαίο απόστολο, που αρχικά ονομαζόταν "Σίμων" (šim‘ṓn).

Σε μια στιγμή σπουδαίας ομολογίας της πίστης του Πέτρου, ο Χριστός τού είπε: «από τώρα και στο εξής θα ονομάζεσαι Πέτρος» (στην πραγματικότητα το είπε στα αραμαϊκή εκδοχή: "Κηφάς", την οποία περιγράφει με μεγαλύτερη ακρίβεια από άλλους ευαγγελιστές ο Ιωάννης (πβ. Ιωάνν. 1, 42):

❝σὺ εἶ Σίμων ὁ υἱὸς Ἰωάννου, σὺ κληθήσῃ Κηφᾶς,

ὃ ἑρμηνεύεται Πέτρος❞

Ο Παύλος μιλώντας στις επιστολές του για τον Πέτρο τον ονομάζει "Κηφά", κάτι που δείχνει ότι τον πρώτο καιρό η ελληνική εκδοχή "Πέτρος" δεν είχε ακόμα καθιερωθεί. Πάντως με αυτό το όνομα τον γνώριζαν και με αυτό τον αναφέρουν οι συγγραφείς τον ευαγγελίων.

◆ Μέσω τού λατινικού Petrus το όνομα διαδόθηκε ευρέως σε διάφορες γλώσσες, π.χ. αγγλικό Peter, γαλλικό Pierre, ισπανικό Pedro, γερμανικό Peter κ.ά.

Ο ΣΑΟΥΛ που έγινε ΠΑΥΛΟΣ

Η περίπτωση του Παύλου είναι διαφορετική. Ο Παύλος, ως Εβραίος, είχε αρχικά το όνομα "Σαούλ". Με αυτό το όνομα διαβάζουμε στις Πράξεις ότι τον προσφώνησε ο Χριστός στο όραμα της Δαμασκού («Σαούλ, Σαούλ τί με διώκεις;»). Στην εξελληνισμένη του μορφή (Σαῦλος) απαντά συχνά στις Πράξεις των Αποστόλων.

◆ Ο Παύλος όμως είχε την ιδιότητα του Ρωμαίου πολίτη, άρα είχε και ρωμαϊκό όνομα. Το "Παύλος" είναι εξελληνισμένη μορφή, όχι του εβραϊκού του ονόματος (Σαούλ), αλλά του ρωμαϊκού του ονόματος (Paulus).

Το Paulus είναι από το επίθ. "paulus" που σημαίνει «μικρός» Συνήθως χρησιμοποιείτο για να διακρίνει τον μικρότερο από δυο μέλη μιας οικογένειας που είχαν το ίδιο όνομα (πβ. τη χρήση του αγγλικού "junior" για τον ίδιο λόγο). Στην πορεία όμως έγινε οικογενειακό όνομα. (Κατά παρόμοιο τρόπο, π.χ., που από τη λέξη “πουλί” σχηματίστηκε υποκοριστικό επίθημα “-πουλο”, που μετά χρησιμοποιήθηκε σε επώνυμα με προέλευση κατ’ εξοχήν από την Πελοπόννησο, π.χ. Αγγελό-πουλος, Λαμπρό-πουλος κ.λπ.).

Είναι παράδοξο ότι σε μεγάλο μέρος του βιβλίου των Πράξεων των Αποστόλων ο Παύλος αναφέρεται ως "Σαῦλος", αλλά από ένα σημείο και μετά (Πραξ. 13,9: "Σαῦλος δέ, ὁ καὶ Παῦλος" «ο Σαύλος, που λεγόταν και Παύλος»), αναφέρεται πλέον μόνο ως Παύλος. Δεν ξέρουμε γιατί ο συγγραφέας υιοθετεί διαφορετικό όνομα από ένα σημείο και μετά, αλλά ξέρουμε ότι αυτό ήταν το ρωμαϊκό όνομα του Παύλου.

◆ Αυτό το ρωμαϊκό όνομα (Paulus) στην εξελληνισμένη του μορφή "Παύλος" έφερε ο Απόστολος, και με αυτό καθιερώθηκε. (Θα μπορούσε να λέγεται Σαύλος, αλλά επικράτησε το Παύλος).

Κατά κάποιο τρόπο, τα ονόματα του αντικατοπτρίζουν το γεγονός ότι στέκεται εθνικά, θρησκευτικά και πολιτισμικά στο μεταίχμιο τριών διαφορετικών κόσμων: του ιουδαϊκού (Σαούλ), του ρωμαϊκού (Paulus) και του ελληνικού (Σαύλος / Παύλος).

Συνοπτικά:

● ο Σίμων, ο γιος του Ιωνά, ονομάστηκε από τον Χριστό "Κηφάς" και αυτό αποδόθηκε στα ελληνικά ως "Πέτρος".

● ο Σαούλ (εξελληνισμένη μορφή "Σαύλος") είχε και δεύτερο όνομα, το ρωμαϊκό "Paulus", που στα ελληνικά αποδόθηκε ως "Παύλος".