Ξεκίνημα στήν Ἱερά Μονή Παναγίας Γλυκοφιλούσης.

1. Ξεκίνημα στήν Ἱερά Μονή Παναγίας Γλυκοφιλούσης

Μέ μιά ἐπίσκεψή μου στήν Ἱερά Μονή Παναγίας Γλυκοφιλούσης στη Ραψάνη, ρώτησα τήν ἀδελφή Εφραιμία πῶς αἰσθανόταν μετά τήν κοίμηση τῆς Γερόντισσας. «Ἄχ, πάτερ μου, να ξερες τόν πόνο μου! Γιά τή στέρησή της δέν μπορεῖς νά φανταστεῖς. Δέν με χωροῦσε ὁ τόπος. Ὅπου καί νά πήγαινα, σκεπτόμουν: Νά σ' αὐτό τό σκαμνάκι καθόταν, ἐκεῖ προσευχόταν, ἐδῶ ἔτρωγε, ἐκεῖ μᾶς μιλοῦσε καί μᾶς συμβούλευε. Ἄχ, ἔλεγα, τώρα Γερόντισσά μου, ποῦ εἶσαι; Μέχρι μιά φορά, λίγες μέρες μετά την κοίμησή της, ὅταν εἶδα τό σκαμνάκι της ἀδειανό, στέναξα κι ἀμέσως ἄκουσα τήν γλυκιά της φωνή, καθαρά νά μοῦ λέγει: “Εφραιμία μου, ἐδῶ εἶμαι”».

Όταν μοῦ τό διηγήθηκε, ἦλθε στο νοῦ μου κάτι παρόμοιο ἀκριβῶς πού συνέβη στο γερο-Αρσένιο, ὅταν ἔφυγε ἀπό τή ζωή ὁ Γέροντας Ἰωσήφ. Γράφει σέ μιά ἐπιστολή ὁ γερο-Αρσένιος: «Έχασα το ταίρι μου, ἔμεινα ὀρφανός καί δέν ἔχω χλωρό κλαρί να καθίσω. Πῆρα ἕνα καλάθι παξιμάδι καί κατοικῶ τώρα μόνος μου» (πιο κάτω ἀπό τίς ἄλλες καλύβες) «καί περιμένω κι εγώ τό βαπόρι νά ἔλθει καί σέ μένα ἡ εὐλογημένη ώρα να φύγω ἀπό τήν ἐξορία τοῦ Ἀδάμ».

Ἀλλά καί ὁ ἅγιος Ἰωσήφ δέν ξέχασε τον συνασκητή του. Μοῦ ἔλεγε ὁ γερο-Αρσένιος ὅτι κι αυτός μιά φορά, όχι μόνο ἄκουσε ἀλλά καί τόν εἶδε ζωντανά, πού τόν ἀγκάλιασε καί τοῦ εἶπε: «Ἄντε, Ἀρσένιε, πότε θὰ ἔλθεις μαζί μου;» Καί ὁ παππούς μέ τήν χαριτωμένη του ἁπλότητα:

«Ε, τί νά κάνω, στο χέρι μου εἶναι;»

Μετά την κοίμηση τῆς Γερόντισσας, ἡ ἀδελφή Εφραιμία φανταζόταν πώς θά ξεκουραζόταν πιά ἀπό τούς κόπους καί θά ἡσύχαζε με μόνη ασχολία τή φροντίδα τοῦ τάφου τῆς Γερόντισσας, καθώς επίσης τα λουλουδάκια στα παρτέρια πού ἐπιμελοῦνταν καί λίγο ράψιμο ὅσο μποροῦσε. Τό θέλημα τοῦ Θεοῦ ὅμως ἦταν διαφορετικό. Ἡ θεία πρόνοια ὁδήγησε τα βήματά τους σ' ἕνα νέο ξεκίνημα, στήν οἰκοδόμηση καί ὀργάνωση ἑνός νέου μοναστηριοῦ, ὅπου ἔμελλε οἱ δύο ἀδελφές να μεταδώσουν τήν πείρα τῶν μοναχικῶν τους ἀγώνων καί νά δώσουν τή μαρτυρία τοῦ βιώματος τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς. Μέ τήν εὐλογία καί τήν συμπαράσταση τοῦ Γέροντα καί τῆς ἀδελφότητος, ξεκίνησαν τήν ἀνοικοδόμηση τοῦ Ἱεροῦ Ἡσυχαστηρίου τῆς Παναγίας Γλυκοφιλούσης στην περιοχή τῆς Ραψάνης, ἕνα τόπο μέ εὔκρατο ξηρό κλίμα, κατάλληλο γιά τήν ὑγεία καί τῶν δύο ἀδελφῶν. Μαζί τους ἦταν καί ἡ μοναχή Μαρία ἡ ὁποία σάν νεώτερη ἀνέλαβε τήν διοίκηση καί ήγουμενία, ἐνῶ σύντομα προστέθηκε μία δόκιμη πού στήν κουρά της έλαβε τό ὄνομα τῆς μακαριστῆς Γερόντισσας.

Ἐνθυμεῖστε ὅτι, ἡ ἀδελφή Ταβιθά εἶχε δώσει το σπίτι της στην Μονή τῆς Παναγίας Οδηγητρίας. Με τη σύμφωνη γνώμη τοῦ Γέροντα καί τῶν ἀδελφῶν, πουλήθηκε αυτό το σπίτι καί μέ τά χρήματα ξεκίνησε ἡ ἀνοικοδόμηση τοῦ Ἡσυχαστηρίου, μαζί καί τοῦ παρεκκλησίου πού ἀφιερώθηκε στήν ἁγία Ταβιθά τήν Ἐλεήμονα. Ἔτσι, ἐκπληρώθηκε καί ἡ ἐπιθυμία τῆς μακαριστῆς ἀδελφῆς Ταβιθᾶς, να γίνει ἕνα ἐκκλησάκι στην μνήμη τῆς Ἁγίας της.

Παρ' ὅλον ὅτι, ἤδη κατά τη μετάβασή τους στη Ραψάνη, οἱ δυὸ ἀδελφές ἦσαν προχωρημένες στην ηλικία, ἐν τούτοις ἡ ἀδελφή Εφραιμία την τέχνη της δέν τήν ξέχασε. Μέ τήν ἀνοικοδόμηση τοῦ ἡσυχαστηρίου καί πάλι αὐτή ἦταν καί ἐπιβλέπουσα τοῦ ἔργου ἀλλά καί ἀρχιτέκτων τῆς οἰκοδομῆς. Προνόησε πῶς νά εἶναι εὐήλιο, ευάερο, νά ἔχει ὡραία θέα καί μάλιστα ἀπό τό μπαλκόνι να φαίνεται τό ἀπέναντι χωριό, ὁ Πυργετός. Το διαμόρφωσε ὥστε νά ἔχει προϋποθέσεις στο μέλλον ἄν αὐξηθεῖ ἡ ἀδελφότητα να συνεχιστεῖ ἡ οἰκοδομή εἰς τρόπον ὥστε νά διακρίνεται ὅτι εἶναι μοναστήρι μέ τά κελλιά τετραγωνικά γύρω γύρω καί τό καθολικό (δηλ. ή κεντρική εκκλησία) στη μέση της αυλής. Η Γερόντισσα Μαρία, στό ἐπίπονο καί πρωτόγνωρο γι' αὐτήν ἔργο τῆς ἀνοικοδόμησης καί τῆς ἐπίβλεψης τῶν συνεργείων τῶν τεχνιτῶν μέ όλα τα ζητήματα πού προέκυπταν, εἶχε συμπαραστάτες ἀπό τήν μιά τόν Γέροντα πού τούς ἐνίσχυε στο δύσκολο αὐτό ξεκίνημα καί ἀπό τήν ἄλλη τήν ἀδελφή Εφραιμία. Αὐτή, ἐκτός ἀπό τήν τεχνική εμπειρία, εἶχε ἀπό τήν προηγούμενη πείρα της τήν ἀκράδαντη πεποίθηση πως ο Θεός πάντα ἐπεμβαίνει με θαυμαστό τρόπο ἐκεῖ πού τελειώνουν οἱ ἀνθρώπινες δυνάμεις. 

Πράγματι, μέ κόπους πολλούς, ἀλλά καί μέ ἔκδηλη τήν πρόνοια τοῦ Θεοῦ πού παρηγοροῦσε τήν ἀδελφότητα, ὁλοκληρώθηκε τό ἔργο καί ἀφιερώθηκε στήν Παναγία την Γλυκοφιλούσα, προστάτιδα καί ἔφορο τῆς Ἱ. Μ. Φιλοθέου Ἁγίου Ὄρους.

Ὅταν οἱ ἀδελφές μέ τήν Γερόντισσα Μαρία ἀγόρασαν τό κτῆμα τῆς Ραψάνης καί ἄρχισαν να κτίζουν το μοναστήρι, ἀντιμετώπισαν μία μεγάλη δοκιμασία. Ο δικηγόρος πού εἶχε ἀναλάβει την διεκπεραίωση κάποιων νομικῶν ὑποθέσεων ἔδειξε ἀσυνέπεια μέ ἀποτέλεσμα να καθυστεροῦν. Ἡ ἀδελφή Εφραιμία τακτικά τόν ἐνοχλούσε στο τηλέφωνο ἀλλά τίποτα δέν κατάφερνε. Στο τέλος τῆς εἶπε νά πάει ἡ ἴδια στην αρμόδια υπηρεσία για νά δεῖ ἄν εἶχε πρωτοκολληθεί κάποιο έγγραφο πού ἦταν ἀπαραίτητο.

Οἱ ἀδελφές γνώριζαν μια γυναίκα από τότε πού ζοῦσαν στην Πορταριά ἡ ὁποία ἦταν πολύ ευλαβής ἄνθρωπος καί τῆς εἶχε συμβεῖ θαῦμα τόν προσκυνήσει. Μάλιστα, σέ ἕνα πνευματικό όραμα πού τῆς αποκαλύφθηκε ἀπό τόν Ἅγιο Ραφαήλ. (Η γυναίκα αὐτή ἦταν ἀσθενής, παράλυτη για δέκα χρόνια καί τήν θεράπευσε ὁ Ἅγιος Ραφαήλ, τής αποκάλυψε ὁ Ἅγιος, εἶδε τόν Παράδεισο καί τήν Κόλαση.) Έκανε δέ τά κομποσκοίνια της ὄχι μόνο του κανόνος, ἀλλά ἀκόμα καί τῆς ἀκολουθίας με σταυρό. Ὁ Ἅγιος τῆς εἶχε ἀφήσει ἕνα σημεῖο: εὐωδίαζε το χέρι τής αν τό έτριβε ελαφρά σάν άγιο λείψανο. Ἡ Γερόντισσα Μακρίνα τήν αγαπούσε πολύ και της είχε πει. :" Το χέρι σου αγιασε πού κάνει τά σταυρωτά κομποσχοίνια κοίταξε νά αγιαζεις και εσύ!" Οι αδελφές τήν παρακάλεσαν νά προσευχηθεῖ στόν Ἅγιο γιά τήν ὑπόθεση τοῦ μοναστηριοῦ. Το θαυμαστό ἦταν πώς αυτή τούς εἶπε, κατόπιν προσευχῆς, ὅτι ἡ ὑπόθεση θά τελειώσει καί μάλιστα τούς ἀνέφερε τόν ἀριθμό πρωτοκόλλου.

Ἡ ἀδελφή Ἐφραιμία τήν ἐποχή ἐκείνη πήγαινε στην Αθήνα σχεδόν κάθε ἑβδομάδα γιά ὑποθέσεις του νέου μοναστηριοῦ. Αὐτή τή φορά πῆγε κατευθείαν στήν ἁρμόδια υπηρεσία καί ζήτησε τόν ἀριθμό πρωττοκόλλου τοῦ ἀπαιτούμενου ἐγγράφου. Τήν ὁδήγησαν σε μία αἴθουσα μέ τόμους πού περιεῖχαν τά ἀντίστοιχα ἔγγραφα καί τῆς ἔδωσαν ἀρκετούς τόμους γιά νά ψάξει αὐτή. Τότε τούς σταυρώνει καί ἀνοίγει τόν πρῶτο καί διαβάζει μέ θαυμασμό τήν σχετική πράξη καί μάλιστα μέ ἀριθμό πρωτοκόλλου αὐτόν πού εἶχε φανερώσει ὁ Ἅγιος στήν εὐλαβή γυναίκα. Αὐτό τήν ἀνακούφισε καί τῆς ἀναπτέρωσε τό ηθικό γιατί τό προηγούμενο διάστημα σκεφτόταν απογοητευμένη: «Αν δέν προχωρήσει ἡ ὑπόθεση, τότε να γυρίσουμε πίσω στα κελλιά μας καί νά ήσυχάσουμε!» Ὅταν ὁ Γέροντας ἐπισκέφθηκε τήν ἀνεγειρόμενη μονή τῆς Ραψάνης, τοῦ τό εἶπαν αὐτό οἱ ἀδελφές καί τοῦ ἔδειξαν τόν σκελετό ἀπό τοῦβλα πού ἀντιστοιχούσε στο εσωτερικό εκκλησάκι τῆς ἁγίας Ταβιθᾶς, γιά νά τόν ρωτήσουν ποιόν ἅγιο να βάλουν δίπλα ἀπό τήν ἁγία Ταβιθά καί τήν Παναγία Γλυκοφιλούσα. Τους λέει: Τόν ἅγιο Ραφαήλ να βάλετε, πού σᾶς φανέρωσε τό θαῦμα! Έτσι, ἀπό τούς πρώτους ἁγίους ποὺ ἁγιογραφήθηκαν στον μικρό εσωτερικό ναό, ἦταν οἱ τρεῖς νεοφανεῖς ἅγιοι τῆς Μυτιλήνης.

Παρ' ὅλον ότι το Ησυχαστήριο δέν εἶχε κανένα συγκεκριμένο εἰσόδήμα, στη δεδομένη στιγμή πάντοτε ἐνεργοῦσε ἡ θεία πρόνοια, ὅπως χαρακτηριστικά φαίνεται στο ἑξῆς περιστατικό:

 Η αδελφή Εφραιμια είδε σε ὄνειρο πώς βρέθηκε σ' ένα παραδοσιακό χαμηλό σπιτάκι όπου στα ξύλινα πατάρια και ράφια ὑπῆρχαν πολλά τόπια από ὕφασμα μαύρο. Ἐκεῖ πού ἀναρωτιόταν γιά τό ὕφασμα, βλέπει μπροστά της έναν παππούλη κάπως σκυφτό. Πῆρε τήν εὐχή του καί μέσα της είχε τὴν ἐντύπωση πώς ἦταν ὁ ἅγιος Κοσμάς ὁ Αἰτωλός. Μετά από λίγες μέρες διηγήθηκε τό ὄνειρο σ' ἕνα εὐλαβή ἱερέα, ὁ ὁποῖος ἐξυπηρετοῦσε το ἡσυχαστήριο τα πρῶτα χρόνια καί ἐκεῖνος τῆς εἶπε πώς ἔτσι εἶναι τό σπίτι τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ στό Μεγάλο Δέντρο τῆς Αἰτωλίας. Καί ναί μέν γιά τά τόπια τό ὕφασμα ἦρθε ἡ ἐξήγηση γρήγορα: Κάποιος κοσμικός σε μία ἐπίσκεψή του στό Ἅγιο Ὄρος συγκινήθηκε ἀπό τήν ἀσκητική ἐνδυμασία τῶν μοναχῶν ἑνός μοναστηριοῦ καί θέλησε ν' ἀναλάβει τά έξοδα γιά τό ράψιμο ζωστικοῦ καί ράσου γιά ὅλους τούς πατέρες τῆς μονῆς. Ἀνέθεσε, λοιπόν, στήν ἀδελφή Εφραιμία τό ράψιμο. Τά ἔσοδα ἀπό τήν ἐργασία αὐτή ἦλθαν ἀνέλπιστα στην κατάλληλη στιγμή που τά εἶχαν ἀνάγκη.

Ὅσο γιά τόν ἅγιο Κοσμᾶ ἡ ἐξήγηση ἔγινε λίγα χρόνια ἀργότερα:

Σέ μία ἐπίσκεψή του ὁ ἰδιοκτήτης τοῦ κτήματος, ὅπου εἶχε γίνει τό ἡσυχαστήριο, διηγήθηκε στίς ἀδελφές πώς ὁ παππούς του διηγοῦνταν ὅτι ὁ προπάππος του στο κτῆμα αὐτό εἶχε ἀμπέλι. Επειδή τό κτῆμα εἶναι στόν ἀγροτικό δρόμο που ενώνει τήν Ραψάνη μέ κάποια γειτονικά χωριά, περνοῦσε τακτικά από κεῖ ὁ ἅγιος Κοσμάς ὁ Αἰτωλός. Μάλιστα, ὁ προπάππος του ἔλεγε πως ο πατέρας του τοποθετοῦσε μία στάμνα με νερό καί λίγα σταφύλια κάτω ἀπό ἕνα δέντρο γιά νά φάει καί νά ξεκουραστεῖ ὁ Ἅγιος. Πάντως σ' ὅλα τά γύρω χωριά εἶναι γνωστό πώς ο ὁ Ἅγιος δίδασκε στην περιοχή καί ἔχουν διατηρήσει μ' ευλάβεια το δέντρο πού δίδασκε.

Σε κάθε χωριό, ὅπου ἔστηνε ὁ Ἅγιος τόν σταυρό

Ἐκτός ἀπό τή μαρτυρία τοῦ ἰδιοκτήτη γιά τόν ἅγιο Κοσμά, τίς ἀδελφές συγκίνησε πολύ καί μία ακόμη πληροφορία πού τούς ἔδωσε καποιος εὐλαβής προσκυνητής εἴκοσι χρόνια αργότερα. Ο Π. Μ., πουνκατάγεται ἀπό τή Ραψάνη, τούς εἶπε πώς, κατά τά νεανικά του χρόνια,κατεβαίνοντας μαζί μ' ἕνα φίλο του ἀπό τήν Ραψάνη πρός τόν σιδηροδρομικό σταθμό περνοῦσαν ἐπανειλημμένως ἔξω ἀπό τό κτῆμα ἐκεινο ὅπου ἐπρόκειτο μετά από λίγα χρόνια να χτιστεῖ τό μοναστήρι. Ὁ

φίλος του, λοιπόν, ὁ Θεόδωρος Σμουλιώτης, ὁ ὁποῖος τώρα πλέον έχει κοιμηθεῖ, τοῦ ἔλεγε συχνά πώς ἔβλεπε ἕνα σταυρό στή θέση ἐκείνη καί ἀποροῦσε καί θαύμαζε τόσο μέ τήν θέα τοῦ σταυροῦ ὅσο καί μέ το γεγονός ὅτι δέν τόν ἔβλεπαν οἱ φίλοι του.

Κοντά στήν ἀδελφή Εφραιμία που κοπίαζε μέ τή ραπτική γιά να βοηθήσει ὅσο μποροῦσε στήν ἀνοικοδόμηση τοῦ μοναστηριοῦ, ἡ ἀδελφή Συγκλητική εργαζόταν κι αυτή πλέκοντας δανδέλες καί καμποσκοίνια καί ράβοντας πολυσταύρια. Βοηθοῦσε ἐπίσης στό ἀναλόγιο σαν ψάλτρια και αναγνώστρια. Ήταν παραδοσιακή ψάλτρια, τήν φωνή της τήν ταίριαζε σέ ὕψος μέ ὅλους πού ἔψαλλαν μαζί της, δέν τούς δυσκόλευε, ἐνῶ ἦταν γλυκιά καί κατανυκτική. Σάν ἀναγνώστρια ἄφησε εποχή στην Πορταριά, ἀλλά καί στή Ραψάνη. Ἔλεγε στις μικρότερες ἀδελφές τῆς Παναγίας Γλυκοφιλούσας: «Πρέπει νά διαβάζουμε με στόμφο, να βοηθοῦμε τους πιστούς να καταλαβαίνουν τα νοήματα. Ἄλλο ὕφος θέλει ή Κλίμακα, ἄλλο ὁ Στουδίτης». 

Διάβαζε  τὰ ἀναγνώσματα τῶν ἀκολουθιῶν κι ἔλεγε τόν Ἀπόστολο τόσο μελωδικά καί μέ ἔμφαση στο νόημα, που όλοι περίμεναν νά τήν ἀκούσουν.

Μάλιστα κάποτε ἀνέφερε πως στη νεότητά της τῆς συνέβη τό ἑξῆς:την ώρα πού διάβαζε τόν Ἀπόστολο, αἰσθάνθηκε πνευματικῷ τῷ τρόπω την παρουσία τοῦ ἀπ. Παύλου.

Διακονοῦσε ἐπίσης στην υποδοχή τῶν ξένων. Πολλές εἶναι οἱ μαρτυρίες των τῶν προσκυνητῶν τῆς μονῆς γιά τήν γλυκύτητα καί τήν ὠφέλεια τῶν λόγων της στούς ὁποίους κάποιες φορές διηγοῦνταν τίς ἐμπειρίες

 Μετά από λίγα χρόνια, ὅμως, μία ἐγκεφαλοπάθεια ἀγγειακῆς αἰτιολογίας πού ἐξελίχτηκε ἀργά καί σταθερά, τήν ἐμπόδισε ἀπό τό διακόνημα αὐτό. Τήν διαδέχτηκε ὡς ἕνα βαθμό ἡ ἀδελφή Εφραιμία, ἡ ὁποία εἶχε ἀρχίσει να κουράζεται ἀπό τό ράψιμο καί τίς ἄλλες δουλειές από τίς ὁποῖες τήν ἀπάλλαξε ἡ Γερόντισσα, ὁπότε τῆς περίσσευε τώρα πιά χρόνος γιά τούς ξένους. Κατά γενική ὁμολογία ἡ ἀδελφή Εφραιμία ἦταν πολύ αγαπητή σέ ὅσους τήν συναναστρέφονταν. Ὁ λόγος της συνετός καί πάντα γλυκύς, τό πρόσωπό της χαμογελαστό φανέρωνε τήν ἀγάπη πού ἦταν ἕτοιμη να δώσει σέ ὅλους. Συμπονοῦσε, συνέπασχε καί παρηγοροῦσε τόν καθέναν, καταλήγοντας κυρίως στην προσευχή. «Όλοι περνοῦν ἀπό μπροστά μου», ἔλεγε, «ὅταν κάνω προσευχή». Ταυτόχρονα, μέ πολλή υπομονή, βοηθοῦσε τήν καλή της συναγωνίστρια τόσων χρόνων, τήν ἀδελφή της, στήν ἀδυναμία τῆς ἀσθένειάς της.

Βιβλιογραφία : Παρά τους πόδας τών Αγίων. Ιωσήφ..Δ.

ΙΕΡΌ ΗΣΥΧΑΣΤΉΡΙΟ ΠΑΝΑΓΊΑΣ ΓΛΥΚΟΦΙΛΟΎΣΗΣ ΡΑΨΆΝΗ