Μετεωρίτικοι Στοχασμοί 103

«Τὸ γλυκύτατον  Ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ κατὰ τῆς τρικυμίας τῶν λογισμῶν»

τοῦ Ἀρχιμ. Βαρλαὰμ Μετεωρίτου

Ἡ πνευματικὴ ζωὴ τοῦ χριστιανοῦ εἶναι ἕνας ἀδιάκοπος ἀγῶνας. Ἀπὸ τοὺς μεγαλύτερους ἀγῶνες εἶναι ἡ ἀντιμετώπιση τῶν λογισμῶν, ἐκείνων τῶν σκέψεων ποὺ γεννοῦν φόβο, ἀπελπισία, ἀμφιβολία, θυμὸ ἢ ἁμαρτωλὲς ἐπιθυμίες. Πολλὲς φορὲς ὁ ἄνθρωπος προσπαθεῖ νὰ τοὺς πολεμήσει μὲ ἐπιχειρήματα, νὰ ἀνοίξει ἕναν ἐσωτερικὸ διάλογο μαζί τους καὶ νὰ τοὺς νικήσει μὲ τὴ λογική. Ἡ ὀρθόδοξη πνευματικὴ παράδοση, ὅμως, προτείνει μία διαφορετικὴ ὁδό: «Χτυπᾶτε τους ἐπάνω στὴν Πέτρα». Καὶ ἡ Πέτρα εἶναι ὁ ἴδιος ὁ Χριστός.

Ἡ Ἁγία Γραφὴ παρουσιάζει τὸν Χριστὸ ὡς τὸ σταθερὸ θεμέλιο τῆς ζωῆς μας. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος γράφει ὅτι «ἡ πέτρα δὲ ἦν ὁ Χριστὸς» (Α΄ Κο. 10,4), ἐνῷ ὁ Ψαλμωδὸς προτρέπει: «Ἐκχέετε ἐνώπιον αὐτοῦ τὰς καρδίας ὑμῶν» (Ψαλμ. 61,9). Ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἀφήνει τὸν νοῦ του νὰ συνομιλεῖ μὲ τοὺς πειρασμούς, συχνὰ παρασύρεται καὶ ἐξαντλεῖται. Ἀντίθετα, ὅταν στρέφεται ἀμέσως πρὸς τὸν Χριστό, βρίσκει στήριγμα καὶ εἰρήνη. Τὸ πανάγιο Ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ γίνεται καταφυγὴ καὶ δύναμη.

Οἱ ἅγιοι Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας δίδαξαν μὲ ἰδιαίτερη ἔμφαση τὴ φύλαξη τοῦ νοῦ. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος συμβουλεύει νὰ μὴν εἰσερχόμαστε σὲ διάλογο μὲ τοὺς πονηροὺς λογισμούς, διότι ὁ νοῦς εὔκολα αἰχμαλωτίζεται. Ὁ ἅγιος Ἡσύχιος ὁ Πρεσβύτερος καὶ οἱ νηπτικοὶ Πατέρες διδάσκουν ὅτι τὸ ἰσχυρότερο ὅπλο κατὰ τῶν λογισμῶν εἶναι ἡ ἐπίκληση τοῦ ὀνόματος τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἡ σύντομη προσευχή, «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με», δὲν εἶναι μία μαγικὴ φόρμουλα· εἶναι μία ζωντανὴ σχέση ἐμπιστοσύνης πρὸς τὸν Σωτῆρα, μία παράδοση τῆς καρδιᾶς στὴν παρουσία Του.

Στὴ σύγχρονη ἐποχὴ ὁ ἄνθρωπος βομβαρδίζεται καθημερινὰ ἀπὸ πληροφορίες, εἰκόνες καὶ ἀνησυχίες. Οἱ λογισμοὶ πολλαπλασιάζονται καὶ συχνὰ γεννοῦν ταραχὴ καὶ ἐσωτερικὴ διάσπαση. Ἡ προσευχὴ τοῦ Ἰησοῦ μπορεῖ νὰ γίνει ἕνα ἥσυχο λιμάνι μέσα σὲ αὐτὴ τὴν καταιγίδα. Ὅταν ὁ πιστὸς αἰσθάνεται νὰ τὸν πολιορκοῦν σκοτεινὲς ἢ ἀπελπιστικὲς σκέψεις, δὲν χρειάζεται νὰ τὶς ἀναλύει ἀτελείωτα. Μπορεῖ μὲ ἁπλότητα καὶ ταπείνωση νὰ ἐπικαλεῖται τὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου καὶ νὰ παραδίδει σὲ Ἐκεῖνον τὸν ἐσωτερικό του ἀγῶνα.

Οἱ λογισμοὶ δὲν νικιοῦνται πάντοτε μὲ τὴ δύναμη τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλὰ μὲ τὴ χάρη τοῦ Θεοῦ. Τὸ ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ γίνεται φῶς μέσα στὸ σκοτάδι καὶ εἰρήνη μέσα στὴν ταραχή. Ὅσο ὁ ἄνθρωπος στηρίζεται στὴν Πέτρα, ποὺ εἶναι ὁ Χριστός, δὲν μένει μόνος στὸν ἀγῶνα του, ἀλλὰ γεύεται τὴ βεβαιότητα ὅτι «ὁ Κύριος ἐγγύς».